skkn một số biện pháp rèn luyện kỹ năng đội hình đội ngũ cho học sinh lớp 4

TÓM TẮT SÁNG KIẾNMục tiêu giáo dục của nước ta hiện nay là phát triển con người toàn diện về:đức – trí - thể - mĩ và đặc biệt là giáo dục thể chất trong trường học đang đượcquan tâm và c

THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN

1 Tên sáng kiến: “Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng đội hình đội ngũ cho học sinh lớp 4”.

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Áp dụng dạy phần đội hình đội ngũ ở khối 4

và có thể áp dụng ở các khối khác

3 Tên tác giả:

Họ và tên: Nguyễn Văn Chiểu

Ngày/tháng/năm sinh: 06/10/1987

Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm Thể dục thể thao

Chức vụ, đơn vị công tác, điện thoại: - Giáo viên thể dục

- Trường Tiểu học An Lạc

- Điện thoại: 01694393493

4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Trường Tiểu học An Lạc – Chí Linh – HảiDương

5 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:

Giáo viên chuẩn bị kế hoạch giảng dạy, giáo án

Cơ sở vật chất: - Sân bãi rộng rãi, sạch sẽ

- Một số đồ dùng phục vụ cho việc nghiên cứu như: tranhảnh…

6 Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Sáng kiến áp dụng trong năm học

TÓM TẮT SÁNG KIẾN

Mục tiêu giáo dục của nước ta hiện nay là phát triển con người toàn diện về:đức – trí - thể - mĩ và đặc biệt là giáo dục thể chất trong trường học đang đượcquan tâm và chú trọng, tuy nhiên thực tế cho thấy: ý thức, tác phong, sự chuẩn

bị trang phục của học sinh chưa thực sự tốt, nhiều em thực hiện chưa tốt tronggiờ học thể dục đặc biệt là nội dung đội hình đội ngũ Vì vậy là một giáo viênthể dục, qua thực tế giảng dạy tôi đã rút ra được một số biện pháp rèn luyện bàitập đội hình đội ngũ ở lớp 4 như sau:

1 Rèn về ý thức, tác phong, trang phục (Thực hiện đúng qui định, nề nếp tiếthọc mà giáo viên đã đề ra từ đầu năm học)

2 Rèn các bài tập đội hình đội ngũ Giáo viên hướng dẫn học sinh các độngtác tập hợp (chủ yếu dùng các khẩu lệnh để tập hợp) Đối với các bài tập dichuyển của đội hình đội ngũ giáo viên chủ yếu dùng các động lệnh, dự lệnh,giúp cho học sinh di chuyển nhanh và chính xác Cho học sinh làm quen vớicác đội hình khác nhau

Sau khi áp dụng các giải pháp trên thì nhận thấy học sinh có nhiều chuyểnbiến các em dần yêu thích phân môn, chất lượng thực hiện kỹ thuật động tácđược nâng cao, nề nếp ổn định, quen dần với tư thế tác phong của giờ học cũngnhư việc thực hiện đội hình đội ngũ ở các giờ ngoại khóa

MÔ TẢ SÁNG KIẾN

1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến

1.1 Đặt vấn đề

Trong những năm vừa qua hòa cùng với những bước chuyển mình mạnh

mẽ của đất nước, cuộc sống ngày càng hiện đại, công nghiệp hoá - hiện đại hoádiễn ra trên toàn cầu đòi hỏi con người luôn phải năng động để theo kịp sự pháttriển đó Ngoài việc trang bị cho mình những kiến thức, tầm hiểu biết và ứngdụng khoa học kĩ thuật hiện đại thì đòi hỏi con người phải có sức khỏe để cóthể thích nghi, đáp ứng được với cuộc sống Có nhiều cách để nâng cao sứckhỏe nhưng cách tốt nhất hiệu quả nhất đó là tập luyện thể dục thể thao thườngxuyên, liên tục, đúng phương pháp và khoa học sẽ làm cho cơ thể của chúng taphát triển toàn diện cả về sức mạnh, sức bền, sức nhanh và sự khéo léo Sức

