Bài giảng NTSC kỹ năng giao tiếp kỹ năng thuyết trình TS phan quốc việt

Người giao tiếp Người giao tiếp Thông điệp... Giao tiếp không thành… Thông điêp không ngôn từ... Giao tiếp không thành… Khác biệt về văn hoá  Phải cảnh giác và nhạy cảm  Sử dụng ngôn

NTSC

Kỹ năng giao tiếp

Kỹ năng thuyết trình

TS Phan Quốc Việt.

Hà nội - 2001

Cách nghe, cách

nói chính là nhân

cách

Vật lý

Tại sao?…

 Cơ bản

 Phức tạp

 Hiệu quả của công việc

 Giáo dục tốt = Giao tiếp tốt?

 Lĩnh vực ngiên cứu phổ biến và sáng suốt

 Bao gồm việc tạo ra và phản hồi thông điệp.

 Thích nghi với con người và môi trường

Sơ đồ giao tiếp đơn giản

Thông điệp

Môi trường

Người giao

tiếp

Người giao tiếp

Thông điệp

Giao tiếp không thành…

 Thông điêp không ngôn từ

Giao tiếp không thành…

 Khác biệt về văn hoá

 Phải cảnh giác và nhạy cảm

 Sử dụng ngôn ngữ phù hợp

 Hiểu các tín hiệu phi ngôn từ

 Đánh giá đúng sự khác biệt

Khái niệm sai về giao tiếp

 Không phải lúc nào cũng tốt

 Không thể giải quyết được mọi chyện

 Nhiều hơn không luôn có nghĩa là tốt hơn

 Tin vì nhân cách, không phải vì lời nói

 Không đơn giản

Kỹ năng

lắng nghe

Không biết lắng nghe

Thì không học được Nói là gieo, nghe la gặt

Nói là bạc, lắng nghe là vàng

Tại sao?

 Không bẩm sinh

It nhất

Gần ít nhất

Gần nhiều nhất

Nhiều nhất

Sử dụng

Cuối cùng Thứ ba

Thứ hai

Đầu tiên Học

Viết Đọc

Nói

L nghe

Phân bổ thời gian

Chúng ta nghe chỉ với 25-30%

hiệu suất

Các chức năng

 Hiểu

 Phán xét

 Giúp đỡ

Các dạng lắng nghe

 Thông tin

 Phân tích

 Đồng cảm

Thông tin

 Khái niệm?

 Không lập luận hoặc đánh giá sớm

 Tách thông điệp ra khỏi người nói

 Tận dụng cơ hội

Nghe để đánh giá

 Khái niệm

 Nghe trước khi đánh giá

 Đánh giá uy tín của người nói

 Đánh giá các chứng cứ

 Nhằm vào cá nhân, nói quá lên

 Phải là cái này nếu không là cái kia

 Lạm dụng uy tín của người khác, a dua

Cách nào, khi nào?

 Nghe thông tin

 Khi muốn hiểu một ý tưởng

Những thách thức

 Nhận thức

 Hành vi không đúng

 Các lý do khác

Dừng lại một

chút trước khi

phản hồi

Nhận thức

Hành vi không đúng

 Giả tạo

 Kén chọn

 Phòng thủ

Lắng nghe tương tác

 Giảm nói

 Kỹ xảo hỏi

 Hành vi phi ngôn từ

Lắng nghe tương tác…

 Sao lãng, mất định hướng & phòng thủ (3D)

 Triệt tiêu sự buồn chán

 Tận dụng các cơ hội lắng nghe

Đánh giá

 Đánh giá mục tiêu

 Phân tích SWOT

10 thói quen cần bỏ

 Ngắt lời người nói

 Không nhìn vào người nói

 Dồn ép người nói

 Để ý đến chuyện khác

 Cầm đèn chạy trước ô tô

10 thói quen…

 Không nghe theo yêu cầu

 Định đoạt trước

 Phủ đầu người nói

 Quên điều vừa nghe xong

 Hỏi quá nhiều câu tiểu tiết

Giao tiếp phi

ngôn từ

Giao tiếp phi ngôn từ

 “Thân thể không bao giờ lừa dối”

• Ida Rolf & Moshe Feldenkrais.

 Quan có dạng, dáng có hình

 Giống như hai mặt của một trang giấy

Giao tiếp phi ngôn từ….

