sáng kiến kinh nghiệm một số biện pháp giúp học sinh lớp 3 luyện gõ bằng 10 ngón tay, hướng dẫn đầy đủ, phù hợp với đề mục mới nhất 2016, sáng kiến kinh nghiệm không lượt bỏ bớt viết rất chi tiết. sáng kiến kinh nghiệm đã đạt chiến sĩ thi đua cấp huyện
Trang 1I Lí do chọn đề tài
1 Đặt vấn đề
Trong thời đại của chúng ta, sự bùng nổ công nghệ thông tin đã tác động lớn đến công cuộc phát triển kinh tế xã hội người Đảng và Nhà nước đã xác định rõ ý nghĩa và tầm quan trọng của tin học và công nghệ thông tin, truyền thông cũng như những yêu cầu đẩy mạnh của ứng dụng công nghệ thông tin, đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa, mở cửa và hội nhập, hướng tới nền kinh tế tri thức của nước ta nói riêng - thế giới nói chung
Chỉ thị số 29/2001/CT-BGD&ĐT của Bộ giáo dục và Đào tạo về tăng cường giảng dạy, đào tạo và ứng dụng công nghệ thông tin trong ngành giáo dục đã chỉ
rõ : “ Ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin trong giáo dục và đào tạo sẽ tạo
ra một bước chuyển cơ bản trong quá trình đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp giảng dạy và quản lí giáo dục”.
Phấn đấu thực hiện mục tiêu của ngành là : “ Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục và đào tạo trong tất cả các cấp học, bậc học, ngành học theo hướng sử dụng công nghệ thông tin như là một công cụ hỗ trợ đắc lực nhất cho đổi mới phương pháp giảng dạy, học tập ở tất cả các môn học”.
Chính vì xác định được tầm quan trọng đó nên Nhà nước ta đã đưa môn tin học vào trong nhà trường và ngay từ tiểu học học sinh được tiếp xúc với môn tin học để làm quen dần với lĩnh vực công nghệ thông tin, tạo nền móng cơ sở ban đầu
để học những phần nâng cao trong các cấp tiếp theo
Môn tin học ở bậc Tiểu học bước đầu giúp học sinh làm quen với một số kiến thức ban đầu về công nghệ thông tin như: Một số bộ phận cấu tạo của máy tính, một số thuật ngữ thường dùng, rèn luyện một số kỹ năng sử dụng máy tính, các phần mềm phục vụ cho học tập, phần mềm rèn luyện tư duy, phần mềm lập
Trang 2như: Sử dụng được phần mềm học tốn sẽ giúp em học và ơn luyện các dạng tốn tiểu học, sử dụng được phần mềm học tiếng Anh Alphabet Blocks sẽ giúp các em
ơn lại cách phát âm 24 chữ cái,…… Trong đĩ khi học sinh học phần mềm soạn thảo văn bản thì học sinh đã ứng dụng mơn Tập làm văn, Tiếng Việt vào soạn thảo văn bản để trình bày đoạn văn bản sao cho phù hợp, đúng cách Ứng dụng soạn thảo văn bản để soạn thảo giải những bài tốn đã học ở bậc tiểu học
2 Mục đích chọn đề tài
Qua thực tế giảng dạy phần gõ văn bản vẫn cịn học sinh học chưa tốt như mong muốn, chưa đáp ứng được yêu cầu của việc hình thành kĩ năng gõ Các em vẫn cịn lúng túng, chưa vận dụng được kiến thức được truyền đạt vào thực hành hay thực hành được nhưng vẫn cịn rất chậm Thực hành chậm vì chưa quen với vị trí các phím trên bàn phím hay chưa nắm vững các kiến thức cơ bản để đáp ứng cho việc gõ văn bản hay chỉ gõ bằng 1 hay 2 ngĩn tay
Nhận thức được vấn đề này, cũng như nhận thức được tầm quan trọng của mơn Tin học nĩi chung phần gõ văn bản nĩi riêng, để giúp học sinh mình học tốt hơn, giúp các em cĩ nền mĩng vững chắc khi lên các cấp học tiếp theo Cho nên,
tơi mạnh dạn chọn đề tài “ Một số biện pháp giúp học sinh học tốt mơn Tin học phần gõ văn bản”.
