Đề thi HSG cấp huyện môn ngữ văn lớp 9 GD

Câu 2:12đ Một trong những phương diện thể hiện tài năng của người nghệ sĩ ngôn từ là am hiểu và miêu tả thành công thế giới nội tâm củanhân vật trong tác phẩm văn học.. Yêu cầu về kiến

Đề thi HSG cấp Huyện môn Ngữ văn lớp 9 GD-ĐT Nghĩa Thành

Phòng GD - ĐT Nghĩa Hành ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN

MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 9

Thời gian: 150’ ( Kể cả giao đề )

- Câu 1: ( 1.5 đ ) Từ đồng âm và từ nhiều nghĩa đều có hình thức âm thanh giống nhau Dựa vào đâu ta phân biệt được từ đồng âm và từ nhiều nghĩa? Cho ví dụ.

- Câu 2: ( 2 đ ) Cảm nhận của em về câu thơ sau trong

“ Truyện Kiều ” của Nguyễn Du.

“ Cỏ non xanh tận chân trời

Cành lê trắng điểm một vài bông hoa”

- Câu 3: ( 2 đ ) Nhận xét về ý nghĩa của việc thay đổi các đại từ nhân xưng mà nhân vật trữ tình đã sử dụng trong

bài thơ “ Mùa xuân nho nhỏ ” ( Thanh Hải )

- Câu 4: ( 2.5đ ) Tìm điểm chung về quan niệm sống

được biểu hiện trong hai tác phẩm “Lặng lẽ Sa Pa ” ( Nguyễn Thành Long ) và “ Mùa xuân nho nhỏ ”

( Thanh Hải )

- Câu 5: ( 3 đ ) Viết đoạn văn ngắn với nhan đề “ Tác hại

của trò chơi điện tử ”.

- Câu 6: ( 9 đ ) Có ý kiến cho rằng: Chất liệu hiện thực

và cảm hứng lãng mạn kết hợp một cách hài hoà làm nên vẻ

đẹp độc đáo cho “ Bài thơ về tiểu đội xe không kính ” của Phạm Tiến Duật Em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên.

-ĐÁP ÁN & BIỂU ĐIỂM

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN

- Giới thiệu vị trí câu thơ trong truyện kiều.

- Câu thơ vẻ nên bức tranh mùa xuân tươi đẹp, trong sáng hài hoà, tràn đầy sức sống ( màu xanh của cỏ gợi sức sống, màu trắng của hoa gợi sự trong sáng ).

- Đằng sau bức tranh ấy là tâm trạng vui tươi của Thuý Kiều Thiên nhiên được cảm nhận qua con mắt của người con gái tài sắc đang có cuộc sống êm đềm, tươi đẹp.

- Phân tích ý nghĩa trong việc thay đổi:

+ Việc thay đổi là sự sắp đặt có dụng ý của tác giả ( 0.25 đ )

+ Việc thay đổi đó thể hiện qua quan hệ giữa cái riêng và cái chung trong cảm xúc, suy nghĩ ( 0.25 đ )

+ Cái riêng “ Tôi ” ; cái chung “ Ta ”

từ cá nhân “ Tôi ” đi đến với mọi người “ Ta ”

để được hoà nhập, dâng hiến ( 1 đ )

- Câu 4: ( 2.5đ )

- Giới thiệu hai tác phẩm ( 0.25 đ )

- Chỉ ra được các điểm chung:

+ Ước nguyện được cống hiến cho đời ( 0.5 đ )

+ Sự cống hiến hoàn toàn tự nguyện, âm thầm và lặng lẽ ( 0.5 đ )

+ Là cống hiến những gì đẹp đẽ nhất cho đất nước ( 0.5 đ )

+ Đây là lý tưởng của một thế hệ thanh niên thời bây giờ ( 0.25 đ )

- Cần đan xen ngắn gọn những dẫn chứng trong từng tác phẩm đề minh hoạ ( 0.5 đ )

- Câu 5: ( 3 đ ) Học sinh viết được đoạn văn nghị luận

ngắn, đúng nội dung, đề tài, đảm bảo các ý sau:

- Giới thiệu vấn đề- mặt phải, mặt trái của trò chơi điện tử.

- Phân tích tác hại - nguyên nhân

- Biện pháp khắc phục - bài học bản thân.

