WS Khám phá nét đẹp văn hoá ngày tết

Từ lâu đời, Tết Truyền Thống luôn gắn liền với các phong tục tập quán, nghi thức lễ cúng, xấp xỉ 70% người được hỏi quan niệm duy trì ngày Tết âm lịch chính là duy trì các nét đẹp truyền

Trang 1

Ngày thực hiện: 01.02.2013

Đội ngũ thực hiện: Nhân viên nghiên cứu W&S

KHÁM PHÁ NÉT ĐẸP VĂN HOÁ NGÀY TẾT TRUYỀN THỐNG

Thời gian khảo sát:21.01 – 25.01.2013 Dựa trên nhóm đáp viên trực tuyến Vinaresearch

Trang 2

A Tóm tắt khảo sát

Tết âm lịch (Tết Nguyên Đán) được xem là một dịp lễ khá quan trọng và rất có ý nghĩa đối với người Việt Nam Phần lớn mọi người xem đây là dịp để các thành viên trong gia đình có thể đoàn tụ, nghỉ ngơi và thăm viếng họ hàng

Từ lâu đời, Tết Truyền Thống luôn gắn liền với các phong tục tập quán, nghi thức lễ cúng, xấp xỉ 70% người được hỏi quan niệm duy trì ngày Tết âm lịch chính là duy trì các nét đẹp truyền thống này Trong ngày Tết, nhiều gia đình vẫn duy trì việc thăm viếng gia đình nội ngoại, đón giao thừa, chưng mâm ngũ quả hay chưng hoa, đặc trưng là hoa mai trong miền Nam và hoa đào đối với miền Bắc Các lễ cúng vẫn được các gia đình

thực hiện, nhất là lễ Cúng giao thừa (Lễ Trừ Tịch) hay Cúng ông Táo và Cúng tất niên

Trong dịp Tết âm lịch hằng năm, có rất nhiều lễ hội diễn ra Trong đó, Bắn pháo hoa, Hội chợ Tết và Lễ hội

hoa là các lễ hội được nhiều người tham gia nhất Đặc biệt, mỗi vùng miền lại có các lễ hội đặc trưng khác

nhau

[2] Quà tặng / quà biếu không thể thiếu trong dịp Tết âm lịch

Cứ 9 trên 10 người được hỏi cho biết sẽ tặng quà cho người thân vào dịp Tết Hơn một nửa nhóm nhân viên văn phòng cùng quan điểm sẽ tặng quà cho cấp trên nhân dịp Tết truyền thống Các loại quà tặng khá đa dạng,

tuy nhiên, phổ biến nhất là Bánh / Kẹo / Mứt, Bia / Nước ngọt, Rượu và Tiền

Trang 3

A Tóm tắt khảo sát

[3] Tết có ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt các gia đình

Người tham gia khảo sát tại các vùng miền đều tin rằng Tết có ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt của gia đình

họ Trong đó, Tiền bạc là yếu tố bị ảnh hưởng lớn nhất, kế tiếp là Thời gian và Sức khỏe

Khi được hỏi về thời gian nghỉ Tết phù hợp, hơn 80% chọn họ mong muốn được nghỉ Tết từ khoảng 6 – 15

ngày Trong đó, 8 – 10 ngày là khoảng thời gian được nhiều người lựa chọn nhất

[4] Nên kết hợp Tết Truyền Thống với Tết Tây?

Có đến 75.6% người được hỏi không đồng tình với ý kiến trên Hầu hết đều cho rằng Tết âm lịch là văn hóa, là truyền thống của con người Việt Nam Tết âm lịch không đơn giản là ngày nghỉ, mà còn mang ý nghĩa tinh thần, ý nghĩa văn hóa cần được lưu giữ và truyền lại cho các thế hệ sau

Trang 4

B Thông tin nghiên cứu

 Phương pháp khảo sát : Nghiên cứu trực tuyến

 Thời gian khảo sát : 21.01 – 25.01.2013

 Số mẫu khảo sát : 697

 Địa điểm khảo sát : Toàn quốc

 Đối tượng khảo sát : Nam và Nữ từ 18 - 55 tuổi

 Mục tiêu nghiên cứu : Nhằm khám phá những nét phong tục tập quán của người Việt

Nam còn gìn giữ và lưu truyền trong dịp Tết Truyền Thống

 Phương pháp chọn mẫu : Ngẫu nhiên

Trang 5

C – Báo cáo chi tiết

Trang 6

1 Ý NGHĨA NGÀY TẾT

6.3 37.3 54.2

Hình 2: Giới tính và ý nghĩa ngày Tết

 Q [Hình 2] Vui lòng cho biết giới tính của bạn? [SA] (n=697)