3 Lịch sử đề tài
Từ thực trạng học sinh khối lớp 3 , tôi tiến hành nghiên cứu đề tài “ Một số
biện pháp giúp học sinh học tốt mơn Tin học phần gõ văn bản”. từ đầu năm học 2014-2015
4 Phạm vi đề tài
Đẩy mạnh ứng dụng cơng nghệ thơng tin trong giáo dục và đào tạo gĩp đởi mới phương pháp giảng dạy, học tập ở tất cả các mơn học, nâng cao chất lượng giáo dục địi hỏi nhiều yếu tố Song đề tài này chỉ đề cập một số biện pháp giúp học sinh học
Trang 3tốt mơn Tin học ở phần gõ văn bản Được sự đồng ý của ban giám hiệu ,thông qua tổ khối chuyên môn, tôi tiến hành thực nghiệm đề tài ở đối tượng học sinh lớp 3/3
II NỘI DUNG CƠNG VIỆC
Phần I Thực trạng đề tài
Ở cấp tiểu học, mơn tin học mà cụ thể là phần gõ văn bản cĩ vị trí vơ cùng quan trọng, học tốt phần này sẽ là tiền đề giúp cho các em học tốt các phần tiếp theo ở các cấp cao hơn Qua phần gõ văn bản này cũng giúp em ơn tập lại cách trình bày văn bản, câu cú, từ viết hoa, viết thường… Mặt khác,
gõ văn bản là phần hình thành năng lực trình bày của học sinh, năng lực này được hình thành từ các năng lực bộ phận: Gõ đúng, gõ nhanh, theo yêu cầu
và thẫm mỹ Chất lượng giảng dạy của phần này chưa cao cụ thể như sau:
gõ nhanh , đạt yêu cầu, trình bày đẹp.
Gõ đúng, đạt yêu cầu, trình bày đẹp.
Gõ đúng, chậm.
Gõ chậm, cịn sai.
S ố
Trang 4ợ n g
ợ n g
ợ n g
cơ sở vật chất cho nhà trường
Nhà trường đã được trang bị hệ thống phòng máy có nối mạng LAN để hỗ trợ cho việc giảng dạy và học tập của học sinh và 2 đầu chiếu Projector Với những trang thiết bị trên hỗ trợ rất tốt cho công tác dạy và học
1.2 Phía giáo viên:
Giáo viên được đào tạo đạt trên chuẩn chuyên ngành về tin học để đáp ứng yêu cầu cho dạy và học môn tin học trong bậc Tiểu học
Giáo viên tự học và nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ để phục vụ cho công tác giảng dạy tốt hơn
1.3 Phía học sinh:
Vì được học trên các phương tiện trực quan, sinh động (học sinh được học trực tiếp trên phòng máy), môn học khám phá những lĩnh vực mới nên học sinh rất hứng thú học tập và yêu thích bộ môn tin học
Đời sống kinh tế gia đình của một số em tương đối có thể trang bị cho con
em mình máy vi tính, thuận lợi cho việc học trên lớp cũng như ở nhà
2 Khó khăn:
Trang 5Vì số lượng máy hạn chế nên ảnh hưởng đến khả năng thực hành để khắc sâu lại kiến thức của học sinh sau giờ học lý thuyết.