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO PHÙ NINH

ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9 NĂM HỌC

2015-2016 Môn: NGỮ VĂN

Thời gian làm bài: 120 phút (Không kể thời gian giao

đề)

Câu 1: (8đ)

Chuyện xưa kể lại rằng, một buổi tối, một vị thiền sư già đidạo trong thiền viện, chợt trông thấy một chiếc ghế dựng sát chântường nơi góc khuất Đoán ngay ra đã có chú tiểu nghịch ngợm nào

đó làm trái qui định: Vượt tường trốn ra ngoài chơi, nhưng vị thiền

sư không nói với ai, mà lặng lẽ đi đến, bỏ chiếc ghế ra rồi quỳxuống đúng chỗ đó

Một lúc sau, quả đúng có một chú tiểu trèo tường vào Đặtchân xuống, chú tiểu kinh ngạc khi phát hiện ra dưới đó khôngphải là chiếc ghế mà là vai thầy mình, vì quá hoảng sợ nên khôngnói được gì, đứng im chờ nhận được những lời trách cứ và cả hìnhphạt nặng nề Không ngờ vị thiền sư lại chỉ ôn tồn nói: “Đêmkhuya sương lạnh, con mau về thay áo đi” Suốt cuộc đời chú tiểukhông bao giờ quên được bài học từ buổi tối hôm đó

Bài học từ câu chuyện trên gợi cho em những suy nghĩ gì?

Câu 2:(12đ)

Một trong những phương diện thể hiện tài năng của người nghệ

sĩ ngôn từ là am hiểu và miêu tả thành công thế giới nội tâm củanhân vật trong tác phẩm văn học Bằng những kiến thức đã học vềđoạn trích: “Kiều ở lầu Ngưng Bích” (Trích Truyện Kiều củaNguyễn Du) em hãy làm sáng tỏ điều đó?

Hết

-Họ và tên thí sinh: ………Số báo danh:

Cán bộ coi thi không giải thích gì

thêm

HƯỚNG DẪN CHẤM BÀI THI CHỌN HỌC SINH GIỎI

LỚP 9

Câu 1: (8,0 điểm)

*Yêu cầu về kỹ năng:

- HS biết cách làm bài văn nghị luận xã hội dưới dạng mộtcâu chuyện

- Văn phong trong sáng, ngôn từ chọn lọc, lập luận sắc sảo,chặt chẽ

*Yêu cầu về kiến thức:

- Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, nhưngcần đảm bảo các nội dung sau:

1 Nêu tóm tắt nội dung và phân tích ý

nghĩa câu chuyện: (3,0 điểm)

- Trong câu chuyện trên chú tiểu là người mắc lỗi, làm tráiqui định vượt tường trốn ra ngoài chơi Hành động đó mang tínhbiểu trưng cho những lầm lỗi của con người trong cuộc sống

- Cách xử sự của vị thiền sư có 2 chi tiết đáng chú ý:

+ Đưa bờ vai của mình làm điểm tựa cho chú tiểu lỗi làmbước xuống

+ Không quở phạt trách mắng mà nói lời yêu thương thể hiện

sự quan tâm lo lắng

- Qua đó ta thấy vị thiền sư là người có lòng khoan dung, độlượng với người lầm lỗi Hành động và lời nói ấy có sức mạnh hơnngàn lần roi vọt, mắng nhiếc mà cả đời chú tiểu không bao giờquên

- Câu chuyên cho ta bài học quí giá về lòng khoan dung Sựkhoan dung nếu đặt đúng lúc đúng chỗ thì nó có tác dụng to lớnhơn sự trừng phạt, nó tác động rất mạnh đến nhận thức của conngười.

2 Suy nghĩ về lòng khoan dung trong cuộc

sống: (4 điểm)

- Khoan dung là tha thứ rộng lượng với người khác nhất lànhững người gây đau khổ với mình Đây là thái độ sống đẹp, mộtphẩm chất đáng quí của con người

- Vai trò của khoan dung: Tha thứ cho người khác chẳngnhững giúp người đó sống tốt đẹp hơn mà bản thân chúng ta cũngsống thanh thản Đặc biệt trong quá trình giáo dục con người, sựkhoan dung đem lại hiệu quả hơn hẳn so với việc áp dụng các hìnhphạt khác Khoan dung giúp giải thoát những hận thù, tranh chấpcân bằng cuộc sống, sống hòa hợp hơn với mọi người xung quanh

- Đối lập với khoan dung là đố kị, ghen tỵ, ích kỉ, định kiến

- Khoan dung không có nghĩa là bao che cho những việc làmsai trái

* Lưu ý: Trong quá trình làm bài, thí sinh cần

tìm được những dẫn chứng sinh động, phù hợp để làm sáng tỏ vấn đề.

