Trong hoạt động quản lý Nhà nước của chính quyền cơ sở thường xuyên diễn ra nhiều tình huống quản lý đa dạng phong phú và rất đặc thù. Là cán bộ đang công tác tại chính quyền cấp cơ sở, trong phạm vi của tiểu luận này, tôi xin đề cập tới một tình huống cụ thể mà tôi tâm đắc nhất đó là: giải quyết vi phạm trật tự xây dựng của chính quyền phường với hy vọng rút ra được một số kinh nghiệm phục vụ công tác quản lý Nhà nước về trật tự xây dựng của chính quyền cơ sở trong tình hình mới.
Trang 1BỘ NỘI VỤ TRƯỜNG ĐÀO TẠO BỒI DƯỠNG CÁN BỘ CÔNG CHỨC
TIỂU LUẬN
XỬ LÝ TÌNH HUỐNG TRONG LĨNH VỰC QUẢN LÝ
TRẬT TỰ XÂY DỰNG Ở PHƯỜNG
Hà Nội, tháng 05 năm 2015
Trang 2PHẦN I : PHẦN MỞ ĐẦU
Trên thế giới bất kỳ một quốc gia nào hoạt động của bộ máy hành chính Nhà nước mạnh hay yếu đều thể hiện ở kết quả hoạt động xã hội của Nhà nước đó trên tất cả các lĩnh vực Nói một cách khác, một đất nước phát triển, văn minh, hiện đại, giàu mạnh là một xã hội mà ở đó có sự điều hành tài tình của Nhà nước
Ở Việt Nam, nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính Nhà nước Nhiều năm qua Đảng, Nhà nước đã chủ trương và tiến hành công cuộc cải cách hành chính một cách toàn diện, mục tiêu là “xây dựng một nền hành chính trong sạch có đủ năng lực, sử dụng đúng quyền lực và từng bước hiện đại hoá để quản lý có hiệu lực và hiệu quả công việc của Nhà nước” (NQ hội nghị lần thứ 8 BCH TW khoá VII)
Nâng cao năng lực quản lý Nhà nước của Chính quyền cấp xã, phường đang là yêu cầu cấp bách nhằm củng cố bộ máy Nhà nước từ cơ sở, để chính quyền ở cơ sở có khả năng tổ chức thực thi tốt các chủ trương của Đảng, chính sách Pháp luật của Nhà nước, đồng thời thực sự đáp ứng yêu cầu nguyện vọng của nhân dân địa phương Hội nghị lần thứ 5 Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá IX đã chỉ rõ việc đổi mới và nâng cao hiệu lực của chính quyền cơ sở nhằm đáp ứng yêu cầu của giai đoạn phát triển mới
Trong hoạt động quản lý Nhà nước của chính quyền cơ sở thường xuyên diễn ra nhiều tình huống quản lý đa dạng phong phú và rất đặc thù Là cán bộ đang công tác tại chính quyền cấp cơ sở, trong phạm vi của tiểu luận này, tôi xin đề cập tới một tình huống cụ thể mà tôi tâm đắc nhất đó là: "giải quyết vi phạm trật tự xây dựng của chính quyền phường" với hy vọng rút ra được một số kinh nghiệm phục vụ công tác quản lý Nhà nước về trật tự xây dựng của chính quyền cơ sở trong tình hình mới
Đây là một tình huống có thật xảy ra tại địa phương nơi tôi công tác, song do điều kiện về thời gian và khả năng nghiên cứu, quá trình mô tả và xử lý tình huống có thể chưa chặt chẽ và chưa mang tính khái quát cao Kính mong các thầy giáo, cô giáo Trường đào tạo bồi dưỡng cán bộ công chức tham gia đóng góp và cho ý kiến để tiểu luận được hoàn chỉnh hơn
Trang 3Cuối cùng tôi xin chân thành cám ơn các thầy cô giáo Trờng đào tạo bồi dỡng cán
bộ công chức đã giúp đỡ tôi hoàn thành khóa học này Xin kính chúc các thầy cô giáo và toàn thể gia đình mạnh khỏe, hạnh phúc và thành đạt
Tiểu luận gồm 3 phần :
PHẦN I : PHẦN MỞ ĐẦU
PHẦN II : PHẦN NỘI DUNG.
