Bai 10: Thien nhien

*ĐẤT NƯỚC NHIỀU ĐỒI NÚI*THIÊN NHIÊN CHỊU ẢNH HƯỞNG CỦA BIỂN *THIÊN NHIÊN NHIỆT ĐỚI ẨM GIÓ MÙA *THIÊN NHIÊN PHÂN HÓA ĐA DẠNG... • TP.HCM có lượng mưa cao hơn Hà Nội do trực tiếp nhận gió

*ĐẤT NƯỚC NHIỀU ĐỒI NÚI

*THIÊN NHIÊN CHỊU ẢNH HƯỞNG CỦA BIỂN

*THIÊN NHIÊN NHIỆT ĐỚI ẨM GIÓ MÙA

*THIÊN NHIÊN PHÂN HÓA ĐA DẠNG

KIỂM TRA BÀI CŨ

1/ Hãy nhận xét về sự thay đổi nhiệt độ từ Bắc

vào Nam Giải thích nguyên nhân ?

ĐỊA ĐIỂM 0 C TB

THÁNG 1

0 C TB THÁNG 7

Trả lời câu 1

• Có sự thay đổi nhiệt độ từ Bắc vào Nam

• Nguyên nhân:

- Càng gần xích đạo thì bề mặt trái đất càng nhận được

lượng bức xạ mặt trời lớn hơn do góc chiếu của tia sáng mặt trời lớn và khoảng thời gian giữa 2 lần mặt trời lên thiên đỉnh dài hơn.

- Do miền Bắc chịu ảnh hưởng mạnh của gió mùa-mùa

đông ( 0C TB tháng 1 thấp )

- Sự chênh lệch 0C TB tháng 7 không rõ rệt Ở TP Hồ Chí Minh, 0C TB tháng 7 thấp hơn vì đây là tháng có mưa lớn.

2/ So sánh, nhận xét về lượng mưa, lượng bốc hơi và cân bằng ẩm của 3 địa điểm trên Giải thích nguyên nhân ?

ĐỊA ĐIỂM LƯỢNG

MƯA (mm)

LƯỢNG BỐC HƠI (mm)

CÂN BẰNG ẨM (mm)

• Huế có lượng mưa cao nhất do bức chắn của

Trường Sơn và Bạch Mã ( chắn các luồng gió Bắc, bão từ biển Đông, do front lạnh và dải hội tụ

Đông-nội chí tuyến); mưa nhiều (VIII-I) nên lượng bốc hơi nhỏ dẫn đến cân bằng ẩm cao.

• TP.HCM có lượng mưa cao hơn Hà Nội do trực tiếp

nhận gió mùa Tây-Nam, do dải hội tụ nội chí tuyến hoạt động mạnh hơn ; nhiệt độ cao-đặc biệt trong

mùa khô nên lượng bốc hơi mạnh dẫn đến cân bằng

ẩm thấp hơn Hà Nội.

Trả lời câu 2

BÀI 10

THIÊN NHIÊN NHIỆT ĐỚI ẨM GIÓ MÙA

( T.theo )

* Tìm những dẫn chứng từ thiên nhiên Việt Nam

để làm rõ các mối quan hệ:-Khí hậu-địa hình; Khí hậu-sông ngòi; Khí hậu-đất; Khí hậu-sinh vật

Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa đã chi phối các thành phần tự nhiên khác hình thành nên đặc điểm chung nổi bật của tự nhiên nước ta, đó là

thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa

Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa đã chi phối các thành phần tự nhiên khác hình thành nên đặc điểm chung nổi bật của tự nhiên nước ta, đó là

thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa

2/ Các thành phần tự nhiên khác

a, Địa hình:

* Cặp-nhóm: Tìm hiểu đặc điểm và giải thích tính chất

nhiệt đới ẩm gió mùa của địa hình

NGUYÊN NHÂN

NGUYÊN NHÂN -Nhiệt độ cao, mưa nhiều và phân hóa theo mùa.

-Bề mặt địa hình có độ dốc lớn, nham thạch dễ bị phong hóa

NGUYÊN NHÂN

-Nhiệt độ cao, mưa nhiều và phân hóa theo mùa.

-Bề mặt địa hình có độ dốc lớn, nham thạch dễ bị phong hóa

Bị cắt xẻ mạnh, nhiều nơi trơ sỏi đá

Địa hình vùng đá vôi có nhiều hang động,

suối cạn, thung khô

Các vùng thềm phù sa cổ bị bào mòn thành

đất xám bạc màu

Hiện tượng đất trượt, đá lở làm thành

nón phóng vật ở chân núi

Bồi tụ nhanh ở vùng đồng bằng

GIẢI THÍCH

SÔNG NGÒI

ĐẤT

SINH VẬT

CÁC THÀNH

PHẦN TỰ

NHIÊN

TÍNH CHẤT NHIỆT ĐỚI ẨM GIÓ MÙA

GIẢI THÍCH

SÔNG NGÒI

-Mạng lưới sông ngòi dày đặc.

-Sông ngòi nhiều

nước, giàu phù sa

-Chế độ nước theo mùa

-Do có lượng mưa lớn trên nền địa hình phần lớn là đồi núi và bị cắt xẻ mạnh

-Mưa nhiều làm cho sông ngòi

có lượng chảy lớn(mặt khác lại nhận một lượng nước lớn từ lưu vực bên ngoài)

-Hệ số bào mòn và tổng lượng cát bùn lớn là hệ qủa của qúa trình xâm thực mạnh ở vùng đồi núi.

-Mưa theo mùa nên lượng dòng chảy cũng theo mùa.

2/ Các thành phần tự nhiên khác

CÁC THÀNH

PHẦN TỰ NHIÊN NHIỆT ĐỚI ẨM TÍNH CHẤT

GIÓ MÙA GIẢI THÍCH

ĐẤT

Quá trình Feralít là quá trình hình

thành đất chủ yếu

ở nước ta

-Mưa nhiều nên các chất bazơ dễ hòa tan và bị rửa trôi làm đất chua, đồng thời có sự tích tụ ôxít sắt

và nhôm tạo ra đất feralít (Fe-Al) đỏ vàng.

-Hiện tượng sinh hóa học diễn ra mạnh mẽ, tạo ra sự phân hủy mùn trong đất.

2/ Các thành phần tự nhiên khác

SINH VẬT

-Hệ sinh thái

rừng nhiệt đới

ẩm gió mùa là cảnh quan chủ yếu.

- Có sự xuất hiện của các thành phần á nhiệt đới và ôn đới núi cao

-Do bức xạ của mặt trời

và độ ẩm phong phú, tương quan nhiệt-ẩm thấp.

-Sự phân hóa của khí hậu tạo nên sự đa dạng của thành phần sinh vật

có nguồn gốc bản địa

2/ Các thành phần tự nhiên khác

b, SÔNG NGÒI

• Vì sao hàm lượng phù sa của sông Hồng lớn hơn sông Cửu Long ?

Vì sao tổng lượng phù sa của sông Cửu Long lớn hơn sông Hồng ?

-Do bề mặt địa hình của lưu vực

sông Hồng có độ dốc lớn hơn, lớp

vỏ phong hóa chủ yếu là đá phiến

sét nên dễ bị bào mòn hơn.

-Do lưu vực sông Mêkông lớn

hơn, nhiều phụ lưu và chi lưu chảy qua nhiều miền khí hậu khác nhau, nhận nhiều vật chất hơn

c, ĐẤT ĐAI

* Giải thích sự hình thành đất đá ong ở vùng đồi, thềm phù sa cổ

nước ta ?

Sự hình thành đá ong là giai đoạn cuối của qúa trình feralít, diễn ra trong điều kiện lớp phủ thực vật

bị phá hủy, mùa khô càng khắc nghiệt, sự tích tụ ôxít trong tầng tích tụ từ trên xuống trong mùa mưa và từ dưới lên trong mùa khô càng nhiều Khi lớp đất mặt bị rửa trôi hết, tầng tích tụ lộ ra trên mặt, rắn chắc lại thành tầng đá ong Đất càng xấu nếu tầng đá ong

càng gần mặt

1 file fash về đất feralit

Thầy ccô vào tvtl.bachkim !

d, SINH VẬT

* Dựa vào Átlát, nhận xét nơi phân bố một số loại rừng

chính ở nước ta ?

