skkn thư viện

skkn thư viện và skkn đọc diễn cảm

TÊN ĐỀ TÀI PHÁT HUY HỨNG THÚ CỦA BẠN ĐỌC TRONG HOẠT ĐỘNG THƯ

VIỆN TRƯỜNG HỌC

I PHẦN MỞ ĐẦU

Thư viện trường học là một bộ phận cở sở vật chất trọng yếu, là trung tâm sinh họat văn hóa và khoa học của nhà trường Thư viện góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên, bồi dưỡng kiến thức cơ bản về khoa học và xây dựng thói quen tự học cho học sinh

Với nhà trường sách, báo lại có ý nghĩa quan trọng vì nó là người bạn gần gũi nhất, là htài liệu cần thiết nhất của thầy và trò Học sinh cần có sách giáo khoa, sách bài tập, sách tham khảo để học tập và luyện tập Giáo viên cần có sách giáo khoa, sách nghiệp vụ, sách tham khảo để giảng dạy và bồi dưỡng chuyên môn, không ngừng nâng cao kiến thức Ngoài ra các loại báo, tạp chí ,ở Thư viện cũng là nguồn tài liệu tham khảo hết sức quan trọng đối với giáo viên

và học sinh trong nhà trường

Nhiệm vụ của thư viện trường học là phục vụ cho việc giảng dạy và học tập góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng giáo dục Để việc giảng dạy

và học tập được tốt công tác phục vụ bạn đọc trong thư viện trường học phải được thường xưyên, liên tục, phải luôn luôn thay đổi cách phục vụ để thu hút bạn đến với thư viện ngày càng nhiều, góp phần phát triển hoạt động của thư viện ngày càng tốt hơn

Đứng trước sự phát triển như vũ bão của công nghệ thông tin với nhiều trò chơi ngày càng da dạng, phong phú, hấp dẫn đã lôi cuốn giới trẻ vào tham gia rất nhiều Vì vậy việc ham mê đọc sách, đọc báo của các em ngày càng hạn chế

Trong nhiều năm qua, thư viện trường Tiểu học Minh Tân đã luôn đổi mới công tác phục vụ bạn đọc nhằm mục đích lôi cuốn bạn đọc đến với thư viện ngày càng đông hơn, song việc ham muốn đọc sách của bạn đọc vẫn chưa đạt hiệu quả cao, hoạt động của thư viện trương học phát triển chưa được tốt

Xuất phát từ nhận thức trên, cũng như tìm hiểu thực tiễn thực trạng hoạt động của thư viện ở trường, tôi đã mạnh dạn chọn đề tài: “Phát huy hứng thú của bạn đọc trong hoạt động thư viện trường học ” nhằm phát huy tối đa hiệu

quả của thư viện trong nhà trường

Do thời gian có hạn, bản thân lại chưa có kinh nghiệm trong công tác thư

hoạt động của trường học ngày một phát triển tốt hơn để bạn đọc đến thư viện ngày một đông hơn

II CƠ SỞ NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI

1 Cơ sở lý luận

Bạn đọc là một bộ phận không thể thiếu trong các yếu tố tạo thành thư viện Vốn tài liệu chỉ thực sự phát huy được giá trị khi nó được bạn đọc sử dụng Phục vụ bạn đọc là mục tiêu cuối cùng của bất kỳ một thư viện nào Hoạt động của thư viện nhằm thu hút, tuyên truyền giới thiệu và đưa ra phục vụ các dạng tài liệu, giúp đỡ người tới thư viện trong việc lựa chọn và sử dụng tài liệu một cách thích hợp Công tác này được tiến hành bởi sự kết hợp các quá trình liên quan chặt chẽ với nhau của việc phục vụ đọc, mượn tài liệu, phục vụ thông tin tra cứu

* Thư viện là chiếc cầu nối

* Thư viện là nơi tập trung đầy đủ sách, có khả năng và phương tiện để phục vụ tốt nhất, tiết kiệm nhất những yêu cầu, những thắc mắc của giáo viên, học sinh trong việc dạy và học

Để nâng cao chất lượng giảng dạy thầy phải học, đọc

Để nâng cao chất lượng học và bổ sung kiến thức trò phải đọc

* Vì vậy công tác tuyên truyền thu hút bạn đọc phải gắn liền với việc dạy

và học Phải lấy mục tiêu đào tạo và nhiệm vụ năm học của nhà trường làm mục tiêu và nhiệm vụ của thư viện nhà trường