PHẦN III: PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.
PHẦN II : PHẦN NỘI DUNG
Trang 4I- MÔ TẢ TÌNH HUỐNG
1 Hoàn cảnh ra đời của tình huống
Phường Tân Thành có diện tích 0,46 km2, dân số 10.694 người là địa bàn ở vị trí trung tâm quận Tân Phú, nơi có mật độ dân số cao, đường phố cũ chật hẹp, tập trung nhiều trụ sở của các cơ quan Trung ương, Thành phố và Quận, có 1 trụ sở tôn giáo lớn và 1 bệnh viện
- Bên cạnh đó trên địa bàn phường có hơn 100 số nhà đông hộ phải sử dụng chung sân, nhà bếp… nên việc cải thiện dân sinh còn nhiều khó khăn trong khi đó nhu cầu sinh hoạt của nhân dân tăng (cơi nới, xây dựng, …) do đó việc phát sinh mâu thuẫn dẫn đến khiếu nại - tố cáo là khó tránh khỏi
Ngày 12/9/2011 UBND phường Tân Thành nhận được đơn khiếu kiện của ông N
là con ông B (cán bộ lão thành Cách mạng đã chết) là chủ sử dụng đất tại số nhà 125 phố Q tố cáo việc xây dựng nhà của bà H (mẹ liệt sỹ) ở tại số 127 phố Q với những nội dung sau :
- Xây dựng hợp khối 2 đơn nguyên, 2 giấy phép khác nhau làm một khối nhà chung
- Xây nhà sai mục đích sử dụng so với giấy phép được cấp
- Xây dựng sai phép tầng 6
Đồng thời ngày 05/11/2011, UBND phường cũng nhận được đơn tố cáo của bà H
về việc ông N đã tự ý xây dựng một bức tường trái phép trên lối đi chung chắn toàn bộ cửa đi của ngôi nhà bà H đang xây
2 Diễn biến tình huống
Tháng 3/2011 bà H được UBND quận Tân Phú cấp giấy phép số 43/GPXD cho phép xây dựng nhà 05 tầng, có 01 tầng hầm, diện tích mặt bằng là 56m2 Tầng 1 cao 6m trong có tầng lửng cao 3m Có tum thang diện tích 20m2, phía trước là giàn hoa bê tông cốt thép Trong bản vẽ thiết kế tầng 1 được mở một cửa đi ra ngõ đi chung, các tầng trên được xây các ô kính lấy ánh sáng Tương tự, nhà ông C (là con trai bà H) cũng được UBND quận Tân Phú cấp giấy phép số 50/GPXD cho phép xây dựng nhà 05 tầng, diện
Trang 5tích mặt bằng xây dựng là 56m2, tầng một cao 6m trong có tầng lửng cao 3m có tum thang diện tích 20m2 và giàn hoa bê tông cốt thép, tầng 1 không được mở cửa ra ngõ đi chung, các tầng trên được xây các ô kính lấy ánh sáng
Trong quá trình xây dựng nhà, bà H và ông C đã xây 2 nhà liền khối với nhau mục đích là để cho thuê văn phòng làm việc Đã mở rộng tum thang, giàn hoa bê tông thành tầng 6 Khi bà H và ông C bắt đầu xây dựng ông N đã có nhiều ý kiến và đưa ra một bản dự thảo cam kết thoả thuận nhưng không được bà H và ông C đồng ý Từ đó ông N nhiều lần làm đơn kiến nghị lên UBND phường yêu cầu phải đảm bảo ANTT, vệ sinh môi trường, an toàn giao thông và đặc biệt không cho lắp giàn giáo sang không gian đất thuộc nhà ông quản lý v/v Khi phát hiện bà H và ông C xây dựng sai phép ông N đã làm đơn tố cáo gửi UBND phường Khi UBND phường kiểm tra phát hiện bà H và ông
C xây dựng sai phép đã lập biên bản, ra quyết định đình chỉ thi công và gia đình đã xuất trình giấy nhận hồ sơ điều chỉnh nội dung giấy phép xây dựng Trong khi chờ được cấp phép điều chỉnh, chủ đầu tư vẫn cho thợ lén lút xây dựng ngoài giờ hành chính, nhất là vào các ngày nghỉ cuối tuần Thấy vậy ông N đã tự ý đào một hào dài 17m, rộng 1,3m, sâu 0,5m trên ngõ đi chung (phần sát với móng nhà bà H và ông C mới xây) Bà H và ông C đã làm đơn tố cáo tới UBND phường UBND phường đã kiểm tra lập biên bản,
