Bài 9: Tác động cử ngoại lực đến bề mặt Trái Đất

tác động của ngoại lựcHoạt động nhóm: Lớp chia thành các nhóm, - Nhóm chẵn tìm hiểu về quá trình phong hóa vật lí , - Nhóm lẻ tìm hiểu quá trình phong hóa hóa học.. Phong hóa vật lí •

bài 9 tác động của ngoại lực đến

địa hình bề mặt trái đất

(Tiết 1)

i nội lực

• Ngoại lực là lực có nguồn gốc từ bên ngoài, trên bề

mặt Trái Đất

• Nguồn năng l ợng: chủ yếu là năng l ợng b c xạ Mặt

Trời

• Các nhân tố tác động:

– Khí hậu : nhiệt độ, gió, m a

– Các dạng n ớc: n ớc chảy , n ớc ngầm, băng hà, sóng biển

– Sinh vật : Động vật, thực vật, con ng ời.

ii tác động của ngoại lực

Hoạt động nhóm:

Lớp chia thành các nhóm,

- Nhóm chẵn tìm hiểu về quá trình phong hóa vật lí ,

- Nhóm lẻ tìm hiểu quá trình phong hóa hóa học

- Nội dung tìm hiểu: dựa vào SGK tìm hiểu các nội

dung sau:

+ Đặc điểm của quá trình phong hóa + Nguyên nhân dẫn đến quá trình phong hóa

1 Phong hóa vật lí

• Phong hóa vật lí là quá trình phá hủy đá thành các khối vụn có kích th ớc khác nhau mà không làm thay

đổi về màu sắc, thành phần khoáng vật và hóa học

• Các tác nhân: do lực ma sát hoặc va đập của gió, sóng, n ớc chảy, hoạt động của động - thực vật

• Kết quả: Đá bị rạn nứt, vỡ thành các mảnh vụn

a) Phong hóa vật lí do nhiệt độ

Nhiệt độ thay đổi

Độ liên kết giữa các lớp đất đá bị phá hủy dần

Đá bị vỡ thành các mảnh vụn

a) Phong hóa vật lí do nhiệt độ

Theo em phong hóa vật lí do nhiệt độ th ờng diễn ra mạnh mẽ ở những miền khí hậu nào? Tại sao?

Th ờng diễn ra ở những miền khí hậu khô nóng và khí hậu lạnh, nơi mà nhiệt độ th ờng xuyên thay

đổi

Phong hóa vật lí do nhiệt độ ở sa mạc

b) Phong hóa vật lí do đóng băng

N ớc trong các khe nứt của đá bị đóng băng

Đá bị vỡ thành các mảnh vụn

Nhiệt độ giảm d ới 0C

Tạo thành áp lực tác động lên thành khe nứt

Phong hóa vật lí do đóng băng

c) Phong hóa vật lí do kết tinh muối khoáng

N ớc trong khoáng vật bốc hơi lên theo các mao

dẫn

Hiện t ợng bốc hơi mạnh ở những miền

khí hậu khô nóng

Trên đ ơng bốc hơi n ớc hóa tan các muối khoáng

và khi n ớc bốc hơi muối khoáng sẽ đọng lại

Tạo áp lực lên thành mao dẫn

d) Phong hóa vật lí do tác động của con ng ời và

sinh vật

• Con ng ời trong quá trình sinh sống tác động lên

khoáng vật nh làm đ ờng, khai thác khoáng sản

• Các sinh vật trong quá trình tồn tại cũng tác động

lên khoáng vật, nh rễ cây phát triển trên khoáng vật lrễn cây trong quá trình phát triển làm vỡ khoáng vật, đào hang làm tổ của động vật

2 phong hóa hóa học

• Phong hóa hóa học là quá trình phá hủy đá chủ yếu làm biến đổi thành phần, tính chất hóa học của đá

và khoáng vật

• Các tác nhân: n ớc và các hợp chất hóa tan trong n

ớc, ôxi và axít hữu cơ của sinh vật thông qua các phản ứng hóa học

• Kết quả: Đá bị thay đổi về thành phần, tính chất hóa học

Hang §Çu Gç

Phong hãa hãa häc do qóa tr×nh hßa tan cña n íc

Động Thiên CUng (hạ Long) – 1 dạng địa hình 1 dạng địa hình cacxtơ ngầm, kết qủa của quá trình hóa tan trong

3 phong hóa sinh học

Sinh vật tác động đến

khoáng vật ở cả 2 quá

trình:

- Phong hóa vật lí

- Phong hóa hóa học

Theo em qáu trình phong hóa vật lí và phong hóa

hóa học có quan hệ với nhau hay không?

2 quá trình phong hóa này có tác động qua lại với nhau, quá trình phong hóa này thúc đẩy quá trình

phong hóa kia àa ng ợc lại