3 Rút ra bài học nhận thức: (1 điểm)

- Cần phải sống khoan dung nhân ái

- Sống khoan dung với người cũng chính là khoan dung vớimình

Câu 2: (12,0 điểm)

A Yêu cầu cần đạt:

Bài làm của học sinh cần đảm bảo những yêu cầu sau:

I Yêu cầu về kỹ năng:

- Biết cách làm bài văn nghị luận về một ý kiến bàn về vănhọc

- Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt trong sáng, khuyến khích các bàiviết sáng tạo.

II Yêu cầu về kiến thức:

Trên cơ sở những kiến thức đã học về Truyện Kiều, đặc biệt

là đoạn trích “Kiều ở lầu Ngưng Bích” cần làm rõ được sự am hiểu

và miêu tả thành công thế giới nội tâm nhân vật Thúy Kiều là mộtphương diện thể hiện tài năng của Nguyễn Du với các nội dungsau:

1 Giải thích ý kiến: 2đ

- Văn học phản ánh cuộc sống bằng hình tượng nghệ thuật,chủ yếu là hình tượng nhân vật trong tác phẩm Một trong nhữngphương diện thể hiện tài năng của nhà văn – người nghệ sĩ ngôn từ

là am hiểu và miêu tả thành công thế giới nội tâm nhân vật

- Miêu tả nội tâm trong tác phẩm văn học là tái hiện nhữngsuy nghĩ, cảm xúc, những băn khoăn trăn trở, những day dứt, suy

tư, những nỗi niềm thầm kín và cả diễn biến tâm trạng của nhânvật

Đó là biện pháp quan trọng để xây dựng nhân vật, làm chonhân vật hiện lên sinh động, có hồn hơn Nhà văn có thể miêu tảtrực tiếp nội tâm gián tiếp bằng cách miêu tả qua cảnh vật, nét mặt,

cử chỉ, trang phục của nhân vật

2 Chứng minh qua đoạn trích: 9đ

a Hoàn cảnh - Tình huống để Nguyễn Du miêu tả nội tâmnhân vật Kiều

- Cùng là nỗi nhớ nhưng cách nhớ khác nhau với những lí dokhác nhau nên cách thể hiện cũng khác nhau Nỗi nhớ Kim Trọngchủ yếu là liên tưởng ,hình dung và tưởng tượng Nhớ cha mẹ chủyếu là xót xa lo lắng thể hiện trách nhiệm và bổn phận của đạo làmcon.

c Miêu tả nội tâm gián tiếp qua cảnh vật thiên nhiên (bútpháp tả cảnh ngụ tình): (4đ)

- Cảnh thiên nhiên mênh mông hoang vắng và rợn ngợp qua

6 câu đầu thể hiện nỗi buồn và cô đơn của Kiều;

- Cảnh thiên nhiên trong 8 câu cuối thực sự là khung cảnhcủa bi kịch nội tâm Mỗi cảnh vật thiên nhiên gợi những tâm trạngkhác nhau trong lòng Kiều Bức tranh thiên nhiên cũng là bức tranhtâm trạng

d Vai trò của nghệ thuật miêu tả nội tâm trong việc xây dựngthành công hình tượng nhân vật Kiều: Vẻ đẹp lòng hiếu thảo, thủychung, ý thức về danh dự phẩm hạnh và thân phận cô đơn hoảng sợcủa Kiều trước một tương lai đầy cạm bẫy.( 1đ)

3- Đánh giá:

Thành công trong việc miêu tả nội tâm nhân vật là mộtphương diện để thể hiện tài năng của nhà văn, làm nên sức sốngcho hình tượng nhân vật, cho tác phẩm văn học Có lẽ Truyện Kiềusống mãi một phần bởi nghệ thuật miêu tả nội tâm sâu sắc củaNguyễn Du (1đ)

* Lưu ý:

- Giám khảo cần vận dụng linh hoạt khi chấm để đánh giá đúngbài làm của học sinh

- Khuyến khích những bài viết sáng tạo

- Điểm toàn bài cho lẻ đến 0,5

Đề thi chọn HSG Ngữ Văn 9 của trường Thành Minh năm 2013-2014

ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9

NĂM HỌC 2013 – 2014 MÔN THI: NGỮ VĂN

(Thời gian làm bài 150 phút không kể thời gian giao

đề)

