Chiếu sáng cho công trình ngầm là một hạng mục vô cùng quan trọng để đảm bảo sự khai thác bình thường và hiệu quả của công trình ngầm. Tham luận đề cập đến công tác thiết kế chiều sáng trong công trình ngầm. Đây là một bài tham luận trong hội thảo sử dụng công trình ngầm được tổ chức ở Thành phố Hồ Chí Minh.
Trang 1TS Trần Đình Bắc Cty CP Bóng đèn Phích nước Rạng Đông
1
GIẢI PHÁP CHIẾU SÁNG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG NGẦM ĐÔ THỊ
SỬ DỤNG NGUỒN SÁNG, THIẾT BỊ CHIẾU SÁNG HIỆU SUẤT CAO – TIẾT KIỆM ĐIỆN & AN TOÀN
Chiếu sáng tiêện nghi, cấu thành chất lượng cuôệc sống
Tp Hồ Chí Minh 28/7/2012
Trang 2 Không được chiếu sáng tự nhiên.
Không được lưu thông không khí tự nhiên.
Chỉ có lối thoát duy nhất là lên trên mặt đất.
Tuổi thọ công trình cỡ trăm năm hoặc vĩnh cửu.
Chịu tác động trực tiếp của môi trường địa chất như áp lực đất,
tác động của nước và các quá trình địa động lực khác.
Nguy cơ tổn thất về người và vật chất rất lớn khi xảy ra sự cố.
Công trình ngầm đô thị phải được quản lý chất lượng đặc biệt liên quan đến công năng, hệ thống kỹ thuật cơ điện nhằm đảm bảo an toàn tối đa cho người và công trình.
2
I Công trình ngầm là loại công trình đặc biệt
Trang 3Các dạng công trình ngầm đô thị chủ yếu
Các công trình ngầm giao thông-vận tải.
Các công trình ngầm dân dụng.
Các công trình hạ tầng kỹ thuật ngầm.
Các công trình ngầm công nghiệp.
Phần ngầm của công trình xây dựng-kiến trúc lộ thiên
3
Trang 41 Các công trình ngầm giao thông-vận tải: Hệ thống tàu điện ngầm, đường hầm đường sắt, đường hầm ô tô, đường hầm giành cho người đi bộ, nhà ga đường sắt ngầm, gara ô tô ngầm, đường hầm cho xe điện cao tốc… 4
Các dạng công trình ngầm đô thị chủ yếu
Trang 52 Các công trình ngầm dân dụng : nhà vệ sinh công cộng ngầm, trạm bưu điện ngầm, viện bảo tàng ngầm, thư viện ngầm, nhà hàng ăn ngầm, các trung tâm buôn bán nhỏ ngầm, chợ ngầm…
(Hệ thống chiếu sáng của các công trình ngầm dân dụng được thiết kế theo các Tiêu chuẩn, Quy chuẩn như các công trình lộ thiên)
5
Các dạng công trình ngầm đô thị chủ yếu
Trang 63 Các công trình hạ tầng kỹ thuật ngầm : hệ thống các loại đường ống ngầm, đường cáp ngầm, hệ thồng đường hầm/hào kỹ thuật đô thị…
Các dạng công trình ngầm đô thị chủ yếu
6
Trang 74 Các công trình ngầm công nghiệp : các nhà máy xí nghiệp ngầm, xưởng sửa chữa ngầm, kho lưu trữ ngầm, trạm biến thế ngầm, bể chứa, trạm bơm ngầm…
Các dạng công trình ngầm đô thị chủ yếu
7
Trang 85 Phần ngầm của các công trình xây dựng-kiến trúc lộ thiên : các tầng ngầm của các nhà cao tầng, bãi đỗ xe ngầm, ga-ra, phần ngầm của các công trình xây dựng kiến trúc bề mặt thành phố…
Các dạng công trình ngầm đô thị chủ yếu
8
Trang 9II GIẢI PHÁP CHIẾU SÁNG CHO CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG NGẦM ĐÔ THỊ
9
Xây dựng công trình ngầm đô thị là một thách thức lớn về mặt kỹ thuật và kinh
tế đối với nước ta Do đó phải biết và lựa chọn, nghiên cứu xây dựng theo thứ tự
ưu tiên các loại hình công trình ngầm phù hợp với nhu cầu phát triển của đô thị theo từng giai đoạn và phù hợp với điều kiện kỹ thuật, kinh tế của đất nước… Giải pháp chiếu sáng cho công trình giao thông ngầm cũng không nằm ngoại lệ.