ra quyết định xử lý vi phạm và buộc ông N phải san lấp trả lại nguyên trạng cũ cho ngõ
đi chung Ông N không thực hiện, UBND phường không ra quyết định cưỡng chế mà vẫn tìm cách hoà giải Khi đó, bà H và ông C cũng đã xây dựng xong tầng 6 Còn ông N không những không san lấp lại ngõ đi chung mà còn xây một bức tường dài 24m, cao 2m trên phần hào giáp với tường mới xây và chắn cửa nhà của bà H, tạo thành ngõ đi riêng Cả hai nhà tiếp tục làm đơn tố cáo nhau gửi đến các cấp chính quyền yêu cầu được giải quyết
II PHÂN TÍCH XỬ LÝ TÌNH HUỐNG
1 Phân tích tình huống
Trong tình huống này, chúng ta cần phân tích và tìm hiểu rõ việc xây dựng của bà
H có đúng với nội dung ghi trong giấy phép xây dựng hay không? Tại sao ông N lại khiếu kiện với những nội dung trên? Tại sao ông N lại tự ý xây dựng bức tường trái
Trang 6phép trên ngõ đi chung? Các bước xử lý vi phạm trật tự xây dựng của UBND phường
đã đúng với Nghị định 23/2009/NĐ-CP và 180/2007/NĐ-CP của Chính phủ hay chưa?
Có thực hiện theo đúng quy trình xử lý vi phạm TTXD trên địa bàn Quận Hoàn Kiếm
do UBND Quận Hoàn Kiếm ban hành hay không? Và hiệu quả của việc xử lý như thế nào? Đó là những vấn đề làm cơ sở giải quyết những nội dung mà ông N và bà H đã khiếu kiện lẫn nhau
+ Trước hết cần tìm hiểu nguồn gốc nhà và đất của bà H và ông N:
Theo hồ sơ Địa chính do phường quản lý, kết hợp với kiểm tra thực tế, ngôi nhà của bà H và ông N trước đây nằm trong khuôn viên 1 thửa đất của biển số nhà 125-127 phố Q do cơ quan G phân cho cán bộ ở Trong thửa đất này có 1 ngõ đi chung ra mặt phố Q để các hộ cùng sử dụng chung Năm 1998, cơ quan G đã bàn giao nhà và đất tại địa chỉ trên cho Thành phố quản lý, các hộ này làm thủ tục mua nhà theo NĐ 61/CP và
đã được UBND Thành phố Hà Nội cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền
sử dụng đất ở Theo đó diện tích nhà và đất trên đã được hoạch định cho 2 hộ sử dụng riêng biệt Còn ngõ đi rộng 4,5m, dài 26m được sử dụng chung
+ Quá trình xây dựng và phát sinh khiếu kiện :
Tháng 9/2011 bà H và ông C tiến hành xây nhà (như đã nói ở trên) Việc xây dựng của bà H và ông C ban đầu là thực hiện đúng theo đơn xin phép xây dựng Trước hết là đúng diện tích, đúng vị trí và kích thước (biên bản kiểm tra do Thanh tra xây dựng phường lập xác nhận của người làm chứng) Trước khi khởi công bà H và ông C đã có cam kết với hộ ông N về việc đảm bảo an toàn, VSMT, giao thông đi lại trên ngõ đi chung và đền bù thiệt hại nếu nguyên nhân là do việc xây dựng gây nên Tuy nhiên, trong quá trình hộ bà H và ông C xây dựng, UBND phường liên tục nhận được ý kiến kiến nghị của các thành viên trong gia đình ông N về việc công trình xây dựng tại 127 phố Q đã làm ảnh hưởng tới sinh hoạt như tiếng ồn vào đêm khuya, bụi cát, giàn giáo đua sang phần không gian nhà ông N