Câu 1 (4 điểm):

Viết đoạn văn phân tích hiệu quả nghệ thuật của các biện pháp tu

từ được sử dụng trong hai dòng thơ sau:

” Dưới trăng quyên đã gọi hèĐầu tường lửa lựu lập loè đâm bông”

(“Truyện Kiều” – Nguyễn Du)

Câu 2 (3 điểm):

Trong truyện ngắn “Làng“, Kim Lân luôn để nhân vật chính

(ông Hai) dành tình yêu sâu nặng, cảm động hướng về làng ChợDầu Vậy theo em, tại sao nhà văn không đặt tên truyện

là “Làng Chợ Dầu“ mà lại lấy nhan đề cho truyện

là “Làng”.

Câu 3 (3 điểm):

Nói về lòng ghen tị có người cho rằng: “giữa lòng ghen tị và

sự thi đua có một khoảng xa cách như giữa xấu xa và đức hạnh ” còn Et-môn-đô-đơ khuyên: “Đừng để con rắn

ghen tị luồn vào trong tim Đó là con rắn độc làm gặm mòn khối óc và đồi bại con tim” Hãy phát biểunhững suy nghĩ của em về vấn đề nêu trên bằng một bài văn ngắn(không quá một trang giấy thi)

Câu 4 (10 điểm):

Mối quan hệ giữa bếp lửa đời và Bếp lửa trong thơBằng Việt

-Hướng dẫn giải đề thi học sinh giỏi lớp 9 môn

- Biện pháp nhân hoá; Quyên đã gọi hè-> âm thanh tiếng chim cuốc khắc khoải gọi hè báo

- Biện pháp ẩn dụ: Lửa lưụ-> hoa lựu nở trong như những đốm lửa

- Chơi chữ: điệp âm phụ âm “l” (lửa lựu lập loè) kếthợp với cách sử dụng từ láy tượng hình “lập loè”-> gợi tả chính xác màu sắc, trạng thái lấp ló,lúc ẩnlúc hiện của bông hoa lựu đỏ trong tán lá dưới ánhtrăng

-> Sự quan sát tinh tế, khả năng sử dụng ngôn ngữ

và tài năng tả cảnh bậc thầy của ngòi bút Nguyễn Du

đã lột tả được cái hồn của cảnh.-> Tất cả làm hiện lên một bức tranh mùa hè đẹp,sinh động nơi làng quê yên ả, thanh bình

Yêu cầu học sinh lí giải được vì sao Kim Lân không

đặt tên truyện là “Làng Chợ Dầu” mà lại lấy nhan

đề cho truyện là “Làng“.

- Kim Lân không đặt tên cho truyện của mình

là “Làng Chợ Dầu“, vì nhan đề này thiếu tính khái quát “Làng Chợ Dầu“là một danh từ riêng chỉ một

Do đó, tình yêu làng được thể hiện cũng chỉ bó hẹptrong phạm vi cá nhân ở một làng quê, một địa

- Nhan đề “Làng” có tính khái quát cao Làng là danh

từ chung chỉ mọi làng quê trên đất nước ta

Vì vậy, đặt tên truyện là :”Làng“, Kim Lân muốn tác

phẩm của mình không chỉ thể hiện tình yêu làng yêunước của một nhân vật ông Hai, mà sâu rộng hơn,tác giả còn muốn nói đến một tình cảm bao trùm,phổ biến – đó là tình yêu làng quê, yêu đất nước –trong mọi người dân Việt Nam thời kỳ kháng chiếnchống Pháp trên khắp mọi miền Tổ quốc

Bài làm cần đảm bảo những ý sau:

Mở bài: Dẫn dắt giới thiệu 2 ý kiến trên khái quát

được ý nghĩa của cả 2 câu nói không nên để cho lòngghen tị tồn tại dù chỉ là trong suy nghĩ mỗi người

- Nêu khái niệm về ghen tị và những biểu hiện của

- Phân biệt giữa ghen tị và thi đua: giữa ghen tị và thiđua có một khoảng xa cách như giữa xấu xa và đứchạnh

- Tác hại của lòng ghen tị:đừng để cho con rắn ghen

- Từ đó nhắc nhở mọi người ý thức sống đúng đắn

-Khẳng định lại giữa ghen tỵ và thi đua là mộtkhoảng cách và giá trị lời khuyên của Et-môn-đô–đơ.-Nêu ý thức của mình trong việc trau dồi đạo đức

*Hình thức: Kiểu bài nghị luận văn học.