 Cái gì, tại sao?

 Những đặc thù

 Sự khác biệt

 Chức năng

 Các loại

thở dài, kêu la, chất giọng (âm

Diệu bộ, dáng điệu, hinh thức, nết mặt…

Tại sao?

Sức mạnhcủa thông

điệp

Sự khác biệt (ngôn từ & phi

ngôn từ)

 Đơn kênh - đa kênh

 Không liên tục – liên tục

 Kiểm soát được – không kiểm soát được

 Rõ ràng – khó hiểu

Các chức năng

 Nhắc lại

 Thay thế

 Bổ trợ

Dáng điệu và điệu bộ…

 Hai cánh tay khoanh lại như có người đang

ôm từ phía sau!!!???

 Đừng chần chừ nữa, bỏ qua khúc dạo đầu

vô ích, tiến thẳng đến những điều nghiêm túc

 Vuốt ve khuôn mặt bằng lòng bàn tay!!!???

 Lời mời gọi ca ngợi vẻ đẹp của khuôn mặt

Mắt…

 Mỉm cười, nhìn vào mắt bạn và quay đầu

sang bên!!!???

 Khi đã đi qua, còn ngoái đầu nhìn lại!!!???

 Thách thức bạn làm quen nếu bạn đủ can

đảm

 Vừa nói chuyện vừa nhìn đăm đăm vào một

bộ phận nào đó của cơ thể bạn, chứ không phải là mặt bạn!!!???

 Nàng cần sự hỗ trợ của bộ phận đó

Không nghĩ bằng

miệng

giọng nói…

 Tốc độ

 Các điểm dừng

 Nhấn mạnh và phân nhịp

Quần áo

 Sang hơn thính giả một bậc

 Địa vị xã hội, khả năng kinh tế

 Trình độ học vấn

 Chuẩn mực đạo đức

Tâm trạng

 Tín hiệu tiêu cực

 Tín hiệu tích cực

 Nét mặt

Nhiệt tình

Chuẩn bị

Không chuẩn bị là chuẩn bị cho thất

bại Thà dốt năm phút, còn hơn ngu cả

đời Thà dốt trước một người, còn hơn

ngu trước loài người

Chọn chủ đề

 Chọn chủ đề sớm

 Mới mẻ

Xác định mục đích

 Mục đích?

 Chung

 Cụ thể

 Ai, cái gì và khi nào

 Bây giờ là thời điểm tốt để cho chúng ta đầu tư.

Phân tích tình huống

 Khán giả

 Cơ hội

 Diễn dả

Tại sao?

 Bệnh nào thuốc nấy

 Người nào quần áo nấy

Thái độ, lòng tin và giá trị

 Giá trị –lòng tin-thái độ-hành động

 Giá trị cơ bản của người Mỹ (tham khảo):

 Quyền công dân

 Đạo đức nghề ngiệp

 Lòng vị tha

 Sự công bằng

 Chủ nghĩa cá nhân

Thu thập thông tin

 Thư viện

 Phỏng vấn

 Quan sát của bản thân

 Điều tra

Đề cương

 Dùng các biểu tượng chuẩn

 Phân đoạn và song song

 Trật tự logic

 Danh sách các tài liệu bổ trợ

Mở đầu và kết luận

 Mở đầu và các cách mở đầu

 Kết luận và các cách kết luận

Các cách giới thiệu

 Ví dụ, minh hoạ hoặc các mẩu truyện

 Các câu/tình huống gây sốc,

 Con số thống kê, câu hỏi hoặc trích dẫn

 Cảm tưởng của bản thân

Các cách giới thiệu

 Một chút hài hước hoặc liên tưởng

 Tuỳ cơ ứng biến

 Kết hợp nhiều cách

ấn tượng cuối là

trường cửu

Kết luận

 Thông báo trước khi kết thúc

 Không dông dài

 Không thêm bớt

 Không xin lỗi

Các cách kết luận

 Một chút hài hước

 Câu hỏi, thống kê

 Mẩu chuyện, ví dụ hoặc minh hoạ

Tài liệu hỗ trợ

 Chức năng

 Cách

 Kiểu cách

Kiểu cách

 Kể lại

 Tường thuật

I N T R O

C O N C L U

Q U O T E

Q U O T E

Thiết bị hiển thị

 Đồ vật, khuôn mẫu

 ảnh, sơ đồ

 Các loại đồ thị

Khả năng lưu thông tin

Sau 3 giờ Sau 3 ngày

Nghe & nhin 85% 65%

Kiểu cách vô song

 Tương phản

 Láy từ

 Cụm từ trợ nhớ

Các câu ý nghĩa và logic

 Dùng đại từ nhân xưng

 Các câu chuyển đoạn

áp dụng vào

cuộc sống

hàng ngày

Lịch sử của thuyết trình

 Corax (thế kỷ thứ năm trước cn.)

