mục tiêu Học xong bài này học sinh phải: - Xác định đợc ngoài việc một gen quy định một tính trạng còn có trờng hợp nhiều gen quy định một tính trạng và một gen quy định nhiều tính trạng
Trang 1Ngày soạn:……… Tiết: 9/ppct Ngày lên lớp:………
Bài 10: tơng tác gen và tác động đa hiệu của gen
A mục tiêu
Học xong bài này học sinh phải:
- Xác định đợc ngoài việc một gen quy định một tính trạng còn có trờng hợp nhiều gen quy định một tính trạng và một gen quy định nhiều tính trạng
- Biết cách nhận biết các quy luật di truyền
- Giải thích đợc thế nào là tơng tác gen, tờng tác cộng gộp và tơng tác đa hiệu của gen
B Tiến trình lên lớp
I ổn định lớp Sĩ số:
II Kiểm tra bài cũ:
1) Giả sử A quy định hoa đỏ, a quy định hoa trắng
viết sơ đồ lai: AA aa xác định tỷ lệ kiểu gen và kiểu hình ở thế hệ F1 và F2
III Nội dung bài mới
? Tơng tác gen là gì?
? Tơng tác gen gồm những loại nào?
( Gồm tơng tác gen alen và tơng tác gen
không alen).
? Thực chất của sự tơng tác gen?
GV: Cho học sinh trình bày thí nghiệm
? F2 có mấy tổ hợp? => F1 có kiểu gen nh
thế nào?
? Đây là phép lai mấy cặp tính trạng?
? Tính trạng màu hoa đợc quy định bởi
mấy cặp gen?
? Vậy em hãy giải thích sự hình thành màu
hoa trong thí nghiệm trên nh thế nào?
? Màu hoa đỏ do kiểu gen nào quy định?
? Màu hoa trắng do kểu gen nào quy định?
? Kiểu gen của bố mẹ đem lai nh thế nào?
GV: Cho học sinh về nhà viết
GV: Cho học sinh trình bày ví dụ trong
SGK.
? Tính trạng màu da đợc quy định bởi mấy
cặp gen?
? Màu da đen hay da trắng đợc hình thành
ntn?
I Tơng tác gen
- Khái niệm: Là sự tác động qua lại giữa
các gen trong quá trình hình thành kiểu hình
+ Tơng tác gen alen
+ Tơng tác gen không a len
- Thực chất của hiện tợng tơng tác gen là
sự tơng tác giữa các sản phẩm của chúng
1) Tơng tác bổ sung.
* Thí nghiệm:
Pt/c Hoa trắng Hoa trắng F1 100% hoa đỏ
F1 tự thụ phấn F2 9 hoa đổ : 7 Hoa trắng
* Nhận xét:
F2 có 16 tổ hợp kiểu hình -> F1 dị hợp về
2 cặp gen mặt khác đây là phép lai một cặp tính trạng => tính trạng màu sắc hoa
đ-ợc quy định bởi 2 cặp gen
* Giải thích:
- Sự có mặt đồng thời 2 gen trội trong kiểu gen quy định màu hoa đỏ( A- B-)
Khi chỉ có một trong 2 gen trội hoặc không
có gen trội nào thì quy định hoa trắng.(A-
bb, aaB-, aabb)
* Viết sơ đồ lai:
Ngoài tỷ lệ 9 -7 còn có các tỷ lệ: 9 :6:1, 9:3:3:1
2) Tơng tác cộng gộp
* Thí nghiệm:
Pt/c Da đen( AABBCC) (aabbcc) Trắng F1: 100% da nâu
F2: Phổ biến thiên từ da đen đến da trắng
* Nhận xét:
- Màu da đợc hình thành do sự góp phần
Trang 2? Các gen trội góp phần nh thế nào trong
việc hình thành màu da?
? Thế nào gọi là tơng tác cộng gộp?
? Những tính trạng nào thờng có kiểu tác
động cộng gộp?
GV: Cho học sinh tham khảo ví dụ trong
SGK.
? Em có nhận xét gì về bệnh hồng cầu hình
lỡi liềm?
( Ngoài việc gây thiếu máu còn gây ra
nhiều triệu chứng khác) Hiện tợng này
gọi là tác động đa hiệu của gen.
? Vậy thế nào là tác động đa hiệu của gen?
GV: Trong thực tế, hiện tợng một gen
quy định nhiều tính trạng là phổ biến
? Vậy việc phát hiện hiện tợng tơng tác đa
hiệu có phủ nhận học thuyết của Menđen
hay không? tại sao?
của các gen trội
- KN: Là kiểu tác động của nhiều gen
trong đó mỗi gen góp một phần nh nhau lên sự biểu hiện của kiểu hình:
II Tác động đa hiệu của gen
- KN: Tác động đa hiệu của gen là hiện
t-ợng một gen tác động đến sự biểu hiện của nhiều tính trạng khác nhau
IV Củng cố
Cần phân biệt đợc quy luật di truyền của Menđen và các quy luật di truyền tơng tác gen
và tác động đa hiệu của gen thông qua việc xác định một gen quy định mộ tính trạng hay một gen quy định nhiều tình trạng hay nhiều gen quy định một tính trạng
V Hỡng dẫn học bài cũ mới
GV hỡng dẫn làm các câu hỏi và bài tập trong SGK trang45
C Rút kinh nghiệm
………
………
………
………
………