*Nội dung: Học sinh có thể viết theo nhiều cách

khác nhau song cần đảm bảo những ý sau:

tái hiện chân thật, rõ ràng từ một thời kí ức xa xôi.+ Bếp lửa gắn với bà: hình ảnh bếp lửa ấp iu…chính

là sự hóa thân của tình cảm bà dành cho cháu…Nếubếp lửa củi rơm gắn với cảm nhận về mùi khói, với dư

vị sống mũi còn cay, thì bà gắn với tuổi thơ cháu vừanhư người chăm sóc vừa như một người bạn lớn…

+ Những kí ức tuổi thơ ùa về trong tâm tưởng cháu…Nhớ về bếp lửa, nhắc về bếp lửa là nhắc về bà vớinhững công việc xoay quanh bếp lửa, và tình cảmcủa một người bà đôn hậu, tần tảo.…(dẫn chứng)+ Qua dòng hồi tưởng hình ảnh bếp lửa không còn làbếp lửa bình thường mà là một hình ảnh biểu tượng

cứ trở đi trở lại trong bài thơ, trong tâm trí cháu với

sự hòa quyện tuyệt vời giữa cái ấm áp của bếp lửa

Đề thi chọn HSG Cấp Huyện môn Ngữ Văn 9 - Huyện Tĩnh Gia 2015-2116

ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN TĨNH

GIA Năm học 2015 - 2016 Môn: Ngữ văn – Lớp 9

Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian giao đề)

-Câu 1 (2 điểm) Trong bài thơ Bếp lửa , Bằng Việt viết:

… “Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm

Nhóm niềm yêu thương, khoai sắn ngọt bùi

Nhóm nồi xôi gạo mới sẻ chung vui Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ

Ôi kì lạ và thiêng liêng bếp lửa!”…

Phân tích hiệu quả nghệ thuật của các biện pháp tu từ được dùng trong đoạn thơ trên.

Câu 2 (6 điểm) Suy nghĩ của em về câu

chuyện sau (viết bài nghị luận ngắn):

Sau trận động đất và sóng thần kinh hoàng ở Nhật Bản, tại một trường tiểu học, người ta tổ chức phân phát thực phẩm cho những người bị nạn Trong những người

xếp hàng, tôi chú ý đến một em nhỏ chừng chín tuổi, trên người chỉ mặc một bộ quần áo mỏng manh Trời rất lạnh

mà em lại xếp hàng cuối cùng, tôi sợ đến lượt em thì chắc chẳng còn thức ăn nên đến gần và trò chuyện với em.

Em kể thảm họa đã cướp đi những người thân yêu trong gia đình: cha, mẹ và đứa em nhỏ Em bé quay người lau vội dòng nước mắt Thấy em lạnh, tôi cởi chiếc áo khoác choàng lên người em và đưa khẩu phần ăn tối của mình cho em: “Đợi tới lượt cháu chắc hết thức ăn rồi, khẩu phần của chú đó, chú ăn rồi, cháu ăn đi cho đỡ đói” Cậu bé nhận túi lương khô, khom người cảm ơn Tôi tưởng em sẽ ăn ngấu nghiến ngay lúc đó, nhưng thật bất ngờ, cậu mang khẩu phần ít ỏi ấy đi thẳng đến chỗ những người đang phân phát thực phẩm, để túi thức ăn vào thùng rồi quay lại xếp hàng.

Ngạc nhiên vô cùng, tôi hỏi tại sao cháu không ăn mà lại đem bỏ vào đó Cậu bé trả lời: “Bởi chắc còn có nhiều người bị đói hơn cháu Cháu bỏ vào đó để cô chú phát chung cho công bằng.”

(Dẫn theo báo Dân trí điện tử)

Câu 3 (12 điểm).

“Mỗi tác phẩm lớn như rọi vào bên trong chúng ta một ánh sáng riêng ”

(Nguyễn Đình Thi, Tiếng nói của văn nghệ)

Em hiểu như thế nào về ý kiến trên? Hãy nói

về “ánh sáng riêng” mà truyện ngắn Lặng lẽ Sa

Pa của Nguyễn Thành Long đã “rọi vào” tâm hồn em.