Bài tập Tin ứng dụng trong địa chất

Pb Ti V Mn Co Ni Cr Cu Zn Ga Be Zr Giá trị hàm lượng 0.001 0.001 0.001 0.001 0.001 0.001 0.001 0.002 0.01 0.001 0.001 0.0002 Trị số Clark 0.001 0.02 0.15 0.9 0.003 0.005 0.01 0.01 0.05 0.001 0.00015 0.00015 Bảng: giá trị hàm lượng và trị số Clark các nguyên tố YÊU CẦU: 1. Bằng phương pháp xử lý thông tin logic hãy xác định các nguyên tố có giá trị tin cao ứng với P=0.8 2. Tính hệ số tương quan cặp giữa các nguyên tố (rxy). 3. Xác định các nguyên tố chỉ thị cho việc tìm kiếm Cu. 4. Tính đặc trưng thống kê của nguyên tố địa hóa Cu, Pb, Zn trên theo phương pháp phân khoảng: 5. Vẽ sơ đồ đồng hàm lượng các nguyên tố Cu, Pb, Zn theo bậc hàm lượng: 6. Khoanh định diện tích triển vọng tìm kiếm Pb. 7. Tô mầu theo các bậc hàm lượng đã vẽ. Cho biết: Trị số Clark (%) của các nguyên tố như sau Co = 0,003; Cu = 0,01; Pb =0,001; Zn = 0,05Ga = 0,001; Ni = 0,005; Cr = 0,01; Be = 0,00015; V = 0.15; Mn = 0.9; Ti = 0,02; Zr = 0,00015 BÀI LÀM 1. Bằng ph¬ương pháp xử lý thông tin logic hãy xác định các nguyên tố có giá trị tin cao tương ứng với P =0,8 Từ ma trận tài liệu gốc (Bảng 1) và dựa vào trị số Clark chuyển ma trận tài liệu gốc về dạng ma trận “0 – 1”. Kết quả xác định ma trận “0 1” được thể hiện ở bảng dưới đây: Bảng 1: Ma trận 01 Pb Ti V Mn Co Ni Cr Cu Zn Ga Be Zr 1 1 1 0 0 1 0 1 1 0 0 0 1 1 1 1 0 1 0 1 1 0 1 1 0 1 0 0 1 1 0 0 0 0 1 1 1 1 1 1 1 1 0 1 0 0 1 1 0 1 0 1 0 1 0 1 0 0 1 1 0 1 1 1 0 1 0 1 0 0 1 1 0 1 1 1 1 1 0 1 1 0 1 1 0 1 1 1 0 1 0 1 1 0 1 0 0 1 1 1 0 1 0 1 1 0 1 1 0 1 0 1 1 1 0 1 1 0 1 1 0 1 1 1 1 1 0 1 1 0 1 1 0 1 1 1 1 1 0 0 1 0 1 0 1 1 1 1 1 1 0 1 1 0 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 0 1 1 1 1 1 1 1 1 0 1 1 1 1 1 1 1 1 0 0 1 0 1 1 1 0 0 1 1 1 1 0 1 0 1 1 1 1 0 0 1 1 1 0 1 0 1 1 1 1 1 0 1 1 1 0 1 0 1 0 1 1 0 0 1 1 1 1 1 0 1 1 1 1 1 0 1 1 1 1 1 0 1 1 1 0 0 0 1 1 1 0 1 0 0 1 1 1 0 1 1 1 1 0 1 0 1 1 1 1 0 1 1 1 0 0 1 0 1 1 1 1 0 1 1 1 0 0 1 0 1 1 1 1 0 1 1 1 0 1 1 0 1 1 1 1 0 1 1 1 1 1 1 0 1 1 1 1 0 1 1 0 1 1 1 0 1 1 0 0 1 0 1 1 1 0 1 0 1 1 0 0 1 1 0 0 0 0 0 0 1 1 0 1 0 1 1 1 1 0 1 0 1 1 1 0 1 0 1 1 0 0 1 0 1 1 1 0 0 1 1 1 1 0 1 1 1 1 1 1 1 1 0 0 0 0 1 1 1 1 1 0 0 Từ các giá trị đã tính toán được ở trên về giá trị trung bình, quân phương sai…ta có thể vẽ được sơ đồ đồng hàm lượng của các nguyên tố Cu, Pb, Zn như dưới đây: Hình 4: sơ đồ đồng hàm lượng của các nguyên tố Cu, Pb, Zn 6. Khoanh định diện tích triển vọng tìm kiếm Chì?

