Bà ngồi một mình trong đêm khuya vắng lặng, rộng lớn hoà theo đó tiếng trống canh dồn dập từ xa vọng lại, diễn tả sự qua đi nhanh chóng của thời gian và làm cho không gian như lạnh hơn,
Trang 1TỰ TÌNH
Hồ Xuân Hương_một trong những nhà thơ tiêu biểu của văn học Việt Nam Bà đã để lại cho đời nhiều bài thơ độc đáo với phong cách thơ vừa thanh vừa tục Tiêu biểu như bài
“Tự tình 2”.
Bài thơ “Tự Tình 2” là một bài thơ nổi tiếng với phong cánh cô đơn, buồn tẻ hẩm hiu
Bà là người đa tài, đa tình, tính cách phóng khoáng và giao thiệp rộng, có rất nhiều bạn văn chương Tuy thế, đường tình duyên của nữ sĩ lại vô cùng lận đận, cả hai lần lấy chồng nhưng cả hai lần đều làm lẻ và chưa có mụn con nào.
“Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn Trơ cái hồng nhan với nước non”
Hai câu thơ mở đầu trên còn được gọi là hai câu đề trong thể thơ độc đáo này Hai câu thơ này cho ta thấy hình ảnh của người phụ nữ, cũng chính là Hồ Xuân Hươn Bà ngồi một mình trong đêm khuya vắng lặng, rộng lớn hoà theo đó tiếng trống canh dồn dập từ
xa vọng lại, diễn tả sự qua đi nhanh chóng của thời gian và làm cho không gian như lạnh hơn, rộng hơn.Từ “Trơ” – một trong những từ ngữ thể hiện sự chua chát của cuộc đời cùng sự đối lập giữa vẻ đẹp “Hồng nhan” với “Nước non Đây không chỉ là nỗi niềm riêng của một mình nữ sĩ mà còn là của những người phụ nữ khác trong cái quy luật cổ
hủ, vô nhân đạo “Hồng nhan bạc phận”cùng cái thân phận phải đi làm “Vợ lẽ” – Không được tôn trọng cả về phẩm giá và tâm hồn Thật đớn đau!
“Chén rượu hương đưa say lại tỉnh, Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn, Bước qua hai câu thơ kế, cũng là hai câu thực của bài thơ, ta thấy trong cái không gian
cô quạnh của bầu trời đêm, tác giả đã sử dụng nghệ thuật “Mượn cảnh ngụ tình” để diễn tả tâm trạng người phụ nữ, hay nói cách khác là tâm trạng của bà Bà phải tìm đến những chén rượu để giải thoát mình khỏi nỗi sầu não Nhưng nào ngờ càng uống lại càng thấy buồn cho thân phận mình hơn Ngồi ngắm trăng thì trăng khuyết chưa tròn, thấy sao mà vầng trăng trên cao kia giống thân phận bà quá, cũng đã hai lần lấy chồng nhưng cả hai đều không trọn vẹn Thật éo le! Tác giả đã diện tả rất thành công sự đồng nhất giữa người và cảnh.
Tiếp đến là hai câu luận của bài thơ:
“Xiên ngang mặt đất, rêu từng đám Đâm toạc chân mây đá mấy hòn”
Hai câu thơ trên đã sử dụng phép đảo ngữ, cách ngắt nhịp 3 3, cùng hình ánh của ngoại cảnh, rêu biết xiên ngang mặt đất, đá biết đâm toạc chân đã thể hiện một tâm trạng bị dồn nén, bức bối muốn bứt phá, vùng vẫy, muốn được giải thoát khỏi sự cô
đơn, chán chường Nó thể hiện cá tính mạnh mẽ, táo bạo như muốn thách thức lại số phận của Hổ Xuân Hương.
Trang 2Hai câu thư này đã cho ta phần nào hiểu biết rằng không nên cam chịu số phận mà phải vực dậy, phải biết đấu tranh để giàng lại hạnh phúc cho chính mình Bởi sống thì cần phải có ý chí và niềm tin!
Cuối cùng là hai câu kết vừ đắng cay, vừa chua xót trong cuộc đời:
“ Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại Mảnh tình san sẻ chút con con”.
Hai câu này thể hiện tâm trạng chán chường, buồn tủi mà cháy bỏng khát vọng hạnh phúc cùng nỗi làng của người phụ nữ trong xã hội phong kiến xưa Ở đây ta thấy một quy luật của thiên nhiên là xuân đi rồi xuân lại đến nhưng cũng mang âm vị cay đắng chán ngán vì chỉ tuổi trẻ và hạnh phúc đang đi qua và sẽ không báo giờ trở lại Vì thế xuân càng về càng thêm buồn mà thôi Còn mảnh tình, diễn tả tình yêu nhỏ bé thảm hại,
đã nhỏ như thế còn mang ra san sẻ thì tình thương ấy sẽ được nhiêu? Do đó, tác giả đã góp tiếng nói vào quá trình đấu tranh giải phóng phụ nữ
Có lẽ khi đọc đến đây, chúng ta mới cảm nhận được nỗi đau khổ đau đáu cũng những người phụ nữ thầm lặng, hi sinh cho chồng cho con, hay những số phận hẩm hiu khác trong xã hội đương thời Trong xã hội phong kiến thực dân trước đây, người phụ nữ bị rẻ rúng, coi thường, bị tước đoạt quyền sống, quyền tự do Những ràng buộc bất công, phi
lí đã kìm hãm phụ nữ về mọi mặt Họ hầu như bị lệ thuộc hoàn toàn vào người đàn ông Không gian sống của người phụ nữ xưa chỉ quanh quẩn trong phạm vi gia đình với công việc nội trợ, chăm sóc chồng con ; vì thế mà họ không thể phát huy được những khả năng tiềm ẩn của mình để đóng góp cho xã hội.
Ngày nay, quan niệm trọng nam khinh nữ tuy chưa thay đổi hoàn toàn nhưng người phụ
nữ cũng đã được hưởng những quyền lợi như nam giới và được xã hội tôn trọng Phụ nữ được học tập, làm việc, cống hiến trong mọi lĩnh vực, kể cả lĩnh vực chính trị hay nghiên cứu khoa học tưởng chừng chỉ dành riêng cho nam giới, ở nhiều nước trên thế giới, phụ
nữ đã vươn tới những địa vị tối cao như Tổng thống, Thủ tướng, Bộ trưởng,… còn ở nước ta cũng đã có Phó Chủ tịch nước và nhiều phụ nữ là giáo sư, bác sĩ, doanh nhân… xuất sắc, mang lại vinh quang cho đất nước
Tuy được hưởng quyển bình đẳng với nam giới nhưng không có nghĩa là người phụ nữ coi nhẹ thiên chức làm vợ, làm mẹ Ở ngoài xã hội, phụ nữ là những người tài giỏi, nhưng trong gia đình, họ vẫn là vợ hiền, con thảo, là người mẹ tận tụy và giàu tình yêu thương đối với các con Do đó mà đóng góp của phụ nữ cho xã hội cũng ngày càng to lớn hơn.
Bằng sự kết hợp độc đáo giữa cách sử dụng từ ngữ cùng biện pháp đảo ngữ, tả cảnh sinh động đã góp phần thể hiện bản lĩnh của Hồ Xuân Hương và một cuộc đời đầy bi kịch, sóng gió cũng như khát vọng về một cuộc sống hạnh phúc của bà.