Giáo trình khí nén cơ bản, các thiết bị, thành phần cơ bản trong điều khiển khí nén, cấu tạo của các thành phần khí nén. Hướng dẫn lắp mạch điện khí nén để điều khiển các hệ thống từ đơn giản đến phức tạp. Nắm vững kiến thức về khí nén và điều khiển
Trang 1Nguyễn Văn Minh
Trang 22.1 Xy lanh khí nén tác dụng kép
Trang 3Ban Cơ điện tử
2.1 Xy lanh khí nén tác dụng kép
Trang 42.2 Các ký hiệu van khí nén
Trang 5Ban Cơ điện tử
2.2 Các ký hiệu van khí nén
Trang 62.2 Các ký hiệu van khí nén
Trang 7Ban Cơ điện tử
2.2 Các ký hiệu van khí nén
Trang 82.2 Các ký hiệu van khí nén
ISO
Trang 9Ban Cơ điện tử
2.3 Van đảo chiều 5/2 điện từ đơn, hồi bằng lò xo
Trang 102.2 Van đảo chiều điện từ 3/2
Trang 11Ban Cơ điện tử
2.2 Van đảo chiều điện từ 3/2
Trang 12- Tại vị trí ban đầu của van, con
trượt van ở về phía trái (hình a)
Cửa 1 và cửa 2; cửa 4 và cửa 5
được nối với nhau
- Khi cuộn điện từ được cấp điện,
con trượt van di chuyển sang vị trí
phía phải (hình b), ở vị trí này,
cửa 1 và cửa 4; cửa 2 và cửa 3
được nối với nhau
- Nếu cuộn điện từ không được
cung cấp điện, lực lò xo hồi di
chuyển con trượt van trở về vị trí
ban đầu của nó
- Khí nén điều khiển phụ trợ được
cung cấp thông qua cửa 84
2.3 Van đảo chiều 5/2 điện từ đơn, hồi bằng lò xo
Trang 13Ban Cơ điện tử
2.4 Van đảo chiều 5/2 điện từ kép (Memory)
Trang 14- Nếu con trượt van ở vị trí dừng bên trái,
cửa 1 - 2 và 4 - 5 được nối (hình a) Khi
cuộn điện từ phía trái được cung cấp điện,
con trượt van di chuyển sang vị trí bên phải
và cửa 1 - 4 và 2 - 3 được nối với nhau
(hình b).
- Nếu muốn van được trở lại vị trí ban đầu
của nó, điều đó sẽ không xẩy ra khi chỉ
ngắt điện của cuộn điện từ phía bên trái,
mà cuộn điện từ ở bên phải cần phải được
cung cấp điện.
- Nếu không cuộn điện từ nào được cung
cấp điện, ma sát sẽ giữ con trượt van ở vị
trí cuối cùng đã chọn Điều này cũng tương
tự nếu cả hai cuộn điện từ được cung cấp
điện đồng thời, khi đó chúng chịu lực tác
động cân bằng ở cả hai bên.
2.4 Van đảo chiều 5/2 điện từ kép
Trang 15Ban Cơ điện tử
2.4 Van đảo chiều 5/3 điện từ kép
Trang 162.4 Van đảo chiều 5/3 điện từ kép
Ảnh hưởng của vị trí giữa của van 5/3:
- Nếu van 5/3 được sử dụng trong đó các cửa
làm việc của van ở vị trí giữa xả áp Cần
pit-tông có thể di chuyển tự do (hình a)
- Nếu van 5/3 được sử dụng khi tất cả các cửa đều
đóng ở vị trí giữa, pit-tông của xy lanh được giữ ở
tại vị trí hiện hành (hình b)
- Nếu van 5/3 được sử dụng trong đó các cửa làm
việc của van ở vị trí giữa được cấp áp, cần pit-tông
từ từ tiến ra phía trước với lực thấp hơn (hình c)
Trang 17Ban Cơ điện tử
2.5.1 Thực hành: Điều khiển điện trực tiếp một xy lanh
1 Nhiệm vụ:
Sử dụng thiết bị phân loại, các chi tiết được chuyển ra khỏi băng chuyền
Bằng nhấn công tắc nút ấn, cần piston của xy lanh đẩy chi tiết ra khỏi băng chuyền Khi nút nút ấn được nhả ra, cần piston trở về vị trí co vào hết
2 Phác thảo vị trí:
1 A
2.5 Bài tập thực hành
Trang 182.5.1 Thực hành: Điều khiển điện trực tiếp một xy lanh
3 Sơ đồ mạch khí nén: 4 Sơ đồ mạch điện:
Trang 19Ban Cơ điện tử
2.5.2 Thực hành: Điều khiển logic AND trực tiếp một xy lanh
1 Nhiệm vụ: Điều khiển an toàn
Trong trạm lắp ráp, các linh kiện được lắp vào với nhau
Phải nhấn hai công tắc nút ấn cùng một luc, thiết bị mới đi xuống và các linh kiện được lắp ráp hoàn chỉnh Khi một trong 2 nút ấn được nhả ra, thiết bị quay về vị trí ban đầu của nó
2 Phác thảo vị trí:
1 A
Trang 203 Sơ đồ mạch khí nén:
4 Sơ đồ mạch điện:
2.5.2 Thực hành: Điều khiển logic AND trực tiếp một xy lanh