2.2 Phía giáo viên:
Mặc dù học tốt mơn tin học sẽ hỗ trợ cho việc các mơn học khác , học tin học ngay từ Tiểu học là tiền đề vững chắc sau này, là phù hợp , là tích cực trong giáo dục Song để thực hiện tốt là một việc làm khó đối với giáo viên Bởi giáo viên chưa phát huy tính tích cực học tập của học sinh Có thể GV chưa đổi mới cách dạy, cách đánh giá, chưa linh hoạt cân đối thời gian giữa lí thuyết và thực hành
Phần II Nội dung cần giải quyết
Từ thực trạng trên, tơi quyết tâm vận dụng kinh nghiệm ở những năm học trước, học tốt mơn tin học giúp em ơn tập lại cách trình bày văn bản, câu cú, từ viết hoa, viết thường… Mặt khác, gõ văn bản là phần hình thành năng lực trình bày của
Trang 6học sinh, năng lực này được hình thành từ các năng lực bộ phận: Gõ đúng, gõ nhanh, theo yêu cầu và thẫm mỹ
Để giúp các em học tốt môn tin học phần gõ văn bản trong giảng dạy, bản thân vận dụng một số biện pháp như :
- Giáo viên tạo hứng thú cho học sinh, giúp học sinh thấy được tầm quan trọng của phần mềm, biến quá trình học của học sinh thành quá trình khám phá mà giáo viên là bạn đồng hành
- Rèn luyện gõ 10 ngón
- Ứng dụng công nghệ thông tin vào các tiết dạy
- Trang bị cho học sinh những kiến thức cơ bản nhất
- Khai thác và xử lý thông tin, đưa các tư liệu cần thiết vào bài dạy
- Linh hoạt khi hướng dẫn học sinh học tập
Phần III Biện Pháp giải quyết
1 Giáo viên tạo hứng thú cho học sinh, giúp học sinh thấy được tầm quan trọng của phần mềm, biến quá trình học của học sinh thành quá trình khám phá
mà giáo viên là bạn đồng hành.
- Ngay từ bài học đầu tiên khi học phần mềm này, giáo viên cần tạo cho học sinh cảm thấy thích thú với phần mềm.Học phần mềm này em có thể gõ được tên mình, tên bạn, gõ một bài thơ, bài văn…
Ví dụ: Giáo viên yêu cầu học sinh gõ tên mình không có dấu và sau đó hỏi
học sinh làm thế nào để gõ được dấu trong khi trên bàn phím em không thấy dấu nào? Từ đây tạo được sự tò mò trong học sinh và các em sẽ cảm thấy được những cái lạ lẫm trong phần mềm mà các em cần tiếp tục khám phá
- Trong quá trình dạy học giáo viên giúp cho học sinh thấy được những ứng dụng thực tế của phần mềm như trang trí góc thư viện , góc trưng bày sản phẩm, hay làm báo tường …
Trang 7- Ngoài ra học sinh còn thấy được vai trò của phần mềm: giúp chúng ta có thể soạn đơn xin việc làm, soạn thư mời …
Ví dụ : Giáo viên mở một mẫu đơn hay một thư mời có sẵn trên máy để Hs
quan sát.(như hình minh họa)
Giáo viên khẳng định với học sinh các em cũng có thể làm được như thế và
có thể tốt hơn thế nếu học tốt phần mềm này ngay từ hôm nay.Điều này làm học
Giáo viên cho HS thấy tờ báo tường này chính là sản phẩm của phần mềm
soạn thảo.
Trang 8sinh cảm thấy tự tin hơn, tích cực hơn trong việc tham gia vào việc học, biến quá trình học của học sinh thành quá trình khám phá mà giáo viên là bạn đồng hành.
2 Rèn luyện gõ 10 ngón
Rèn luyện gõ 10 ngón là một phần hết sức quan trọng trong soạn thảo văn
bản Lợi ích đầu tiên giúp cho các em có thể kể đến của việc đánh máy bằng 10
ngón tay là rút ngắn được thời gian hoàn thành văn bản, hoàn thành công việc nhanh Bên cạnh đó, việc gõ bàn phím bằng 10 ngón sẽ giúp các em tăng cường khả năng phản xạ với ngôn ngữ hơn
Để các em gần gũi bàn phím hơn nên tập tính kiên trì, luyện đúng các phím
để có thể làm chủ bàn phím bằng cả bàn tay mình
Đầu tiên, khuyên các em chọn các tư thế phù hợp và thoải mái để đánh máy
“Chuẩn” nhất là ngồi thẳng lưng, ngay ngắn, khuỷu tay gập 60 độ, mắt cách màn hình khoảng 50 cm…
Trang 9Các em hãy để ý rằng phím F và J có điểm gờ nhô lên Các em có thể lấy nó làm điểm mốc để phân tách hai khu vực bàn phím, định vị bằng ngón trỏ phải trên phím
F và trỏ trái trên phím J
Ngón trỏ trái phải luôn đặt ở phím F nhưng “kiêm” luôn cả phím G,T,R,B,V, sau khi đánh các chữ này, ngón trỏ phải ngay lập tức quay về phím F; Ngón giữa đặt cố định ở phím D và phụ thêm phím E và phím C; Ngón áp út đặt cố định ở phím S và phụ thêm phím W và phím X; ngón út sẽ là các phím A, Z, Q và Shift; cuối cùng là ngón cái với phím Space
Tương tự với phần phía tay phải, ngón trỏ cố định ở phím J và bao quát các phím H, U, Y, N và M Ngón giữa để ở phím K và phụ thêm phím I và dấu “,”; ngón áp út là phím L và phím O, ngón út là phím P, “;”, Back, Enter và Shift
Trang 10Bước tiếp theo là cách di chuyển các ngón và đây cũng là điều quan trọng đòi hỏi tính kiên trì từ các em nhiều nhất, bởi có rất nhiều em đã quên thao tác và đánh sai chữ trong trường hợp này.