Khi có đơn kiến nghị, UBND phường đều cử cán bộ phối hợp với cán bộ cơ sở đến kiểm tra xác minh, lập biên bản làm cơ sở để giải quyết Thực tế, UBND phường đã tổ chức họp với các hộ trên nhằm làm rõ trách nhiệm và yêu cầu thực hiện nghiêm túc các
Trang 7biện pháp giữ gìn VSMT, TTĐT và an toàn giao thông, đồng thời đề nghị gia đình ông
N tạo điều kiện giúp đỡ cho gia đình bà H và ông C xây dựng Các cuộc họp đều được các hộ nhất trí cam kết thực hiện và có sự chấp nhận của ông N Vì chưa xảy ra thiệt hại
gì nên UBND phường chưa có hình thức xử lý mà chủ yếu vẫn giải quyết theo biện pháp hoà giải
Tháng 10/2011, cả 2 hộ bà H và ông C xây dựng sai phép nới rộng tum thang và giàn hoa bê tông cốt thép thành tầng 6 UBND phường đã kiểm tra lập biên bản và ra quyết định xử lý vi phạm hành chính yêu cầu đình chỉ phần xây dựng sai phép và gia đình bà H và ông C đã làm thủ tục xin xây dựng bổ sung thêm tầng 6, tum thang và được UBND quận Hoàn kiếm tiếp nhận hồ sơ bằng giấy hẹn trả kết quả sau 15 ngày Trong thời gian đình chỉ phần sai phép chờ cấp có thẩm quyền xem xét, bà H và ông C đã lợi dụng ngày nghỉ cuối tuần, tranh thủ làm ngoài giờ để hoàn thiện việc xây dựng tầng 6
Ngày 02/11/2011, ông N đã tự động đào một hào không phép trên lối ngõ đi chung sát với tường móng nhà mới xây của hộ bà H, ông C với kích thước dài 17m, rộng 1,3m, sâu 0,5m dùng khoá riêng để khóa cổng ngõ đi chung Bà H và ông C đã làm đơn tố cáo
sự việc trên, UBND phường đã kiểm tra lập biên bản đình chỉ việc đào hào không phép,
ra quyết định xử lý vi phạm của ông N buộc ông N lấp trả lại nguyên trạng ban đầu cho ngõ đi chung và mở cổng ngõ để các hộ được sử dụng chung Ông N không thực hiện, UBND phường không ra quyết định cưỡng chế mà vẫn tìm cách hoà giải
Khi được cơ quan cấp có thẩm quyền trả lời là không được phép bổ sung tầng 6 thì
bà H và ông C đã xây dựng xong Vào lúc này ông N không những không san lấp lại ngõ
đi chung mà lại xây một bức tường dài 24m cao 2m trên phần hào đã đào giáp với tường mới xây nhà bà H và ông C chắn cửa không cho gia đình bà H đi ra ngõ chung, tạo thành ngõ đi riêng Cùng lúc này bà H và ông N đã làm đơn tố cáo nhau gửi đến các cấp chính quyền yêu cầu được giải quyết
2 Mục đích xử lý tình huống
Giải quyết tình huống trên cần đạt được một số mục đích sau đây :
- Thiết lập lại trật tự kỷ cương trong lĩnh vực quản lý trật tự xây dựng
Trang 8- Giải quyết tốt mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân cụ thể là giữa hộ gia đình ông N với gia đình bà H
- Làm rõ những tồn tại thiếu sót trong công tác quản lý TTXD và giải quyết đơn thư khiếu nại tố cáo Qua đó nâng cao trách nhiệm của chính quyền phường, sự phối hợp giữa chính quyền phường với các ngành, các cấp trong công tác quản lý Nhà nước tại địa phương góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả của chính quyền các cấp
3 Cơ sở lý luận :
Xử lý tình huống trên ta phải tìm cơ sở lý luận để giải quyết các vấn đề
Một là : Việc xây dựng sai phép của hộ bà H và ông C.