2 Tính hệ số tương quan cặp giữa các nguyên tố (rxy)

3 Xác định các nguyên tố chỉ thị cho việc tìm kiếm Cu.

Giá trị hàm

lượng

0.001 0.001 0.001 0.001 0.001 0.001 0.001 0.002 0.01 0.001 0.001 0.0002Trị số Clark 0.001 0.02 0.15 0.9 0.003 0.005 0.01 0.01 0.05 0.001 0.00015 0.00015

4 Tính đặc trưng thống kê của nguyên tố địa hóa Cu, Pb, Zn trên theo phương

pháp phân khoảng:

5 Vẽ sơ đồ đồng hàm lượng các nguyên tố Cu, Pb, Zn theo bậc hàm lượng:

6 Khoanh định diện tích triển vọng tìm kiếm Pb

7 Tô mầu theo các bậc hàm lượng đã vẽ

Cho biết: Trị số Clark (%) của các nguyên tố như sau

Co = 0,003; Cu = 0,01; Pb =0,001; Zn = 0,05Ga = 0,001; Ni = 0,005; Cr = 0,01;

Be = 0,00015; V = 0.15; Mn = 0.9; Ti = 0,02; Zr = 0,00015

BÀI LÀM

1 Bằng ph ương pháp xử lý thông tin logic hãy xác định các nguyên

tố có giá trị tin cao tương ứng với P =0,8

* Từ ma trận tài liệu gốc (Bảng 1) và dựa vào trị số Clark chuyển ma trận tài liệu gốc về dạng ma trận “0 – 1” Kết quả xác định ma trận “0 - 1” được thể hiện ở bảng dưới đây:

X

* Giá trị thông tin tổ hợp:

Trong đó: N: Số mẫu, số đối tượng nghiên cứu

K, m: số tính chất, số nguyên tố nghiên cứu (K>=m)

nij: tần suất suất hiện đồng thời tính chất i và tính chất j.

* Áp dụng công thức (1) ta sẽ xác định được giá trị thông tin của các thông số và sắp xếp nó theo thứ tự giảm dần như sau

=

*Từ bảng trên ta thấy tổ hợp 4 nguyên tố Zn,Ti,Ni,Cu đã chiếm 78.73% giá trị thông tin tổ hợp các nguyên tố, khi thêm nguyên tố Pb thì giá trị chỉ đạt 84.01%

Với điều kiện đề bài cho P = 0.8 thì tổ hợp 4 nguyên tố Zn,Ti,Ni,Cu đã đạt yêu

cầu của đề bài.

2 Tính hệ số tương quan cặp giữa các nguyên tố (RXY).

*Từ ma trận tài liệu gốc các tính chất nghiên cứu ta xác định ma trận tương quan

giữa các nguyên tố bởi lệnh Correlation từ công cụ Data Analysis Tool.

Kết quả ta có bảng hệ số tương quan cặp giữa các nguyên tố (RXY) sau:

3 Xác định các nguyên tố chỉ thị cho việc tìm kiếm Cu.

- Việc xác định nguyên tố chỉ thị cho việc tìm kiếm Cu cần thỏa mãn các điều kiện: + Có giá trị thông tin cao.

+ Hệ số tương quan rxy thỏa mãn tương quan thuận, chặt chẽ với Cu

Bảng 5: Giá trị thông tin và hệ số tương quan của các nguyên tố địa hóa

* Như vậy với kết quả thu được sau khi tính toán ở phần 1 và phần 2 có thể chỉ ra

rằng nguyên tố chỉ thị cho việc tìm kiếm đồng là Zn,Pb,Ti,Ni trong đó đặc biệt là

Zn,Pb

4 Tính đặc trưng thống kê của nguyên tố địa hóa Cu, Pb, Zn trên theo phương pháp phân khoảng:

Kết Quả Xử Lý Thống Kê Hàm lượng Cu

Stt Giá trị khoảng Giá trị TB Tần số Tần suất Lũy tích tần suất

Giá trị quân phương sai 16.2193

Giá trị lớn nhất 150

Hình 1: biểu đồ hàm phân bố thống kê hàm lượng Cu

Kết Quả Xử Lý Thống Kê Hàm lượng Pb

Stt Giá trị khoảng Giá trị TB Tần số suất Tần Lũy tích tần suất

Hình 2: biểu đồ hàm phân bố thống kê hàm lượng Pb

Kết Quả Xử Lý Thống Kê Hàm lượng Zn

Stt Giá trị khoảng Giá trị TB Tần số Tần suất Lũy tích tần suất

Các thông số thống kê của biến Zn

Giá trị quân phương sai 7.19042

5 Vẽ sơ đồ đồng hàm l ượng các nguyên tố Cu, Pb, Zn theo bậc hàm lượng: X; X+δ ; X+ 2δ; X+3δ

* Từ các giá trị đã tính toán được ở trên về giá trị trung bình, quân phương sai…ta

có thể vẽ được sơ đồ đồng hàm lượng của các nguyên tố Cu, Pb, Zn như dưới đây:

Hình 4: sơ đồ đồng hàm lượng của các nguyên tố Cu, Pb, Zn

6 Khoanh định diện tích triển vọng tìm kiếm Chì?

* Từ sơ đồ đồng hàm lượng của các nguyên tố Cu, Pb, Zn cùng với mối quan hệ về địa chất, tính tương quan của các nguyên tố với Pb cùng với các kết quả tính toán ở trên có thể khoanh định diện tích triển vọng tìm kiếm Pb như trên hình vẽ sau:

Hình 5: Diện tích triển vọng trong việc tìm kiếm Pb

7 Tô mầu theo các bậc hàm l ượng đã vẽ