Trang 10
Hệ thống chiếu sáng hầm đường bộ có thể được chiếu sáng liên tục hoặc không liên tục và được bố trí theo các phương pháp khác nhau tuỳ theo khu vực đi qua nhưng phải luôn được chiếu sáng và hơn nữa còn yêu cầu một mức độ chiếu sáng đặc biệt đảm bảo cả trong điều kiện ban ngày và ban đêm; ngoài mục đích đảm bảo ánh sáng, dẫn hướng cho các phương tiện giao thông hệ thống chiếu sáng còn phải tôn được vẻ đẹp kiến trúc bên trong của hầm.10
1 Chiếu sáng hầm đường bộ
Trang 111 Phạm vi chiếu sáng của hầm: chia thành 4 vùng
11
Vùng trong hầm (Interior Zone ) Vùng cửa ra (Exit Zone)
Vùng ngưỡng cửa (Threshold Zone) Vùng chuyển tiếp (Transition Zone)
Trang 12Sự tiếp xúc của mắt người lái xe đang thích nghi với mức độ chiếu sáng cao ngoài cửa hầm (đặc biệt là ban ngày) Thông thường, nếu mức độ ánh sáng trong vùng ngưỡng cửa thấp hơn bên ngoài, thì người điều khiển phương tiện giao thông sẽ khó hoặc không nhìn rõ các chi tiết, hoặc các vật thể bên trong hầm lên rất dễ gây tai nạn Do đó vùng ngưỡng cửa hầm phải được chiếu sáng đảm bảo mức độ độ rọi cao và đồng đều gần bằng độ rọi bên ngoài theo mức giảm dần đều từ ngoài vào trong, đảm bảo sao cho người điều khiển phương tiện nhìn rõ tường hầm và bề mặt
1.1 Chiếu sáng vùng ngưỡng cửa (Threshold Zone)
Trang 131.2 Chiếu sáng vùng chuyển tiếp (Transition Zone)
Sau vùng ngưỡng cửa yêu cầu hệ thống chiếu sáng đảm bảo mức độ
chiếu sáng cao gần bằng độ rọi bên ngoài thì vùng chuyển tiếp hệ
thống chiếu sáng yêu cầu phải đảm bảo mức độ chiếu sáng vẫn cao nhưng được giảm dần tạo cho thị giác của người điều khiển phương tiện giao thông thích nghi dần với vùng có độ chói chuẩn (khoảng 2 cd/m2) – vùng trong hầm
Trang 141.3 Chiếu sáng vùng trong hầm (Interior Zone)
Toàn bộ vùng trong hầm, hệ thống chiếu sáng phải đảm bảo giữ mức độ độ chói không đổi và
bằng mức độ độ chói tiêu chuẩn (khoảng 2 cd/m 2 ) quy định trong tiêu chuẩn Đặc biệt lưu ý:
đối với những đường hầm có độ dài ngắn (< 1km ) thì đoạn chuyển tiếp có độ dài không đủ cho mắt người điều khiển phương tiện giao thông có tốc độ lớn kịp thích nghi khi chuyển từ vùng
có độ chói lớn sang vùng có độ chói thấp hơn , do đó hệ thống chiếu sáng phải được thiết kế
không tuân theo cách thông thường mà phải được thiết kế sao cho hệ thống chiếu sáng tại
vùng chuyển tiếp và vùng trong hầm tạo được độ chói gần xấp xỉ bằng với độ chói ở vùng cửa hầm, mức độ độ chói được khuyến cáo là từ 5 cd/m2 đến 20 cd/m 2 Khi hầm có nhiều khói, bụi
hệ thống chiếu sáng cần được thiết kế đảm bảo độ chói cao hơn từ 1,5 – 2 lần so với tiêu chuẩn nhằm để bù vào sự suy giảm quang thông gây ra do những nguyên nhân trên 14
Trang 151.4 Chiếu sáng vùng cửa ra (Exit Zone)
Hệ thống chiếu sáng từ vùng trong hầm ra đến cửa ra được thiết kế hoàn toàn đối xứng, đảm bảo độ chói tăng dần từ trong ra ngoài, giúp cho khả năng thích nghi thị giác của người điều khiển phương tiện giao thông một cách nhanh chóng khi chuyển từ vùng có độ chói nhỏ đến vùng có độ chói lớn
15
Trang 161.5 Sự biến thiên chuẩn độ chói được tạo bởi hệ thống chiếu sáng
đương hầm giao thông đô thị
16
Trang 172 Cách bố trí các đèn chiếu sáng trong đường hầm
Thông thường hệ thống chiếu sáng trong hầm đường bộ được bố trí theo 2 cách cơ bản:
1 Bố trí các đèn dọc theo hai bên góc giữa tường hầm với trần hầm
2 Bố trí thành một hoặc nhiều dãy trên trần hầm.
17
Trang 182.1 Bố trí đối xứng
* Bố trí các đèn (hoặc dẫy đèn) đối xứng: Thường sử dụng đối với
đường hầm có trần phẳng, chiều dài đường hầm lớn và thẳng.
18
Trang 192.2 Bố trí theo làn trên tầng hầm
•Bố trí các đèn (hoặc dẫy đèn) theo làn trên tầng hầm: Thường
được sử dụng đối với đường hầm có trần cong hoặc hai bên tường hầm có nhiều vị trí uốn lượn ( theo địa hình).
•Lưu ý: Trong tất cả các công trình ngầm đô thị nói chung, các công trình giao thông ngầm
đô thị nói riêng bắt buộc đều phải có hệ thống chiếu sáng dẫn hướng, hệ thống chiếu sáng khẩn cấp, hệ thống chiếu sáng sự cố và hệ thống chiếu sáng giải thoát người khi xẩy ra sự
cố được sử dụng các nguồn sáng, thiết bị chiếu sáng chuyên dụng và được nuôi bằng nguồn
Trang 20III Công nghệ sản xuất nguôn sáng, thiết bị chiếu sáng hiệu suất cao thân thiện với môi trường để chiếu sáng các công trình ngầm
Công ty cổ phần Bóng đèn Phích nước Rạng Đông là nhà sản xuất hàng
đầu về nguồn sáng & thiết bị chiếu sáng , tiên phong trong lĩnh vực chiếu
sáng chất lượng cao, hiệu suất cao, tiết kiệm điện và bảo vệ môi trường
trong thời gian qua đã tập trung đầu tư nghiên cứu và sản xuất, chế tạo
dàn sản phẩm nguồn sáng, thiết bị chiếu sáng đồng bộ có chất lượng cao,
hiệu suất cao phục vụ chiếu sáng hiệu quả cho các công trình xây dựng
nói chung , trong đó có các công trình ngầm đô thị nói riêng
Trang 21Các công nghệ sản xuất nguôn sáng hiệu suất cao thân thiện với môi trường
- Có thể nói cho đến nay Rạng Đông là nhà sản xuất duy nhất tại Việt Nam có thể
sản xuất được thủy tinh không chì, sản phẩm an toàn cho người sử dụng và bảo vệ
môi trường, vừa phục vụ sản xuất trong nước vừa xuất khẩu
1 Các sản phẩm nguồn sáng phải là sản phẩm được chế tạo từ thuỷ tinh
không chì
- Là loại vật liệu mới nhất trên thế giới hiện nay
- Thủy tinh không chì có tác dụng ngăn chặn các tia tử ngoại giúp an toàn
cho người sử dụng, bảo vệ bề mặt thủy tinh, giúp thủy tinh có độ trong
suốt không ảnh hưởng đến hiệu suất phát quang của đèn và thân thiêện với
môi trường.
Công nghêệ sản xuất các sản phẩm chiếu sáng đáp ứng các yêu cầu trong chiếu sáng các công trình ngầm đô thị
21
Trang 22Các công nghệ sản xuất nguôn sáng hiệu suất cao thân thiện với môi trường
2 Công nghệ chế tạo bột phát quang kích thước hạt cỡ micrômét, thu hồi và tái
chế bột huỳnh quang ba phổ sử dụng để làm lớp phủ thành ống đèn và bột phát xạ điện tử trong chế tạo điện cực thay thế cho sản phẩm cùng loại đã từng phải nhập ngoại hoàn toàn.