Hai là : Việc xây dựng không phép của hộ ông N
Ba là : Trách nhiệm của chính quyền phường trong công tác quản lý TTXD và
giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân
3.1 Việc xây dựng sai phép, không phép của hộ Bà H và ông N
Nhu cầu xây dựng nhà ở hợp pháp là nhu cầu chính đáng của mọi công dân được Pháp luật cho phép Đảng, Nhà nước đang khuyến khích mọi cá nhân, tập thể, huy động mọi nguồn lực để xây dựng nhà ở, nơi làm việc nhằm phục vụ cho mục đích cải thiện đời sống và phát triển kinh tế Nguyện vọng xây dựng nhà ở của bà H và ông C là chính đáng được Pháp luật cho phép
* Đối với việc xây dựng liền khối :
Theo quy chuẩn xây dựng Việt Nam phần xây dựng và kiến trúc đô thị (Ban hành theo QĐ 682/BXD-CBXD ngày 11/12/1996 của Bộ trưởng Bộ xây dựng) cũng như các văn bản pháp quy khác đều không cấm các chủ đầu tư xây dựng liền nhau, có kết cấu gắn liền với nhau (Pháp luật Việt Nam cho phép mọi công dân có quyền làm những gì
mà Pháp luật không cấm) Trong trường hợp bà H và ông C là hai mẹ con cùng xây dựng nhà có kết cấu kiến trúc tương đồng cùng cos 0.00, đồng cấp, đồng sàn, đồng tầng, phối hợp với nhau để xây dựng vừa đảm bảo kết cấu vừa tiết kiệm trong thi công
* Về mục đích sử dụng công trình xây dựng :
Trong bản thiết kế công trình xây dựng, bà H và ông C đã thể hiện công trình xây dựng là nhà ở gồm các phòng ngủ và công trình phụ song thực tế hiện nay khi thi công
Trang 9bà H và ông C đã không cho ngăn các phòng như bản vẽ thiết kế mà bố trí lại để phù hợp với văn phòng làm việc để kinh doanh Đây là việc làm sai với nội dung thiết kế xin phép xây dựng Tuy nhiên trong quy chuẩn xây dựng Việt Nam cũng như các quy định của Pháp luật chưa có điều khoản nào cấm việc làm thay đổi mục đích sử dụng công trình xây dựng
* Việc xây dựng sai phép nới rộng tum thang và giàn hoa bê tông thành tầng 6 của bà H và ông C :
Việc xây dựng nới rộng tum thang trên nóc tầng 5 và giàn hoa bê tông thành tầng 6 của bà H và ông C là xây dựng sai phép vi phạm Nghị định 23/2009/NĐ-CP ngày 27/02/2009 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong quản lý trật tự xây dựng, quản lý nhà và công trình kỹ thuật hạ tầng đô thị, vi phạm Nghị định 180/2007/NĐ-CP ngày 07/12/2007 Chính phủ về ban hành quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Xây dựng về xử lý vi phạm trật tự xây dựng đô thị
* Việc đào hào, xây dựng bức tường trên ngõ đi chung :
Theo Luật Đất đai năm 2003, việc ông N đào rãnh hào dài 17m, rộng 1,3m, sâu 0,5m trên ngõ đi chung sát móng nhà mới xây của bà H và ông C là việc làm trái phép, xâm hại đến quyền sử dụng đất ở của các hộ liền kề Việc ông N sau đó lại tiếp tục xây dựng một bức tường dài 24m cao 2m chắn toàn bộ cửa của nhà bà H và ông C là xây dựng không phép vi phạm Nghị định 23/2009/NĐ-CP ngày 27/02/2009 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong quản lý trật tự xây dựng, quản lý nhà và công trình kỹ thuật hạ tầng đô thị, vi phạm Nghị định 180/2007/NĐ-CP ngày 07/12/2007 Chính phủ về ban hành quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Xây dựng về xử lý vi phạm trật tự xây dựng đô thị
