bộ đồ dùng Toán lớp 2; Đề xuất các bước thực hiện các thao tác sử dụng đồdùng dạy – học và vận dụng các bước đó vào dạy – học phần hình thành kiếnthức mới ở một số dạng, bài cụ thể, nhằm
Trang 1THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1 Tên sáng kiến: Sử dụng đồ dùng dạy – học các số trong phạm vi 1000
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Môn Toán lớp 2 phần Các số trong phạm
vi 1000
3 Tác giả:
Họ và tên: Cao Thị Tuyến Nam (nữ): NữNgày tháng/năm sinh: 04 – 04 - 1969
Trình độ chuyên môn: Đại học Sư phạm
Chức vụ, đơn vị công tác: Tổ phó CM , trường Tiểu học Cộng Hòa
Điện thoại: 01222230604
4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Trường Tiểu học Cộng Hòa
5 Đơn vị áp dụng sáng kiến lần đầu:
Tên đơn vị: Lớp 2A Trường Tiểu học Cộng Hòa
Địa chỉ: KDC Chúc Thôn – Phường Cộng Hòa – Thị xã Chí Linh – Tỉnh Hải Dương
Điện thoại: 03203882666
5 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
Phạm vi kiến thức: Phép cộng có nhớ trong phạm vi 100; Phép trừ có nhớ trong phạm vi 100
Đối tượng áp dụng:
Giáo viên: Tất cả giáo viên giảng dạy lớp 2 ở các vùng, miền đều áp
dụng được
Học sinh : Tất cả học sinh học lớp 2 ở các vùng, miền đều áp dụng được.
6 Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Từ năm học 2013 – 2014 đến nay
Trang 2TÓM TẮT SÁNG KIẾN
1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến:
Việc sử dụng đồ dùng trong dạy học toán không đơn thuần chỉ là phươngtiện giúp người dạy truyền đạt có hiệu quả nội dung kiến thức mà nó còn là đốitượng nhận thức của học sinh, là yếu tố kích thích tính tò mò, sự hăng say vàtính tích cực của người học Trước đây, đồ dùng dạy - học Toán 2 chủ yếu dànhcho giáo viên "biểu diễn" cho học sinh xem để minh họa nội dung bài học làchính Nay đã khác, đồ dùng dạy Toán 2 và đặc biệt dạy "Các số trong phạm vi1000" chủ yếu dành cho học sinh, để học sinh được thực hành, luyện tập, qua
đó các em được tự tìm hiểu, lĩnh hội, tự chiếm lĩnh kiến thức Nhưng thực tếkhi giảng dạy, sử dụng đồ dùng dạy - học như thế nào? Hướng dẫn học sinhcùng thao tác ra sao để đạt hiệu quả? Trong khi thời gian dành cho tiết họcToán có 40 phút, mà phải chuẩn bị lấy đồ dùng ra, cất vào và thao tác của họcsinh chưa nhanh Từ những trăn trở trên, năm học 2013 - 2014 tôi đã đi sâu vàonghiên cứu sáng kiến "Sử dụng đồ dùng dạy - học các số trong phạm vi 1000"
2 Điều kiện, thời gian, đối tượng áp dụng sáng kiến:
- Điều kiện: Nội dung này với bất kì giáo viên ở trình độ nào, vùng miềnnào cũng có thể áp dụng
- Thời gian áp dụng: Giải pháp được tạo ra từ năm học 2013 – 2014 đếnnay ( Vì phần Các số đến 1000 được dạy từ tuần 28 trong năm học)
- Đối tượng áp dụng:
Toàn bộ giáo viên dạy khối lớp 2 và toàn bộ học sinh lớp 2 trong trường
3 Nội dung sáng kiến:
Nội dung sáng kiến của tôi là đưa ra biện pháp sử dụng đồ dùng dạy –học các số trong phạm vi 1000 Cụ thể là áp dụng để dạy các dạng bài như:Đơn vị, chục, trăm, nghìn; So sánh các số tròn trăm; Các số tròn chục từ 110đến 200; Các số từ 101 đến 110; Các số từ 111 đến 200; Các số có ba chữ số;