khoẻ là nền tảng cho mọi công việc: “ Nếu bạn có sức khỏe thì bạn có thể thực hiện được nhiều ước mơ, nếu bạn không có sức khỏe thì bạn chỉ có một ước mơ thôi” Nhận thức được tầm quan trọng của sức khỏe mỗi con người nên ngay

sau khi dành độc lập, Hồ Chủ Tịch và Đảng đã rất quan tâm chú trọng tới sựnghiệp thể dục thể thao Xuyên suốt những năm vừa qua nhà nước ta đã tíchcực đẩy mạnh các phong trào hoạt động thể dục thể thao tới tất cả quần chúng,

số lượng và chất lượng các nội dung, các môn thi đấu ngày càng được nâng lên

Để có thể làm cho đất nước ta ngày càng đi lên thì vấn đề giáo dục thế hệ trẻđang ngồi trên ghế nhà trường là rất quan trọng và cần thiết

Chính vì vậy mà trong hệ thống giáo dục quốc dân thì giáo dục thể chấtcho học sinh là một bộ phận không thể tách rời Cho nên mục tiêu giáo dục củacon người là phát triển toàn diện về trí lực, thể, mĩ Thông qua việc giảng dạythể dục bồi dưỡng cho học sinh những tư tưởng, tình cảm tốt đẹp theo “5 điềuBác Hồ dạy” như “Yêu tổ quốc, yêu đồng bào - Đoàn kết tốt, kỷ luật tốt –khiêm tốn, thật thà, dũng cảm”… và làm cho học sinh biết vận dụng nhữngđiều đó vào trong học tập, lao động và cuộc sống hàng ngày Giáo dục thể chấtcho học sinh phổ thông nói chung và tiểu học nói riêng là một mặt không thểthiếu được, nó đảm bảo cân bằng giáo dục trong giáo dục toàn diện, trong chiến

lược con người ở nước ta Mặt khác, thể dục là một bộ phận của nền giáo dụccộng sản chủ nghĩa mà mục đích của giáo dục thể chất là "Bồi dưỡng thế hệ trẻtrở thành những người phát triển toàn diện, có sức khoẻ dồi dào, thể chất cườngtráng, có dũng khí kiên cường để kế tục sự nghiệp cách mạng của Đảng mộtcách đắc lực và sống một cuộc sống vui tươi lành mạnh "có nghĩa là con ngườichúng ta đào tạo ra phải khoẻ về thể chất lẫn tinh thần, có khả năng lao động trí

óc nhưng đồng thời có khả năng lao động chân tay, sáng tạo trong sản xuất, họctập và rất mưu trí dũng cảm trong chiến đấu để bảo vệ tổ quốc, bảo vệ sựnghiệp cách mạng của Đảng

Trong chương trình từ lớp 1 đến lớp 5 thì phần đội hình đội ngũ luôn là mộtvấn đề cần quan tâm bởi các nội dung ở mỗi lớp đều có liên quan đến nhau vídụ: Phần tập hợp hàng dọc ở lớp 1 có liên quan tới tất cả các lớp trên Bên cạnh

đó để đạt được một giờ dạy tốt có chất lượng thì khâu tổ chức học sinh là rấtquan trọng Khâu tổ chức được thể hiện ở phần mở đầu của bài học và sử dụnghầu hết phần đội hình đội hình đội ngũ chính vì vậy để có một giờ dạy tốt thìngay từ đầu người giáo viên cần truyền đạt tốt nội dung kiến thức đội hình độingũ tới người học một cách chính xác nhất và cho học sinh thực hành một cáchthuần thục

1.2 Lý do chọn đề tài

Học sinh tiểu học thuộc lứa tuổi từ 6 - 11 tuổi Ở lứa tuổi này các em cónhững biến đổi quan trọng trong cuộc sống, lao động, học tập, do đó các đặcđiểm tâm lý thể hiện qua các hoạt động về nhận thức, tình cảm, cảm xúc cónhững thay đổi cơ bản

