Các bài nghị luận xã hội văn học hay

Đọc lại những tư liệu viết về mẹ ta mới thấy những cử chỉ, hành động, lời nói của mẹ dành cho bệnh nhân hay những người cơ nhỡ đều phát xuất từ tấm lòng chân thành, không vì mưu cầu cho

Bài 1 Trình bày suy nghĩ của anh/chị về câu nói: “Xung đột là căn bệnh trầm trọng của nhân loại và lòng vị tha là liều thuốc duy nhất” (Voltaire).

Có những thực tại của cuộc sống mà ai cũng chân nhận Một lời nói vô tình chạm vào nỗi đau của người khác sẽ làm cho

họ tổn thương Một hành động thiếu suy nghĩ có thể làm ta rơi vào đường tội lỗi Một cử chỉ không đẹp sẽ gieo vào tâm thức người khác một cái nhìn không hay về bản thân Một việc làm gian dối sẽ làm ta áy náy, băn khoăn Còn sự thành thật làm cho tương lai rộng mở Biết thứ tha sẽ làm cho cuộc đời hạnh phúc Hành động yêu thương làm cho cuộc sống vơi đi những nỗi khổ Lời nói có suy nghĩ sẽ làm cho người khác thấy mình dễ thương Trong chiều hướng này văn hào Voltaire đã nói “Xung đột là căn bệnh trầm trọng của nhân loại và lòng vị tha là liều thuốc duy nhất” Vậy chúng ta hiểu câu nói này ra sao? Đâu là bài học mà ta sẽ rút ra từ câu nói ấy?

“Xung đột” là sự đối lập giữa cá nhân với ai đó, giữa một tập thể với một tập thể, giữa một tập thể với cá nhân Nó được xem như một căn bền trầm trọng của nhân loại Nói khác hơn, ý hướng này giúp ta giải thích những bất ổn trong xã hội, giữa các cá nhân, các nhóm hay các tổ chức đều do bởi “xung đột” Có thể khẳng định thêm nguyên nhân của những cuộc chiến tranh đều do bởi “xung đột” gây nên Hiểu trong chiều hướng này thì lịch sử đã chứng minh điều này, hai cuộc chiến tranh trong thế kỷ XX đều do bởi bất đồng quan điểm của hai khối Liên Minh và Hiệp Ước Còn “lòng vị tha” là biết sống yêu thương, biết tương thân, tương trợ, giúp đỡ người khác Lòng vị tha làm cho con người xích lại gần nhau, làm cho cuộc sống có ý nghĩa Hiểu theo nghĩa này thì lòng vị tha là một hạt giống tốt được gieo vào lòng mỗi người Nhưng hạt giống này thu hoạch trái sâu hay quả ngọt đều hệ tại bởi ý chí của mỗi người tạo nên Do đó, có thể khẳng định, lòng

vị tha là nét đẹp không thể tìm thấy nơi vạn vật trong trời đất ngoại trừ con người Điều này được biểu lộ qua cách sống cũng như ứng xử ra bên ngoài của con người Tóm lại, câu nói là một lời khẳng định để ta biêt được tác hại của sự “xung đột” và ích lợi của “lòng vị tha” Sâu xa hơn, câu nói đánh vào tâm thức để giúp ta biết chọn cho riêng mình một lối sống Nói đến bệnh người ta sẽ nghĩ đến tình trạng của cơ thể đang bị suy nhược, trong con người không đủ sức đề kháng những loại mầm mống gây bệnh Hiểu theo nghĩa này thì nguyên nhân của “bệnh” mà nhân loại đang phải gánh chịu mà văn hào Voltaire đề cập trong câu nói đến đều phát xuất từ “xung đột” Ở mức độ nào đó thì nền hòa bình của thế giới đang bị đe dọa bởi những loại “vi rút” là những cuộc “xung đột” lớn cũng như nhỏ tấn công Ngược dòng thời gian những năm nửa đầu thập niên của thế kỷ XX khi trào lưu triết học đề cao tự do nơi con người của triết gia J Paul Sartre, cùng với triết thuyết ý chí hùng cường và con người siêu nhân của triết gia F Nietzsche, thì ở nước Đức dẫy lên phong trào phân biệt chủng tộc, tiêu biểu nhất là nhà chính trị gia Hitler Người ta nói rằng các cuốn sách viết về những trào lưu này

là những chiếc gối đầu giường của các thanh niên cũng như người lính đương thời, nghĩa là trước lúc đi ngủ hay những giờ rảnh rỗi họ đều ghiền gẫm những tư tưởng này Vì thế, không lấy làm ngạc nhiên khi Hitler dẫy lên phong trào “con người siêu nhân” là nhân dân Đức thì được đông đảo quần chúng ủng hộ Bởi họ cho rằng dân tộc Đức thuộc chủng tộc Ơ-rô-pê-ô-it là chủng tộc vĩ đại nhất Điều này cũng đồng nghĩa với việc phải tiêu diệt những dân tộc nhỏ bé khác Nạn nhân đầu tiên của cuộc thảm sát này là những người Do Thái Sự kiện 6 triệu dân Do Thái bị giết hại trong các trại tập trung của Đức Quốc Xã đã nói lên điều này Chúng ta không bàn tới những xung đột bên trong con người Hitler cũng như những người lính, nhưng bởi những hành động tỏ lộ ra bên ngoài cũng đủ để nhìn nhận rằng sự kỳ thị chủng tộc ảnh hưởng đến mạng sống của con người Gần đây hơn, những tay súng thuộc nhóm tự xưng là nhà nước Hồi Giáo, vì có cái nhìn sai lạc trong niềm tin hay những bất ổn trong ngoại giao chính trị nên họ đã thực hiện các cuộc khủng bố khắp nơi trên thế giới, làm cho nền hòa bình thế giới luôn đặt trong tình trạng báo động Bên cạnh những xung đột có tầm ảnh hưởng trên toàn thế giới thì những xung đột, hay bất đồng quan điểm giữa các phe nhóm cũng gây không ít trở ngại cho đời sống con người trong khu vực, trong các nước, trong các thành phố Do đó, “xung đột” dù mang tính tầm ảnh hưởng trên thế giới hay địa phương thì nó vẫn là loại “vi rút” có thể tiêm nhiễm làm phát sinh những căn bệnh nơi con người như

sợ hãi, chiến tranh, nghèo đói Nói khác hơn, xung đột sẽ làm cho cuộc sống con người không còn cảm thấy bình an và hạnh phúc

Tuy nhiên, không có gì là không thể bởi vạn vật trong trời đất tuân theo một quy luật tất yếu nhằm tạo nên thế cân bằng Sau màn đêm u tối thì có mặt trời ló rạng để phân biệt thời gian Trong những ngày hè oi bức thì có cơn mưa chợt đến làm cho cảnh vật dịu thêm Sau những tháng xa cách thì có ngày gặp gỡ để nối dài hạnh phúc Hiểu theo nghĩa này thì căn bệnh do xung đột gây nên sẽ không bao giờ đi vào ngõ cụt, ngược lại cũng có nhiều cách để chữa lành, trong đó phải kể đến lòng “vị tha” Như đã nói, lòng vị tha là nét đẹp của con người, là đức tính mà các sinh vật khác không có Lòng vị tha sẽ xoa dịu mọi nỗi đau, chữa lành những vết thương còn mưng mủ, biến hận thù thành yêu thương Nếu trên thế giới có người như Hitler hay những tên khủng bố gây nên những đau thương cho nhân loại thì cũng có những người

để xoa dịu những nỗi đau Nhắc đến mẹ Têrêsa Calcutta thì rất nhiều người biết đến Sự nổi tiếng của mẹ không bởi sự giàu có hay lắm vũ khí trong tay nhưng do tấm lòng vị tha của mẹ Đọc lại những tư liệu viết về mẹ ta mới thấy những cử chỉ, hành động, lời nói của mẹ dành cho bệnh nhân hay những người cơ nhỡ đều phát xuất từ tấm lòng chân thành, không vì mưu cầu cho bản thân nhưng toàn tâm, toàn ý muốn cho người khác được hạnh phúc, dù đó là những phút giây ngắn ngủi sau hết của cuộc đời Điều này cũng có nghĩa lòng vị tha phát xuất từ mẹ không chỉ là liều thuốc để xoa dịu vết thương nơi những người đau khổ mà còn đánh thức cái “Chân – Thiện – Mỹ” nơi những người trẻ và những nhà hảo tâm dấn thân trong việc giúp đỡ người nghèo Thực tế đã chứng minh cho ta, dù mẹ không còn hiện hữu nơi trần gian nhưng những công việc mẹ đã từng làm, các trung tâm mẹ thành lập vẫn được tiếp tục phát triển, khác xa với những xung đột

mà Hitler hay những tay súng giết người không suy nghĩ đang bị mọi người lên án mạnh mẽ Cùng thời với chúng ta có Đức giáo hoàng Phanxicô, người được xem có tầm ảnh rất lớn trên thế giới Vậy mà mỗi lần đi tới đâu, hay thăm viếng nước nào ngài luôn dành cho người nghèo, người bị bỏ rơi sự quan tâm và tình cảm tốt đẹp nhất Vì thế, lòng vị tha là liều thuốc để xoa dịu những nỗi đau và những người có “liều thuốc” này luôn được người khác ngưỡng mộ và mến yêu Xuôi ngược dòng đời, đi qua mọi miền trên thế giới Những hình ảnh, những tàn dư, những vết tích của các cuộc chiến

tranh Đó có thể là những căn bệnh hiểm nghèo, quang cảnh môi sinh bị trơ trọi do bởi những chất độc, chất phóng xạ từ những cuộc chiến tranh gây nên Nói đúng hơn, xung đột của con người trong quá khứ đã để lại cho thế hệ chúng ta nỗi

sợ hãi, bất an trong cuộc sống Những tin tức, hình ảnh hay phóng sự về việc người dân vùng này đi làm vô tình bị bom

nổ cướp đi sinh mạng hay người dân ở vùng kia bị nhiễm chất độc da cam đang phải quằn quại với nỗi đau cứ diễn ra hằng ngày Điều này đồng nghĩa với việc xung đột trong quá khứ không chỉ gây nên khổ đau cho người đương thời mà còn gây nên những hậu quả nghiêm trọng cho thế hệ tương lai Bên cạnh đó, nhu cầu muốn hưởng thụ trong xã hội ngày nay là nguyên nhân gây nên những cuộc xung đột đang làm con người mất dần đi nhận thức ý nghĩa của lòng vị tha Vì thế, để cho cuộc sống có ý nghĩa không khác gì hơn là hãy sống bằng con tim vị tha, đừng vì sự ích lợi của cá nhân mà làm những người xung quanh phải đau khổ

Cuộc sống cần lắm đích để đi tới Đích này phải là cội nguồn của Chân – Thiện – Mỹ, nhằm giúp ta ý thức hơn về những giá trị trong kiếp nhân sinh Những giá trị này phải mưu ích cho tha nhân hơn là mưu cầu cho bản thân, mong cho người khác được hạnh phúc hơn mang lại chút vinh hoa cho riêng mình Vì thế, bỏ qua những xung đột cuộc sống sẽ tốt đẹp, trau dồi tính vị tha sẽ thấy hành trình sống có ý nghĩa hơn Hiểu cho tận cùng hậu quả của xung đột ta sẽ thấy nó xấu xa đến mấy và nhìn thu hoạch hoa trái của lòng vị tha ta mới thấy cuộc đời đáng quý biết bao

Bài 2 Trình bày suy nghĩ của anh/chi về câu nói: “Ai cũng muốn làm điều gì đó rất lớn lao, nhưng lại không nhận ra rằng cuộc sống được tạo thành từ những điều rất nhỏ” (Prank A.Clark).