So sánh các số có ba chữ số; Với những việc làm như: Giáo viên nắm chắcmục tiêu, nội dung chương trình và yêu cầu cần đạt khi dạy các số trong phạm
vi 1000; Nghiên cứu, hướng dẫn học sinh nắm chắc từng thiết bị, đồ dùng trong
Trang 3bộ đồ dùng Toán lớp 2; Đề xuất các bước thực hiện các thao tác sử dụng đồdùng dạy – học và vận dụng các bước đó vào dạy – học phần hình thành kiếnthức mới ở một số dạng, bài cụ thể, nhằm mang lại hiệu quả cao nhất trong việcdạy – học các số trong phạm vi 1000 ở lớp 2
Cách tiến hành sử dụng thiết bị, đồ dùng dạy – học có hiệu quả khi dạycác số trong phạm vi 1000 được tổ chức theo 3 bước
* Tính mới, tính sáng tạo của vấn đề nghiên cứu:
Thông qua các bước thao tác sử dụng thiết bị, đồ dùng dạy – học giúphọc sinh tập khái quát hóa (theo mức độ phù hợp), cách giải quyết vấn đề tựchiếm lĩnh kiến thức mới Trong quá trình sử dụng đồ dùng dạy – học, họcsinh được thực hành ngay trong giờ học bài mới dưới sự hướng dẫn của giáoviên (khác với trước là HS chỉ quan sát GV làm) giúp các em phát triển trình
độ tư duy, khả năng diễn đạt bằng lời, bằng các thao tác thực hành, phát triểnnăng lực trừu tượng hóa, khái quát hóa, lôi cuốn được tất cả học sinh trong lớp
cùng làm việc
* Lợi ích thiết thực của sáng kiến:
Sáng kiến Sử dụng đồ dùng dạy - học các số trong phạm vi 1000 ở lớp 2
đã góp phần năng cao chất lượng giáo dục Làm cho các tiết học diễn ra sinhđộng, không khí sôi nổi, học sinh hứng thú, tự tin hơn và phát huy cao tính tíchcực, chủ động, sáng của học sinh Lôi cuốn được tất cả học sinh trong lớp cùngsuy nghĩ và làm việc Qua việc thao tác trên thiết bị đồ dùng các em đã hiểubản chất vấn đề, tự lập được các số; đọc, viết, so sánh các số chính xác
4 Kết quả đạt được của sáng kiến :
Sau khi áp dụng các biện pháp, giải pháp vào dạy - học các số trong phạm
vi 1000 Từ năm học 2013 - 2014 đến nay, tôi thấy kết quả rất tốt Năm học
2014 - 2015 tôi đã mạnh dạn đưa ra tổ chuyên môn và Tổ chuyên môn 2 + 3 đãthảo luận chuyên đề về "Sử dụng đồ dùng dạy học môn Toán có hiệu quả".Năm học này, các thành viên trong tổ đều tích cực nghiên cứu để sử dụng đồdùng dạy - học, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường nóichung và chất lượng dạy - học môn Toán lớp 2 nói riêng
Trang 4MÔ TẢ SÁNG KIẾN
1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến:
Hiện nay việc dạy học ở Tiểu học đã có sự đổi mới rất nhiều về phươngpháp Trong quá trình đổi mới phương pháp dạy học, thiết bị, đồ dùng dạy học
là một trong những điều kiện cơ bản không thể thiếu được để giáo viên và họcsinh thực hiện mục tiêu dạy – học Ngoài việc dạy học theo hướng phát huytính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh và dạy theo đối tượng học sinhthì sử dụng đồ dùng dạy học cũng nhằm tích cực hoá hoạt động của học sinh đểnâng cao chất lượng dạy - học Nó tạo điều kiện trực tiếp cho người dạy vàngười học, huy động năng lực nhận thức, tiếp cận thực tiễn và nâng cao tínhkhách quan, khoa học nhận thức Trên cơ sở hướng dẫn, điều