* Bài thơ Nói với con trích trong “ Thơ Việt Nam 1945-1985” Thơ Y Ph ơng là tiếng hát ngợi ca con ng ời và cuộc sống miền núi Tiếng hát tháng giêng, là sự thức tỉnh ý thức và tinh thần
Trang 2I- Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
* Tác giả:
Y Ph ơng (Hứa Vĩnh S ớc), sinh
năm 1948, ng ời dân tộc
Tày,quê ở huyện Trùng
Khánh, tỉnh Cao Bằng
* Thơ ông thể hiện tâm hồn
chân thật, mạnh mẽ và
trong sáng, cách t duy giàu
hình ảnh của con ng ời miền
núi.
* Bài thơ Nói với con trích
trong “ Thơ Việt Nam
1945-1985”
Thơ Y Ph ơng là tiếng hát ngợi ca con ng ời và cuộc sống miền núi (Tiếng hát tháng giêng), là
sự thức tỉnh ý thức và tinh thần dân tộc (Lời
chúc), là sự khẳng định sức sống mạnh mẽ của
dân tộc mình (Đàn then) Bản sắc dân tộc thể hiện rõ nét trong một loạt bài viết về tình quê h
ơng: Tên làng, Nói với con, Ng ời khai sinh bài
ca, Bài ca thứ 9
Ngữ văn: Bài 24: Văn bản:
- Y ph
Trang 3ơng-II- đọc và tìm hiểu văn bản :
1.Đọc, hiểu cấu trúc văn bản:
- Thể loại:Thơ tự do – câu, vần nhịp theo dòng cảm xúc, lời thơ mộc mạc
chân thành, hình ảnh lạ.
- Nhân vật trữ tình: ng ời cha
- Ph ơng thức biểu đạt: Biểu cảm kết hợp với tự sự và miêu tả
- Bố cục:
Nói với con
Đoạn 1: về tình yêu th ơng, sự nâng đỡ của cha mẹ,về cuộc sống lao động nên thơ của quê h ơng.
Đoạn 2: về sức sống mạnh mẽ, bền bỉ, về truyền thống cao đẹp của quê h ơng và niềm mong ớc con hãy
kế tục xứng đáng truyền thống ấy.
- Tình cảm gia đình tình cảm quê h ơng lẽ sống
I - Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
Ngữ văn: Bài 24: Văn bản:
- Y ph
Trang 5ơng-2 Nội dung văn bản:
a.Đoạn 1:
Chân phải b ớc tới cha Chân trái b ớc tới mẹ Một b ớc chạm tiếng nói Hai b ớc tới tiếng c ời
- Đứa con ngây thơ, lẫm chẫm tập đi, tập nói
trong vòng tay yêu th ơng, chăm sóc, nâng niu của
cha mẹ trong gia đình
- Không khí gia đình thật ấm áp, êm đềm,
quấn quýt
- Gia đình chính là cái nôi êm, cái tổ ấm để con
sống, lớn khôn và tr ởng thành trong bình yên và
tình yêu
Tục ngữ Thái: “Chân ngoài rừng, tay trong nhà”
II- đọc và tìm hiểu văn bản :
1 Đọc, hiểu cấu trúc văn bản:
I - Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
Ngữ văn: Bài 24: Văn bản:
- Y ph
ơng-* Nhắc nhở con về tình cảm ruột thịt, cội
nguồn sinh d ỡng của mỗi ng ời.
Trang 6Ng ời đồng mình yêu lắm con ơi
Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát
Rừng cho hoa
Con đ ờng cho những tấm lòng
Trang 7Ng ời đồng mình yêu lắm con ơi
Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát
Rừng cho hoa
Con đ ờng cho những tấm lòng
Trang 8Ng ời đồng mình yêu lắm con ơi
Đan lờ cài nan hoa Vách nhà ken câu hát Rừng cho hoa
Con đ ờng cho những tấm lòng
Ng ời đồng mình với cuộc sống lao
động cần cù, êm đềm và t ơi vui.