Vạn vật trong trời đất là một sự sinh diệt qua dòng thời gian Lớp này tiếp lớp kia, cứ thế nối dài với nhau tạo thành vòng xoay của cuộc sống Một lần gõ nhịp của kim đồng hồ so với dòng thời gian có đáng chi Một ngày sống nơi vạn vật so với vòng xoay của cuộc sống chẳng nghĩa gì Nhưng nếu từng giây không qua đi sẽ chẳng tạo nên dòng thời gian Nếu một ngày sống của vạn vật đứng lại hiện hữu của cuộc sống sẽ không còn Trong chiều hướng đó, văn hào Prank A.Clark đã từng nói: “Ai cũng muốn làm điều gì đó rất lớn lao, nhưng lại không nhận ra rằng cuộc sống được tạo thành từ những điều rất nhỏ” Vậy ta hiểu câu nói này thế nào? Đâu là ý nghĩa đích thực mà tác giả muốn nhắm tới?

“Ai cũng muốn làm điều gì đó lớn lao”, nghĩa là hiện hữu nơi trần gian, phần đa ai cũng có những mong muốn, dự định lớn lao cho tương lai tùy theo sở thích và đam mê riêng bản thân Tuy nhiên, chính những mong muốn và dự định này đôi khi làm cho con người chỉ lo thực hiện cho bằng được mà quên đi những điều nhỏ nhặt trong cuộc sống Vì thế, câu nói

là một lời khẳng định về giá trị của sự thành công hay một điều gì đó trong cuộc sống được thêu dệt nên bởi những điều bình thường trong cuộc sống Sâu xa hơn, đó là một bài học để ta biết quý trọng mỗi phút giây trong hiện tại

Trong cuộc sống, ai cũng có những mơ ước Ước mơ nào cũng đẹp Chính vì đẹp nên người ta mới ước mơ Chẳng có

ai mơ ước những điều xấu, nếu có thì do lòng còn đầy những sân hận, những mong cầu nơi bản thân nhằm thỏa mãn cho cái tôi ham thích hưởng thụ, đang lấp đầy nơi con tim Vì con người sinh ra tính đã thiện, nghĩa là, từ lúc con người được thụ thai trong lòng mẹ thì tâm đã thiện Đó là một quy luật tất yếu dành chung cho hết thảy mọi người, ngay cả một

số loài động vật cũng có tính thiện này Do có tính thiện mà con người cũng như một số động vật luôn có xu hướng bảo

vệ con cái của mình hay cùng chủng loại khỏi những sự giết hại của kẻ thù Nhưng suy cho cùng thì ước mơ về một tương lai tốt đẹp thì ai cũng muốn Mơ ước thì dễ nhưng để thực hiện cho được những ước mơ thì cả một chặng đường gian nan Hạnh phúc cũng vậy, nó cũng hệ tại bởi những niềm vui góp nhặt trong đời thường Hiểu theo chiều hướng này thì để đạt được điều lớn lao trong cuộc sống ta cũng phải biết quý trọng những thành công nhỏ trong từng ngày

Nói cách khác, trong cuộc sống ai cũng muốn làm điều gì đó thật lớn lao Vì sống là không ngừng khát vọng, vươn lên thì cuộc đời mới ý nghĩa Tuy nhiên, thực tế của những điều lớn lao, vĩ đại bao giờ cũng khắc nghiệt và làm cho những ai đang khát vọng phải băn khoăn và cảm thấy âu lo Băn khoăn vì sợ bản thân sẽ không đương đầu nổi với những khó khăn Âu lo vì những thất bại cứ rình rập Hơn nữa, chính sự âu lo, băn khoăn đôi lúc làm cho con người quên đi những điều rất đỗi bình thường trong cuộc sống, nhưng lại là “nền móng” cho những điều lớn lao, vĩ đại Bởi điều lớn lao nào cũng được tạo thành từ những sự rất nhỏ trong cuộc sống Sự vĩ đại luôn được kết tinh từ những điều bình thường trong dòng đời Thất bại của con người trước những điều lớn lao, vĩ đại hệ tại bởi thái độ xem thường những điều nhỏ bé hay tầm thường trong cuộc sống Chỉ khi nào con người sống trọn cho mỗi phút giây, và quý trọng những giá trị của thực tại, thì mới mong sở hữu được những điều mà con tim đang ấp ủ Để có được tấm bằng đại học, sinh viên không thể bỏ qua các giai đoạn như: mẫu giáo, trung học cơ sở, trung học phổ thông rồi đại học Trong mỗi giai đoạn lại được chia ra từng lớp Ở mỗi lớp lại có những môn học riêng Ở mỗi môn học lại có những bài kiểm tra Nói đúng hơn, để đạt được một điều lớn lao thì sự kiên trì và dấn thân với lý tưởng đã chọn là điều cần thiết Chẳng có ai sinh ra trong đời đã thành công Không người nào hiện hữu nơi trần gian thực hiện những điều vĩ đại ngay tức thì Để trở thành một nhà sáng chế vĩ đại

mà ai cũng ngưỡng mộ, Edison đã phải nỗ lực ngày đêm để chế tạo nên những cỗ máy hay những vật dụng nhằm phục

vụ cho nhu cầu con người Trong mỗi sáng chế của mình, Edison cũng không thiếu những thất bại Người ta nói rằng: để làm nên bóng đèn chiếu sáng, ông đã phải trải qua gần hai ngàn lần thất bại Điều đáng quý nhất nơi ông vẫn là một sự kiên trì, không nản chí mỗi khi thí nghiệm không thành công

Ước mơ những điều lớn lao là điều cần thiết trong cuộc sống và mong muốn làm những điều vĩ đại trong cuộc đời là điều đáng hoan nghênh Vì cuộc sống giống như một bản trường ca vang lên những thanh âm lúc trầm, khi bổng; lúc cao trào, khi sâu lắng Bản trường ca hội tụ được những yếu tố này khi kết thúc mới làm cho lòng người say đắm bởi những thanh

âm du dương Ngược lại, bản trường ca không có những giai điệu khi lên, lúc xuống; lúc bay bổng, khi lặng im, nó sẽ bị rơi vào quên lãng và trở nên tẻ nhạt cho những ai cảm nhận nó Đạt được những điều lớn lao cũng vậy, những điều bình

dị trong cuộc sống, nó có thể là thành công hay thất bại, chúng đều là những “mảnh ghép trong bức tranh xếp hình” tạo nên những điều vĩ đại trong cuộc sống Có được những vần thơ sâu lắng, ngọt ngào, giàu tính nhân văn trong “Truyện

Kiều” mà mỗi lần ta đọc có thể thấy được một hình ảnh rõ nét về xã hội đương thời, trong đó sự tham ô cũng như thờ ơ của quan lại làm cho đời sống của người dân đã túng quẫn nay càng khổ cực thêm thì đại thi hào Nguyễn Du đã phải trải qua cuộc đời phiêu bạt nay đây mai đó, phải lắng mình để cảm nhận từng nỗi đau của người dân đang phải gánh chịu, có khi chính ông cũng là nạn nhân dưới chế độ ác nghiệt này

Quả thật, cuộc sống của con người bao gồm những mối quan hệ trong xã hội Nhân cách của mỗi người là yếu tố quyết định cho những giá trị đích thực trong cuộc sống Có được cuộc sống hạnh phúc không thể bỏ qua sự quan tâm, chia sẻ, đồng cảm, giúp đỡ, yêu thương lẫn nhau Có được thành công trên đường đời không thể thiếu sự kiên trì, nỗ lực và những cố gắng nơi bản thân Trong cuốn sách “Những bước nhảy của Pink” do công ty phát hành sách First New ấn bản,

kể về câu chuyện của Pink Pink là một chú ếch sống trong cái hồ đang dần cạn nước do nắng hạn Đến một ngày cái hồ không còn giọt nước nào và bóng dáng của những sinh vật khác cũng biến đâu hết, chỉ còn mỗi mình Pink đang cận kề giữa sự sống và cái chết Đã có bao đêm, Pink cũng thổn thức về một vùng đất sẽ bình yên hơn Nhưng mơ ước của Pink hằng ấp ủ vẫn cứ là ước mơ, bởi Pink không chịu rời bỏ cái hồ gắn bó bao năm, hay những nỗi sợ hãi đang bao phủ cuộc đời của Pink Pink sợ sức khỏe của mình sẽ không đáp ứng đủ cho từng bước nhảy, hoặc đang đi trên hành trình tìm đất mới Pink sẽ là bữa ăn cho bác rắn già hoặc anh gà trống non Nhưng khi không thể chịu nỗi cô đơn, Pink gạt bỏ những nỗi sợ hãi, quyết định lên đường tìm vùng đất lạ bằng những bước nhảy của mình với chút sức lực còn lại cũng chính là lúc Pink tìm được bến bờ bình an Vì thế, hạnh phúc nó cũng đơn giản lắm, chỉ cần góp nhặt những niềm vui nhỏ trong cuộc sống Tìm được bến bờ bình an cũng chẳng khó khăn, chỉ cần cố gắng vượt qua những nghịch cảnh và bước

đi trên chính đôi chân của mình Bình an, hạnh phúc đâu ở xa xôi, chúng hiện ngay bên cạnh ta, từ những điều rất đỗi bình thường trong cuộc sống.