Để hoạt động của thư viện phát triển tốt thì công tác thu hút và phục vụ bạn đọc là một công tác quan trọng nhất

Để thu hút bạn đọc đến với thư viện ngày càng đông cần đảm bảo các nội dung công tác phục vụ bạn đọc:

- Nghiên cứu nhu cầu, hứng thú đọc

- Hướng dẫn bạn đọc sử dụng thư viện

- Tổ chức phục vụ bạn đọc trong và ngoài thư viện

- Tuyên truyền giới thiệu các loại hình tài liệu

- Hướng dẫn cách tra cứu tài liệu

- Hướng dẫn phương pháp đọc sách

- Phục vụ thông tin theo yêu cầu bạn đọc

2 Cơ sở thực tiễn

* Những nét khái quát về trường Tiểu học Minh Tân

- Trường được thành lập từ năm 2003

- Thư viện có phòng đọc cho giáo viên, phòng đọc học sinh, phòng kho

- Thư viện trường đạt chuẩn

- Trường đạt chuẩn Quốc gia

Khối 4: 163 ; Khối 5: 169 Tổng số giáo viên, nhân viên: 40

* Thực trạng công tác bạn đọc ở trường Tiểu học Minh Tân

Thuận lợi

- Phụ trách thư viện nhiệt tình, năng nổ, hòa nhã, vui vẽ, thường xuyên quan tâm đến công tác bạn đọc Luôn đổi mới hình thức phục vụ vì vậy bạn đọc rất ham muốn đến thư viện

- Ban giám hiệu luôn chú trọng đầu tư vào việc xây dựng cơ sở vật chất Tích cực tham mưu các nhà hão tâm hỗ trợ sách cho thư viện Luôn quan tâm đến công tác tổ chức tuyên truyền giới thiệu sách, báo, công tác phục vụ bạn đọc

Hạn chế

- Do điều kiện kinh phí còn hạn chế nên việc bổ sung vốn tài liệu hằng năm ít, vì vậy ảnh hưởng không nhỏ đến việc bạn đọc tới thư viện và các hoạt động khác của thư viện

III NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

1 Tổ chức các hoạt động của thư viện

- Thư viện tổ chức mở cửa tất cả các ngày trong tuần (trừ thứ 7, chủ nhật), cung ứng cho giáo viên, học sinh đầy đủ các loại sách giáo khoa, sách tham khảo, sách nghiệp vụ, các loại từ điển góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy, học tập và tự bồi dưỡng thường xuyên của giáo viên, học sinh

- Sưu tầm và giới thiệu rộng rãi trong cán bộ giáo viên, học sinh những tài liệu của Đảng, của nhà nước, của ngành GD – ĐT phục vụ cho giảng dạy, học tập, nghiên cứu khoa học giáo dục, bổ sung những kiến thức cần thiết của các bộ môn khoa học góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện

- Tìm hiểu nhu cầu giáo viên và học sinh giúp họ chọn sách và đọc sách có hệ thống, biết cách sử dụng bộ máy tra cứu sách, tra cứu thư mục nhằm sử dụng triệt để kho sách nhất là sách nghiệp vụ và sách tham khảo

- Phối hợp với các thư viện khác để học hỏi kinh nghiệm tổ chức, luân chuyển sách báo, thường xuyên thay đổi sách báo mới phục vụ bạn đọc Bên cạnh đó giúp cán bộ thư viện nâng cao nghiệp vụ

- Tổ chức quản lý và hoạt động theo đúng nghiệp vụ thư viện, có sổ sách quản lý chặt chẽ, bảo quản giữ gìn sách báo, tài liệu Thường xuyên lọc bỏ sách cũ, nát, nội dung lạc hậu để kịp thời bổ sung các tài liệu mới

- Quản lý chặt chẽ kinh phí thư viện thu được để sử dụng đúng mục đích

- Lập kế hoạch từng tháng để nắm sát được số lượng tài liệu tăng hay giảm, tìm hiểu rõ nguyên nhân tăng giảm và có phương pháp bổ sung kịp thời

- Sách báo nhập về được phân loại, được nhập vào sổ theo dõi, lập mục lục, viết phiếu mục lục, xếp giá khoa học, giới thiệu bạn đọc

- Thông báo, giới thiệu sách mới theo từng chủ điểm đến từng cán bộ, giáo viên

và học sinh được biết.Thông qua các hình thức giới thiệu trên bảng tại phòng thư viện hoặc triển lãm sách mới