Năng lực công nghêệ sản xuất sản phẩm chiếu sáng đáp ứng các yêu cầu trong chiếu sáng các công trình ngầm đô thị
22
Trang 23Các công nghệ sản xuất nguôn sáng hiệu suất cao thân thiện với môi trường
3 Sử dụng viên Amalgam thay thế thủy ngân lỏng giúp kiểm soát tốt chất
lượng và hàm lượng thủy ngân, tăng tính ổn định và đặc biệt rất thân thiện với môi
trường.
Công nghêệ sản xuất sản phẩm chiếu sáng đáp ứng các
yêu cầu trong chiếu sáng các công trình ngầm đô thị
23
Trang 24Các công nghệ sản xuất nguôn sáng hiệu suất cao thân thiện với môi trường
4 Công nghệ tráng bột nước thay cho công nghệ tráng bột bằng Butyl axetat
trước đây Sử dụng bột Oxit nhôm Al2O3 trộn vào bột huỳnh quang nhằm nâng tỷ
lệ duy trì quang thông, nâng cao chất lượng bóng đèn một cách có hiệu quả
với bóng đèn huỳnh quang.
Công nghêệ sản xuất sản phẩm chiếu sáng đáp ứng các
yêu cầu trong chiếu sáng các công trình ngầm đô thị
24
Trang 25Các công nghệ sản xuất nguôn sáng hiệu suất
cao thân thiện với môi trường
5 Sử dụng công nghêê tráng lớp bảo vêê giữa bề mặt trong ống thuỷ tinh và lớp
bột huỳnh quang nhằm tăng hiêêu suất phát quang của bóng đèn và đôô suy
giảm quang thông thấp.
Công nghêệ sản xuất sản phẩm chiếu sáng đáp ứng các
yêu cầu trong chiếu sáng các công trình ngầm đô thị
25
Trang 26Các công nghệ sản xuất nguôn sáng hiệu suất cao thân thiện với môi trường
6 Công nghêê sản xuất đèn cao áp: Sử dụng lõi gốm nhằm tăng tuổi thọ và
chất lượng ánh sáng của đèn, sử dụng công nghêô xử lý hình dạng ống phóng
điêôn dạng elip tăng chất lượng và đôô ổn định của đèn.
Công nghêệ sản xuất sản phẩm chiếu sáng đáp ứng các
yêu cầu trong chiếu sáng các công trình ngầm đô thị
26
Trang 27Đầu tư phòng thí nghiệm phù chuẩn quốc gia ISO/IEC17025:2007 Phòng thí nghiệm hợp
chuẩn đầu tiên tại Việt Nam., áp dụng hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến EFQM
Công nghêệ sản xuất sản phẩm chiếu sáng đáp ứng các
yêu cầu trong chiếu sáng các công trình ngầm đô thị
27
Trang 28Tiếp nhận, hơp tác nghiên cứu
Chuyển giao Công nghệ, qui trình SX:
Các xưởng
SX trong Cty
Cại lý, Cửa hàng trên toàn quốc.
Xây dựng mô hình chiếu sáng trong các lĩnh vực:
Dự án CSCC HSC: Chiếu sáng học đường
Viện sinh học NN: Chiếu sáng nông nghiệp
HH tư vấn xây dựng: Chiếu sáng vào các công trình
Hội tụ đầy đủ điều kiện cơ sở vật chất, kỹ thuật, tri thức, thuận lợi phát
triển các nguồn sáng Compact, HQ, LED, Cao áp HID…Giải quyết vấn đề
chất lượng, giảm giá thành phù hợp với sức mua của người Việt Nam.
