Cảnh thu, trời thu xinh đẹp của làng quê Việt Nam như hiện lên trong dáng vẻ và màu sắc tuyệt vời dưới ngọn bút thần tình của Nguyễn Khuyến.. Qua đó thể hiện sự rung cảm của tâm hồn thi
Trang 1CÂU CÁ MÙA THU
Mùa thu, mùa đẹp nhất trong bốn mùa, mùa làm dâng trào ko biết bao nhiêu cảm xúc của các nhà văn nhà thơ Trong đó có Nguyễn Khuyến với bài thơ” câu cá mùa thu”
Bài thơ được viết bằng thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật Ngôn ngữ tinh tế, hình tượng và biểu cảm Cảnh thu, trời thu xinh đẹp của làng quê Việt Nam như hiện lên trong dáng vẻ và màu sắc tuyệt vời dưới ngọn bút thần tình của Nguyễn Khuyến Đầu tiên là hai câu đề:
“Ao thu lạnh lẽo nước trong veo, Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo”
Tg đã g thiệu mùa thu vs 2 h/a vừa đối lập, vừa cân đối hài hòa Qua đó thể hiện sự rung cảm của tâm hồn thi sĩ trước cảnh đẹp mùa thu, một cảnh sắc mùa thu đồng quê Chiếc ao thu nước trong veo có thể nhìn được tận đáy ao, tỏa ra khí thu lạnh lẽo như bao trùm không gian Trên mặt ao thu đã có một chiếc thuyền câu bé tẻo teo, gợi tả sự
cô đơn, tù túng của thuyền câu, ko đc thoải mái vẫy vùng như ở trên biển Cũng như
tg, 1 bậc đại quan ko đc trổ tài, phải chấp nhận từ quan về quê ở ẩn, có khác j cn thuyền trong ao đâu
Âm điệu của vần thơ cũng gợi ra sự hun hút của cảnh vật Tg cho ta thấy nét thu đẹp
và êm đềm, mới mẻ
Hai câu thơ tiếp theo trong phần thực là những nét vẽ tài ba làm rõ thêm cái hồn của cảnh thu:
“ Sóng biếc theo làn hơi gợi tí
Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo”
Ở đây ta thấy đc 2 h/a rất đẹp, rất thực: sóng biếc gợi thành hình, lá vàng rơi thành tiếng Tất cả đã vẽ nên cảnh tĩnh lặng của mùa thu
Tiếng động của lá di chuyên rất nhỏ nhưng sự chuyển động đó lại ko hề chậm chút nào cả, nó rất nhanh và đột ngột “ vèo” Tg còn sd nt đối giữa “ hơi gợi tí” vs “ khẽ đưa vèo” rất chuẩn Từ đó ta thấy đc ngòi bút của Nguyễn Khuyến rất tinh tế trong dùng từ và cảm nhận
Bức tranh thu được mở rộng dần ra qua hai câu luận:
“Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt Ngõ trúc quanh co khách vắng teo.”
Trang 2Ở hai câu này, ko gian của bức tranh mùa thu đc mở rộng cả về chiều cao và chiều sâu
vs nét đặc trưng của cảnh thu đb Bắc Bộ Cùng đó là nghệ thuật đối “trời xanh ngắt”
và “nước trong veo” đã lm cho cảnh thu thêm đẹp hơn, thêm trong hơn Thế nhưng cảnh đẹp như vậy mà lại bị bao trùm bởi một cái buồn vô cớ qua cụm từ “khách vắng teo” “Vắng teo|” ở đây có nghĩa là vô cùng vắng lặng không một tiếng động nhỏ nào, cũng gợi tả sự cô đơn, trống vắng
Cuối cùng, một đối tượng khác xuất hiện trong hai câu kết của bài thơ:
“Tựa gối ôm cần lâu chẳng được
Cá đâu đớp động dưới chân bèo”
Ta thấy đc ở sáu câu đầu thì tg miêu tả về cảnh sắc của mùa thu như: ao thu, chiếc thuyền câu, sóng biếc lá vàng,…và cho đến cuối bài ms thấy đc h/a của 1 ng ngồi câu
cá.“Tựa gối ôm cần” ở đây là tư thế của người câu cá, cũng là một tâm thế nhàn, thoát vòng danh lợi Nhưg đây cũg là một tư thế chờ đợi Dường như tg đang triền miên suy nghĩ về thời thế, đang chìm vào giấc mộng mùa thu Và chỉ khi có cá “đớp động dưới chân bèo” thì tg ms bừng tỉnh giấc Từ đó ta thấy mặc dù là ns chuyện câu cá nhưng là
để đón nhận trời thu, cảnh thu và gửi gắm tâm sự của mình
Thật vậy, bài thơ “Câu cá mùa thu” là một bài thơ tả cảnh ngụ tình đặc sắc của
Nguyễn Khuyến Ô đã sd rất thành thạo những bp nt, tiêu biểu như bút pháp thủy mặc
đg thi và vẻ đẹp thi trung hữu họa_ trong thơ có họa của btranh phong cảnh mùa thu Cùng đó là sự kết hợp vs những phép đối, những từ ngữ diễn tả âm thanh,… Tất cả đã
vẽ nên 1 btranh thu độc đáo, sinh đọng, hài hòa và thanh cao Qua đó ta cũng thấy đc tình yo quê hg, thiên nhiên của Nguyễn Khuyến
Nguyễn Khuyến quả thật là một ng có tài và cốt cách thanh cao, ô sống trong một cs bình dị, ko bon chen vòng danh lợi, ông thoát ra khỏi thế tục Từ những điều đó, ta thấy ô xứng đáng đc mệnh danh là nhà thơ dan tình làng cảnh