Giáo án kỹ thuật truyền máu

TÊN BÀI: KỸ THUẬT TRUYỀN MÁU Số tiết: 2 Lớp dạy: DD14A2.1 Mục tiêu: Về kiến thức: Nêu được mục đích, chỉ định và chống chỉ định của truyền máu Trình bày được các nguyên tắc truyền máu Trình bày được các bước của qui trình truyền máu Nêu được các tai biến có thể xảy ra, cách xử trí. Áp dụng chuẩn năng lực điều dưỡng trong tiêm thuốc. Về kỹ năng: Hình thành kỹ năng tiêm tĩnh mạch: đúng quy trình và đạt các yêu cầu ghi trong phiếu hướng dẫn thực hiện. Về thái độ: Hình thành thói quen cẩn thận, nghiêm túc trong công việc. Ân cần, gần gũi với bênh nhân. Phương pháp chủ yếu Thuyết trình Đặt vấn đề giải quyết vấn đề Thảo luận nhóm Phương tiện: Bảng, phấn, trình chiếu powerpoint, Bút chỉ laser. Tài liệu học tập: Giáo trình Điều dưỡng cơ bản 2 Tài liệu tham khảo: Bộ y tế (1997), Điều dưỡng cơ bản. Nhà xuất bản Y học Hà Nội. Bộ Y tế (2002), Hướng dẫn quy trình chăm sóc người bệnh. Nhà xuất bản y học. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP: Hoạt động 1: Nêu vấn đề và giải quyết vấn đề Mục tiêu: Trình bày được mục đích, chỉ định và chống chỉ định của truyền máu. Nội dung và phương pháp Nội dung Các bước thực hiện Giáo viên Học sinh Dẫn nhập: Mục đích tiêm truyền dung dịch: + Bồi hoàn nước, điện giải, phục hồi KLTH + Thay thế tạm thời lượng máu mất. + Nuôi dưỡng cơ thể + Đưa thuốc vào máu số lượng lớn + giải độc, lợi tiểu, giữ ven Bài mới: KỸ THUẬT TRUYỀN MÁU 1. Mục đích của truyền máu Bồi phụ lại lượng máu bị mất đi trong tuần hoàn Bổ xung các thành phần máu bị thiếu hụt: hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu, các yếu tố đông máu, Albumin, kháng thể... Giải độc (lọc máu) 2. Chỉ định truyền máu: Xuất huyết nặng: tai nạn, phỏng nặng, phẫu thuật, bệnh lý(thủng dạ day, xuất huyết tiêu hóa..) Thiếu máu nặng: Các bệnh lý tan máu (sốt rét), thiếu các nguyên liệu tạo máu, các yếu tố kích thích sinh máu... Xuất huyết nặng do thiếu tiểu cầu hoặc các yếu tố đông máu. Bệnh tim nặng Xơ cứng động mạch não Huyết áp tăng cao Chấn thương sọ não Viêm não Viêm phổi nặng Tâm phế mạn nặng Giải thích chống chỉ định đối với BN: bệnh tim nặng: truyền máu làm tăng gánh nặng cho tim do đó làm bệnh lý nặng nề hơn. Tiết trước chúng ta đã học bài “Tiêm truyền dung dịch”. Vậy, anhchị nào cho biết mục đích của việc tiêm, truyền dung dịch? Nhận xét và bổ sung câu trả lời (nếu thiếu). Hôm nay, chúng ta học bài “Kỹ thuật truyền máu”. Sau khi học xong bài này các bạn hãy so sánh xem truyền dịch và truyền máu giống và khác nhau ở điểm nào? Hỏi SV trong trường hợp nào thì BN có chỉ định truyền máu? Gọi học sinh trả lời Nhận xét Đưa ra đáp án: Lắng nghe _ Nhớ lại bài cũ và trả lời Lắng nghe, ghi nhớ

TÊN BÀI: KỸ THUẬT TRUYỀN MÁU

Số tiết: 2

Lớp dạy: DD14A2.1

Mục tiêu:

Về kiến thức:

- Nêu được mục đích, chỉ định và chống chỉ định của

truyền máu

- Trình bày được các nguyên tắc truyền máu

- Trình bày được các bước của qui trình truyền máu

- Nêu được các tai biến có thể xảy ra, cách xử trí

- Áp dụng chuẩn năng lực điều dưỡng trong tiêm thuốc

Về kỹ năng:

Hình thành kỹ năng tiêm tĩnh mạch: đúng quy trình và đạt các yêu cầu ghi trong phiếu hướng dẫn thực hiện

Về thái độ:

Hình thành thói quen cẩn thận, nghiêm túc trong công việc

Ân cần, gần gũi với bênh nhân

Phương pháp chủ yếu

- Thuyết trình

- Đặt vấn đề- giải quyết vấn đề

- Thảo luận nhóm

Phương tiện: Bảng, phấn, trình chiếu powerpoint, Bút chỉ laser

Tài liệu học tập: Giáo trình Điều dưỡng cơ bản 2

Tài liệu tham khảo:

Bộ y tế (1997), Điều dưỡng cơ bản Nhà xuất bản Y học Hà Nội

Bộ Y tế (2002), Hướng dẫn quy trình chăm sóc người bệnh Nhà xuất bản y học

TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

Hoạt động 1: Nêu vấn đề và giải quyết vấn đề

- Mục tiêu: Trình bày được mục đích, chỉ định và chống chỉ định của truyền máu

- Nội dung và phương pháp

-Dẫn nhập:

Mục đích tiêm truyền dung

dịch:

-Tiết trước chúng ta

đã học bài “Tiêm

- Lắng nghe

+ Bồi hoàn nước, điện giải,

phục hồi KLTH

+ Thay thế tạm thời lượng

máu mất

+ Nuôi dưỡng cơ thể

+ Đưa thuốc vào máu số lượng

lớn

+ giải độc, lợi tiểu, giữ ven

Bài mới:

KỸ THUẬT TRUYỀN MÁU

1 Mục đích của truyền máu

-Bồi phụ lại lượng máu bị mất

đi trong tuần hoàn

- Bổ xung các thành phần máu

bị thiếu hụt: hồng cầu,

bạch cầu, tiểu cầu, các yếu tố

đông máu, Albumin, kháng

thể

- Giải độc (lọc máu)

2 Chỉ định truyền máu:

- Xuất huyết nặng: tai nạn,

phỏng nặng, phẫu thuật, bệnh

truyền dung dịch”

-Vậy, anh/chị nào cho biết mục đích của việc tiêm, truyền dung dịch?