khiển của giáoviên, học sinh được quan sát, thao tác trên mô hình sẽ góp phần đắc lực choviệc hình thành các kiến thức kĩ năng cơ bản, tạo ra sự lôi cuối hấp dẫn và hiệuquả trong quá trình hoạt động học tập Việc sử dụng đồ dùng trong dạy họctoán không đơn thuần chỉ là phương tiện giúp người dạy truyền đạt có hiệu quảnội dung kiến thức mà nó còn là đối tượng nhận thức của học sinh, là yếu tốkích thích tính tò mò, sự hăng say và tính tích cực của người học Trước đây,
đồ dùng dạy - học Toán 2 chủ yếu dành cho giáo viên "biểu diễn" cho học sinhxem để minh họa nội dung bài học là chính Nay đã khác, đồ dùng dạy Toán 2
và đặc biệt dạy "Các số trong phạm vi 1000" chủ yếu dành cho học sinh, để họcsinh được thực hành, luyện tập, qua đó các em được tự tìm hiểu, lĩnh hội, tựchiếm lĩnh kiến thức Nhưng thực tế khi giảng dạy, sử dụng đồ dùng dạy - họcnhư thế nào? Sử dụng vào lúc nào? Đối tượng nào sử dụng? Hướng dẫn họcsinh cùng thao tác ra sao để đạt hiệu quả? Trong khi thời gian dành cho tiết họcToán có 40 phút, mà phải chuẩn bị lấy đồ dùng ra, cất vào và thao tác của họcsinh đầu cấp Tiểu học thì chưa dứt khoát, chưa nhanh Để trả lời cho các câuhỏi trên, năm học 2013 - 2014 tôi đã đi sâu vào nghiên cứu sáng kiến "Sử dụng
đồ dùng dạy - học các số trong phạm vi 1000"
2 Cơ sở lý luận của vấn đề
Trang 5Đồ dùng dạy – học không những là phương tiện chuyển tải thông tin mà
nó còn là nội dung của quá trình truyền thụ tri thức giáo dục tư cách, rèn luyện
kĩ năng thực hành cho học sinh Nó điều khiển mọi hoạt động nhận thức củahọc sinh từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng Nó tác động to lớn trongviệc phát huy trí sáng tạo, kích thích hứng thú trong việc dạy và học của thầy
và trò Đặc biệt sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học hợp lý bao giờ cũng chonhững kết quả đúng về tính khoa học sư phạm và tính thẩm mỹ
Toán Tiểu học gồm 2 giai đoạn, giai đoạn 1 (lớp 1,2,3) và giai đoạn 2 (lớp4,5) Giai đoạn 2 tư duy trìu tượng và suy luận chiếm ưu thế , Giai đoạn 1 tưduy trực quan chiếm ưu thế , khả năng tư duy trừu tượng còn hạn chế Phần lớncác em tư duy phải dựa trên mô hình, vật thật, tranh ảnh Khả năng phân tíchcủa các em còn yếu, những tri giác trên tổng thể tri giác không chịu nhiều tácđộng gây ra các biến động, các ảo giác sự chú ý không phủ định còn chiếmnhiều ưu thế Sự chú ý này chưa bền vững nhất là các đối tượng ít thay đổi Do
đó khả năng thay đổi tổng hợp, sự chú ý còn phân tán lại thiếu khả năng phân
tích nên dễ bị lôi cuốn vào trực quan Trí nhớ trực quan hình tượng và trí nhớlôgic hiện tượng hình ảnh cụ thể dễ nhớ hơn các câu chữ hình tượng khô khan.Thiết bị dạy học nó là một thành tố của quá trình dạy học, là điều kiện để thựchiện nguyên lí giáo dục “Học đi đôi với hành – Lí luận gắn liền với thực tiễn”,
là tiền đề để đổi mới phương pháp dạy - học và là điều kiện để thực hiện nộidung, phương pháp giáo dục Có nhà giáo dục trẻ cho rằng: Trẻ không sợ học