Với sự phát triển của ngành công nghệ thông tin, chưa bao giờ con người có thể nắm bắt thông tin hay tìm kiếm một sự kiện nhanh như hiện nay Nếu ngày xưa muốn tìm tiểu sử hay con đường sự nghiệp của một vĩ nhân nào, người ta phải vào thư viện đọc những cuốn sách liên quan mới có thể biết được Còn ngày nay chỉ cần lên Google, đánh chữ cần tìm là người ta có thể tìm thấy Hay để nấu một món ăn ngon, để biết một loại máy móc mới nhất, một bài hát đang thịnh hành, hoặc một sự kiện đang được nhiều người quan tâm chỉ cần nhấn nút enter là người ta có thể biết được Tuy nhiên, cái gì cũng có hai mặt của nó Nếu ngành công nghệ thông tin mang lại cho con người nhiều lợi ích thì cũng chính nó mang tới cho con người nhiều hệ lụy Ảnh hưởng lớn nhất phải nói nơi các bạn trẻ Có vẻ như giới trẻ ngày nay đang đắm chìm trong thế giới ảo, họ cứ nghĩ qua các mạng xã hội là con đường mau thành công và dễ làm những điều lớn lao Tiêu biểu nơi một số thành phần đã dùng chính mạng internet để đánh bóng tên tuổi, tạo nên những scandal nhằm thu hút sự chú ý của quần chúng Kết quả của những sự kiện này vẫn là một “sỉ nhục” mà chính họ phải gánh chịu Vì thế, không lấy làm

lạ khi con người ngày nay cứ sống cuồng, sống vội, chẳng mấy ai sống chậm lại để cảm nhận từng phút giây trôi qua là điều đáng trân quý Nêu lên vấn nạn này để thấy rằng, con người ngày đang mất dần cảm nhận từng phút trôi qua là quà tặng, mỗi niềm vui nhỏ góp nhặt trong dòng đời là ân ban của cuộc sống

Tóm lại, vòng của cuộc sống ngày càng lôi kéo con người vào một vòng tranh chấp bất tận Người ta cứ sống vội vã và bị cuốn theo những đam mê, mục đích của riêng mình Vì thế, con người ngày nay đang quên mất rằng một bữa cơm tối chung với nhau là điều đáng quý hơn bao giờ hết Một gia đình để thương yêu sẽ là nơi nghỉ ngơi lúc gặp khó khăn trên đường đời, những người bạn thân là chỗ để tâm sự lúc buồn sâu, làm nên những thành tựu thì thật đáng ghi nhận, nhưng nếu vì nó mà bỏ quên gia đình, bạn bè, tình thân thì là điều không nên, hay có khi bỏ qua những giá trị này là nguyên cớ làm gia đình tan vỡ, cá mối quan hệ tình bị bẻ cong Hiểu được tận cùng của những điều nhỏ bé trong cuộc sống, ta sẽ thấy nó mang lại nhiều lợi ích biết bao Bởi không có chúng, ta sẽ khó có được niềm vui trọn vẹn Thiếu hụt chúng cuộc sống sẽ không hoàn hảo Vắng bóng chúng hạnh phúc cứ ở đâu thật xa vời

Đôi khi cứ tưởng rằng, giá trị của cuộc sống hệ tại bởi làm những điều thật lớn lao Cũng chính có suy nghĩ như thế mà làm cho ta quên đi những điều rất nhỏ trong đời thường Nhưng khi hiểu được tận cùng giá trị của những điều rất đỗi bình thường trong cuộc sống là căn nguyên làm nên những sự lớn lao ta mới giật mình để thấy rằng: làm những điều lớn lao không bao giờ là việc ngoài tầm tay với, hạnh phúc không bao giờ ở xa ta, chỉ cần nâng niu những điều rất nhỏ trong cuộc sống, góp nhặt những niềm vui đơn sơ trong dòng đời Niềm vui nối tiếp niềm vui, tới một ngày vỡ òa thành niềm hạnh phúc “Chấm này nối chấm kia, ngàn vạn thành đường dài Phút này nối phút kia, muôn triệu thành đời sống Chấm một chấm cho đúng, đường sẽ đẹp Sống một phút cho tốt, cuộc sống sẽ hạnh phúc ”

Bài 3 Trình bày suy nghĩ của anh/chị về câu nói: “Sự kiên nhẫn đầy chua cay, nhưng kết quả thật êm dịu” (J Rousseau).

Vạn vật trong vũ trụ luôn qua quá trình biến đổi để trở nên hoàn mỹ hơn Dòng nước có thể bị gò bó ở các con suối, con sông nhưng sẽ được tự do vùng vẫy khi chảy ra tới biển lớn Những hạt lúa gieo vào lòng đất có bị mục nát thì mới cho cánh đồng xanh bát ngát Hạt cát chui vào con trai biển sẽ làm nó đau, nhưng với thời gian con trai sẽ biến hạt cát thành ngọc quý Có những nỗi xót xa ở hiện tại những đôi khi lại là ngọt ngào ở tương lai Trong chiều hướng đó J Rousseau

đã nói: “Sự kiên nhẫn đầy chua cay, nhưng kết quả thật êm dịu” Vậy ta hiểu câu nói này như thế nào? Giá trị nhân sinh của câu nói được thể hiện ra sao?

Người có khả năng làm một việc đã đề ra, không để cho công việc này bị gián đoạn, với tinh thần hăng say, chuyên cần, không sờn lòng nản chí Có những đức tính như thế thì ta gọi là người có tính “kiên nhẫn” Hành động này diễn ra nhanh hay chậm, thời gian bao lâu tùy theo mức độ của công việc Tuy nhiên, thành quả của công việc này chưa thể biết được

ở hiện tại bởi còn phụ thuộc vào những yếu tố như: thiên thời, địa lợi, nhân hòa Trong đó phải kể thêm tính kiên nhẫn để

đo lường cho mức độ thành công của công việc Tính kiên nhẫn đối nghịch với sự lười biếng Nếu lười biếng có thái độ không chịu rèn luyện bản thân và thường ỷ lại công việc cho người khác thì tính kiên nhẫn là khả năng kiềm chế bản thân, cũng như rèn luyện trong suy nghĩ và hành động Vì thế, câu nói là một lời khẳng định về một người một ai đó có tính kiên nhẫn thì sẽ có được thành công Sâu xa hơn, đó là một bài học để nhắc nhở nhở chúng ta thực tập tính kiên nhẫn trong đời sống

Chắc ai cũng biết câu chuyện rùa thi chạy với thỏ Không ai có thể nghĩ, một con rùa chậm chạp, bước đi còn không nổi lại dám thách thức thi chạy với con thỏ vốn dĩ rất nhanh nhẹn Hình ảnh con rùa mang trên mình chiếc mai nặng nề đang

cố lê từng bước một trên quãng đường, hoàn toàn đối nghịch với con thỏ đang đùa với hoa, rong chơi cùng bướm trên đường đua Kết quả thật bất ngờ, kết thúc cuộc đua con rùa lại là kẻ thắng cuộc Nguyên nhân dẫn đến cuộc chiến thắng không tưởng này phải kể đến sự kiên nhẫn trong từng bước chạy của con rùa Điều này cũng đồng nghĩa với việc tính cần cù, khiêm hạ đã chiến thắng tính lười biếng và thói kiêu căng Ông cha ta đã nói: “cần cù bù thông minh” Quả thật, đem câu nói của cổ nhân áp dụng trong trường hợp của con rùa chẳng sai chút nào Một sự thật ai cũng công nhận là tính chuyên cần được hình thành từ sự rèn luyện để vượt qua những trở ngại cũng như bù đắp những thiếu thốn của bản thân Do đó, tính chuyên cần hay kiên nhẫn là bảo bối để khỏa lấp tính lười biếng, và là phương pháp đưa tới thành công một cách ngọt ngào Trong khi đó, sự thông minh hay những lợi thế thuộc bẩm sinh tự bản chất đã hơn người khác nên không cần đến sự dày công khổ luyện Nhưng thực tế của cuộc sống cho ta thấy rằng: những ai có đức tính này thường lười biếng, có tính ỷ lại và tự mãn với những gì mình đã có Như V Hugo đã nói “lười biếng chẳng khác gì vực thẳm” Nếu lấy hình ảnh của con thỏ soi chiếu vào thái độ này hoàn toàn phù hợp Cũng chính thất bại của con thỏ nhanh nhẹn trước con rùa chậm chạp là một sự chua cay

Như đã đề cập, tính kiên nhẫn đòi hỏi một thời gian kéo dài và sự liên tục Nghĩa là không làm giãn đoạn của tính kiên nhẫn Bà mẹ nghĩ rằng: khi sinh con sẽ phải quằn quại trong nỗi đau, hay sự biến dạng từ thân hình đẹp đẽ sang một hình hài “khó coi” vì cứ phải “mang ba lô ngược” suốt ngày nên lúc mang thai được mấy tháng thôi không mang thai nữa, thì cơ hội được làm người của đứa bé sẽ không còn Đành rằng, lúc nhìn thấy đứa con chào đời lại là niềm hạnh phúc lớn nhất của bất cứ người mẹ nào, nhưng nếu thiếu kiên nhẫn thì họ đã để vụt mất cơ hội này mà thay vào đó là sự ân hận và cắn rứt lương tâm suốt cuộc đời Cũng vậy, một hạt giống gieo xuống đất, sau một tuần lễ ta lại mang lên cất đi,

dù cho hạt giống hội đủ những yếu tố như: thời tiết, độ ẩm, chất khoáng và phân bón thì hạt giống cũng không thể nảy mầm lần nữa nếu ta lại gieo xuống đất Bởi sự giãn đoạn, không có tính liên tục là nguyên nhân làm cho hạt giống không còn cơ hội để lớn lên Vì thế, một đứa trẻ được sinh ra là một con người đúng nghĩa thì sự kiên nhẫn của người mẹ chịu những nỗi vất vả, mệt nhọc lúc mang thai, và sự đớn đau lúc chuyển dạ là điều cần thiết Một hạt giống được nảy mần và lớn lên sinh hoa, kết trái thì thời gian cũng như sự liên tục là những yếu tố không thể bỏ qua