- Nhận xét và bổ sung câu trả lời (nếu thiếu)

Hôm nay, chúng ta học bài “Kỹ thuật truyền máu” Sau khi học xong bài này các bạn hãy so sánh xem truyền dịch và truyền máu giống và khác nhau

ở điểm nào?

-Hỏi SV trong trường hợp nào thì

BN có chỉ định truyền máu?

- Gọi học sinh trả lời

- Nhận xét

- Đưa ra đáp án:

_ Nhớ lại bài cũ

và trả lời

-Lắng nghe, ghi nhớ

lý(thủng dạ day, xuất huyết

tiêu hóa )

- Thiếu máu nặng: Các bệnh lý

tan máu (sốt rét), thiếu các

nguyên liệu tạo máu, các yếu

tố kích thích sinh máu

- Xuất huyết nặng do thiếu

tiểu cầu hoặc các yếu tố đông

máu

- Bệnh tim nặng

- Xơ cứng động mạch não

- Huyết áp tăng cao

- Chấn thương sọ não

- Viêm não

- Viêm phổi nặng

- Tâm phế mạn nặng

Giải thích chống chỉ định đối

với BN:

- bệnh tim nặng: truyền máu

làm tăng gánh nặng cho tim do

đó làm bệnh lý nặng nề hơn

Hoạt động 2: Tổ chức hoạt động nhóm

Mục tiêu:

- Nội dung và phương pháp

4 nguyên tắc truyền máu Chia lớp thành 4 nhóm

Phát cho mỗi nhóm tờ A0 có in sẵn bảng sau:

- Chia nhóm theo yêu cầu

Lưu ý: nhóm máu A có 2 nhóm

máu phụ là A1( khoảng 97%) và

A2(khoảng 3%)

Do đó khi truyền máu nhóm A

phải xác định máu nhóm A1

hoặc A2 để đề phòng kháng thể

kháng A1 ở người A2 và ngược

lại

*Nguyên tắc truyền máu:

- Chỉ truyền khi thật sự cần,

thiếu gì truyền nấy, hạn chế tối

đa truyền máu toàn phần

- Phải truyền máu cùng nhóm,

trong trường hợp khẩn cấp có

thể truyền khác nhóm nhưng

phải theo sơ đồ:

Yêu cầu SV thảo luận điền vào ô thích hợp

Và giải thích hiện tượng khi cho từng nhóm máu trộn vào nhau (thảo luận 10’)

- các nhóm dán lên bảng và trình bày bài của nhóm mình

- GV nhận xét, khuyến khích nhóm làm tốt

- Chiếu đáp án

- Ngoài hệ nhóm máu ABO ta còn có nhóm máu Rh, về xem lại bài sinh lý máu

Phải chỉ định đúng truyền máu: Cần thì truyền, không cần không truyền, thiếu gì truyền nấy, hạn chế tối

đa truyền máu toàn phần

- Phải truyền máu

- Thảo luận nhóm, thực hiện các yêu cầu

- Dán thành quả của nhóm lên, bảng, cử đại diện trình bày

- lắng nghe, ghi nhận

Nhóm máu Kháng nguyên

trên bề mặt hồng cầu

Kháng thể có trong huyết thanh A

B AB O

cùng nhóm và chắc chắn có chỉ định của bác sĩ

- Trong trường hợp cấp cứu không có máu cùng nhóm có thể truyền máu khác nhóm theo qui tắc tối thiểu sau:

- SV giải thích nguyên tắc trên

- Ghi nhận và hoàn thiện câu trả lời Một số lưu ý khi truyền máu khác nhóm:

- Nhưng không được quá 25% thể tích máu của bệnh

nhân Nếu truyền hơn thì phải truyền khối hồng cầu O

- Phải làm các xét nghiệm cần thiết: nhóm máu, phản ứng chéo

- Trước khi truyền máu phải kiểm tra lại các nội dung ghi trên nhãn chai máu và của bệnh nhân là hoàn toàn phù hợp

- Kiểm tra chất lượng máu( màu sắc, số lượng, nhóm máu, số hiệu túi máu) và đảm bảo vô khuẩn tuyệt đối

- Kiểm tra các dấu

hiệu sinh tồn trước khi truyền máu, nếu có dấu hiệu bất thường phải báo cáo lại cho bác sĩ

- Dụng cụ phải đảm bảo vô khuẩn, phải sử dụng dây truyền

máu riêng, có bầu lọc, kim phải đúng cỡ

- Phải làm phản ứng chéo trước khi truyền

và phản ứng sinh vật khi bắt đầu truyền máu

- Đảm bảo tốc độ chảy của máu theo y lệnh

- Túi máu đem về buồng bệnh không để quá 30 phút trước khi truyền máu cho người bệnh

- Phải theo dõi chặt chẽ quá trình truyền máu để đề phòng tai biến có thể xảy ra

Sv đọc lớn tài liệu t