Rừng núi quê h ơng thơ mộng, nghĩa
tình.Thiên nhiên che chở, nuôi d ỡng
con ng ời cả về tâm hồn, lối sống.
cội nguồn: Con đã lớn lên trong tình yêu
th ơng, sự nâng đỡ của cha mẹ, trong cuộc
Ngữ văn: Bài 24: Văn bản:
- Y ph
ơng-2 Nội dung văn bản:
II- đọc và tìm hiểu văn bản :
1 Đọc, hiểu cấu trúc văn bản:
I - Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
a.Đoạn 1:
Trang 9II- đọc và tìm hiểu văn bản :
1.Đọc, hiểu cấu trúc văn bản:
I - Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
2 Nội dung văn bản:
a.Đoạn 1:
b.Đoạn 2:
Ng ời đồng mình th ơng lắm con ơi Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chí lớn Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn Sống trên đá không chê đá ghập ghềnh Sống trong thung không chê thung nghèo đói
- Ng ời đồng mình sống vất vả mà mạnh
mẽ, khoáng đạt, bền bỉ, gắn bó với quê h
ơng dẫu còn cực nhọc, đói nghèo
*Ng ời cha mong con phải có nghĩa
tình, chung thủy với quê h ơng, biết
chấp nhận và v ợt qua gian nan thử
thách bằng ý chí, bằng niềm tin của
mình
Ngữ văn: Bài 24: Văn bản:
- Y ph
Trang 10ơng-II- đọc và tìm hiểu văn bản :
1.Đọc, hiểu cấu trúc văn bản:
I - Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
2 Nội dung văn bản:
Ng ời đồng mình thô sơ da thịt Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con
Ng ời đồng mình tự đục đá kê cao quê
h ơng Còn quê h ơng thì làm phong tục
? Từ “nhỏ bé” trong câu thơ trên đ ợc dùng theo nghĩa nào?
A.Nghĩa thực B.Nghĩa so sánh
-Ng ời đồng mình mộc mạc nh ng giàu chí
khí, niềm tin Họ có thể rất thô sơ, giản dị
ở vẻ ngoài nh ng không hề nhỏ bé về tâm
hồn, ý chí, nghị lực và đặc biệt là mơ ớc
xây dựng quê h ơng
-Những ng ời lao động cần cù, nhẫn nại, họ
tự khẳng định mình trong cuộc sống, không
tự hạ mình, không chịu khuất phục tr ớc
thiên nhiên, cuộc đời Sức sống của họ đã
tôn lên vẻ đẹp quê h ơng Tự hào
Ngữ văn: Bài 24: Văn bản:
- Y ph
ơng-a.Đoạn 1:
b.Đoạn 2:
C.Nghĩa ẩn dụ
Trang 11II- đọc và tìm hiểu văn bản :
1.Đọc, hiểu cấu trúc văn bản:
I - Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
2 Nội dung văn bản:
Con ơi tuy thô sơ da thịt Lên đ ờng
Không bao giờ nhỏ bé đ ợc Nghe con
-Điệp khúc “con ơi” tạo nên âm h ởng thơ
tha thiết
*Ng ời cha nhắc nhở con trên đ ờng đời phải
biết sống nh “ng ời đồng mình”:
Nghĩa là phải cần cù, chịu khó, v ợt qua khó
khăn trong cuộc sống, đặc biệt phải có ý chí v ơn
lên trong cuộc sống, phải biết tự hào về truyền
thống của quê h ơng để tự tin mà vững b ớc trên đ
ờng đời
Ngữ văn: Bài 24: Văn bản:
- Y ph
ơng-a.Đoạn 1:
b.Đoạn 2:
Trang 12I - Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
2 Nội dung văn bản:
II- đọc và tìm hiểu văn bản :
1.Đọc, hiểu cấu trúc văn bản:
-Em cảm nhận nh thế nào về tình cảm của nhà thơ ( với t cách là
một ng ời cha) ?
-Điều lớn lao nhất mà ng ời cha muốn truyền cho con là gì ?
Ngữ văn: Bài 24: Văn bản:
- Y ph
Trang 13ơng-II- đọc và tìm hiểu văn bản :
1.Đọc, hiểu cấu trúc văn bản:
I - Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
2 Nội dung văn bản:
- Ng ời cha yêu th ơng con trìu mến, thiết tha; luôn có ý thức dạy dỗ con nên ng ời, trang bị cho con vốn sống, nhắc nhở con về tình cảm gia đình, niềm tự hào về quê h ơng
- Nhắc nhở con là đừng bao giờ
“ nhỏ bé” - phải luôn tự khẳng
định mình, phải có ý thức v ơn lên, sống vững vàng, mạnh mẽ…
-Điều lớn lao nhất mà ng ời cha
muốn truyền đến cho con là
lòng tự hào về sức sống mạnh
mẽ, bền bỉ, truyền thống cao đẹp
của quê h ơng và niềm tự tin khi b
ớc vào đời.
Ngữ văn: Bài 24: Văn bản:
- Y ph
Trang 14ơng-II- đọc và tìm hiểu văn bản :
I - Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
III-Tổng kết:
- Cách nói giàu hình ảnh, cụ thể, mộc
mạc mà vẫn giàu chất thơ
- Giọng điệu thiết tha, trìu mến
- Bố cục chặt chẽ, dẫn dắt tự nhiên
Tình cảm gia đình
Tình cảm quê h
ơng sâu đậm
Sức sống và vẻ đẹp tâm hồn của một dân tộc, gợi nhắc tình cảm gắn bó với truyền thống, với quê
h ơng, tình đoàn kết dân tộc và ý chí v ơn lên trong cuộc sống.
Ngữ văn: Bài 24: Văn bản:
- Y ph
Trang 15ơng-II- đọc và tìm hiểu văn bản :
I - Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
III-Tổng kết:
IV-Luyện tập:
1 Điểm giống nhau trong cuộc đời của hai nhà thơ Hữu Thỉnh và Y Ph ơng là gì?
A Cùng là ng ời dân tộc
B Cùng có thời gian phục vụ trong quân đội
C Cùng sinh ra và lớn lên ở miền núi cao
D Cùng vào binh chủng tăng thiết giáp
2.Bài thơ Nói với con ca ngợi truyền thống cao đẹp nào của dân tộc ta ?
A.Anh hùng, bất khuất trong chiến đấu
B Ngay thẳng, trung hiếu với gia đình và Tổ quốc
C Cần cù, có ý chí v ợt lên mọi khó khăn, thử thách
D Thông minh, nhanh nhẹn, tháo vát trong công việc
Ngữ văn: Bài 24: Văn bản:
- Y ph
Trang 16ơng Đặt mình vào tình huống của bài thơ, trong vai ng ời con, viết bài văn trình bày cảm xúc, suy nghĩ của mình.
- Tìm đọc thêm những bài thơ nói về tình cảm của cha mẹ với con cái và ng ợc lại.
*Yêu cầu về nhà:
Trang 17Những cánh buồm
Hoàng Trung Thông
Hai cha con b ớc đi trên cát
Bóng cha dài lênh khênh
Bóng con tròn chắc nịch
Sau trận m a đêm rả rích
Cát càng mịn, biển càng trong
Cha dắt con đi d ới ánh mai hồng
Nghe con b ớc lòng vui phơi phới
Con bỗng lắc tay cha khẽ hỏi:
Cha ơi ! Sao xa kia chỉ thâý n ớc, thấy trời
Không thấy cây, không thấy nhà, không thấy ng ời ở đó?
Cha mỉm c ơì xoa đầu con nhỏ:
Theo cánh buồm đi mãi đến nơi xa
Sẽ có cây, có cửa, có nhà
Vẫn là đất n ớc của ta
Những nơi đó cha ch a hề đi đến
Cha lại dắt con đi trên cát mịn
ánh nắng chảy đầy vai
Cha trầm ngâm nhìn mãi cuối chân trời
Con lại trỏ cánh buồm xa nói khẽ
Cha m ợn cho con buồm trắng nhé,
Để con đi…
Lời của con hay tiếng sóng thầm thì
Hay tiếng của lòng cha từ một thời xa thẳm Lần đầu tiên tr ớc biển khơi vô tận
Cha gặp lại mình trong tiếng ớc mơ con.