Để luyện tập, các em nên đánh chậm các chữ cái do từng ngón phụ trách và sau khi đánh xong, ngón tay đó phải quay ngay về phím bấm chính mà nó phụ trách (bên trái là A S D F, bên phải là J K L)
Chú ý nên khuyên các em sử dụng kiểu gõ Telex do việc nhập dấu tiếng Việt sẽ dùng chữ thay vì số.các em cũng nên nhìn màn hình thay vì bàn phím để tập thói quen đánh nhanh dần
3 Ứng dụng công nghệ thông tin vào các tiết dạy
Mục tiêu của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học là nâng cao một bước cơ bản chất lượng học tập cho học sinh, tạo ra một môi trường giáo dục mang tính tương tác cao chứ không đơn thuần chỉ là “thầy đọc, trò chép” như kiểu truyền thống, học sinh được khuyến khích và tạo điều kiện để chủ động tìm kiếm tri thức, sắp xếp hợp lý quá trình tự học tập, tự rèn luyện của bản thân mình
3.1 Sự chuẩn bị của giáo viên
Trong giáo án truyền thống chúng ta trình bày tất cả nội dung bài giảng Vậy thì đối với Giáo án điện tử chỉ gồm một số slide, các slide chỉ chứa từ khóa, hình
Trang 11ảnh… thì làm thế nào mà giáo viên có thể quan sát hết các vấn đề cần được giảng?
Để giải quyết việc này, tốt nhất giáo viên phải xây dựng cho mình một đề cương bài giảng Đề cương ghi rõ số tiết dạy của môn học, tên bài giảng tương ứng với các tiết học nội dung cụ thể sẽ được trình bày trong mỗi tiết học là gì? Vấn đề nào trình bày trước, vấn đề nào trình bày sau? Vấn đề nào cần được trọng tâm và nhấn mạnh? Dành thời gian cho từng vấn đề là bao nhiêu? … Sở dĩ cần chuẩn bị kỹ lưỡng như vậy là vì nếu tiết giảng dạy đó người giảng chưa nói hết nội dung các slide hay đã trình bày hết nhưng thời gian còn thừa là đồng nghĩa với việc “cháy giáo án” và không đảm bảo được yêu cầu của bài dạy
Ví dụ: Khi dạy bày: “ Tập gõ các phím ở hàng cơ sở (tiết 1)” (Cùng học Tin học quyển 1 – Trang 39) Tôi trình bày các nội dung trong bài học này và phân phối thời gian như sau:
+ Gọi học sinh lên kiểm tra bài cũ (khoảng 4 phút)
Trang 12+ Giới thiệu bài và nội dung bài khoảng 2 phút cho học sinh nắm được các nội dung trong tiết học này
+ Nội dung thứ nhất: Cách đặt tay trên bàn phím ( khoảng 7 phút)
Trang 13+Nội dung thứ hai: Cách gõ các phím ở hàng cơ sở ( khoảng 6 phút).
+ Sau khi học sinh nắm được nội dung lý thuyết, cho bài tập học sinh thực hành khoảng 17 phút
+ Củng cố và dặn dò khoảng 2 phút
Trang 14Sau khi phân phối, định lượng thời gian cho các nội dung của bài học, và thực hiện soạn giáo án điện tử tôi cảm thấy tự tin, tiết dạy của mình phần nào cũng nhẹ nhàng, thoải mái và đạt hiệu quả cao hơn.