 Aristotle (thế kỷ thứ tư trước cn.)

 Abraham Lincoln, John F Kennedy, Margaret Thatcher, Gobachev, Hillary Clinton, Pham

Van Dong, Fidel Castro

Các dạng thuyết trình

 Thông báo

 Thuyết phục

 Giải trí

T.t thông báo - chức năng

 Chia sẻ thông tin và ý tưởng

 Hình thành nhận thức

 Sắp đặt chương trình nghị sự

Theo khuôn khổ

 Tóm tắt

 Báo cáo

Theo mục đích

 Mô tả

 Giải thích

 Hướng dẫn

Theo dạng mệnh đề

 Dữ kiện

 Giá trị

 Chính sách

Theo kết quả mong muốn

 Thuyết phục

 Hành động

Theo cách tiếp cận

 Trực tiếp

 Gián tiếp

Vấn đề là ở chỗ nói như

thế nào Chứ không phải là nói cái

gì Joan Detz Lời chào cao hơn mâm cỗ

Thuyết trình

 Các loại

 Đặc trưng của thuyết trình hiệu quả

Các dạng

 Ngẫu hứng

 Bản thảo

 Thuộc lòng

Hồi hộp, sợ sệt

 Hồi hộp, sợ sệt

 Nguồn phát sinh

 Cách vượt qua

Nguồn phát sinh

 Quá khứ bất thành

 Suy luận vô lý

Phê bình

 Hoàn chỉnh

 Cụ thể

 Tích cực

Thuyết trình thông báo

Thuyết trình thông báo

 Khái niệm

 Kỹ xảo

Thuyết trình…

 Không tranh cãi

 Không chủ định thay đổi thái độ

Kỹ xảo…

 Đơn giản hoá

 Phổ biến - chưa phổ biến

 Đơn giản - phức tạp

 Nhấn mạnh

 Sắp xếp và cơ cấu rõ ràng

Tài liệu bổ trợ

 Các ví dụ

 Các mô tả chi tiết

 Định nghĩa thuật ngữ

Tham gia của khán giả

 Tham dự

 Tình nguyện viên

 Câu hỏi và trả lời

T.t thuyết phục

Dr V

iet

Thuyết phục

 Thuyết phục = thông báo?

 Kiến tạo nội dung

 Thích nghi với khán giả

 Xây dựng tín nhiệm

 Kỹ xảo

Nguyên tắc “Nói cho họ biết”

 Sẽ nói gì

 Nói

 Nói những gì bạn đã nói

Đề cương

 Dùng các biểu tượng chuẩn

 Phân đoạn và song song

 Trật tự logic

 Danh sách các tài liệu bổ trợ

Mở đầu và kết luận

 Mở đầu và các cách mở đầu

 Kết luận và các cách kết luận

Các cách giới thiệu

 Ví dụ, minh hoạ hoặc các mẩu truyện

 Các câu/tình huống gây sốc,

 Con số thống kê, câu hỏi hoặc trích dẫn

 Cảm tưởng của bản thân

Các cách giới thiệu

 Một chút hài hước hoặc liên tưởng

 Tuỳ cơ ứng biến

 Kết hợp nhiều cách

Kết luận

 Thông báo trước khi kết thúc

 Không dông dài

 Không thêm bớt

 Không xin lỗi

Các cách kết luận

 Một chút hài hước

 Câu hỏi, thống kê

 Mẩu chuyện, ví dụ hoặc minh hoạ

Các cách

 Ví dụ

 Con số thống kê

 Trích dẫn, lời bình

Kiểu cách

 Kể lại

 Tường thuật

I N T R O

C O N C L U

Q U O T E

Q U O T E

Kiểu cách vô song

 Tương phản

 Láy từ

 Cụm từ trợ nhớ

Các câu ý nghĩa và logic

 Dùng đại từ nhân xưng

 Các câu chuyển đoạn

Lịch sử của thuyết trình

 Corax (thế kỷ thứ năm trước cn.)