Bản năng tự nhiên của con người luôn thích sự hưởng thụ Cơ chế cảm xúc trong chúng ta lại thích sự an nhàn Thỏa mãn cảm xúc nhất thời có vẻ như đang được con người ngày nay xem trọng hơn sự ngọt ngào ở tương lai An nhàn ở phút giây hiện tại là một lời quyến rũ khiến con người ngày nay dễ sa chân vào mà quên đi hạnh phúc ở phía trước Quả thật, đã là con người thì ai cũng muốn có cuộc sống hạnh phúc Làm kiếp bụi hồng chẳng ai lại không muốn nếm trải những ngọt ngào Trong khi đó, tính kiên nhẫn lại bị xem là trở ngại cho sự hưởng thụ, tính chuyên cần thì làm cắt đứt cảm giác được an nhàn Bởi muốn thành công ở tương lai thì phải kiên nhẫn ở mỗi phút giây ở hiện tại Muốn nếm sự ngọt ngào thì phải trải qua sự chua cay Do đó, nỗi âu lo của con người ngày nay luôn phải đặt mình ở trạng thái để chọn lựa một sự an nhàn ở hiện tại hay một sự thành công ở tương lai Điều này cũng đồng nghĩa với việc con người phải đánh đổi cảm giác tốt để gọt tỉa những tính xấu như: lười biếng, dựa dẫm, buông xả, sợ hãi Đành rằng trong cuộc sống cũng rất cần những giờ phút nghỉ ngơi, thư giãn để nhìn lại chặng đường mình đã đi tới đâu, đã tiến xa hơn trước được bao nhiêu Nhưng cũng đừng vì những giờ phút này mà ta để chúng trở thành một thói lười biếng Quả thật, những người lười biếng không bao giờ có một đời sống ổn định hay một tương lai tốt đẹp Nói cách văn chương thì vương quốc của

sự thành công không bao giờ có bóng dáng của lười biếng Chính đại thi hào Lỗ Tấn cũng đã nói: “đường thành công không dấu chân kẻ lười biếng” Người có tính lười biếng dù có tài năng bao nhiêu mà làm việc nửa vời thì suốt đời cũng không thể đạt được mục đích Dù thông minh đến mấy mà cứ phấn đấu ngập ngừng thì suốt cuộc ước mơ vẫn chỉ là mơ ước

Như đã nói, để thành công hay có được cảm giác ngọt ngào từ những công việc mình làm thì những yếu tố: thiên thời, địa lợi, nhân hòa cùng một số đức tính như: khiêm nhường, nắm bắt cơ hội thì đức tính kiên nhân cũng đóng một vai trò rất quan trọng Vì thế, câu nói của J Rousseau có một giá trị rất thiết thực và có tính nhân sinh sâu sắc Nghĩa là, câu nói

là lời thức tỉnh để ta đứng dậy bước đi tiếp nếu còn sống trong sự lười biếng và ngủ mê trong sự an nhàn

Cuộc sống không phải như những vở tuồng mộng ảo, không như khúc dạo đầu của những bản tình ca, nhưng là những phút trôi qua biến đổi cùng thời gian Càng đi vào thực tế của cuộc sống ta càng thấy nó cũng lắm chông gai Càng trải qua trên hành trình sống ta càng thấy nó cũng nhiều thử thách Có những thử thách làm ta buông xuôi trước cuộc đời

Có chông gai làm ta sợ hãi và âu lo Càng sợ hãi ta càng muốn sống an nhàn, càng bị thử thách ta càng muốn buông mình trong lối sống hưởng thụ Mà hưởng thụ và sống an nhàn là “kẻ thù” của tính kiên nhẫn Mất kiên nhẫn làm buông rơi những ngọt ngào, êm dịu ở tương lai Hiểu cho được giá trị tận cùng của tính kiên nhẫn ta sẽ gạt bỏ đi tính lười biếng

mà mà trau dồi cũng như mang nó vào bản thân để làm hành trang trong cuộc sống

Bài 4 Trình bày suy nghĩ của anh/chị về câu nói sau đây: “Tương lai của bạn phụ thuộc vào nhiều thứ, nhưng chủ yếu vẫn phụ thuộc vào bạn”.

Bức tranh vũ trụ muôn hình, muôn vẻ; đẹp hay xấu đều do cách nhìn nhận, đánh giá của mỗi người Nó rực rỡ hay u buồn đều hệ tại bởi tâm tình chúng ta đặt vào đó Xuân đến, thêm gánh nặng cho bậc làm cha, làm mẹ bởi những lo toan nhưng lại là niềm vui cho lũ trẻ chưa biết lo, biết nghĩ Hè sang là niềm vui cho đám học trò nhỏ nhưng lại là nỗi buồn cho bác nông dân chân lẫm, tay bùn Thu tới có là vàng rơi bên mặt hồ phẳng lặng là niềm cảm hứng cho biết bao thi sĩ nhưng lại là nỗi buồn mênh mang cho những ai đang biệt ly Đông về là niềm hạnh phúc cho những cặp tình nhân mới cưới nhưng là nỗi bất hạnh cho cho những ai “màn trời chiếu đất” Tuy nhiên, tự bản chất của vạn vật trong vũ trụ luôn tốt đẹp, không thể vì quan điểm riêng của cá nhân mà gán cho nó không đẹp hay xấu xí Tương lai của con người cũng vậy,

nó vẫn luôn tốt đẹp, bởi bản chất của cuộc đời là hạnh phúc Tương lai cũng do cái nhìn hay chọn lựa ở phút hiện tại mà

ta làm mất đi vẻ đẹp vốn có của nó Trong chiều hướng đó có người nói rằng: “Tương lai của bạn phụ thuộc vào nhiều thứ, nhưng chủ yếu vẫn phụ thuộc vào bạn” Vậy ta hiểu câu nói này thế nào? Đâu là bài học mà chúng ta sẽ rút ra áp dụng vào cuốc sống?

Tương lai” là khoảng thời gian mà con người không biết, nó nằm ở phía sau của phút hiện tại Tương lai thì bao giờ cũng nguyên vẹn bởi người ta vẫn luôn tin có một tương lai tốt đẹp chưa đến Còn “phụ thuộc” là một trạng thái lệ thuộc vào đối tượng một cách trực tiếp Vì thế, câu nói là một lời khẳng định về một khoảng thời gian còn nguyên vẹn phía trước con người sẽ được chiếm hữu nếu con người biết chọn lựa theo những khả năng cũng như sở thích của bản thân Hành trình sống của con người phụ thuộc vào quá khứ, hiện tại và tương lai Nếu hiện tại có thể biết thì quá khứ đã đi qua không thể níu kéo và tương lai chưa tới lại càng không thể nắm bắt Bởi quá khứ đã rơi vào quên lãng nên ta không thể trở với nó, còn tương lại thì chưa tới nên cũng sẽ không biết nó xảy ra Tuy nhiên, lại không có một ranh giới nào để

ta phân biệt quá khứ, hiện tại và tương lai Giây này đang sống nhưng lại là tương lai của giây trước và quá khứ của giây sau Như ai đó đã nói: “con người không thể nắm bắt được thực tại” còn triết gia Héraclite lại thêm “không ai tắm hai lần trên một dòng sông” Điều này cho thấy con người bất lực trước thời gian, nghĩa là muốn thời gian ngừng lại nhưng sao

nó cứ trôi, muốn nó trôi thật nhanh nhưng sao nó cứ đi theo chu kỳ

Cổ nhân nói rằng: “hãy nói về tính cách của những người mà bạn chơi tôi sẽ nói cho biết bạn là người thế nào”, nghĩa là nhu cầu cảm xúc của con người thường tìm đến với những ai có cùng sở thích, thói quen làm bạn để dễ dàng tìm sự đồng cảm cũng như sự quan tâm, chia sẻ Hiểu theo nghĩa này, có thể nói tương lai của chúng ta thành công hay thất bại, hạnh phúc hay thương đau đều do bởi phút hiện tại Nói đúng hơn, tương lai phụ thuộc vào vào thái độ chọn lựa và quyết tâm hành động đúng với thái độ chọn lựa ở phút giây này, “gieo gió thì gặt bão” và “ăn cây nào rào cây đó” hay giao mầm yêu thương thì sẽ thu hoạch hoa quả của niềm hạnh phúc là thế Thật nghịch lý, một học sinh không phải là thần đồng mà lúc nào cũng muốn có kết quả cao trong các kỳ thi, mà suốt ngày cứ lang thang trong các tiệm nét không chịu học hành, thì đừng hỏi tại sao điểm mình lại thấp thế? Một sinh viên mới ra trường muốn có một công việc ổn định

mà không chịu đi phỏng vấn ở các công ty mà cứ than với bạn bè đang bị thất nghiệp Tuy nhiên thái độ này cũng chưa hẳn là yểu tố quyết định cho cho tương lai Bởi tương lai còn phụ thuộc vào những yếu tố khác

Quả thật, hoàn cảnh xã hội cũng là một yếu tố để cấu thành tương lai, bởi hoàn cảnh xã hội chi phối lên toàn bộ cuộc sống của con người Hitler và vua hề Saclo cùng sống một thời kỳ, cùng trải qua hai cuộc chiến tranh thế giới, nhưng Saclo lại mang mang đến cho người khác tiếng cười còn Hitler lại đem đến cho nhân loại những đau thương Yếu tố kế đến là môi trường giáo dục, bởi con người muốn biết một vấn đề gì phải qua quá trình học hỏi nơi người khác hay qua sách vở mới có thể biết được Có giai thoại kể rằng: hai học sinh kia thuộc vào dạng quậy phá trong trường, một hôm hai cậu đánh nhau bị giám thị bắt được Lúc bị mời lên phòng, vị giám thị đã nói: “hai trò sau này sẽ không làm nên trò trống gì” Vậy mà sau này, một người đã rất thành công, bởi nhờ câu nói này này mà anh đã làm lại cuộc đời Còn người kia thì cho rằng mình đã không được người lớn nhìn nhận nên đã sa vào con đường tội lỗi Một yếu tố nữa không thể bỏ qua đó

là gia đình Bởi gia đình là cái nôi đầu tiên để hình thành nên tính tình và cách sống của mỗi người Đương thời, có biết bao người vì hoàn cảnh gia đình khó khăn đã từ bỏ ước mơ và lý tưởng mà lo tìm “cơm áo gạo tiền” để giúp đỡ phần nào gia đình vượt qua giai đoạn khó khăn, trong khi đó Woityla vẫn âm thầm làm việc và đọc sách nghiên cứu lúc rảnh rỗi trong các xưởng máy Người đó không ai khác chính là thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II người mà được rất nhiều thành phần ngày nay biết đến cũng như khâm phục những công việc mà ngài đã làm Vì thế, những yếu tố: bối cảnh xã hội, một trường giáo dục và hoàn cảnh gia đình cũng góp phần không nhỏ trong việc hình thành tương lai sau này Mặt khác, những ai nương tựa vào tôn giáo cũng sẽ chứng minh cho quyết định chọn lựa ở phút hiện tại để làm nên tương lai Giáo lý Phật giáo cho rằng quy luật “Nhân – Quả” là điểm cốt yếu trong phật pháp để quyết định cho “niết bàn” sau này, nghĩa là gieo nhân nào sẽ gặt quả đó Nói khác hơn, con người đang hiện hữu ở trần gian này có thể kiếp trước

là trâu, bò, gà, heo hay một sinh vật nào đó, còn kiếp sau thì con người hoàn toàn phụ thuộc vào kiếp này Vì vậy, bố thí,

từ bi, hỷ xả được xem là nền tảng để tạo nghiệp cho kiếp sau Còn đối với Kitô giáo thì lấy “yêu thương” làm nền tảng để khuyên dạy giáo dân sống, nghĩa là những hành động mang tính yêu thương không chỉ đem lại sự bình an ngay tại đời này mà còn được phần phúc mai sau dù đó là một hành động rất nhỏ Như Kinh thánh đã viết “cho ai một chén nước lã ở đời này sẽ có giá trị rất lớn lúc ở tòa phán xét” Qua đó thấy được rằng, để có một tương lai tốt đẹp con người cần một

sự chọn lựa mang tính khả thi ở phút hiện tại, nghĩa là biết nắm bắt cũng như làm chủ tư tưởng, hành động trong cuộc sống Một học sinh biết chăm học, một sinh viên lúc ra trường chịu khó đi xin việc, một phật tử siêng năng bố thí, làm phúc, một giáo dân yêu thương người khác như chính bản thân thì tương lai sẽ tốt đẹp