Học sinh lớp 4 bước đầu đã biết tìm các dấu hiệu đặc trưng cho sự vật,biết phân biệt các đặc điểm của các chi tiết, các phần kỹ thuật động tác Khảnăng phân tích các hiện tượng trong tập luyện, lao động, sinh hoạt còn hạn chếnên dễ bị động khi được nhắc nhở, dẫn đến biểu hiện kém tự tin, kém khả năngkiềm chế hành vi, thái độ Chính vì vậy mà khi gặp các tình huống trong quátrình tập luyện việc xử lý tình huống của các em có độ linh hoạt chưa cao

Ở các nội dung trong chương trình thể dục thì phần đội hình đội ngũ luôn sửdụng rộng rãi trong cuộc sống hằng ngày và các hoạt động khác Chính vì vậy

mà đòi hỏi các em phải nhớ và biết áp dụng phần nội dung đã học Song trongthực tế khi giáo viên kiểm tra việc thực hiện các kỹ thuật động tác của đội hìnhđội ngũ nhiều em vẫn còn sai, tập chưa chính xác, bên cạnh đó khi đi dự giờ vàtrong quá trình giảng dạy những năm trước tôi nhận thấy rằng một số nội dunggiáo viên truyền tải tới học sinh chưa được cụ thể khiến cho học sinh khó nắmbắt được kỹ thuật Trước tình hình thực tế của nhà trường, khi nói đến giờ họcthể dục thì đa số học sinh ham thích, ham học, thích luyện tập Song bên cạnh

đó có một số bộ phận do điều kiện sống của các em hay sự phát triển tâm sinh

lý của các em còn chậm chưa phù hợp với kiến thức nội dung bài học hay tácphong chậm, chưa nhạy bén, chưa linh hoạt, ý thức trong học tập còn hạn chế.Đặc biệt là học sinh tiểu học các em con nhỏ, do vậy việc quan sát, tập luyệncòn lúng túng, không nắm bắt được yếu lĩnh kỹ thuật khi thực hiện động tácchưa chú ý, chưa nghiêm túc khi thực hiện bài tập, trong giờ học còn nô nghịch

nhiều không chú ý khi giáo viên làm mẫu thị phạm động tác, học sinh còn chưa

xác định được phương hướng của động tác, học sinh còn nhỏ các em mải chơi,không chú ý đến giờ học

Bên cạnh đó có giáo viên trong khi giảng dạy chưa bao quát được hết họcsinh của lớp, chưa để ý tới chất lượng thực hiện bài tập của các em Do vậy các

em chưa thực hiện đúng bài tập của mình

Vậy để học sinh hứng thú, yêu thích và học tốt phần đội hình đội ngũ, với

vai trò là người giáo viên dạy chuyên thể dục, tôi đã nghiên cứu, suy nghĩ nhằmtìm ra các bài tập hợp lý nhất, giúp học sinh lớp 4 học một số bài tập khi họcđội hình đội ngũ cho các em

Qua quá trình giảng dạy, dự giờ học hỏi kinh nghiệm của bạn bè đồng

nghiệp tôi đã nghiên cứu và rút ra “Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng đội hình đội ngũ cho học sinh lớp 4” để giúp các em nắm chắc kiến thức đã học,

thực hành thuần thục các kỹ thuật động tác đó Từ đó giúp các em vận dụng nóvào quá trình sinh hoạt ở trong và ngoài nhà trường một cách tốt nhất

1.3 Phạm vi và đối tượng áp dụng:

1.3.1 Đối tượng nghiên cứu

- Giáo viên một số trường: Đồng Lạc, Tân Dân, Bắc An, An Lạc, Thái Học

- Toàn bộ học sinh khối 4 trường tiểu học An Lạc

4 đạt hiệu quả cao.

* Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Nghiên cứu chương trình phân môn thể dục khối 4

- Nghiên cứu các tài liệu, chuyên sâu đề cập tới việc các bài tập đội hìnhđội ngũ cho học sinh

- Qua thực tế giảng dạy, lấy ý kiến của giáo viên, rút kinh nghiệm, họchỏi đồng nghiệp đưa ra biện pháp cụ thể để chất lượng các bài tập đội hình độingũ của học sinh khối 4 nâng cao

1.5 Phương pháp nghiên cứu:

- Để thực hiện được đề tài này tôi đã áp dụng một số phương pháp sau:

- Nghiên cứu tài liệu: Đọc tài liệu, sách, báo, sách giáo khoa, sách giáoviên có nội dung các bài tập đội hình đội ngũ cho học sinh

- Phương pháp điều tra:

+ Điều tra thực trạng

+ Dự giờ, lấy ý kiến của giáo viên giảng dạy khối 4

+ Khảo sát chất lượng.

