Tiết 12 - Cấu trúc lặp - T1

CẤU TRÚC LẶP  Hiểu nhu cầu của cấu trúc lặp trong biểu diễn thuật toán  Hiểu cấu trúc lặp kiểm tra điều kiện trước, sau  Vận dụng cấu trúc lặp vào tình huống cụ thể  Mô tả được thu

Câu 1: Trình bày cấu trúc và ý

nghĩa của câu lệnh If - Then?

Câu 2: Câu lệnh ghép có dạng gì?

Khi nào ta sử dụng câu lệnh ghép?

Kiểm tra bài cũ



 Bài 10 CẤU TRÚC LẶP



 Hiểu nhu cầu của cấu trúc lặp trong biểu diễn

thuật toán

 Hiểu cấu trúc lặp kiểm tra điều kiện trước, sau

 Vận dụng cấu trúc lặp vào tình huống cụ thể

 Mô tả được thuật toán của

một số bài toán có sử dụng cấu trúc lặp

 Viết đúng các câu lệnh về lặp

 Viết được thuật toán của

một số bài toán đơn giản

 1 Khái niệm lặp 1 Khái niệm lặp

Vd1: Bài toán gửi tiền vào ngân hàng:

Gửi 1 000 000đ vào ngân hàng, lãi suất là 2% một tháng, Tính số tiền thu được sau mỗi tháng.

Cách tính tiền thu được sau mỗi tháng?



Tiền của tháng sau = gốc+lãi tháng trước

1 020 000+20 400 Lãi 2% Tháng thứ 2

Vốn 1 020 000



1 040 000+20 808 Lãi 2% Tháng thứ 3

Vốn 1 040 400

1 000 000+20 000 Lãi 2% Tháng thứ 1

1 040 400

1 061 208

Công việc tính toán này

được lặp đi lặp lại

sau mỗi tháng



Gốc của tháng sau = gốc+lãi tháng trước

 Vd2 :

Ta sẽ phải lặp đi lặp lại một số thao tác

như sau với mỗi học sinh:

+ Nhập họ tên học sinh (hoặc số báo

danh);

+ Nhập điểm (các môn);

+ Tính tổng điểm hoặc tính điểm trung

bình;



 Lặp có nghĩa là làm đi làm lại nhiều lần cùng một thao tác

Trong lập trình, cũng có những thao tác, những câu lệnh lặp đi lặp lại nhiều

lần tạo thành một cấu trúc lặp.

 Có 2 loại cấu trúc lặp:

- Lặp với số lần biết trước;

- Lặp với số lần không biết trước.

Tóm lại:

Vd3: Tính và đưa kết quả ra màn hình

Tổng S =1+2+3+ … +N

Tìm cách để lập

trình giải các bài

toán này?



Nếu N =10, S=?;

lập trình giải như

thế nào?

S:=0;

i=1  S:=S+1=1;

i=2  S:=S+2=3;

………

i=10  S:=S+10=55;

S=1+2+3+ … +10;

Gợi ý



Tính và đưa kết quả ra màn hình

Tổng S =1+2+3+ … +N;

S:=0;

i=1  S:=S+1;

i=2  S:=S+2;

………

i=10  S:=S+10;

…………

i=100  S:=S+100

Nếu N =100, lập

trình giải như thế

nào?

Em có nhận xét gì

về cách giải này?



Thuật giải:

- Đầu tiên gán giá trị 0 cho tổng S

 - Cho biến đếm ( chẳng hạn i) tăng dần

từ 1 đến N, cứ mỗi giá trị của i, thực hiện

câu lệnh S:=S+i;

Công việc lặp này được thực hiện N lần



2) Lặp với số lần biết trước:

Vd3: Tính và đưa kết quả ra màn hình

Tổng S =1+2+3+ … +N

- Câu lệnh for-do: Lặp với số lần biết trước

 Trong Pascal, có 2 loại câu lệnh lặp có

số lần biết trước:

 - Lặp dạng tiến:

 For <biến đếm>:=<giá trị đầu> to

<giá trị cuối> do <câu lệnh>;

 - Lặp dạng lùi:

 For <biến đếm>:=<giá trị cuối> downto

<giá trị đầu> do <câu lệnh>;



 Trong đó Trong đó :

 - Biến đếm thường là biến kiểu số nguyên

 - Giá trị đầu, giá trị cuối là biểu thức cùng

kiểu với biến đếm Giá trị đầu phải nhỏ hơn

hay bằng giá trị cuối.

 - Ở dạng lặp tiến: Biến đếm tự tăng dần

từ giá trị đầu đến giá trị cuối

 - Ở dạng lặp lùi: Biến đếm tự giảm dần từ

giá trị cuối đến giá trị đầu

 - Tương ứng với mỗi giá trị của biến đếm, câu lệnh sau do thực hiện 1 lần



 Thuật toán 1a;

 B1: S  0; i 1;

B2: Nếu i >10  B5

 B3: S  S+i;

B4: i  i +1;  B2

 B5: Đưa ra S ; Kết thúc

 Thuật toán 1b;

 B1: S  0; i 10;

B2: Nếu i <1  B5

 B3: S  S+i;

B4: i  i -1;  B2

 B5: Đưa ra S ; Kết thúc



Mô tả thuật toán:

Tính và đưa kết quả ra màn hình

Tổng S =1+2+3+ … +N; Với N=10So sánh hai thuật toán?

Thuật toán lặp bao nhiêu lần?

Chú ý:

- Sau mỗi lần lặp, biến đếm Tựï động tăng lên (dạng tiến) hoặc giảm xuống (dạng lùi)

-Trong vòng lặp, không được có câu lệnh tác động đến giá trị của biến đếm

-Trong câu lệnh FOR DO, Nếu giá trị đầu

= giá trị cuối thì vòng lặp sẽ được thực hiện 1

lần



Vd4:Tính và đưa kết quả ra màn hình tổng.

S =1+2+3+ … +N;

Cho đến khi S 20

Giải bài toán như

thế nào?



Bài toán này có giống bài

toán trước không?

Cách giải có giống cách giải bài trên không?

Thuật giải:

- Đầu tiên gán giá trị 0 cho tổng S

- Kiểm tra, nếu S<20 thì cho biến đếm

(chẳng hạn i) tăng lên 1 đơn vị rồi thực hiện câu

lệnh S:=S + i; sau đó lại kiểm tra.

Không biết được phải lặp bao nhiêu lần, vì chỉ

khi nào S>=20 thì ngưng lại không lặp nữa.



b) Lặp với số lần không biết trước:

Vd3: Tính và đưa kết quả ra màn hình

Tổng S =1+2+3+ … +N cho đến khi S>=20

Hãy đánh dấu vào ô đúng hoặc sai

những câu dưới đây?

Câu 1: Cấu trúc lặp có hai loại lặp: Lặp với số lần biết trước và lặp với số lần không biết trước.

Câu 2: Cấu trúc lặp dạng tiến: For <biến đếm>:=

<giá trị cuối> to <giá trị đầu> do <câu lệnh>;

Câu 3:Cấu trúc lặp dạng lùi: For <biến đếm>:=

<giá trị đầu> downto <giá trị cuối> do <câu lệnh>;

Câu 4: Giá trị đầu, giá trị cuối là các biểu thức

cùng kiểu.

Đúng Sai











Hãy đánh dấu vào ô đúng hoặc sai

những câu dưới đây?

Câu 5: X là biến kiểu thực; Ta có câu lệnh lặp For X:=1 to 100 do

Câu 6: S, i là kiểu nguyên; Câu lệnh

For i:=1 to 1 do S:=S+1; Sẽ lặp 2 lần

Câu 7: Sau DO muốn thực hiện nhiều lệnh phải sử dụng câu lệnh ghép.

Câu 8: Câu lệnh lặp For do ; nếu <Giá trị đầu> lớn hơn <Giá trị cuối>; câu lệnh sau DO không thực hiện.

Đúng Sai











Về nhà các em học bài và xem trước phần kế tiếp của bài học hôm nay