Có một cuộc sống tốt đẹp cả về vật chất lẫn tinh thần ở tương lai thì ai cũng ước mơ Ước mơ là thế, còn đạt cho được

mơ ước là cả một chặng đường gian nan Nhất là trong thời đại hôm nay, khi khoa học càng phát triển thì con người là nghiêng về chiều hướng hưởng thụ, xã hội càng văn minh thì con người quay về với lối sống bản năng hoang dại Trong khi đó, lối sống theo bản năng hoang dại và ưa thích hưởng thụ là trở ngại để xây dựng tương lai Đặc biệt hơn khi nhìn vào đại đa số giới trẻ ngày nay, một lối sống thiếu lành mạnh, buông mình trong các đam mê của dục vọng cùng lối sống không biết đến ngày mai, đang là những vấn đề nhức nhối cho các nhà giáo dục cũng như các bậc làm cha, làm mẹ Vì thế, câu nói: tương lai phụ thuộc vào chính bạn là một lời khuyên hữu ích để giúp những ai còn đắm chìm trong đam mê lạc thú hãy đứng lên làm lại cuộc đời, để xây dựng cho tương lai tươi sáng, còn những ai đang trên đường thực hiện

những ước mơ hãy kiên trì cố gắng bởi “đường thành công không dấu chân kẻ lười biếng”.

Dòng thời gian cứ trôi không ngừng nghỉ Cuộc sống cứ bám chặt lấy thời gian mà tồn tại Ngày nào thời gian đứng lại thì ngày đó cuộc sống tiêu tan Hiện hữu của con người cũng vậy, một đời người so với vòng quay của thời gian chẳng đáng chi, một kiếp nhân sinh so với dòng chảy của cuộc sống có nghĩa gì, chỉ như bông hoa sáng nở chiều tàn, bóng câu vụt ngang qua ô cửa Vì thế, làm chủ cuộc đời bằng những hành động có ý nghĩa thì tương lai sẽ đẹp, sống trọn với phút hiện tại thì con đường phía trước sẽ thênh thang Hiểu cho tận cùng tương lai hệ tại chính bản thân ta sẽ xây dựng cuộc sống ở hiện tại sao cho đẹp, và vứt bỏ quá khứ không tốt đẹp vào miền xa xăm thì chắc chắn tương lai sẽ sáng

Bài 5 Trình bày suy nghĩ của anh/chị về câu nói của nhà văn Nam Cao: “Kẻ mạnh là kẻ không phải giẫm lên vai người khác để thỏa mãn lòng ích kỷ Kẻ mạnh chính là kẻ giúp đỡ người khác trên đôi vai mình”.

Tích góp được nhiều của cải chưa hẳn sẽ mang tới cho con người hạnh phúc Mưa nhiều chưa chắc mùa màng được bội thu Bồi bổ nhiều chất dinh dưỡng chắc gì làm cho cơ thể cường tráng Học hành thật cao chưa hẳn được xếp vào những người có trí thức Ngược lại, vấn đề nào cũng ở một mức độ vừa phải Học hành nhiều mà không mang kiến thức

để giúp ích cho đời thì cũng trở nên vô nghĩa Bồi bổ quá nhiều chất bổ dưỡng mà không hiểu sự thích nghi của cơ thể thì cũng chẳng ích chi Mưa nhiều sẽ sinh ra lụt lội Của cải nhiều mà không biết chia sẻ chỉ khư khư giữ cho riêng mình thì sẽ bị người đời khinh chê Trong chiều hướng đó, nhà văn Nam Cao đã nói: “Kẻ mạnh là kẻ không phải giẫm lên vai người khác để thỏa mãn lòng ích kỷ Kẻ mạnh chính là kẻ giúp đỡ người khác trên đôi vai mình” Vậy ta hiểu câu nói này thế nào? Triết lý nhân sinh mà nhà văn Nam Cao lồng vào ở câu nói là tư tưởng nào?

“Kẻ mạnh” là người có tầm ảnh hưởng trong một cộng động Ơ một mức độ cho phép hay trong thẩm quyền của mình thì

họ có thể sai khiến người khác Đôi khi, họ còn được người khác kính trọng nếu bản thân họ mang đến cho người khác

có cuộc sống hạnh phúc Sự “ích kỷ” là một trạng thái chỉ biết mưu cầu ích lợi cho bản thân bất chấp mọi giá trị của đạo

lý, không cần quan tâm đến ích lợi của những người xung quanh Còn “giúp đỡ” là một hành động thể hiện sự quan tâm đến những người xung quanh bằng các việc làm cụ thể nhằm mang đến cho người khác một cuộc sống tốt hơn Vì thế, câu nói của nhà văn Nam Cao là môt lời khẳng định về giá trị của “kẻ mạnh” phải được thể hiện bằng sự “giúp đỡ” người khác bằng việc làm cụ thể chứ không phải bằng những hành vi giẫm lên vai người khác

Hiện hữu trong cuộc sống ai cũng muốn mình là một kẻ mạnh Tuy nhiên, ước muốn này lại thường diễn ra ở hai mức độ khác nhau Mức độ thứ nhất, dùng mọi thủ đoạn, bất chấp luân thường - đạo lý để chiếm hữu Mức độ thứ hai dùng chính khả năng của bản thân hay bằng lòng trắc ẩn để đạt được Xét ở mức độ thứ nhất thì những người này bất chấp tất cả để trở thành kẻ mạnh Trong chừng mực nào đó, có thể nói ở mức độ này con người ngày nay gặp phải rất nhiều, nghĩa là cái tôi, sự ích kỷ của con người ngày nay đang len lỏi vào trong mọi ngõ ngách của cuộc sống Những người này chỉ biết mưu cầu cho bản thân hơn hướng đến tha nhân, tìm kiếm tư lợi cho mình hơn đi phục vụ người khác Điều này được thể hiện rõ trong mọi lãnh vực Trong công việc thì người ta mua vị trí Trong học hành thì người ta mua điểm Trong buôn bán thì người ta gian xảo Trong kinh doanh thì người ta lạm phát Trong chăn nuôi người ta dùng thức ăn tăng trọng Trong trồng trọt người ta sử dụng chất kích thích Đó là chưa kể đến vấn nạn tham nhũng, sử dụng quỹ công

để bỏ vào quỹ tư Tất cả những hành động như thế nhằm tạo cho bản thân thật nhiều của cải để xếp được vào “tóp ten” những kẻ mạnh Tuy nhiên, chúng ta không thể “vơ đũa cả nắm”, bởi bên cạnh tốp người vừa nêu ở mức độ thứ nhất thì đâu đó trong cuộc sống vẫn có những người xếp vào “tóp ten” những kẻ mạnh qua con đường cố gắng cũng như những

nỗ lực của mình nhằm khẳng định giá trị của bản thân Qua con đường chính nghĩa này họ bỏ ra chính mồ hôi cũng như nước mắt, sức lao động để tạo nên “kẻ mạnh” Đây cũng chính là cách hiểu theo mức độ thứ hai

Người ta thường “định giá” một “kẻ mạnh” theo hai mức độ vừa nêu trên Còn nhà văn Nam Cao lại cho rằng: “Kẻ mạnh chính là kẻ giúp đỡ người khác trên đôi vai mình” Nếu hiểu theo mức độ thứ nhất hướng tiêu cực thì các động từ như:

“giẫm” “mua” là những hành động yếu thế và có một chút tàn nhẫn thì động từ “giúp đỡ” thấy gần gũi và thân thương Bởi

ý nghĩa của “giúp đỡ” thường mang ích lợi cho tha nhân hơn là mưu cầu cho bản thân Như thế, phải chăng ý hướng của nhà văn Nam Cao “kẻ mạnh” phải là người giàu tình thương và tràn đầy lòng trắc ẩn? Còn kẻ mạnh giẫm lên vai người người khác thì không có giá trị và bị người đời khinh chê?

Trở về quá khứ, ngược dòng thời gian, hai nhân vật nổi tiếng trong thế kỷ XX là những “kẻ mạnh” nhưng được nhìn ở hai

bộ mặt khác nhau Nếu Hit-ler dùng tiền để mua sắm vũ khí, củng cố quân đội nhằm “giẫm lên vai” quân địch, thì mẹ Têrêxa Canculta dùng tình yêu để băng bó vết thương những người khốn cùng, bao bọc những người không nơi tựa nương Nếu Hitler dùng bạo lực để gây nên chiến tranh thì mẹ Têrêxa dùng tình thương để xây dựng hòa bình Nếu Hitler xem nước Đức là dân tộc hùng mạnh nhất thì mẹ Têrêxa coi hết thảy mọi người là anh em với nhau Qua hai nhân vật vừa nêu trên có thể nói Hitler và mẹ Têrêxa đều là những “kẻ mạnh” Nhưng điểm khác biệt ở chỗ “kẻ mạnh” nơi Hitler mang tính ích kỷ, phá hoại nền hòa bình và đang bị con người ngày nay lên án, phẫn nộ Còn “kẻ mạnh” nơi mẹ Têrêxa có sự hiện hữu của tấm lòng bao dung, giúp đỡ người khác, tạo nên một nền văn minh tình thương và được người đời ngưỡng mộ, biết ơn Hay khi đọc lại tác phẩm “Đời Thừa” của Nam Cao cũng phản ánh cho ta rõ nét ở điểm này Những lúc nhậu say về nhân vật Hộ vẫn thường đuổi vợ con ra khỏi nhà bởi những người trong gia đình đã làm cho anh quá mệt mỏi, không thể thực hiện được ước mơ của riêng mình Nhưng mỗi lúc tỉnh dậy, thấy khuôn mặt khắc khổ trên nhân vật Từ cùng sự đói nghèo trong gia đình thì Hộ lại ân hận vì đã xử sự như thế Cũng chính lúc Hội xin lỗi vợ con và thấy niềm vui được thể hiện nơi khuôn mặt nhân vật Từ thì một niềm hạnh phúc len lỏi trong trái tim bé nhỏ của

Hộ, đó chính là động lực để anh tiếp tục sống và làm việc vì gia đình bé nhỏ của mình Rồi Hộ nhận ra rằng cuộc sống không phải lo tìm kiếm hạnh phúc cho riêng mình nhưng còn hệ tại ở thái độ giúp cho người khác được vui vẻ Qua đó thấy được rằng, kẻ mạnh giúp đỡ người khác trên đôi vai của mình có một giá trị rất lớn trong cuộc sống Nghĩa là,

những người có hành động như thế thì sẽ làm cho cuộc sống vơi đi những niềm đau, nỗi khổ của bao kiếp người đang vất vả, lầm than trong kiếp nhân sinh

Nếu nhạc sĩ Phanxicô đã dùng những ca từ rất hay trong bài hát “Kinh Hòa bình” để diễn tả một triết lý cao sâu “chính lúc cho đi là khi được nhận lãnh, chính lúc quên mình là lúc gặp lại bản thân, và khi biết thứ tha là khi được tha thứ….” mà ngày nay nhiều người đang mang triết lý này áp dụng trong cuộc sống, thì nhà văn Nam Cao cũng đưa ra một triết lý không thua kém “Kẻ mạnh chính là kẻ giúp đỡ người khác trên đôi vai mình” Nó không chỉ phản ánh đúng sự thật với xã hội đương thời mà còn đúng cho tận hôm nay Xã hội ngày nay cung ứng đầy đủ cho con người đủ mọi tiện nghi, ngay cả chuyện “phòng the” người ta cũng có thể tạo ra những người mẫu búp bê tình dục nam cũng như nữ để thỏa mãn nhu cầu tính dục của xác thân Vì thế, lối sống ích kỷ dường như trở thành một chuyện bình thường không đáng để quan tâm, thực trạng đặt lợi ích của bản thân lên ích lợi của người khác là chuyện không xa lạ, chiếm đoạt những thứ không phải

do mình làm ra trở nên bình thường Nhất là khi nhìn vào số bạn trẻ ngày nay, dường như họ đã quên đi trách nhiệm của mình với cộng đồng, suốt ngày chỉ lao mình vào những trò chơi vô bổ, những trang website đen trên mạng internet nhằm thỏa mãn cho cái tôi ưa thích hưởng thụ của mình Đành rằng, không ai ngăn cấm những trò chơi như thế nhưng phải biết sử dụng ở mức độ cho phép, bởi tuổi trẻ cần phải trau dồi những đức tính như lòng trắc ẩn, sự chân thành, lòng bao dung….Vì thế, quan niệm của nhà văn Nam Cao mang một chân lý cao vời trong cuộc sống Nó thúc đẩy con người sống đúng với tính cách được phú bẩm thuở ban đầu “nhân chi sơ tính bản thiện” Giá trị của một con người mạnh thực sự không phải giẫm đạp lên kẻ khác để tích góp được nhiều của cải, chà đạp lên tha nhân để nâng tầm ảnh hưởng của bản thân Ngược lại giá trị đích thực của một con người hệ tại ở chỗ giúp đỡ người với tất cả khả năng của mình Chắc chắn chúng ta chẳng ai muốn mình là một Hitler thứ hai, nhưng với tất cả lòng thành cùng, sự bao dung của con tim và lòng trắc ẩn luôn có sẵn trong con người ta hãy tin chắc rằng mình sẽ là Têrêxa thứ hai nếu biết hạ mình xuống để phục vụ mọi người mà không cần mưu cầu cho bản thân

Cuộc sống sẽ buồn biết mấy nếu ai cũng cứ lo tích góp của cải, kiếm cái lợi cho bản thân nhằm tạo nên những “kẻ mạnh” chiến đấu không ngừng Nhưng sẽ hạnh phúc nếu ai cũng biết giúp đỡ và trao ban cho người khác để tạo nên những “kẻ mạnh” ngập tràn niềm vui Bởi hiện hữu của con người trên trần gian chỉ một lần là hết Một đời người chỉ như bóng câu vụt qua cửa sổ, như cánh hoa sáng nở chiều tàn một cơn gió thoảng là xong, chỗ xưa mình ở nay cũng chẳng biết mình

Vì thế, lựa chọn cảm giác hạnh phúc hay buồn sầu đều do quyết định của mỗi người Thiết nghĩ triết lý “kẻ mạnh” thực sự chính là giúp đỡ người khác trên đôi vai mình là một kim chỉ nan để ta lựa chọn

Bài 6 Đề bài: Trình bày suy nghĩ của anh/chị về câu nói: “Lòng can đảm đưa người ta đến vinh quang, tính hèn nhát đưa người ta đến cái chết” (Sénèque).

Yêu thương là cửa ngõ dẫn tới bờ hạnh phúc Xung đột là con đường gây nên đau khổ Lòng nhân ái giúp cuộc đời ngập tràn niềm vui Kiêu căng mang tới bao tai họa Biến đổi của những phạm trù trong cuộc sống luôn vận hành theo quy tắc nhất định, sự phát sinh của phạm trù này là hệ quả tất yếu của phạm trù kia Những tai họa xảy đến đôi khi bởi tính kiêu căng Sống ngập tràn niềm vui đến từ lòng nhân ái Sự khổ đau nguyên do bởi xung đột Hạnh phúc được hiện hữu hệ tại bởi yêu thương Trong chiều hướng đó, văn hào Sénèque đã có lý khi đưa ra câu nói: “Lòng can đảm đưa người ta đến vinh quang, tính hèn nhát đưa người ta đến cái chết” Vậy chúng ta hiểu câu nói này như thế nào? Đâu là những bài học

mà ta sẽ rút ra từ câu nói ấy?

Ai đó đòi lại chân lý cho người đang bị bất công chà đạp, dành lại tự do cho những ai bị áp bức, lôi hòa bình ra từ chiến tranh Những ai thực hiện những hành vi vừa nêu một cách không sợ hãi và thi hành một cách liên tục thì ta gọi là người

có “lòng can đảm” “Còn tính hèn nhát" là một sự sợ hãi khi phải đương dầu với việc nghĩa và nó hoàn toàn ngược lại với lòng can đảm “Vinh quang” là một thái được vẻ vang, được thỏa mãn mục đích và những dự điịnh trong quá khứ Còn

“cái chết” là trạng thái hủy hoại, không công tồn tại của người, sự việc, hay mất đi những dự định, ước mơ trong quá khứ

Vì thế câu nói là một lời khẳng định sự hiện hữu của hai mặt đối nghịch trong cùng một thực tại, một công việc và kết quả của đó được vinh quang hay cái chết đều hệ tại việc con người đặt vào đó thái độ can đảm nay tình hèn nhát

Nói cách khác, “lòng can đảm” là phẩm chất xuất phát từ bên trong con người, nó được biểu lộ ra bên ngoài bằng những hành động cụ thể như: bênh vực công lý, giúp đỡ những người yếu thế, làm chứng cho sự thật, bảo vệ sự “thiện” nhằm mưu ích cho cộng đồng và xã hội Với những người có tinh thần yêu nước thì đó là đức tính hàng đầu giúp họ giải phóng dân tộc, còn những người có niềm tin tôn giáo hay các bậc tu hành thì can đảm giúp họ tự tin chống lại “tham, sân, si”, những mưu cầu, chống đối đi ngược với niềm tin cũng như giáo lý “Tính hèn nhát” cũng được biểu lộ bằng những hành động cụ thể bên ngoài nhưng hoàn toàn ngược lại so với tính can đảm Nghĩa là, sợ hãi khi đương đầu với khó khăn, không dám bơi ngược dòng nước vì sợ “trầy da, tróc vảy”, chỉ như cánh bèo trôi theo con nước chảy, mặc cuộc đời cho

số phận Tính hèn nhát phát xuất từ thái độ thiếu tự tin, không dám khẳng định giá trị của bản thân trước sóng gió cuộc đời

Chưa bao giờ ranh giới giữa can đảm và hèn nhát, vinh quang và suy vong lại khó phân biệt như mấy thập niên gần đây,

kể từ khi khoa học kỹ thuật phát triển nhanh chóng, nhất là ngành công nghệ thông tin Vì thế, con người đang mất dần cảm thức những đức tính phát xuất từ tâm hồn và có giá trị trường tồn mà chỉ quan tâm đến những gì mang tính “tức thì” với vẻ hào nhoáng bên ngoài Một hành động được biểu lộ ra bên ngoài đối với người này cho là “can đảm” nhưng đối với người kia thì “hèn nhát” Chừng mười mấy năm về trước, người viết còn nhớ ở vùng quê có anh thanh niên, vì không chịu nổi sự đau khổ khi người yêu đi lấy chồng sau quãng thời gian hai năm yêu nhau mặn nồng, nên anh tìm đến cái chết để minh chứng cho lòng chung thủy Lúc này trong làng có hai quan niệm: đối với những người lớn tuổi, có kinh nghiệm đường đời thì cho rằng đó là một hành động “hèn nhát” Còn những ai bằng tuổi người viết thì cho rằng đó là một hành động “can đảm”, để chứng minh cho lòng chung thủy của anh đối với người bạn gái Do đó, anh trở thành biểu tượng về lòng chung thủy trong tình yêu đối với những thanh niên thời bấy giờ Hay gần đây lại dẫy lên phong trào ôm bom tự sát ở các trung tâm thương mại, trường học và những chỗ đông người của những tay súng đứng lên tự xưng là

Nhà nước Hồi Giáo Đối với những người thuộc Nhà nước Hồi Giáo thì cho rằng đây là một hành vi “can đảm” vì đã hy sinh bản thân cho “nhiệm vụ cao cả” Còn đa số người dân trên thế giới lại cho rằng đó là một hành vi “liều lĩnh”, ác độc

và đáng bị lên án

Hiểu theo định nghĩa về lòng can đảm và tính hèn nhát được nêu lên lử trên, ở mức độ cần thiết có thể khẳng định hành động của anh thanh niên và những tay súng đánh bom tự tử là những người có thái độ liều lĩnh, bán rẻ mạng sống sống mình cho việc không đáng vào đâu Bởi cuộc sống là một huyền nhiệm, hiện hữu của mỗi người trên trần gian chỉ một lần duy nhất, không thể vì người yêu đi lấy chồng mà bỏ mất mạng sống mình, cũng chẳng thể nhân danh “lòng chung thủy”

mà làm cho người thân trong gia đình phải khổ đau Những tay súng thuộc nhà nước Hồi Giáo cũng vậy, hy sinh mạng sống vì niềm tin tôn giáo mình theo là điều tốt, nhưng nó chỉ tốt khi niềm tin của tôn giáo đó mang lại cho con người cuộc sống hạnh phúc Ngược lại đây là một niềm tin mang tính bạo động hơn là mang tới cho con người cuộc sống bình yên, mang tính hủy diệt hơn sự thánh thiêng Vì thế, không thể ngụy biện rằng nhằm bảo vệ cho niềm tin nên họ có thể ngang nhiên lấy đi mạng sống của người khác, đáng lên án hơn nạn nhân của những cuộc khủng bố này lại là những trẻ em và học sinh vô tội Qua đó cho thấy, tính hèn nhát không chỉ hy sinh mạng sống mình một cách uổng công mà còn gây khổ đau cho những người khác Lối suy nghĩ và những hành động như thế đáng bị lên án và bài trừ

Nói qua thì cũng phải nói lại, chỉ đề cập tính hèn nhát mang tới cho con người sự chết và cuộc sống đầy những mối âu lo thấy cuộc đời sao buồn và bi quan đến lạ Ngược lại, đâu đó trong mọi ngõ ngách của cuộc sống vẫn còn sự hiện hữu của tính can đảm để làm cho nguyên tắc vận hành của vũ trụ đi vào thế cân bằng Nếu hiện hữu của những người người hèn nhát là điều đương nhiên thì hiện diện của những người can đảm là lẽ tất yếu Nếu sự chết làm cho con người phải

sợ thì vinh quang là niềm an ủi trong cuộc đời Ngược dòng lịch sử, đã có không ít người can đảm hy sinh bản thân vì sự nghiệp giải phóng dân tộc hay vì niềm tin tôn giáo Sự thật câu chuyện thiếu niên Lê Văn Tám tẩm dầu vào mình để đốt kho xăng của địch mặc dầu chưa được hé lộ, nhưng hành động này cũng để cho thấy lòng dũng cảm rất đáng được mọi người mến mộ và tự hào của thiếu niên Việt Nam Bên cạnh đó, cũng có những con người đã hy sinh bản thân vì niềm tin tôn giáo Nếu ở Phật Giáo có Hòa thượng Thích Quảng Đức đã tự thiêu trong thập niên sáu mươi nhằm lên án sự phân biệt tôn giáo của chính phủ lâm thời (mặc dù sự kiện này còn có nhiều điểm nghi ngờ do sự điều khiển của chế độ Cộng sản) thì ở Giáo hội La Mã có không ít những người đã chấp nhận hy sinh bản thân vì niềm tin hay vì người khác Tiêu biểu nhất phải kể đến linh mục Maximilian Maria Kolbe, người đã tự nguyện chết thay cho bạn tù Kế đến chúng ta cũng không quên gương chứng nhân là mẹ Têrêxa Calcutta, người đã can đảm hy sinh cả cuộc đời để bênh vực cũng như giúp đỡ những người nghèo Gần nhất với chúng ta đây phải kể đến Đức Giáo hoàng Phanxicô, dù trong một xã hội đầy những biến động nhưng ngài vẫn luôn lên tiếng để bảo vệ người nghèo cũng như lên án trước những hành động đối với những ai đi ngược lại với “luân thường đạo lý” Do đó, lòng can đảm là thước đo để đem lại hòa bình cũng như hạnh phúc, có lòng can đảm thì tình yêu sẽ được phát sinh và nụ cười sẽ được mở trên môi con người Và ít nhất cho tới giây phút này những người thực thi tính can đảm đang được người đời nhìn nhận và tung hô, đó cũng chính là giá trị của sự vinh quang

Xã hội càng hiện đại, văn minh thì con người càng bị lôi kéo vào vòng tranh chấp bất tận Trong chừng mực nào đó có thể nói, ngày nay ai cũng muốn tích góp thật nhiều của cải để đáp ứng cho cái tôi ưa thích hưởng thụ và muốn củng cố địa vị trong xã hội để tôn vinh cái tôi Để mang tới hạnh phúc cho người khác là cả một chặng đường gian nan, hy sinh bản thân cho ai đó là điều khó thực hiện Những hệ lụy này phát xuất bởi ranh giới giữa công chính và tội lỗi, hiền lành và gian ác, kiêu căng và khiêm nhường rất khó để phân biệt như đã nói ở trên Nói đúng hơn, hành động của con người ngày nay có vẻ như đang được bao bọc bởi những “nhãn hiệu” rất tinh vi cùng với sự can thiệp của lý trí quá mức cho phép Nghĩa là mọi hành động con người ngày nay thực hiện đều được “cân, đo, đong, đếm” một cách rõ ràng, chỉ khi nào mang tới cái “lợi” và không ảnh hưởng gì tới bản thân thì mới thực hiện Vì thế, không có gì ngạc nhiên khi ra đường

ai đó bị kẻ xấu hãm hại hay bị áp bức thì rất ít người đứng ra để bênh vực hay giúp đỡ Điều này cũng đồng nghĩa với bệnh “vô cảm” nơi con người ngày nay đang ở mức báo động Tuy nhiên, đó là mặt trái của cuộc đời, chúng ta không thể

“vơ đũa cả nắm” bởi trong xã hội ngày nay vẫn con còn rất nhiều người có lòng can đảm để minh chứng cho “tính thiện” nơi con người còn hiện hữu, như những bác xe ôm bắt cướp, người lãnh đạo trong các tôn giáo đã hy sinh cả cuộc đời mình để phục vụ phật tử, giáo dân hay giáo hữu, đó là chưa kể đến những người phục vụ trong các trại cai nghiện, trại cùi, những trung tâm chăm sóc cho những thiếu nữ “cơ nhỡ” Do đó, câu nói của văn hào Sénèque là một tiếng chuông

để thức tỉnh những ai đang bị căn bệnh của thời đại tiêm nhiễm, trong đó phải nói đến tính hèn nhát hãy tìm những linh dược để chữa lành nếu không hiện hữu ở trên cõi đời này không còn ý nghĩa Và phương thuốc để chữa trị những căn bệnh này thì cũng có vô số nhưng chỉ cần mua được dược liệu đó là “lòng can đảm” cũng đủ để chữa lành những vết thương đang “mưng mủ” Có được toa thuốc này cũng không khó, chỉ cần mở dung lượng trái tim là tình yêu thương nhằm hy sinh giúp đỡ người khác thì vinh quang và giá trị của bản thân sẽ nằm trong tầm tay

Hành trình sống của mỗi người là chuỗi ngày những chọn lựa giữa thánh thiện và tội lỗi, khiêm nhường và tự mãn, can đảm và hèn nhát Có những lần “chọn” biết đúng nhưng dám theo, biết bao lần “lựa” thấy vô lý nhưng cứ thực hiện Bởi

“điều muốn làm nhưng lại không làm còn những điều không muốn làm nhưng lại làm” là bản năng của con người Tuy nhiên, không vì thế mà ta cứ để cho bản năng lấn át tiếng nói lương tâm, sự gian ác chà đạp lên những giá trị của yêu thương Ngược lại, hãy để cho những đức tính làm cho tha nhân được hạnh phúc trỗi dậy, để cho tiếng nói của lương tâm điều khiển bản năng trong con người Hiểu cho được tận cùng giá trị câu nói “lòng can đảm đưa người ta đến vinh quang và tính hèn nhát đưa người ta đến cái chết” của văn hào Sénèque sẽ giúp ta có những chọn lựa nhằm tìm ra ý nghĩa hiện hữu nơi trần gian

Bài 7 Trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý kiến sau: “Trong thế giới này, chúng ta xót xa không chỉ vì lời nói và hành động của những kẻ xấu mà còn vì sự im lặng đáng sợ của người tốt” (M Luther King)

Trong thời đại hôm nay, khi các thông tin được cập nhật liên tục, những tin tức nổi bật luôn được đưa lên các trang nhất của mạng xã hội Có những việc tốt, gương sáng về lòng quảng đại của những nhà hảo tâm đáng để chúng ta trân trọng

và học theo Bên cạnh đó, cũng không thiếu sự kiện chém giết lẫn nhau, gian dối, lừa bịp để mưa cầu ích lợi cho bản thân Giới trẻ ngày nay còn truyền tai nhau câu nói: “thời đại hôm nay mọi thứ đều giả chỉ có gian dối là có thật” Không phải vô tình mà giới trẻ nói lên câu nói này Nếu nhìn vào thực tế của cuộc sống hôm nay, ở lãnh vực nào ta cũng thấy đồ giả tràn lan: bằng cấp giả, thức ăn giả, tem giả, hàng hóa giả Phác họa sơ qua về “bức tranh muôn màu” của xã hội hôm nay để thấy rằng có vẻ như: xã hội càng văn minh thì con người càng sống trong sợ hãi Nếu người ta sợ những hành động và lời nói của những người xấu, đó là lẽ thường tình theo bản năng của con người Còn đối với những người tốt thì người ta lại sợ về sự im lặng, dửng dưng Vì thế, chúng ta không lấy làm ngạc nhiên khi M L King một người Mỹ gốc Phi

đã dành trọn cuộc đời mình để bảo vệ quyền của con người khi nói lên nỗi lòng của mình rằng: “Trong thế giới này, chúng ta xót xa không chỉ vì lời nói và hành động của những kẻ xấu mà con vì sự im lặng đáng sợ của người tốt.” Vậy khẳng định của ông có đúng với thực tế của cuộc sống ngày hôm nay không hay chỉ là một cảm nhận riêng tư của bản thân ông về cuộc sống của con người đương thời?

“Xót xa” là một trạng thái mà con người cảm thấy bất lực, muốn khóc nhưng nước mắt chẳng chảy, muốn có một hành động nào đó để xoa dịu nhưng chẳng biết bắt đầu từ đâu trước một sự kiện hay một hành động của ai đó Thông thường thì người ta hay “xót xa” trước những hành động của kẻ xấu, trước những thế lực đen tối, gian ác đang hủy hoại cuộc sống hạnh phúc của con người Vì thế, câu nói của M Luther King cho ta biết thêm một sự thật của nỗi xót xa trong thời đại hôm đó là sự im lặng của người tốt Sâu xa hơn, đó là một lối sống vô cảm, thiếu sự quan tâm với những người xung quanh của một số người trong xã hội

Có thể nói con người luôn bị chi phối bởi hai yêu tố nội tại và ngoại tại Yếu tố ngoại tại là những hành động, việc làm bên ngoài mắt ta có thể thấy, tai ta có thể nghe Còn yếu tố nội tại là những cung bậc, những cảm xúc bên trong mà người đối diện không thể biết và cảm nhận Nói thế không có nghĩa hai yếu tố này tách biệt biệt, không liên quan đến nhau Ngược lại, chúng luôn song hành cùng nhau và đều hành động theo sự điều khiển của lý trí Ví dụ, chúng ta có thể đang làm việc chân tay nhưng trong lòng vẫn có thể hồi tưởng ở quá khứ và ước mơ về tương lai Nói lên như thế để thấy rằng: việc nhìn nhận, đánh giá một con người qua những hành động bên ngoài để biết người đó là tốt hay xấu thì không đảm bảo Còn sự im lặng vô cớ của một ai đó đôi khi làm cho chúng ta sợ hãi, vì họ không có một phản ứng nào để có thể quan sát cũng như hiểu được tâm tính của họ, cũng đôi khi sự im lặng của họ là dấu chỉ về mặt bằng chung của một xã hội văn minh hay suy đồi

Cách đây không lâu, trên mạng xã hội có đăng tải phóng sự về hành động của ba tên côn đồ tại một bến xe nổi tiếng kia ngang nhiên lấy cắp của hai bà cháu nghèo khổ 73 tờ vé số mệnh giá mười ngàn đồng Mặc dù hai bà cháu đã la lên để cầu cứu những người xung quanh giúp đỡ, nhưng đáp lại tiếng kêu của hai bà cháu là một sự im lặng đáng sợ của những người xung quanh Trước hoàn cảnh đáng thương này mà không một ai “ra tay nghĩa hiệp” để giúp đỡ hai bà cháu Câu chuyện đã để lại trong lòng người viết nhiều trăn trở, băn khoăn về cách sống và thái độ ứng xử của con người ngày nay Vì thế, chúng ta cảm thấy sợ hãi và bất lực trước những hành động sai trái của những kẻ thay vì hành động theo lương tâm thì họ lại chi phối bởi “lương tức thời” là lẽ thường tình thì sợ hãi sự im lặng của những người tốt xót xa và nặng nề hơn nhiều

Trở lại câu chuyện, ai dám nói rằng mọi người xung quanh đều là kẻ xấu, nhưng chúng ta cũng không thể phủ nhận những người có mặt ở đó lại không có người tốt Vậy đâu là nguyên nhân của sự im lặng nơi những người tốt này? Ai cũng chân nhận rằng, ở một mức độ nào đó, ta có thể định nghĩa về tư cách và phẩm chất của người tốt là người luôn có trách nhiệm trong hành động cũng như lời nói của mình Nghĩa là những việc họ làm luôn nghe theo sự mách bảo của lương tâm Vậy phải chăng sự im lặng của những người tốt cũng có nhiều nguyên nhân của nó? Có thể họ im lặng vì cảm thấy cô độc khi thực hiện việc nghĩa mà không có được sự đồng cảm hay ủng hộ của số đông Cũng có thể họ im lặng để phục vụ cho cái tôi ích kỷ của bản thân Cũng có thể họ im lặng vì sự bất lực của bản thân trước mặt bằng chung của xã hội Điều này cũng có nghĩa những kẻ xấu ngày nay quá hung ác và tàn bạo Nhưng cũng có thể người tốt im lặng

vì họ mất niềm tin vào công lý mà những người thực hiện công lý dựa theo tiêu chuẩn của đồng tiền như giới trẻ ngày nay thường truyền tai nhau câu nói: “cái gì không mua được bằng tiền thì hãy mua thật nhiều tiền” Cũng có thể họ im lặng vì thấy những hành động của mình xuất phát từ lòng nhân ái bị số đông chế nhạo và có khi chính mình phải chịu tổn thất nặng nề

Từ những nguyên nhân vừa nêu trên phải chăng con người ngày nay không dám đứng lên bênh vực sự thiện, không dám mạnh bạo làm việc nghĩa Sự gian ác, hung hăng, cái lừa bịp đang từng ngày giết mòn lương tâm con người Điều

đó cũng có nghĩa sự im lặng của những người tốt là dấu chỉ để ta nhận thấy sự bất ổn của xã hội trong khâu quản lý của những nhà chức trách Vậy làm sao để khắc phục những tình trạng này? Thiết nghĩ trước tiên, là lời kêu gọi ý thức của mỗi cá nhân, dầu có bị “trầy da, trớt vảy” như con cá bơi ngược dòng nước cũng hãy biết đứng lên để bênh vực sự thiện, đừng vì những nỗi sợ không tên, lo âu không tuổi mà để cho sự ác hoành hành Kế đến, là công việc của những nhà chức trách, những nhà quản lý, thay vì mưu lợi cho bản thân thì hãy mạnh tay với những kẻ xấu, đừng để thế lực của đồng tiền lấn át tiếng nói của lương tâm

Đôi lúc cứ tưởng rằng câu nói của M Luther King chỉ đúng với cuộc sống đương thời mà ông đã dành trọn cả cuộc đời đấu tranh cho quyền của con người Vậy khi lắng mình để suy nghĩ về câu nói của ông, ta mới giật mình nhận thấy rằng: dẫu cho cuộc sống con người ngày nay văn minh hơn xã hội đương thời của M Luther King, thì đâu đó sự ác, sự gian dối vẫn đang hoành hành, giá trị của lòng nhân ái đang từng ngày bị bào mòn, đồng tiền đang từng giờ giết chết lương tri Nêu lên như thế không phải chúng ta cứ bi quan hay an phận với cuộc sống hiện tại Ngược lại, hãy luôn ý thức sự cao quý của con người là “bản tính thiện” mà các sinh vật khác trong vũ trụ không có, điều này đồng nghĩa với việc chúng

ta hãy mạnh dạn đứng lên, để cho bản năng “thiện” trong con người được hành động, nhằm tiêu diệt cái ác đang hoành hành Như thiền sư Thích Nhất Hạnh đã nói “thà thắp lên một ngọn nến còn hơn ngồi nguyền rủa bóng đêm”, vì khi một

ngọn nến đời ta được thắp lên sẽ có vô số ngọn nến khác được đốt cháy, khi đó thay vì một màn đêm u tối thì ta sẽ nhìn thấy một vầng sáng đẩy lui bóng đêm để soi chiếu cho những ai đang lần mò bước đi từng bước trước phong ba bão táp của cuộc đời

Bài 8 Nhà văn Lỗ Tấn từng khẳng định: “Kỳ thực trên mặt đất vốn làm gì có đường Người ta đi mãi thì thành đường thôi” Nhà thơ Robert Frost viết: “Trong rừng có nhiều lối đi, và tôi chọn lối đi không có dấu chân người” Bạn sẽ chọn lối đi đã được người ta đi mãi mà thành đường, hay lối đi không có dấu chân người?

Mức độ của hạnh phúc được đo lường bằng tình thương Thành công ở tương lai do biết chọn con đường hôm nay Đường đi vào cuộc sống lại có nhiều lối để chọn Có những đường chỉ cần bước theo dấu chân trước mà đi, cũng có những lối phải khám phá bằng chính năng lực của bản thân Đó có thể là con đường kinh tế, đường công danh, sự nghiệp, đường học hành, đường hạnh phúc… Hơn nữa, quan niệm về con đường của mỗi người người lại khác nhau Nếu nhà văn Lỗ Tấn từng khẳng định: “Kỳ thực trên mặt đất vốn làm gì có đường Người ta đi mãi thì thành đường thôi” thì nhà thơ Robert Frost lại viết: “Trong rừng có nhiều lối đi, và tôi chọn lối đi không có dấu chân người” Vậy ta sẽ chọn cho riêng mình lối đã có dấu chân hay đường đã có sẵn để bước đi trong cuộc sống?

Giả thuyết hiện hữu về trời đất của các nhà khoa học cho rằng: sự hình thành của vũ trụ khởi đầu bằng vụ nổ big bang Trải qua hàng tỉ tháng trật tự trong trời đất mới có được, thời gian phải trôi vào quên lãng hàng triệu năm thì trái đất mới hình thành Điều này cũng đồng nghĩa lúc mới hình thành nên quả đất thì “chưa có những con đường”, mặt đất đang ở trong tình trạng hỗn độn Chỉ khi vạn vật được hiện hữu, đặc biệt sự phát triển của các động vật biết đi thì “những con đường bắt đầu hình thành” Quả thật, một dấu chân đi qua thì chưa thể gọi là con đường Con đường được mang ý nghĩa chính nó khi có vô số bước chân nối tiếp nhau Nơi sa mạc hoang vu, một dấu chân đi qua thì không thể gọi là đường Một lần đi qua chưa chắc khách bộ hành sẽ tới đích, biết đâu đó là dấu chân của kẻ lạc lối và sẽ bị chết khát nơi

sa mạc khô khan Còn muốn qua được bên kia của sa mạc, người lữ hành phải đi theo lối có nhiều bước chân đã đi qua Tuân thủ điều này thì cơ hội tồn tại của khách bộ hành sẽ rất cao và có thể tránh được những bất trắc xảy đến Nói khác hơn, bất kỳ một miền đất nào cũng không có những con đường có sẵn, chỉ khi nào có sự hiện hữu của con người cùng với những nhu cầu trong cuộc sống nên con người pahỉ tạo ra những con đường Ở trong chừng mực nào đó cũng chính

là ý hướng về sự hình thành con đường mới mà Lỗ Tấn muốn nhắm tới

Cuộc sống có nhiều lối đi, chẳng ai phủ nhận điều này Tương lai được thành công mĩ mãn, không phải là ước mơ của riêng ai, nhưng là mơ ước chung của hết thảy mọi người Cũng như “trong rừng có nhiều lối đi” thì ai cũng công nhận Bởi rừng là tài nguyên để con người khai thác, là thức ăn cho muôn sinh vật, là “hũ thuốc” để con người lấy ra những

“linh dược”, là “khẩu phần” mà Thượng Đế ban tặng để loài người rút ra những “bữa ăn” Sự hình thành của những lối đi cũng từ đây mà có Tuy nhiên, người đi tìm “linh dược” bước theo dấu chân người đi trước đôi khi về tay trắng Kẻ đi kiếm “bữa ăn” đi theo đường có sẵn đôi lần về tay không Tuy nhiên, lạc lối giữa rừng sâu thấy được một lối đi là cả “trời

mơ ước” Vì nhờ đó mà kiếm được đường về Ở mực độ cần thiết ta cũng có thể khẳng định về sự khai phá những con đường mới mà nhà thơ Robert Frost muốn đề cập tới

Bên cạnh đó, “chọn một lối đi không có dấu chân người”, nghĩa là không dựa vào những con đường có sẵn, nhưng khám