mà chỉ sợ những tiết học đơn điệu nhàm chán Học sinh tiểu học cảm thấy mệtmỏi và chán học khi chỉ nhìn thấy mãi một hình ảnh của giáo viên Lúc đó họcsinh mong muốn được nhìn thấy một cái gì khác ngoài giáo viên để tạo ra mộtcảm giác thoải mái khi có cái mới để thu nhận kiến thức, cái mới đó thường là
đồ dùng, thiết bị dạy học
Vì vậy, trong học tập nói chung và trong học môn Toán phần “Các số
trong phạm vi 1000” nói riêng, việc sử dụng đồ dùng trực quan đúng lúc, đúng cách, đúng nguyên tắc thì kết quả học tập của học sinh sẽ khả quan rất nhiều
3 Thực trạng của vấn đề
Trang 63.1 Về giáo viên: Nhìn chung các đồng chí giáo viên đều coi trọng giờ
toán, đều xác định mục tiêu và nhiệm vụ chính của giờ học trước yêu cầu đổi
mới phương pháp dạy học Đa số giáo viên đã biết lựa chọn các phương pháp
linh hoạt, phù hợp với các đối tượng học sinh, biết phối kết hợp giữa cácphương pháp truyền thống với phương pháp mới, lấy học sinh làm trung tâm,giáo viên là người gợi mở, dẫn dắt, định hướng cho học sinh, phát huy tính tíchcực của học sinh Phần nhiều giáo viên đã quan tâm đến vấn đề đổi mớiphương pháp dạy học, thông qua việc sử dụng thiết bị dạy - học và đã có nhữngcống hiến nhất định Song qua thực tế giảng dạy, còn một số giáo viên nhất làvới giáo viên lớn tuổi, chưa nhận thức đúng đắn tầm quan trọng của thiết bị, đồdùng dạy học, chưa có kĩ năng và thói quen sử dụng đồ dùng dạy học, sử dụng
đồ dùng còn vụng về, lúng túng, chưa khai thác triệt để, thậm chí có giáo viêncòn ngại sử dụng đồ dùng dạy học vì sợ lấy ra lấy vào mất thời gian, gây ồn ào,hoặc có giáo viên khi lên lớp có sử dụng nhưng không mang lại hiệu quả vìchưa nghiên cứu kĩ đồ dùng, chưa hiểu được ngụ ý kênh hình, còn để thời giantrống khi thao tác, sử dụng đồ dùng, làm cho lời giảng bài của giáo viên thiếu
sự hấp dẫn và lôgíc Thậm chí có giáo viên còn thói quen sử dụng theo phươngpháp cũ là giáo viên sử dụng “biểu diễn” cho học sinh xem mà không chú ý đếnviệc hướng cho các em tự thao tác trên bộ đồ dùng thực hành của mình để tựtìm hiểu, khám phá, tự chiếm lĩnh kiến thức Dẫn đến kết quả học tập mônToán của học sinh còn hạn chế
3.2 Về học sinh : Trong những năm gần đây, chất lượng môn Toán được
nâng lên rõ rệt đặc biệt là kỹ năng đọc, viết, so sánh và hình thành các số trongphạm vi 1000 Song, còn một số học sinh còn lúng túng khi sử dụng đồ dùngthực hành môn Toán, thiếu tập trung, tác phong lề mề, chưa dứt khoát, chưatích cực tìm tòi, khám phá để tìm ra kiến thức Dẫn đến việc nắm kiến thức cònthụ động, chưa sâu, dễ quên và hay nhầm lẫn khi tính toán
Qua thời gian dự giờ thăm lớp, trao đổi ý kiến với các đồng chí giáo viênkhác ở khối 2, 3 trong nhà trường và trực tiếp giảng dạy, tôi thấy kết quả họctập của HS chưa cao như đã nêu trên là do nguyên nhân ở cả hai phía: người
Trang 7dạy (giáo viên) và người học (học sinh) Đặc biệt là do việc sử dụng đồ dùngdạy học môn Toán ở lớp 2 chưa đạt hiệu quả cao Do vậy tôi thấy cần phảinghiên cứu, tự trau dồi kiến thức, cần đổi mới phương pháp giảng dạy, coitrọng việc sử dụng đồ dùng dạy - học môn Toán khi dạy các số trong phạm vi