- Phương pháp thực nghiệm: Dạy học sinh khối 4

- Phương pháp so sánh, đối chiếu: Tổ chức so sánh, đối chiếu kết quảtrước và sau khi thực hiện giải pháp

- Phương pháp đúc rút kinh nghiệm: Để thấy được kết quả cũng như hạnchế nhằm tìm ra hướng điều chỉnh, khắc phục hợp lý

1.6 Điểm mới của vấn đề nghiên cứu:

Trong quá trình giảng dạy và dự giờ học hỏi kinh nghiệm bạn bè đồngnghiệp, cho học sinh thực hiện, bên cạnh đó khi quan sát các hoạt động ngoạikhóa cần sử dụng đến đội hình đội ngũ: như thể dục giữa giờ, … tôi nhận thấycòn nhiều các em học sinh chỉ biết thực hiện động tác một cách hời hợt, kĩ thuậtthực hiện động tác không hề được chú ý đến, ý thức , nề nếp tác phong củanhiều học sinh chưa thực sự tốt Chính vì vậy mà trong quá trình giảng dạycũng như trong quá trình dự giờ bạn bè đồng nghiệp tôi đã rút ra được một sốbiện pháp rèn luyện kỹ năng đội hình đội ngũ và áp dụng vào bài dạy của mình.Sau khi áp dụng tôi nhận thấy không chỉ trong các giờ thể dục đạt hiệu quảhơn, học sinh nhanh chóng thực hiện được kỹ thuật động tác mà khi áp dụng kỹthuật đó tốt hơn vào các hoạt động ngoại khóa đặc biệt là việc xếp hàng vàchỉnh đốn đội hình đội ngũ ở các buổi sinh hoạt giữa giờ

2 Cơ sở khoa học và lý luận

đòi hỏi học sinh phải chống đỡ, làm mất cân xứng hai bên chậu hông, tạo nên

sự sai lệch cơ thể, gây ảnh hưởng xấu đến sự phát triển và trưởng thành sau nàycho các em

Ở lứa tuổi này, các đốt xương ở cột xương sống có độ dẻo cao, chưa thànhxương hoàn toàn và còn ở trong giai đoạn hình thành đường cong sinh lý Do

đó, những tư thế ngồi, đứng, đi lại, chạy, nhảy không phù hợp với cấu trúc tựnhiên và giải phẫu sẽ dễ làm cong vẹo cột sống, gây ảnh hưởng không tốt tới sựphát triển của lồng ngực và cấu trúc cân đối của toàn thân Ở độ tuổi 20 - 25xương sống mới được cốt hoá hoàn toàn

Tập luyện thể dục thể thao thường xuyên, trên cơ sở có sự hướng dẫn khoahọc với một chương trình, kế hoạch tập luyện hợp lý, phù hợp đặc điểm cấu tạogiải phẫu và đặc điểm sinh lý của học sinh tiểu học sẽ tạo nên điều kiện thuậnlợi cho quá trình phát triển của hệ xương và cơ thể các em

Ở lứa tuổi này, hoạt động phân tích và tổng hợp của học sinh kém nhạy bén,nhận thức các hiện tượng biến đổi của xã hội còn mang tính chủ quan, cảmtính, bị động

Các em có khả năng bắt chước một cách máy móc, khả năng phân biệt, tínhsáng tạo còn hạn chế Do đó, trong giảng dạy thể dục thể thao, giáo viên cầnphải làm mẫu chính xác các kỹ thuật động tác theo yêu cầu bài học

Để hình thành các hiểu biết, kiến thức các em thường học thuộc lòng từngcâu, từng chữ Để hình thành kỹ năng vận động các em thường bắt chước, cốgắng làm theo các động tác, điệu bộ, hành vi của giáo viên

Ở các lớp cuối cấp (lớp 4, 5) việc ghi nhớ được hình thành và phát triển, dođó: khi lên lớp giảng dạy lý thuyết cũng như thực hành giáo viên cần chú ý sửdụng linh hoạt các phương pháp, biện pháp giảng dạy nhằm kích thích sự suynghĩ, tính sáng tạo, ý thức tự giác, tích cực tập luyện của học sinh.