3.2 Sự chuẩn bị của học sinh
Tin học đối với bậc tiểu học còn khá lạ lẫm với các em, để học tốt được môn này, các em cần phải đọc bài, xem trước nội dung ở nhà Có sự chuẩn bị, khi lên lớp các em sẽ tiếp thu bài tốt Những vấn đề các em đã hiểu khi giáo viên giới thiệu qua thì sẽ giúp các em khắc sâu lại kiến thức một lần nữa, những vấn đề chưa hiểu nhưng có sự tham khảo trước thì khi giáo viên hướng dẫn, các em sẽ nắm bắt một cách nhanh hơn
Muốn cho học sinh đảm bảo công tác chuẩn bị của mình theo tôi nghĩ cần phải có sự định hướng và nhắc nhở của giáo viên Kinh nghiệm của tôi về công tác này là sau mỗi tiết học tôi thường cho học sinh ghi vào vở chuẩn bị của mình bài học tiếp theo và 1 đến 2 câu hỏi yêu cầu học sinh phải trả lời vào vở
Ví dụ: Khi dạy xong bài: “ Tập gõ các phím ở hàng dưới” ( Tin học quyển 1 trang 47), bài tiếp theo là bài: “ Tập gõ các phím ở hàng phím số” ( Tin học quyển
1 trang 49) Tôi yêu cầu các em đọc trước bài và chuẩn bị câu hỏi: Khi gõ các phím
ở hàng phím số, tay em đặt ở đâu? Cách gõ các phím trên hàng phím số? Như vậy với các câu hỏi này yêu cầu các em phải đọc bài mới giải quyết được
Qua sự chuẩn bị của giáo viên và học sinh và việc ứng dụng công nghệ thông tin vào các tiết dạy thì học sinh được học với phương pháp mới trực quan, sinh động, gây hứng thú cho các em tự tìm hiểu, khám phá, dễ dàng nắm bắt được kiến thức và vận dụng kiến thức vào thực hành ngay Giúp các em khắc sâu, lâu quên
Từ đó giúp các em yêu thích môn học hơn
4 Trang bị cho học sinh những kiến thức cơ bản nhất
Để có được những thao tác thuần thục và gõ văn bản nhanh chóng, chính xác thì điều quan trọng nhất là phải nắm vững những kiến thức cơ bản Vì nếu không
Trang 15có kiến thức cơ bản hay mất kiến thức cơ bản thì sẽ thực hành một cách lúng túng, khó khăn và không thể học tốt những phần sau.
Trong chương trình ở bậc tiểu học, học sinh sẽ được làm quen với hai kiểu
gõ, là kiểu Telex và kiểu Vni, vì các em là những đối tượng còn nhỏ và để tránh học nhiều mà không biết, không nắm vững nên tôi trọng tâm với kiểu gõ Telex Còn kiểu Vni thì chỉ giới thiệu để các em nào có điều kiện thì tìm hiểu thêm
Trước tiên học sinh phải biết và nắm vững bảng quy tắc gõ các chữ và bảng quy tắc gõ các dấu thanh
Để gõ được các chữ ă, â, ê, ô, ơ, ư, đ theo kiểu Telex, em gõ theo bảng sau:
Trang 16Dấu ngã X
Khi học sinh nắm vững hai bảng quy tắc trên thì điều quan trọng là phải biết vận dụng hai bảng quy tắc đó vào việc gõ văn bản Trong quá trình giảng dạy tôi rút kết ra được kinh nghiệm là phải cho học sinh nằm lòng quy tắc này: “ Gõ chữ trước, gõ dấu sau”
+ Học bài: HocJ baiF
+ Làn gió mát: LanF gioS matS
b/ Chữ có dấu:
+ Nắng chiều: NaWngS chieeuF
+ Mặt trời: MaWtJ troWiF
Sau khi học sinh nắm vững các kiến thức ở trên thì phải biết cách điều khiển bảng mã và chọn phông chữ phù hợp hợp với bảng mã thì mới gõ ra được chữ việt được
+ Bảng mã Unicode thì có một số phông chữ phù hợp như: Times New Roman, Arial, Tahoma …