1000 ở lớp 2
4 Các giải pháp, biện pháp thực hiện:
4.1 Nghiên cứu, tìm hiểu đặc điểm tâm lí lứa tuổi học sinh lớp 2.
Lứa tuổi học sinh Tiểu học các em rất hiếu động học tập và làm việc theo
ý thích Các em ham chơi hơn học Bởi vậy các phương pháp truyền thụ chocác em phải phù hợp với lứa tuổi các em Hiện nay phương pháp dạy học “Lấyhọc sinh làm trung tâm” “Học mà chơi – Chơi mà học” làm cho giờ học thêmsinh động Phát triển sự hứng thú trong học tập của học sinh Các em học sinhTiểu học thường hiếu động dễ hưng phấn, khó tập trung chú ý lâu, hay hướngtới các hoạt động cụ thể, dễ thấy Chính vì vậy mà các em thường không chú ý
và không lĩnh hội được những kiến thức khó và trừu tượng
Ở lứa tuổi học sinh Tiểu học là giai đoạn phát triển mới của tư duy nóthường được gọi là giai đoạn thao tác cụ thể của tư duy Các thao tác tư duynày được gọi tắt là cụ thể Vì trong một chừng mực nhất định, chúng còn dựatrực tiếp trên các đồ vật, hiện tượng thực tại mà chưa tác động được lên lời nói
và các giả thiết bằng lời Trong một chừng mực nào đó hành động trên các đồvật sự kiện bên ngoài là chỗ dựa hay điểm xuất phát cho các hành động trong
óc Là một giáo viên Tiểu học thì tối thiểu cũng phải nắm được những điều cơbản về đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi để từ đó áp dụng một cách khoa học vàoquá trình dạy học nói chung và sử dụng đồ dùng dạy – học các số trong phạm
Trang 8và đặc biệt là mục tiêu dạy học các các số trong phạm vi 1000 ở lớp 2 là nhằmgiúp học sinh :
- Nắm chắc các kiến thức về đọc, viết, đếm, so sánh các số được tổ chứcqua các giai đoạn như: đơn vị, chục, trăm, nghìn
- Nắm được các số tròn trăm, thứ tự và so sánh các số tròn trăm
- Đọc, viết, so sánh các số tròn chục trong phạm vi 200
- Đọc, viết, đếm và so sánh các số có 3 chữ số, các số đến 1000
4.2.2 Nội dung, chương trình và yêu cầu cần đạt:
Để sử dụng đồ dùng dạy - học có hiệu quả khi dạy – học các số trongphạm vi 1000 ở lớp 2, tôi đã tìm hiểu, nắm chắc nội dung chương trình và yêucầu cần đạt cụ thể là:
- Đọc, viết, so sánh các số có ba chữ số Giới thiệu hàng đơn vị, hàng chục, hàng trăm
4.3 Nghiên cứu mục tiêu đổi mới thiết bị dạy học và sử dụng thiết bị dạy học môn Toán ở lớp 2:
Việc đổi mới thiết bị dạy học và sử dụng thiết bị dạy học môn Toán ở lớp
2 nhằm giúp học sinh:
- Hiểu và nắm vững nội dung bài học: Thiết bị dạy – học không chỉ là
“minh họa” cho nội dung bài hocjmaf còn là một phần của nội dung bài học.Chẳng hạn, đồ dùng dạy học (bằng que tính, thẻ ô vuông) đá thể hiện “cơ sở líluận” của các quy tắc tính cộng, trừ (có nhớ) trong phạm vi 100 hoặc cộng, trừ(không nhớ) trong phạm vi 1000…
- Góp phần đổi mới phương pháp dạy học Toán ở lớp 2: Cụ thể qua hoạtđộng, thao tác trên đồ dùng học tập, học sinh được tham gia vào quá trình họcToán một cách tự giác, chủ động và tích cực hơn ( Điều thay đổi cơ bản trongviệc sử dụng đồ dùng dạy học là chuyển từ việc sử dụng có tính chất “biểudiễn” của giáo viên sang hoạt động học tập của học sinh Mỗi học sinh được sửdụng bộ đồ dùng học Toán của mình để tự học tập, tự chiếm lĩnh kiến thức mộtcách hứng thú và tự giác)
- Tạo môi trường hợp tác trong hoạt động dạy học trên lớp: Qua việc sử
Trang 9dụng bộ đồ dùng học tập có sự trao đổi, hợp tác giữa học sinh với giáo viên,giữa học sinh với nhau trong các hoạt động dạy học liên quan đến nội dung bàihọc.