Trung tâm R&D là mô hình mẫu mực về nghiên cứu & triển khai
ứng dụng trong Doanh nghiệp
Trang 29Năm 2011 Cty Rạng Đông đã sản xuất và tiêu thụ
được 26 triệu sản phẩm bóng đèn Compact, hơn 3
triệu sản phẩm Huỳnh quang T8 hiệu suất cao, thân
thiện với môi trường Nếu chỉ tính với hệ số sử dụng
đồng thời là 0,5, thời gian sử dụng là 6 tiếng/ngày
thì lượng điện tiết kiệm được khi sử dụng bóng đèn
tiết kiệm điện Rạng Đông thay thế cho các loại bóng
đèn hiệu suất thấp lên tới 1,74 tỷ KWh tương đương
1,77% tổng lượng điện thương phẩm quốc gia năm
2011 (98,5 tỷ kWh), giảm được 435 triệu kg khí CO2
phat thái ra môi trường không khí góp phần bảo vệ
môi trường và đảm bảo phát triển nền kinh tế xanh.
Tiết kiệm năng lượng khi sử dụng các sản phẩm
chiếu sáng hiệu suất cao
Trang 30Dàn sản phẩm của công ty đa dạng và đồng bộ về kiểu dáng,
mẫu mã, chủng loại
.
PHỤC VỤ CHIẾU SÁNG CÔNG TRÌNH NGẦM DÂN DỤNG VÀ GIAO THÔNG
Trang 31STT MODEL Nguồn Công
suất
Hệ số công suất
Quang thông
Chỉ sô hoàn màu
Nhiệt độ màu
- Bộ đèn sử dụng ballats điện tử và bóng đèn huỳnh
quang T8( 01 hoặc 02 bóng tùy loại công suất)
- Nhiệt độ làm việc 5 ÷ 50 độ C
Ứng dụng
- Chiếu sáng bên trong các công trình như garage, nhà
kho, đường hầm, các công trình ngầm, công trình có độ
ẩm lớn, nhiều bụi
31
Trang 32- Bộ đèn sử dụng 01 hoặc 02 bóng đèn huỳnh quang
compact CFL 3UT3 14W E27
- Nhiệt độ làm việc 5 ÷ 50 độ C
Ứng dụng
- Chiếu sáng tại hành lang, ban công, nhà tắm, tầng
hầm hoặc nơi có môi trường độ ẩm lớn, nhiều bụi trong
Trang 33Tính năng và lợi ích
•Chất lượng ánh sáng cao
Chỉ số hoàn màu bộ đèn cao CRI = 80 cho ánh sáng trung thực gần với ánh sáng tự nhiên.
•Tiết kiệm năng lượng
Hiệu suất sáng của bộ đèn cao 73 lm/W so với bộ đèn huỳnh quang với ballast sắt từ thông thường giúp giảm hơn 30% điện năng Ngoài ra nhiệt độ bề mặt bộ đèn tỏa ra môi trường thấp, tiết kiệm đáng kể một lượng điện cho các thiết bị làm mát như điều hòa, quạt điện…
•Tuổi thọ bộ đèn cao
Với tuổi thọ của bộ đèn 20.000 giờ cao hơn tuổi thọ của bộ đèn huỳnh quang giúp tiết kiệm chi phí thay thế, bảo dưỡng.
•Thân thiện với môi trường
Không chứa thủy ngân, không có tia tử ngoại, hồng ngoại.
Ứng dụng
Chiếu sáng thương mại: Văn phòng, công sở, hội trường, phòng chờ ở nhà ga, sân bay…
Chiếu sáng dân dụng: Phòng khách, phòng ăn…
Bộ đèn panel LED
33
Trang 34STT MODEL Nguồn Công suất Hệ số công
suất Quang thông
Chỉ sô hoàn màu Nhiệt độ màu
Trang 36STT MODEL Nguồn Công suất Thời gian lưu điện Màu sắc
VAC W h
1 LED EXIT 40.20S 220 2 3 xanh
2 LED EXIT 40.20D 220 2 3 xanh
- Thời gian chiếu sáng dự phòng 3h
- Thời gian nạp đầy 20h
36
Trang 37- Thời gian chiếu sáng dự phòng: 120 phút.
- Thời gian nạp đầy: 12 giờ
- Đèn có mạch bảo vệ, tự động ngắt điện khi được nạp đầy
- Khi có nguồn đèn Power sáng màu xanh và đèn không sáng
- Khi đang ở chế độ sạc đèn Charge sáng màu đỏ
- Khi nguồn điện bị ngắt đèn tự động bật sáng liên tục
Đèn chiếu sáng khẩn cấp
Trang 38Chiếu sáng tiêện nghi, cấu thành chất lượng cuôệc sống
38