 Aristotle (thế kỷ thứ tư trước cn.)

 Abraham Lincoln, John F Kennedy, Margaret Thatcher, Gobachev, Hillary Clinton, Pham

Van Dong, Fidel Castro

Các dạng thuyết trình

 Thông báo

 Thuyết phục

 Giải trí

T.t thông báo - chức năng

 Chia sẻ thông tin và ý tưởng

 Hình thành nhận thức

 Sắp đặt chương trình nghị sự

Theo khuôn khổ

 Tóm tắt

 Báo cáo

Theo mục đích

 Mô tả

 Giải thích

 Hướng dẫn

Theo dạng mệnh đề

 Dữ kiện

 Giá trị

 Chính sách

Theo kết quả mong muốn

 Thuyết phục

 Hành động

Theo cách tiếp cận

 Trực tiếp

 Gián tiếp

Thuyết trình

 Hướng dẫn

 Hồi hộp, sợ sệt

 Phê bình

Hồi hộp…

 Quan điểm của người Mỹ

 Tích cực

 Tiêu cực

Thuyết trình thông báo

 Khái niệm

 Kỹ xảo

Thuyết trình…

 Không tranh cãi

 Không chủ định thay đổi thái độ

Kỹ xảo…

 Đơn giản hoá

 Phổ biến - chưa phổ biến

 Đơn giản - phức tạp

 Nhấn mạnh

 Sắp xếp và cơ cấu rõ ràng

Tài liệu bổ trợ

 Các ví dụ

 Các mô tả chi tiết

 Định nghĩa thuật ngữ

Tham gia của khán giả

 Tham dự

 Tình nguyện viên

 Câu hỏi và trả lời

Thuyết phục

 Thuyết phục = thông báo?

 Kiến tạo nội dung

 Thích nghi với khán giả

 Xây dựng tín nhiệm

 Kỹ xảo

Kiến tạo nội dung

Kiến tạo tín nhiệm

 Chuyên môn

 Tính cách

 Nhân cách

Kỹ xảo…

 Đối tượng thứ ba

 Giá trị mâu thuẫn

 Thông tin mới

 Mục đích rõ ràng

Một số mẹo

 Hài hước

 Giải quyết “tai ách”

 Xử lý câu hỏi

Các “ tai ách”

 Người ra quyết định về sớm

 Người ra quyết định không tham dự

 Quỹ thời gian bị rút ngắn

 Những câu hỏi sớm

Giao tiếp

nhóm

Tại sao cần nghiên cứu?

 Giao tiếp - cuộc sống

 Con người = hòn đảo?

 Con người - xã hội

Mục đích

 Nhóm

 Thành viên

Phát triển

 Mạng lưới thông tin

Vai trò & trách nhiệm

 Định hướng công việc

 Xây dựng và hỗ trợ

 Cá nhân chủ nghĩa

Giao tiếp trong công ty

Tại sao?

 Anh hưởng

 Ung hộ

 Mục tiêu

Với ông chủ tương lai

 ấn tượng đầu tiên

 Phỏng vấn

 Chờ đợi

Với người giám sát

 Khoảng cách về nhận thức

 Nói dối cấp trên

 Đối xử với sếp

 Bí mật và sự vi phạm

Với người đồng cấp

 Trong cùng nhóm

 Giữa các phòng ban chức năng

 Ngoài xã hội

Với khách hàng

 Trả lời yêu cầu

 Báo cáo tiến độ

 Trả lời khiếu nại

Thân thiện trong quan hệ

công việc

 “Tính lãng mạn công ty”

 Quấy rối tình dục

Ưu điểm & hạn chế của quan

hệ

 Quan hệ - công việc - cuộc sống

 Khó kiểm soát

Kỹ năng đọc

Hiểu vấn đề Nhận thức Suy luận

Nghĩa đen

Nghĩa bóng

Chuyển động của mắt

Chúng ta cho rằng

Trong thực tế

Các điểm dừng

Jack and Jill went up the hill

to get a cup of water

Jack and Jill went up the hill

Tăng tốc

 Các lần dừng

 Không dừng ở tất cả các từ

Nên

Không nên

Không nên…