4.4 Nghiên cứu kĩ và hướng dẫn học sinh nắm chắc các thiết bị - đồ dùng dạy - học các số trong phạm vi 1000:
Tôi đã nghiên cứu thật kĩ từng thiết bị trong bộ đồ dùng dạy - học toán lớp
2 nêu trong Thông tư số 15/2009/TT-BGĐT về danh mục thiết bị dạy học tốithiểu cấp Tiểu học Từ đó, biết từng loại thiết bị sử dụng trong mạch kiến thứcnào thì người giáo viên sẽ dễ dàng biết cách sử dụng chúng trong từng phầnkiến thức, với từng bài, từng tiết học cụ thể Qua nghiên cứu tôi thấy khi dạy –học các số trong phạm vi 1000 ở lớp 2 cần sử dụng một số thiết bị trong bộ đồdùng toán 2 như sau:
* Bộ thiết bị dạy – học các số trong phạm vi 1000:
- 9 tấm nhựa hình vuông in 100 ô vuông ( thẻ trăm)
Để sử dụng đồ dùng dạy học có hiệu quả, ngay từ tiết dạy Toán (tăng) đầu tiên,tôi đã giới thiệu cho học sinh làm quen với các thiết bị có trong bộ đồ dùngToán biểu diễn (cũng như thực hành) lớp 2 Từ đó hướng dẫn cho học sinh nắmchắc tên gọi và cách sử dụng từng loại chi tiết, thiết bị trên
4.5 Đề xuất các bước sử dụng đồ dùng dạy - học khi dạy các số trong phạm vi 1000:
Trang 10Việc dạy - học Toán ở Tiểu học trong mỗi bài có những nội dung khácnhau đòi hỏi người giáo viên phải biết vận dụng một cách khéo léo, linh hoạt,thích hợp, có hiệu quả Căn cứ quy trình 5 bước của việc dạy học trên cơ sở tổchức các hoạt động, căn cứ quy trình tổ chức 10 bước tự học cho học sinh, tôinhận thấy quy trình sử dụng phương tiện, thiết bị dạy học có hiệu quả khi dạycác số trong phạm vi 1000 được tổ chức theo 3 bước như sau:
Bước 1: Học sinh nhận biết nhiệm vụ học tập, mục tiêu bài học Lấy
Đối với bài “Đơn vị, chục, trăm, nghìn” vì đây là bài đầu trong phần “Các
số trong phạm vi 1000” nên giáo viên cần giới thiệu cho học sinh nắm đượctừng chi tiết cụ thể, cần thiết trong khi học phần này, đó là: Các hình vuông nhỏchỉ đơn vị, thẻ chục, thẻ 100 ô vuông Để từ đó các em thực hiện tốt được bước
1 đối với từng bài học cụ thể
Ví dụ: Khi học bài “Đơn vị, chục, trăm, nghìn” thì đồ dùng chuẩn bị là các
mô hình số biểu diễn, hình vuông nhỏ, các thẻ chục, thẻ trăm; Khi học bài “Sosánh các số tròn trăm” thì các em chỉ cần lấy các thẻ trăm mà không cần hìnhvuông nhỏ và thẻ chục Khi học bài “Các số tròn chục từ 110 đến 200” thì chỉcần chuẩn bị 2 thẻ trăm và các thẻ chục mà không cần lấy các hình vuông nhỏ
Bước 2: Từng học sinh thao tác trên các phương tiện, thiết bị dạy học
Mục đích của bước này là thông qua thao tác trên các đồ dùng học tập,học sinh hoàn thành được nhiệmn vụ nhận thức và bước đầu rút ra được nhữngnhận xét về tri thức toán học cần học
Trang 11Đây là pha hoạt động đặc biệt, trong đó hoạt động học tập của học sinh khác với hoạt động truyền thống Mọi học sinh đều được thao tác trực tiếp trêncác đồ dùng học tập Giáo viên tổ chức cho học sinh thao tác, quan sát, phântích, so sánh, tổng hợp, khái quát hoá Mỗi học sinh độc lập suy nghĩ để tìm racâu trả lời cho các yêu cầu đã nêu Sau đó các em có thể trao đổi với bạn tronglớp hoặc với các thành viên trong nhóm về các kết quả của mình Chia sẻnhững ý tưởng, khẳng định những kết luận đúng đắn và kịp thời khắc phụcnhững sai sót của mình hoặc của bạn mình (nếu có).