Trang 21Ban Cơ điện tử
2.5.3 Thực hành: Điều khiển logic OR trực tiếp một xy lanh
1 Nhiệm vụ:
Điều khiển nắp nghiêng dùng để đổ vật liệu rời từ trong thùng chứa (xi lô)
Bằng cách nhấn công tắc nút ấn, nắp nghiêng điều khiển được mở ra và vật liệu rời được đổ ra từ thùng chứa Sau khi nhả nút ấn, nắp điều khiển được đóng trở lại
2 Phác thảo vị trí:
1 A
Trang 223 Sơ đồ mạch khí nén: 4 Sơ đồ mạch điện:
2.5.3 Thực hành: Điều khiển logic OR trực tiếp một xy lanh
Trang 23Ban Cơ điện tử
2.5.4 Thực hành: Điều khiển điện điện gián tiếp một xy lanh qua rơle trung gian
1 Nhiệm vụ:
Sử dụng thiết bị phân loại, các chi tiết được chuyển ra khỏi băng chuyền
Bằng nhấn công tắc nút ấn, cần piston của xy lanh đẩy chi tiết ra khỏi băng chuyền Khi nút nút ấn được nhả ra, cần piston trở về vị trí co vào hết
2 Phác thảo vị trí:
1 A
Trang 242.5.4 Thực hành: Điều khiển điện gián tiếp một xy lanh qua rơle trung gian
3 Sơ đồ mạch khí nén: 4 Sơ đồ mạch điện:
Trang 25Ban Cơ điện tử
2.5.5 Thực hành: Điều khiển điện logic AND gián tiếp một xy lanh qua rơle trung gian
1 Nhiệm vụ:
Sử dụng thiết bị cắt để cắt bìa carton theo kích thước cần thiết
Bằng cách nhấn cùng một lúc hai công tắc nút ấn, lưỡi dao cắt đi xuống và tờ bìa carton
bị cắt đôi Khi nút ấn được nhả, dao cắt quay về vị trí ban đầu của nó
2 Phác thảo vị trí:
1 A
Trang 263 Sơ đồ mạch khí nén: 4 Sơ đồ mạch điện:
2.5.5 Thực hành: Điều khiển điện logic AND gián tiếp một xy lanh qua rơle trung gian
Trang 27Ban Cơ điện tử
2.5.6 Thực hành: Điều khiển điện logic OR gián tiếp một xy lanh qua rơle trung gian
1 Nhiệm vụ:
Sử dụng thiết bị nghiêng để rót chất lỏng từ hũ ra
Bằng cách nhấn một trong hai công tắc nút ấn, hũ bị nghiêng và chất lỏng được rót ra hết Sau khi nhả công tắc nút ấn, hũ trở về vị trí thẳng đứng
2 Phác thảo vị trí:
1 A
Trang 283 Sơ đồ mạch khí nén: 4 Sơ đồ mạch điện:
2.5.6 Thực hành: Điều khiển điện logic OR gián tiếp một xy lanh qua rơle trung gian
Trang 29Ban Cơ điện tử
2.5.7 Thực hành: Mạch tự duy trì
1 Nhiệm vụ: Bàn trượt
Sử dụng bàn trượt để đẩy tấm ván vào dưới băng mài của máy mài
Bằng cách nhấn một công tắc nút ấn thứ nhất, bàn trượt với tấm ván gỗ đặt ở trên được đẩy vào dưới băng mài của máy mài Khi nhả nút ấn ra, bàn trượt vẫn giữ nguyên vị trí Bằng cách nhấn công tắc nút ấn thứ hai, bàn trượt quay trở về vị trí ban đầu
2 Phác thảo vị trí:
1 A
Trang 303 Sơ đồ mạch khí nén: 4 Sơ đồ mạch điện:
2.5.7 Thực hành: Mạch tự duy trì
Trang 31Ban Cơ điện tử
2.5.8 Thực hành: Điều khiển điện xy lanh tác dụng kép với van đảo
chiều 5/2 tác động điện từ 2 phía qua rơle
1 Nhiệm vụ: Bàn trượt
Sử dụng bàn trượt để đẩy tấm ván vào dưới băng mài của máy mài
Bằng cách nhấn một công tắc nút ấn thứ nhất, bàn trượt với tấm ván gỗ đặt ở trên được đẩy vào dưới băng mài của máy mài Khi nhả nút ấn ra, bàn trượt vẫn giữ nguyên vị trí Bằng cách nhấn công tắc nút ấn thứ hai, bàn trượt quay trở về vị trí ban đầu
2 Phác thảo vị trí:
1 A
Trang 323 Sơ đồ mạch khí nén:
4 Sơ đồ mạch điện:
2.5.8 Thực hành: Điều khiển điện xy lanh tác dụng kép với van đảo chiều 5/2 tác động điện từ 2 phía qua rơle trung gian
Trang 33Ban Cơ điện tử
2.5.9 Thực hành: Điều khiển đảo chiều xy lanh bằng công tắc giới hạn hành trình điện
Trang 343 Sơ đồ mạch khí nén: 4 Sơ đồ mạch điện:
2.5.9 Thực hành: Điều khiển đảo chiều xy lanh bằng công tắc giới hạn hành trình điện
Trang 35Ban Cơ điện tử
3 Sơ đồ mạch khí nén: 4 Sơ đồ mạch điện:
2.5.9 Thực hành: Điều khiển đảo chiều xy lanh bằng cảm biến tiệm cận