HST RỪNG NHIỆT ĐỚI ẨM HST RỪNG NGẬP MẶN

3, Ảnh hưởng của thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió

mùa đến hoạt động sản xuất và đời sống

* Đọc mục 3-Sgk-trang 46,47 kết hợp với những hiểu biết của bản thân, hãy nêu những ví dụ chứng tỏ thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa ảnh hưởng thuận lợi và khó khăn đến các hoạt động sản xuất và sinh hoạt ?

a, Ảnh hưởng đến sản xuất

nông nghiệp

*Thuận lợi:Nền nhiệt ẩm cao,

lượng nước phong phú, khí hậu

phân mùa-> tạo điều kiện để

phát triển nền nông nghiệp lúa

nước, tăng vụ, đa dạng hóa cây

trồng, vật nuôi, phát triển

nông-lâm kết hợp

*Khó khăn: mưa bão, lũ lụt, hạn

hán thời tiết-khí hậu thiếu ổn

định

3, Ảnh hưởng của thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió

mùa đến hoạt động sản xuất và đời sống

b, Ảnh hưởng đến các hoạt động sản xuất khác và đời sống

• Thuận lợi: các ngành như lâm nghiệp, thủy-hải sản, gtvt,

du lịch, công nghiệp… có điều kiện để phát triển, nhất là vào mùa khô

3, Ảnh hưởng của thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió

mùa đến hoạt động sản xuất và đời sống

CN KHAI THÁC KHOÁNG SẢN

CN XÂY DỰNG SX MUỐI

DU LỊCH

NUÔI TRỒNG

• Khó khăn:

-Các hoạt động gtvt, công nghiệp khai thác,

lâm nghiệp, khai thác-nuôi trồng THS, du lịch…

chịu ảnh hưởng trực tiếp của khí hậu phân

mùa, chế độ nước sông.

-Độ ẩm cao gây khó khăn cho bảo quản phương

tiện, thiết bị, máy móc, sản phẩm.

-Các thiên tai (mưa bão, lũ lụt, hạn hán, dông, lốc

xoáy, mưa đá, sương muối, rét hại…)gây thiệt

hại nghiêm trọng cho sản xuất và sinh hoạt.

-Môi trường thiên nhiên dễ bị suy thoái.

b, Ảnh hưởng đến các hoạt động sản xuất khác

và đời sống

B, Thảo nguyên, cây bụi chịu hạn

C, Rừng nhiệt đới ẩm gió mùa phát triển trên đất feralít

D, Rừng thưa nhiệt đới khô phát triển trên đất ba-zan

3/ Feralít là loại đất chính ở nước ta vì:

A, Mưa nhiều làm cho các chất bazơ dễ tan bị rửa trôi

B, Trong thành phần của đất có nhiều chất bazơ

C, Có sự tích tụ ôxít sắt và nhôm

D, Tất cả đều đúng

4/ Nước ta có mạng lưới sông ngòi dày đặc là do:

A, Tân kiến tạo gây ra nhiều đứt gãy

B, Đồng bằng thấp nằm cạnh vùng đồi núi cao trong điều kiện mưa nhiều.

C, Các đứt gãy Tân kiến tạo trong điều kiện mưa nhiều

D, Mưa nhiều trên địa hình chủ yếu là đồi núi bị cắt xẻ mạnh.

ĐÁNH GIÁ

5/ Nêu biện pháp để nhằm hạn chế hoạt động xâm thực ở vùng đồi núi ở nước ta ?

( Trồng rừng, trồng cây công nghiệp lâu năm, làm ruộng bậc thang, xây dựng hệ thống thủy lợi,

khai thác rừng, khoáng sản…hợp lí )

6/ Bằng hiểu biết của bản thân, hãy đề ra những biện pháp để nhằm hạn chế thấp nhất những

thiệt hại do thiên tai?

( Trồng và bảo vệ rừng, khai thác tự nhiên hợp lí, xây dựng đê, kè, đập ở ven sông, ven biển, dự báo và phòng chống có hiệu qủa thiên tai…)

ĐÁNH GIÁ

HOẠT ĐỘNG NỐI TIẾP

• Làm các câu hỏi và bài tập 1,2,3-Sgk-trang 47

• Chuẩn bị bài 11-Sgk-trang 48:

- Đọc hiểu các trang bản đồ: khí hậu, đất, sinh

vật trong Átlát địa lí Việt Nam để nắm kiến