- Phối hợp các hoạt động ngoại khóa như: thành lập mạng lưới giới thiệu, tuyên truyền sách báo trong giáo viên, học sinh; tổ chức trưng bày, triển lãm sách phục

vụ cho học tập và giảng dạy trong nhà trường; phối hợp với Đội Thiếu niên tổ chức các cuộc thi kể chuyện theo sách nhân các ngày lễ lớn như 5/9; 20/11; 22/12; 8/3; 26/3; 19/5 ; thi đọc thơ nghe chung, thi đố vui, ra báo tường tại phòng đọc sách; phối hợp với Đoàn Thanh niên, Công đoàn tổ chức trao đổi thảo luận – bình sách

2 Các biện pháp

- Trong các hoạt động của thư viện cần chú trọng nhất đến công tác thu hút và phục vụ bạn đọc Sau đây là một số biện pháp nhằm thu hút bạn đọc đến với thư viện ngày càng đông:

* Biện pháp 1: Nghiên cứu nhu cầu hứng thú đọc cho học sinh để xây dựng vốn

tài liệu và tổ chức phục vụ học sinh trong nhà trường

Ngay từ đầu năm học, thư viện trường Tiểu học Minh Tân đã phát phiếu nhu cầu đọc cho học sinh nắm bắt được nhu cầu đọc của học sinh, từ đó cán bộ thư viện đã phân loại hiệu quả và đáp ứng được kịp thời nhu cầu đọc cho học sinh Không chỉ có vậy cán bộ thư viện còn luôn theo dõi sát sao các hoạt động của Đội cũng như căn cứ vào đặc điểm tâm sinh lý của các em học sinh

Kết quả :

* Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch đọc sách cho học sinh

- Kế hoạch đọc sách phải nằm trong kế hoạch của nhà trường Kế hoạch phải nêu lên được từng chủ điểm đọc, các sách tương ứng với chủ điểm, thời gian đọc

- Chúng tôi đã xây dựng kế hoạch đọc sách trên cơ sở nghiên cứu chương trình học của từng lớp và nhu cầu đọc của học sinh

- Đến trước thi học kỳ chừng một tháng tôi tiến hành giới thiệu cho các em mượn các loại sách như: Giải bài tập, câu hỏi ôn tập, một số đề kiểm tra Vì vậy việc đọc sách theo kế hoạch đã giúp học sinh mở rộng vốn kiến thức từ đó các

em biết vận dụng vào việc học tập của mình và đạt kết quả cao trong các kỳ thi

Tóm lại: Xây dựng kế hoạch đọc sách là một biện pháp rất tốt để học sinh mở

rộng kiến thức đạt hiệu quả cao Kế hoạch này phải được triển khai từ trước năm học

* Biện pháp 3: Đổi mới và mở rộng các hình thức phục vụ bạn đọc nhằm

phát huy tác dụng của sách báo đối với chất lượng giáo dục của nhà trường là phát triển vòng quay của sách

Bên cạnh các hình thức phục vụ truyền thống thư viện sáng tạo ra nhiều hình thức phục vụ bạn đọc hiệu quả:

- Tổ chức phục vụ cho các em đọc sách báo tại thư viện trong những buổi học thể dục, học tin, học phụ đạo hay các em đi lao động, tập huấn Đội Trong những lần đọc sách như thế nầy cán bộ thư viện dàn xếp thời gian tổ chức ra những câu đố vui cho các em giải với mục đích tạo cho các em có thêm khả năng tư duy

- Cứ vào đầu tuần cán bộ thư viện đưa xuống từng lớp cho các em mượn về nhà

và như thế sách được luôn hồi từ lớp nầy sang lớp khác để các em có thời gian đọc thêm

Ví dụ: Sáng thứ hai, tuần I của tháng cán bộ thư viện cho cộng tác viên lớp 3A, 3B lên phòng thư viện nhận sách về phát cho lớp Hết tuần, hai lớp nộp lại, qua tuần II sách của lớp 3A chuyển qua lớp 3B và ngược lại

* Biện pháp 4: Sáng tạo nhiều hình thức trong công tác tuyên truyền giới

thiệu sách báo tài liệu

- Trước đây, thư viện chỉ giới thiệu sách trên bảng Nay đã giới thiệu trong các buổi sinh hoạt chuyên môn, giới thiệu dưới cờ, thông qua chương trình phát thanh măng non của nhà trường Nhờ thay đổi hình thức này mà thư viện đã thu hút được rất nhiều giáo viên, học sinh đến mượn sách, báo Cán bộ thư viện

đã gợi mở, hướng dẫn bạn đọc tìm sách, phân tích nội dung từng cuốn sách, nói

rõ tác dụng nghệ thuật cũng như tác dụng đạo đức nhằm gây hứng thú trong độc giả, khơi dậy sự tò mò cho người đọc, để giáo viên tích cực tìm tài liệu đọc sách báo ở thư viện nhà trường

- Thư viện thường xuyên tổ chức giới thiệu cho học sinh những cuốn sách có nội dung về các ngày lễ kỉ niệm lớn như: 20/10, 20/11, 22/12, 3/2, 26/3…, để các

em tìm hiểu Đồng thời qua đó giáo dục cho các em hiểu biết thêm về truyền thống của dân tộc ta qua các ngày lễ

Ngoài các biện pháp trên, cuối năm cán bộ thư viện tham mưu nhà trường khen thưởng cho các cá nhân hoặc tập thể lớp có nhiều đóng góp cho thư viện

Từ đó khích lệ tinh thần đọc sách cho các em

IV KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

Từ khi áp dụng sáng kiến trên hiệu quả công tác bạn đọc đến với thư viện của trường Tiểu học Minh Tân trong hai năm học gần đây được nâng cao rõ rệt

Bạn đọc Tỉ lệ bạn đọc đến thư viện

Năm học 2011 - 2012

Tỉ lệ bạn đọc đến thư viện Năm học 2012 - 2013

Từ đó kết quả học tập của học sinh cũng được nâng lên:

Thi trạng nguyên 2011-20122012-2013 1 bảng nhãn, 1 thám hoa2 thám hoa, 1 chữ đẹp

Thi học sinh giỏi lớp 4 2011-20122012-2013 12 giải huyện5 giải huyện

Thi học sinh giỏi lớp 5 2011-20122012-2013 18 giải tỉnh, 10 giải huyện20 giải tỉnh, 9 giải huyện

V KẾT LUẬN

Qua nghiên cứu lý luận và thực hiện công tác bạn đọc ở trường Tiểu học Minh Tân cho thấy:

Công tác thu hút bạn đọc đến thư viện là một công tác quan trọng trong hoạt động của thư viện, nhằm phục vụ yêu cầu giảng dạy và học tập của giáo viên và học sinh góp phần nâng cao chất lượng toàn diện từ đó xây dựng thói quen đọc sách cho bạn đọc

Từ khi áp dụng các biện pháp nâng cao chất lượng phục vụ bạn đọc thì tỷ

lệ bạn đọc đến thư viện ngày càng cao, chất lượng hoạt động thư viện được đẩy mạnh rõ rệt

VI ĐỀ NGHỊ

Để nâng cao chất lượng phục vụ bạn đọc trong trường Tiểu học Minh Tân

có hiệu quả, tôi có một số kiến nghị như sau:

- Đầu tư kinh phí cho hoạt động thư viện

- Cho cán bộ thư viện trường học được hưởng chế độ độc hại

- Thường xuyên mở lớp tập huấn về nghiệp vụ thư viện cho cán bộ phụ trách thư viện để các cán bộ thư viện giao lưu, học hỏi kinh nghiệm

VII PHẦN PHỤ LỤC

PHIẾU ĐIỀU TRA NHU CẦU HỨNG THÚ ĐỌC CỦA HỌC SINH

Em hãy đánh dấu x vào ô trống các thể loại truyện mà em thích

 Truyện tranh

 Truyện Bác Hồ

 Truyện danh nhân

 Truyện lịch sử

 Truyện văn học

Em hãy giải thích vì sao em thích các truyện đó ?

VIII MỤC LỤC

S¸ng kiÕn

Rèn kĩ năng đọc diễn cảm cho học sinh Lớp 4

I Đặt vấn đề

Giao tiếp là một nhu cầu rất cần thiết, nó là vốn sống cơ bản không

thể thiếu đợc của mỗi con ngời Đó là quá trình giao tiếp giữa ngời với ngời, nhằm trao đổi t tởng, tình cảm, cảm xúc, vốn kinh nghiệm sống của mỗi con ngời.

Con ngời ta giao tiếp với nhau bằng nhiều phơng tiện, nhng phơng tiện thông thờng và quan trọng nhất là phơng tiện ngôn ngữ.

DạyTiếng Việt ở Tiểu học thực chất là giao tiếp bằng ngôn ngữ qua

hệ thống câu hỏi và bài tập Trong phân môn Tiếng Việt chủ yếu là sử dụng hệ thống câu hỏi và bài tập Riêng đối với phân môn Tập đọc Tiểu học nói chung và lớp 4 nói riêng ngời dạy thờng dùng các câu hỏi

để giúp học sinh tìm hiểu và đọc diễn cảm bài tập đọc Vì vậy giờ tập

đọc chủ yếu rèn kỹ năng đọc (đọc đúng, đọc hiểu, đọc diễn cảm)

Việc rèn kỹ năng đọc cho học sinh Tiểu học là một yêu cầu quan trọng cần thiết Đọc đúng, đọc diễn cảm là kỹ năng đầu tiên, cơ bản

mà ngời giáo viên cần giúp học sinh đạt đợc.

Mặt khác,đọc đúng đọc hiểu là cơ sở để học sinh học tốt các môn học khác và phục vụ tốt cho cuộc sống của chính bản thân mình Vậy làm thế nào để đạt đợc kết quả nh mong muốn trong quá trình đọc

đúng, đọc hiểu, đọc diễn cảm? Vấn đề đặt ra là ngời thầy cần luôn đổi mới phơng pháp trong dạy học.

Thực tế hiện nay cho thấy việc đọc đúng, đọc diễn cảm và đọc

đúng tốc độ của một số học sinh lớp 4 còn cha đạt yêu cầu Có những học sinh đọc to nhng không đảm bảo tốc độ, đọc không đúng ngữ

điệu,

Thực tế đối với giáo viên còn một số ít đọc mẫu cha đúng, còn sai khi phát âm (nhất là phát âm: L -N).

Qua thực tế dạy học, dự giờ đồng nghiệp, tôi thấy đựơc những

điểm yếu của giáo viên, học sinh trong giờ tập đọc Nên tôi chọn đề tài:

"Rèn kỹ năng đọc diễn cảm cho học sinh lớp 4" với mong muốn các em

có kỹ năng đọc đúng các thể loại văn bản khác nhau và giúp các em có một kiến thức để học văn ở các lớp tiếp sau này cũng nh giao tiếp trong cuộc sống tốt hơn.

1/ Điều tra thực trạng:

Sách giáo khoa Tiếng Việt 4 mới với nội dung phong phú, hấp dẫn Mỗi tuần các em có 2 bài Tập đọc đợc sắp xếp theo từng chủ

điểm Mỗi bài có thể là một tác phẩm hay đoạn trích của một tác phẩm.

Ngay từ đầu năm học, trong mỗi giờ Tập đọc tôi đã bớc đầu chú

ý đến kỹ năng đọc đúng, đọc diễn cảm của HS, coi đó là một yêu cầu cơ bản không thể thiếu khi nhận xét, đánh giá kỹ năng đọc của HS Song trong thực tế giảng dạy và qua việc dự giờ các lớp cùng khối những tuần đầu năm học, tôi thấy HS thực hiện phần luyện đọc đúng,

đọc diễn cảm cha đợc tốt.

Về phía GV ngoài khả năng đọc mẫu tơng đối tốt thì việc hớng dẫn hs đọc đúng, đọc diễn cảm một đoạn văn, đoạn thơ còn qua loa, cha cụ thể.

Về phía HS đa số các em biết đọc trơn văn bản, bớc đầu nắm đợc nội dung toàn bài, ý của mỗi đoạn Một số em biết đọc phân biệt lời của các nhân vật, biết thể hiện ngữ điệu song cha đợc hay Còn lại đa

số các em đọc giọng đều đều, cha tìm đúng giọng đọc của toàn bài, cha biết thay đổi giọng đọc ở từng đoạn phù hợp với nội dung, tâm trạng của nhân vật Việc nhấn mạnh các từ ngữ quan trọng trong câu, đoạn cũng còn nhiều hạn chế.

2/ Khảo sát chất lợng trớc khi thực hiện:

Khi dạy bài Tập đọc "Mẹ ốm" - TV4 - Tập 1- trang 9, tôi đã chọn

10 hs của lớp 4A do tôi trực tiếp giảng dạy thi đọc diễn cảm trớc lớp khổ thơ 4 và 5.

Kết quả đạt đợc nh sau:

Với kết quả nh trên, tôi nhận thấy số lợng HS đạt điểm, khá, giỏi còn quá ít Cuối tháng 9 và đầu tháng 10 tôi đã bàn với các đồng chí

GV trong khối lớp 4 nói riêng và tổ 4 + 5 nói chung mở chuyên đề về dạy phân môn Tập đọc trong chơng trình Tiếng Việt 4, đặc biệt chú trọng việc hớng dẫn hs đọc diễn cảm nhằm nâng cao kỹ năng đọc cho hs.