Giáo viên đóng vai trò là người tổ chức, điều khiển quá trình thao tác, suynghĩ của học sinh, là người đưa ra những hướng dẫn kịp thời để hỗ trợ cho họcsinh khám phá kiến thức, kích thích hứng thú học tập của học sinh, tạo điềukiện để phát huy khả năng của học sinh trong hoạt động học tập
Ở bước này tất cả các học sinh đều tự lựa chọn các thao tác trực tiếp trêncác thẻ, hình vuông với từng bài khác nhau như: Với bài so sánh các số tròntrăm thì các em lấy xếp và đếm các thẻ trăm để tự so sánh các số ứng với thẻtrăm mà mình đã thao tác Từ đó rút ra nhận xét về các số tròn trăm (tận cùng là
2 chữ số 0) Với bài các số tròn chục từ 110 đến 200 thì các em tự thao tác 1 thẻtrăm và các thẻ chục, tự đọc, viết và so sánh các số ứng với các thẻ mà mìnhvừa thao tác Học sinh nhận xét đặc điểm các số tròn chục tận cùng là chữ số 0.Với bước này, các em cần nắm rõ được các kỹ năng thao tác là xếp thẻ trămtrước (ở bên tay trái) rồi mới xếp đến thẻ chục để khi đọc và viết số cũng từ sốchỉ trăm, chục, đơn vị, tránh nhầm lẫn
Bước 3: Thảo luận, giải quyết vấn đề:
Đối với những kiến thức trọng tâm của bài học, sau khi học sinh đã thựchiện xong các nhiệm vụ phát hiện, khám phá trong một số trường hợp cần thiết,giáo viên có thể tổ chức hoạt động thảo luận cho cả lớp
Yêu cầu một số học sinh (nhóm học sinh) trình bày kết quả của mình Cảlớp cùng quan sát, chú ý, nhận xét kết quả của bạn, Giáo viên cần tạo điều kiệncho các em nêu lên các cách giải quyết khác nhau Chốt lại cách giải quyết vấn
Trang 12đề, thống nhất kết quả và nhắc nhở cá nhân hoặc nhóm học sinh điều chỉnhnhững kết quả sai (nếu có).
Ở bước 3, học sinh được rèn khả năng nói, khả năng đọc số và kỹ năngtrao đổi, hợp tác giữa học sinh với học sinh, giữa học sinh với giáo viên Từ đógiúp các em hiểu rõ vấn đề, nắm bài chắc hơn
4 6 Tính mới, tính sáng tạo của vấn đề nghiên cứu:
Thông qua các bước thao tác sử dụng thiết bị, đồ dùng dạy – học giúp họcsinh tập khái quát hóa (theo mức độ phù hợp), cách giải quyết vấn đề tự chiếmlĩnh kiến thức mới Thông qua sử dụng đồ dùng dạy – học hướng dẫn học sinhthiết lập mối quan hệ giữa kiến thức mới và các kiến thức có liên quan đã học,tạo ra sự hỗ trợ, củng cố lẫn nhau trong quá trình phát triển nhận thức của họcsinh, giúp học sinh học liên hệ với hành Trong quá trình sử dụng đồ dùng dạy– học, học sinh được thực hành ngay trong giờ học bài mớ Dưới sự hướng dẫncủa giáo viên giúp các em phát triển trình độ tư duy, khả năng diễn đạt bằnglời, bằng các thao tác thực hành trên lớp, phát triển năng lực trừu tượng hóa,khái quát hóa, lôi cuốn được tất cả học sinh trong lớp cùng làm việc
5 Kết quả đạt được
Sau khi dạy thực nghiệm tại lớp 2A từ năm học 2013 - 2014 với hướng nêutrên, tôi thấy chất lượng môn Toán của HS lớp 2A (lớp thực nghiệm) đã đượcnâng lên rõ rệt Các tiết học Toán của lớp 2A trở nên sôi nổi, hấp dẫn hơn, thuhút học sinh, giờ học rất thoải mái, nhẹ nhàng, học sinh tự tin và thích học,thích đến trường hơn Bởi vì chính việc sử dụng đồ dùng dạy - học đúng cách,đúng lúc, đúng chỗ và đúng nguyên tắc đã giúp các em tiếp thu bài một cách dễdàng và chất lượng được nâng lên rõ rệt Đặc biệt là phần hình thành số, đọc,viết, đếm, so sánh các số trong phạm vi 1000 Để có được kết quả đối chứng,tôi đã tiến hành khảo sát học sinh hai lớp (2A và lớp 2B) (cùng chung một đềkhảo sát Thời điểm khảo sát là cuối tuần 33 năm học 2013 - 2014 (Vì tuần 28mới học “Các số trong phạm vi 1000” nên năm học 2014 – 2015 chưa có bàikhảo sát) Kết quả thu được như sau: