Nếu muốn chạy lại một dự toán đã có trong máy: vào thực đơn Tệp chọn Mở tệp - Hoặc tại cửa sổ màn hình gõ đồng thời phím Ctrl+O - Hoặc nhấn nốt Mở tệp trên hàng thanh công cụ của cửa
Trang 1- -
H-íng dÉn ch-¬ng tr×nh dù to¸n x©y dùng
Version 2009
PhÇn II
Dù to¸n cã ph©n tÝch chi phÝ VËt liÖu
Qu¶ng B×nh, th¸ng 02 n¨m 2009
Trang 2Ch-ơng V H-ớng dẫn chạy dự toán theo ph-ơng án
Bảng phân tích chi phí VL có (lấy) Phân tích chi phí nh- lần tr-ớc
(ph-ơng án dự toán hiện nay th-ờng hay dùng)
- Để khởi động Ch-ơng trình dự toán xây dựng 2009: Trên màn hình Desktop kích đúp chuột
vào Icon Du toan xay dung 2009, hoặc vào Menu Start Programs Du toan xay dung 2009 Du toan xay dung
ảnh 21: Khi khởi động ch-ơng trình dự toán, máy tính sẽ mở cửa sổ này:
Ch-ơng trình dùng dữ liệu với tệp có tên DT2009.mdb ở th- mục DT2009 của th- mục gốc của ổ đĩa C
Hàng thực đơn chứa các lệnh của ch-ơng trình
Ph-ơng án tính dự toán đ-ợc chọn Tệp tin dự toán hiện thời đang mở
của tệp tin dự toán hiện thời
- Tệp dữ liệu DT2009.mdb gồm các bộ Định mức dự toán phần xây dựng số 24 và phần lắp
đặt số 33 có tên là Dinh muc DT24, Định mức DTXD cũ số 1242 có tên là Dinh muc 1242,
Định mức thí nghiệm VLXD và cấu kiện XD số 25 có tên là Dinh muc TN-25 , các Bộ
Đơn giá XDCB số 21 của tỉnh Quảng Bình có tên là Don gia DT24, Đơn giá XDCB số 292 của tỉnh Quảng Bình có tên là Don gia QB, hoặc Don gia QB-2006, Đơn giá thí nghiệm
Trang 3VLXD và cấu kiện XD có tên là Don gia TN-25, và các Bộ Giá quý của các vùng Huyện, Thị (gọi chung là các tệp Giá quý)
Ng-ời dùng có thể bắt đầu để thực hiện các công việc của mình nh-: chạy dự toán mới, chạy lại dự toán đã có trong máy,
Chạy tính một dự toán mới theo ph-ơng án gồm có 5 b-ớc, đó là:
1- Lập bảng dự toán
2- Phân tích chi phí VL
3- Tổng hợp chi phí VL, tính giá VL đến hiện tr-ờng xây lắp
4- Tổng hợp kinh phí (tính đuôi dự toán)
5- In kết quả dự toán ra máy in
B-ớc 1: Lập bảng dự toán:
1- Vào thực đơn Tệp chọn Tạo tệp mới
- Hoặc tại cửa sổ màn hình gõ đồng thời phím Ctrl+N
- Hoặc nhấn nốt tạo tệp mới trên hàng thanh công cụ
ảnh 22: Vào thực đơn Tệp chọn Tạo tệp mới để chạy dự toán mới
- Chọn Kết thúc nếu muốn thoát ra khỏi ch-ơng trình dự toán
( Nếu muốn chạy lại một dự toán đã có trong máy: vào thực đơn Tệp chọn Mở tệp
- Hoặc tại cửa sổ màn hình gõ đồng thời phím Ctrl+O
- Hoặc nhấn nốt Mở tệp trên hàng thanh công cụ của cửa sổ màn hình)
Trang 42- Sau khi vào thực đơn Tệp chọn Tạo tệp mới máy sẽ mở cửa sổ Tên tệp mới: Ng-ời dùng
gõ tên tệp tin mới cần đặt vào ô File name
ảnh 23: Cửa sổ tạo tệp tin mới
Chú ý: Tên tệp tin có thể viết dài tối đa 256 ký tự (lời khuyên nên viết theo kiểu tiếng Anh
không có dấu tiếng Việt để cho dễ đọc khi xem trong Windows), phần đuôi của tệp tin có ký
hiệu là dtx máy tính sẽ tự đặt, ng-ời dùng không cần phải gõ vào
Chọn ổ đĩa, chọn th- mục để l-u tệp tin vào máy ở ô Save in: (mặc định là l-u tệp tin ở th- mục DT2009 của ổ đĩa cứng C Sau đó nhấn nốt Save để kết thúc lệnh tạo tệp mới
Ghi chú: Nếu ng-ời dùng muốn tạo một th- mục riêng của mình để l-u các tệp tin dự toán
thì nhấn chuột vào biểu t-ợng Create New Folder để tạo th- mục mới (nên tạo th- mục riêng nằm trong th- mục DT2009 để cho dễ làm việc)
Tiếp theo: Sau khi đặt tên tệp tin vào ô File name xong nhấn Save thì ch-ơng trình bật ra cửa sổ Lựa chọn ph-ơng án chạy dự toán
- Ch-ơng trình DTXD 2009 có thể chạy dự toán theo nhiều ph-ơng án khác nhau (theo nhiều kiểu lập dự toán khác nhau) Ph-ơng án (DT có phân tích chi phí VL) là ph-ơng án hay dùng hiện nay, cho nên mặc định của ch-ơng trình là chạy dự toán theo ph-ơng án này, Ng-ời dùng chỉ cần nhấn chuột vào nốt chữ để xác nhận ph-ơng án này
là đ-ợc
ảnh 24: Cửa sổ Lựa chọn ph-ơng án chạy dự toán
Trang 5Ghi chú: Dấu Chọn Phân tích vật t- nh- lần tr-ớc (lúc đó ở trong thực đơn Dự toán có
dấu Check ở dòng Phân tích chi phí nh- lần tr-ớc) có ý nghĩa: khi chạy lại dự toán đã
có, ch-ơng trình sẽ lấy kết quả phân tích chi phí VL của lần chạy tr-ớc đó để sửa mà không cần lấy hao phí định mức VL của mỗi công việc từ Định mức dự toán (Đinh muc DT24) để sửa nh- chạy dự toán lần đầu khi mới tạo ra (Có nghĩa là máy vẫn l-u lại đ-ợc kết quả phân tích chi phí VL của lần chạy tr-ớc để khi chạy lại dự toán, ch-ơng trình lấy lại kết quả này
để sửa theo ý ng-ời dùng)
3- Nhấp chuột vào thực đơn Dự toán (chọn) Tính dự toán (hoặc Nhấn phím F5 trên bàn phím, hoặc nhấn nốt Biểu t-ợng máy tính trên thanh công cụ), ch-ơng trình sẽ mở
cửa sổ Tính dự toán (xem ảnh 25), Ng-ời dùng bắt đầu chạy dự toán B-ớc 1: Lập bảng tính dự toán
- Cửa sổ tính dự toán có 2 phần: Khi kích chuột vào phần cửa sổ nào thì phần cửa sổ đó sẽ
mở rộng ra tạo điều kiện cho ng-ời dùng nhìn thấy đ-ợc nhiều hơn
+ Phần bên trái là Bộ đơn giá XDCB đ-ợc chọn đang nạp vào ch-ơng trình (Don gia DT24)
đ-ợc bố trí theo dạng hình cây mục lục gồm các ch-ơng, mục và nhóm công việc giống mục lục của một quyển sách Mỗi ch-ơng, mỗi mục là một hàng mà tr-ớc đó có biểu t-ợng mặt ng-ời, nhấn nốt trái chuột vào mặt ng-ời để đi vào trong ch-ơng hoặc trong mục đó Tr-ớc
nhóm công việc có dấu sao *, ng-ời dùng kích đúp chuột vào dòng nhóm công việc để mở
Cửa sổ bảng dự toán cần lập
Trang 6nhóm công việc đó ra Chọn một công việc thích hợp và kích đúp chuột để đ-a công việc đó sang bảng dự toán cần lập ở phần bên phải cửa sổ màn hình
+ Phần bên phải là bảng dự toán cần lập Ng-ời dùng phải chọn các công việc ở bên trái cửa
sổ và kích đúp chuột để đ-a công việc đó sang bảng dự toán này
Nốt tuỳ chọn để mở cửa sổ tuỳ chọn
Ô mã đơn giá Ô mã định mức Nốt đọc lại đơn giá
ảnh 26: Cửa sổ Tính dự toán
Một số thao tác khi lập bảng dự toán:
+ Ng-ời dùng cũng có thể nhập các công việc từ ngoài vào theo ý của mình bằng cách nhấn
chuột vào Bàn tay để chèn một hàng (mỗi lần nhấn chuột vào Bàn tay là thực hiện lệnh chèn
thêm một hàng trống vào bảng dự toán) Sau đó tự nhập công việc vào hàng này toàn bộ: Tại
ô Mã Đ giá gõ chữ TT, ở ô công việc nhập tên công việc và tiên l-ợng của công việc đó, ở ô Mã định mức và ô Hệ số để trống, các ô khác gõ vào tuỳ theo ng-ời dùng
- Nếu muốn xoá một công việc (vì đã chọn nhầm hoặc không cần nữa) thì ng-ời dùng nhấn
đè giữ nốt trái chuột vào Bàn tay và kéo thả vào Sọt rác ở phía d-ới cửa sổ bảng dự toán
Kích đúp chuột vào nhóm công việc để chuyển vào trong nhóm công việc đó
Trang 7- Nếu muốn chuyển một công việc từ hàng hiện tại đến một vị trí khác trong bảng dự toán thì
nhấn chuột vào Bàn tay của hàng đó và vừa đè giữ chuột kéo dọc xuống hoặc lên trên đến
hàng có số thứ tự mà mình muốn sau đó thả chuột ra để chuyển hàng này đến vị trí mới
ảnh 27: Cửa sổ Tính dự toán Nhấn chuột vào bàn tay để chèn hàng ngoài vào
Nốt bảng
- Trong lúc đang lập bảng dự toán, Ng-ời dùng có thể mở cửa sổ Tuỳ chọn bằng cách nhấn chuột vào nốt Tuỳ chọn trên thanh công cụ để thay đổi chức năng chèn hàng vào dòng cuối cùng cửa bảng dự toán hay chèn vào vị trí hiện tại của Bàn tay khi kích đúp chuột để đ-a tên
công việc ở Bộ Don gia DT24 sang bảng dự toán ở bên phải cửa sổ màn hình:
ảnh 28: Cửa sổ Tùy chọn
Trang 8Khi ng-ời dùng nhấn chuột để đặt dấu chấm vào ô Thêm dòng có nghĩa là khi gõ mã
đơn giá vào ô mã đơn giá và gõ ENTER thì ch-ơng trình sẽ dò tìm công việc theo mã Đơn
giá để chuyển đến công việc có mã này trong Bộ đơn giá đồng thời đ-a công việc đó sang
bảng dự toán cầp lập Nếu chọn Chỉ tìm thì ch-ơng trình chỉ dò tìm công việc đó để chuyển
đến công việc có mã đó trong Bộ đơn giá thôi
Mặt khác khi nhấn chuột để đặt dấu vào ô Chèn vào dòng cuối cùng của bảng có
nghĩa là khi dò tìm xong đồng thời đ-a công việc đó vào dòng cuối cùng của bảng dự toán cần lập, ng-ợc lại nếu không có dấu check vào ô này thì ch-ơng trình sẽ đ-a công việc đó
sang hàng vị trí có Bàn tay hiện tại
4- Sau khi nhập xong công việc, ng-ời dùng nhấn Nốt bảng ở phía d-ới cửa sổ tính dự toán
lún vào để mở rộng cửa sổ bảng dự toán ra toàn màn hình, lúc này hiện ra nốt lệnh có biểu
t-ợng Quyển sách
ảnh 29: Cửa sổ Tính dự toán khi nhấn Nốt bảng lún vào
Ng-ời dùng nhấn nốt Quyển sách để mở Cửa sổ phụ tiện lợi cho việc sửa tên công
việc và nhập tiên l-ợng dự toán từng công việc một (tác dụng của cửa sổ phụ là khi kích chuột vào ô nào thì nội dung của ô đó đ-ợc hiện lên ở cửa sổ phụ này)
Trong cửa sổ phụ ng-ời dùng có thể đánh dấu (bôi đen) đoạn văn bản sau đó nhấn nốt phải chuột và chọn lệnh trong thực đơn Shortcut của con chuột để cắt , dán, copy hoặc xoá tuỳ ý
Trang 9(Ví dụ copy tiên l-ợng của công việc này dán vào công việc khác có tiên l-ợng t-ơng tự để sửa cho nhanh)
ảnh 30: Cửa sổ Tính dự toán khi nhấn nốt Quyển sách để mở Cửa sổ phụ
Lời khuyên: Nên để cửa sổ phụ ở góc trên bên phải cửa sổ màn hình và nên điều chỉnh kích
th-ớc vừa phải để còn nhìn thấy thanh cuộn ở bên phải và cột khối l-ợng ở bên trái cho dễ thao tác và làm việc
5- Ng-ời dùng phải nhập tiên l-ợng cho từng công việc cụ thể Chú ý: Tất cả những chú thích
viết đằng tr-ớc hai dấu chấm, gõ trống một ký tự sau đó gõ tiên l-ợng theo kiểu biểu thức toán học Ch-ơng trình sẽ tính khối l-ợng tất cả các biểu thức toán học đằng sau hai dấu
chấm (:) vì vậy phải gõ cho đúng công thức hoặc số khối l-ợng
- Ng-ời dùng cũng có thể gõ trực tiếp khối l-ợng vào ô của cột khối l-ợng cho nhanh
- Những công việc có liên quan đến vữa BT và vữa xây trát nh- đổ BT, xây, trát, ốp, lát, láng
đều có một phụ lục vữa gắn với mã định mức của nó Và mỗi loại vữa có một mác nhất định cũng nh- một loại xi măng, hoặc đá dăm khác nhau (Bỉm Sơn hoặc áng Sơn, Sạn lựa hoặc
Đá dăm 1x2 ) Ví dụ đối với XM Bỉm Sơn BT M200# đá dăm 1x2 có phụ lục vữa là *c16, còn BT M200# sạn lựa 1x2 có phụ lục vữa là *e11 Việc gắn các phụ lục vữa với định mức công việc là mặc định trong ch-ơng trình
Trang 10Ng-ời dùng có thể sửa mã phụ lục vữa để thay đổi loại mác và vật liệu vữa theo ý mình để máy tự lắp loại phụ lục vữa cho nhanh
ảnh 31 Cửa sổ Tính dự toán với việc thay đổi phụ lục vữa theo ng-ời dùng
Một số l-u ý khác khi đang chạy dự toán với cửa sổ tính dự toán:
- Ví dụ chúng ta đang có hai tệp tin dự toán khác nhau: Một tệp tin dự toán phần móng nhà
đang chạy hiện tại trên cửa sổ màn hình và một tệp tin dự toán phần thân nhà lớp học đã lập tr-ớc đây đang có trong máy tính Nếu chúng ta muốn nối 2 tệp tin này lại với nhau thì bằng cách: Tại cửa sổ tính dự toán đang chạy dự toán phần móng, nhấn chuột vào thực đơn tệp
chọn nối tệp để chọn tệp tin phần thân nhà lớp học để ch-ơng trình tự động nối các công
việc của tệp tin dự toán này vào tệp tin đang chạy
- Tại cửa sổ tính dự toán, nếu ng-ời dùng nhấn vào nốt bảng thứ hai thì cửa sổ tràn ra cả màn hình nh-ng vẫn sửa đ-ợc trực tiếp trên cửa sổ tính dự toán
- Tại cửa sổ tính dự toán, nếu ng-ời dùng nhấn vào nốt bảng thứ nhất thì cửa sổ tràn ra cả màn hình nh-ng không sửa đ-ợc trực tiếp trên cửa sổ tính dự toán mà Ng-ời dùng cũng có thể đánh dấu một hoặc nhiều hàng trong bảng dự toán bằng cách cho con trỏ chuột vào trong cột STT sau đó đè giữ và kéo rê chuột để đánh dấu các hàng và nhấn nốt phải chuột để bật Shortcut để cắt , dán, copy, xoá hoặc chèn dòng tuỳ ý (xem ảnh 32 ở trang sau):
Trang 11ảnh 32: Cửa sổ Tính dự toán Nốt Ghi lại và tính tiếp
6- Sau khi nhập xong công việc và tiên l-ợng của bảng dự toán cần lập, ng-ời dùng sửa đơn giá NC, đơn giá Máy, sửa mã phụ lục vữa theo ý mình Nhấn nốt Ghi lại và tính tiếp để kết thúc b-ớc 1, Ch-ơng trình tự động chuyển sang B-ớc 2 với cửa sổ Phân tích chi phí VT
B-ớc 2: Phân tích chi phí vật t- (VT):
Phần bên trái cửa sổ là toàn bộ công việc đã nhập vào của bảng dự toán cần lập, khi nhấn chuột vào hàng công việc ở phần bên trái, thì ở phần bên phải cửa sổ sẽ hiện nội dung định mức hao phí vật liệu của công việc đó Ng-ời dùng kiểm tra lại các loại VL, tên vật liệu, đơn
vị tính, hao phí định mức và sửa lại theo ý mình (duyệt qua hao phí định mức của từng công việc một)
1- Để chèn thêm một loại VL nào đó không có trong định mức(chèn ở ngoài vào) thì định vị con trỏ vào hàng muốn chèn sau đó nhấn nốt Nốt chèn thêm một hàng để máy chèn thêm 1
hàng trống và ng-ời dùng nhập tên VL, đơn vị tính, hao phí định mức cho công việc này (xem ảnh 33)
- Lời khuyên:
Để tiện lợi nhanh chóng và chính xác cho tổng hợp vật liệu sau này, ng-ời dùng nên chọn
chèn thêm VL từ nốt Chèn VL từ Từ điển (xem ảnh 34) Chỉ trừ tr-ờng hợp loại VL đó
không có tên trong từ điển thì mới chèn VL từ nốt chèn thêm hàng ở ngoài vào
Trang 13Khi nhấn nốt chèn VL từ Từ điển, máy sẽ bật ra cửa sổ Chọn vật liệu, nhân công hoặc máy
để chèn, ng-ời dùng định vị vệt xanh vào ô tên VL (và gõ trên bàn phím chữ cái của tên VL
cần chèn nhấn ENTER là máy tự động nhảy về vần đó để chọn loại VL cần chèn, hoặc nhấn
các nốt chữ cái để chuyển về vần đó, hoặc gõ tên VL vào ô Tìm rồi nhấn ENTER để tìm VL
đó cho nhanh) Sau đó nhấn đúp chuột vào tên VL đó hoặc nhấn nốt chèn ở phía d-ới cửa sổ này để chèn VL đó vào cửa sổ hao phí định mức
2- Để xoá bớt một loại vật t- trong phần hao phí định mức, định vị con trỏ chuột vào hàng
muốn xoá, nhấn nốt xoá hàng máy sẽ bật cửa sổ này để hỏi lại có xoá hay không cho chắc
chắn Nếu muốn xoá thì nhấn nốt Có , không muốn xóa thì nhấn Không
ảnh 35: Cửa sổ Phân tích chi phí VT với việc xoá một loại VT nào đó
Nốt xoá bớt một hàng Nốt ghi lại và tính tiếp
3- Nếu ng-ời dùng đã bị sửa nhầm hao phí định mức của một công việc nào đó và không nhớ
định mức đúng trong Định mức dự toán gốc nữa thì ng-ời dùng có thể nhấn chuột vào nốt
Lắp lại hao phí định mức cho công việc đó, bằng cách nhấn vào nốt này và ch-ơng trình sẽ
bật ra cửa sổ với câu hỏi: “Lắp lại hao phí VL của định mức cho công việc này?”, nhấn nốt
có để xác nhận là đ-ợc Sau đó ng-ời dùng lại tiếp tục sửa lại tên VL, hao phí cụ thể cho từng VL theo ý của mình (nếu muốn) (Xem ảnh 35b):
Trang 14ảnh 35b: Lắp lại hao phí định mức cho mộthn công việc nào đó nếu muốn
4- Sau khi duyệt qua hao phí định mức của tất cả các công việc, nhấn nốt Ghi lại và tính tiếp để kết thúc B-ớc 2 và chuyển sang B-ớc 3 với cửa sổ Tổng hợp kinh phí để ng-ời dùng
lắp giá VL quý của vùng huyện thị có công trình, hoặc tính giá VL đến hiện tr-ờng xây lắp tr-ớc khi lắp giá VL cho công trình đó, sửa hoặc lắp đuôi dự toán, đặt tên công trình, tên hạng mục, tên ng-ời ký
B-ớc 3: Tổng hợp chi phí Vật liệu ảnh 36:
Đến đây chúng ta có hai tr-ờng hợp xảy ra:
1a- Nếu không muốn tính chi phí vận chuyển VL đến HTXL mà lắp giá VL trực tiếp đã có trong máy thì nhấn chuột vào nốt có biểu t-ợng ĐÔLA $ để mở cửa sổ vào giá VL
Nốt lắp lại hao phí định mức
Trang 15ảnh 37: Cửa sổ Vào giá vật liệu
2a- Nhấn chuột vào ô Chọn giá quý để chọn 1 giá quý của vùng Huyện thị nào đó để lắp giá
VL cho công trình (nếu ch-a đúng thì chọn lại)
3a- Sửa lại giá VL nào mà ch-a đúng hoặc ch-a có giá thì gõ giá vào, sau đó nhấn nốt ghi lại
và tính tiếp để tính tiền VL và quay về cửa sổ ban đầu, kết thúc B-ớc 3 chuyển sang
B-ớc 4 với việc tính Tổng hợp kinh phí
1b- Hoặc đến đây ng-ời dùng có thể phải tính chi phí vận chuyển vật liệu đến hiện tr-ờng
xây lắp (Tính giá VL đến HTXL) tr-ớc khi lắp giá VL này cho công trình bằng cách nh- sau:
ảnh 38: Tại cửa sổ Tổng hợp kinh phí nhấn chuột vào nốt biểu t-ợng Ôtô để mở cửa sổ
Tính chi phí vận chuyển vật liệu