3.2 Về trách nhiệm của chính quyền phường Phan Chu Trinh trong việc quản lý TTXD:
Quyết định 89/2007/QĐ-TTg ngày 18/6/2007 của Thủ tướng Chính phủ về thí điểm thành lập Thanh tra xây dựng quận, huyện và thanh tra xây dựng xã, phường, thị trấn tại Thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh có quy định trách nhiệm của
Trang 10Chủ tịch UBND xã, phường, thị trấn Theo đó Chủ tịch UBND phường phải chịu trách nhiệm toàn diện về quản lý TTXD trên địa bàn
Quyết định số 22/2010/QĐ-UB ngày 10/9/2010 của UBND Quận Hoàn Kiếm về việc ban hành quy trình xử lý vi phạm TTXD trên địa bàn Quận Hoàn Kiếm nêu rõ Chủ tịch UBND phường chỉ đạo tổ quản lý TTXD phường, công an phường thường xuyên kiểm tra phát hiện kịp thời các hành vi vi phạm về TTXD trên địa bàn (đặc biệt chú ý ngày lễ, Tết, ngày thứ 7, chủ nhật) Tổ quản lý TTXD, cán bộ chuyên trách quản lý TTXD phường khi tiếp nhận được thông tin về vi phạm TTXD và qua kiểm tra phát hiện vi phạm TTXD phải lập biên bản ngay (giao biên bản hợp lệ cho chủ đầu tư) xác định nội dung vi phạm và có biện pháp ngăn chặn hành vi vi phạm, đồng thời báo cáo
đề xuất bằng văn bản với Chủ tịch UBND phường và báo cáo cụ thể việc về TTXD Quận chậm nhất sau 24 giờ kể từ khi biên bản được thiết lập Như vậy để xem xét trách nhiệm của chính quyền phường phải căn cứ vào các văn bản trên
Thực tế UBND phường đã thành lập một tổ quản lý TTXD với các thành phần quy định trong quy trình xử lý vi phạm về TTXD mà UBND Quận đã ban hành quyết định Đối với công trình xây dựng này đã có nhiều cố gắng phát hiện kịp thời các vi phạm, lập biên bản báo cáo Chủ tịch UBND phường và báo cáo về TTXD Quận kịp thời Khi
bà H và ông C xây dựng sai thiết kế tầng 6 đã lập biên bản đề xuất Chủ tịch phường ra Quyết định xử phạt hành chính yêu cầu hai hộ gia đình đình chỉ phần xây dựng sai phép Tương tự, các vi phạm của ông N khi đào hào hay xây dựng bức tường trái phép trên ngõ đi chung, tổ công tác cũng đã lập biên bản tuy nhiên việc đào hào, xây tường đều thực hiện ngoài giờ hành chính, tranh thủ các ngày nghỉ cuối tuần nên không đình chỉ kịp thời
Trong tình huống này đã thấy rõ UBND phường chưa có biện pháp ngăn chặn hiệu quả các hành vi vi phạm để hộ bà H và ông C xây dựng xong tầng 6 (Quyết định đình chỉ xây dựng của UBND phường đối với việc xây dựng sai phép của bà H và ông C không có hiệu lực) Trường hợp đào hào không phép của ông N sau khi lập biên bản, ra Quyết định buộc khôi phục nguyên hiện trạng ban đầu, ông N không thực hiện thì UBND phường không ra quyết định cưỡng chế mà lại chú trọng đến công tác hoà giải