Trong giảng dạy thể dục thể thao, do tư duy của các em vẫn còn mang tínhchất hình ảnh cụ thể Các em sẽ tiếp thu dễ dàng và nhanh chóng hơn đối vớicác khái niệm có kèm theo minh hoạ (hình ảnh trực quan) Do vậy, khi giảngdạy các động tác thể dục thể thao ngoài việc phân tích - giảng giải kỹ thuậtđộng tác, nhất thiết giáo viên phải làm mẫu động tác và sử dụng rộng rãi cáchình thức trực quan khác

2.2 Cơ sở lý luận

Mục tiêu giáo dục là đào tạo cho học sinh tiểu học phát triển toàn diện,chính vì vậy hiện nay Bộ giáo dục và đào tạo thường xuyên phải đổi mới về nộidung, chương trình dạy học cho phù hợp Phải đổi mới phương pháp giảng dạy

để kích thích và phát huy vai trò chủ động, tích cực của người học Khơi dậycho học sinh ý thức tự học Muốn thực hiện được những điều đó thì việc nắmvững kiến thức của từng bài học là hết sức quan trọng

Giáo dục thể chất trong nhà trường cũng đóng góp một phần không nhỏ vàocông cuộc đổi mới đó

Việc luyện tập ở đây với mục đích chính nhằm giúp học sinh củng cố các kỹnăng đã có ở cấp tiểu học, có kiến thức, kỹ năng nhất định làm cơ sở cho họctập bộ môn, phát triển các tố chất thể lực phục vụ cho học tập các môn học.Mặt khác trong toàn bộ chương trình giáo dục thể chất của bậc tiểu học thìphần đội hình đội ngũ chiếm một vị trí quan trọng Nó xuyên suốt từ lớp 1 đếnlớp 5 nhưng trọng tâm và bao gồm tất cá các nội dung thì chúng ta cần phảinhắc đến phần đội hình đội ngũ ở lớp 4 Nếu học tốt phần đội hình đội ngũ ởlớp 4 sẽ giúp cho các em vận dụng tốt các kỹ năng, các động tác đó vào cáchoạt động đoàn thể trong và ngoài nhà trường một cách nhanh nhẹn, có nề nếp

và đạt hiệu quả cao

3 Thực trạng của vấn đề

3.1 Tích cực

Ở bậc tiểu học rèn đội hình đội ngũ là phân môn thực hành Nhiệm vụ chủyếu cốt lõi nhất là hình thành ý thức, kỷ luật, nề nếp cho học sinh Đa số giáoviên thực hiện tốt việc đổi mới phương pháp dạy học, dạy học lấy học sinhlàm trung tâm và phần nhiều học sinh chăm chỉ, có ý thức học tập

3.2 Hạn chế:

- Trình độ học sinh không đồng đều, có nhiều học sinh ý thức tốt, nhưng

có học sinh ý thức chưa tốt các em đứng trong hàng ngũ còn nô nghịch nhiềukhông chú ý đến giáo viên hướng dẫn

- Một số giáo viên chuẩn bị bài chưa chu đáo, vẫn xem nhẹ nội dung độihình đội ngũ, dẫn đến chất lượng bài tập chưa cao, hơn nữa giáo viên cho họcsinh tập luyện quá nhiều dẫn đến học sinh mệt mỏi không muốn học

- Học sinh tiểu học các em thường rất hiếu động cho nên khi tập luyện các

em chưa nghiêm túc dẫn đến các em thực hiện động tác chưa đúng

- Như chúng ta đã biết mỗi khi vào giờ học thể dục, cũng như ra thể dụcgiữa giờ, thầy cô giáo mất nhiều thời gian ổn định tổ chức cũng như chấtlượng thực hiện kỹ thuật động tác của học sinh chưa cao bởi những nguyênnhân:

* Tác phong :

- Lề mề của học sinh từ trong lớp ra đến ngoài sân, từ trên lớp đi xuống sântrường, khi ra tập trung thì chen lấn xô đẩy nhau, đứng không đúng hàng lối,thứ tự, người đi trước người đi sau, không ai chịu nhường ai, trong khi ra sânhọc thể dục cũng như ra sân thể dục giữa giờ các em rất mất trật tự, và rất mấtnhiều thời gian để ổn định lớp

* Phần trang phục:

- Quần áo có em chưa thực hiện đúng quy định mà nhà trường đề ra, cònnhiều em không đi giầy khi bắt đầu vào giờ học thể dục, còn có nhiều học sinh

mặc quần áo chưa đúng quy định, luộm thuộm gây bất tiện cho các em khivận động nhất là về mùa đông không đúng với quy định và không chuẩn bịtrước giờ học Khi tập trung nhiều học sinh chạy ra chạy vào xin phép giáoviên cất trang phục, đi vệ sinh

* Ý thức:

- Học sinh tiểu học thường thường các em rất hiếu động và ham chơi, khi

ra ngoài sân để tập thể dục các em không muốn gò bó theo nề nếp

- Một số em đứng trong hàng còn nô nghịch nói chuyện nhiều không chú ýđến lời nói của thầy giáo và cô giáo Dẫn đến tình trạng khi các em đứng tronghàng, hàng ngũ lộn xộn cho nên việc điểm danh gặp rất nhiều khó khăn khibắt đầu vào giờ học cũng như kết thúc giờ học thể dục

- Cán sự lớp phải tập hợp lớp rất mất nhiều thời gian ổn định được lớp đểbáo cáo với giáo viên

- Còn có một số học sinh chưa thực sự ham mê học môn thể dục

Vậy để giáo viên khối 4 giảng dạy được hiệu quả hơn các bài tập đội hìnhđội ngũ cho học sinh của mình, tôi xin được mạnh dạn đưa ra một số biệnpháp rèn luyện kỹ năng phần đội hình đội ngũ cho học sinh lớp 4

Trước khi áp dụng các biện pháp nêu trên vào giảng dạy, tôi đã tiến hànhkiểm tra đánh giá kỹ năng thực hiện đội hình đội ngũ của học sinh và thu đượckết quả như sau:

Thựchiệnchưatốt

Đúngquyđịnh

Chưađúngquyđịnh

Tốt Chưa

tốt

Thựchiệnđúng

Thựchiệnchưađúng

* Điều kiện áp dụng:

- Các biện pháp này có thể áp dụng cho tất cả các lớp từ lớp 1 đến lớp 5

- Áp dụng cho cả giáo viên chuyên trách và giáo viên kiêm nhiệm

4 Các giải pháp, biện pháp thực hiện

Tôi là giáo viên giảng dạy bộ môn thể dục của trường tiểu học, đảm nhiệm

các khối lớp và dạy 22 tiết/tuần Vì vậy ngay từ đầu năm học tôi đã cho các

em học nội quy riêng về giờ thể dục, cụ thể từng phần đối với từng khối lớp

để học sinh nắm được những yêu cầu riêng của bộ môn

- Phổ biến nội dung, yêu cầu của giáo viên đối với học sinh trong 1 - 2 tiết

để học sinh nắm được và thực hiện theo yêu cầu của giờ thể dục

- Tôi đã cho các em học nội quy của một giờ thể dục để cho học sinh hiểu

rõ hơn tầm quan trọng khi bắt đầu cũng như kết thúc giờ học

- Chuẩn bị bài chu đáo, đổi mới, sử dụng linh hoạt các phương pháp giảngdạy, phát huy tính tự giác tích cực của học sinh

- Thường xuyên đôn đốc, nhắc nhở thái độ, ý thức học tập của học sinh

4.1 Một số hình ảnh về đội hình đội ngũ lớp 4:

- Điểm số ( hàng ngang )

- Tư thế nghỉ nghiêm

- Dãn hàng ( hàng ngang )

- Đi đều vòng phải, vòng trái

4.2 Các dạng bài tập rèn luyện