 Q Vui lòng cho biết cảm nghĩ của bạn về ngày Tết Truyền Thống của nước ta hiện nay? [SA] (n=697)

91.5% người được hỏi cho biết ngày Tết có ý nghĩa đối với họ

Hầu hết những người được hỏi cho biết Tết là một dịp lễ hội rất ý nghĩa Trong đó, mức độ ý nghĩa với nữ giới là 92.5%

và nam giới là 90.4%

Trang 7

Hầu hết những người được hỏi cho biết Tết là một dịp lễ rất ý nghĩa với bản thân và gia đình Đó cũng chính là một nét văn hóa đặc trưng không thể thiếu trong đời sống tinh thần của người Việt xưa và nay

Tết là dịp để duy trì nét đẹp truyền thống, sum họp gia đình, tổng kết một năm đã qua và lên

kế hoạch cho một năm mới

Là dịp tôi có thể đến thăm họ hàng, làng xóm những người

mà trong năm tôi ít có dịp để thăm hỏi Là dịp để tôi có thể

báo hiếu với tổ tiên một cách chu đáo nhất, đồng thời Tết

cũng là dịp để tôi tổng kết và nhìn nhận lại mọi việc đã

làm được và chưa làm được trong năm vừa qua để lên

kế hoạch cho năm mới. Tết là khoảng thời gian tôi có thể

ở bên cạnh người thân nhiều hơn

Nhớ đến cội nguồn ông bà, cha mẹ, tổ tiên, các vua Hùng đã dựng lên đất nước để có đất nước Việt Nam như ngày nay , khác với các nước khác trong khu vực và trên thế giới

Tết Tuyền Thống là một nét đẹp văn hóa của người

dân Việt Nam ta, nó có ý nghĩa rất quan trọng đối

với tôi Là lúc tôi được đoàn tụ gia đình, được

hưởng một không khí Tết ấm áp, và tràn ngập

niềm yêu thương của người thân Tết Nguyên Đán, còn gọi Tết Ta, Tết Âm Lịch, Tết

Cổ truyền, năm mới hay chỉ đơn giản Tết là dịp lễ quan trọng nhất trong văn hoá của người Việt Nam

Tạo điều kiện cho những thành viên trong gia đình sinh sống làm ăn ở nơi xa có thể về quê vui cảnh đoàn viên ít ngày Nhưng ý nghĩa thiêng liêng nhất của Tết ở chỗ nó là dịp để người Việt nhớ về cội nguồn, ông bà tổ tiên Ngày Tết đem lại một sự khởi đầu mới, rũ bỏ những gì không hay đẹp của năm qua nên mọi người đều cố gắng vui vẻ độ lượng với nhau

Bảng 1.1: Một vài ý kiến về ý nghĩa tốt đẹp ngày Tết Truyền Thống

Trang 8

Đây là ngày đặc biệt nhất của người Vệt Nam, nếu thiếu nó đời sống tinh thần sẽ mất một thứ rất lớn

Cho tôi cảm thấy được mùa xuân sắp đến và chúng ta lại sắp đón 1 năm mới với nhiều điều đang chờ đợi ở phía trước, được thêm 1 tuổi mới, được nhận lì xì đầu năm , được đi đón giao thừa với bạn bè , còn được đi chùa xem quẻ nữa , rất nhiều hoạt động hay mà chỉ có ngày Tết mới có nhiều như vậy , tâm trạng tôi cảm thấy háo hức và rất vui

 Q Vui lòng cho biết cảm nghĩ của bạn về ngày Tết Truyền Thống của nước ta hiện nay? [FA] (n=697)

Tết là dịp để duy trì nét đẹp truyền thống, sum họp gia đình, tổng kết một năm đã qua và lên

kế hoạch cho một năm mới

Hầu hết những người được hỏi cho biết Tết là một dịp lễ rất ý nghĩa với bản thân và gia đình Đó cũng chính là một nét văn hóa đặc trưng không thể thiếu trong đời sống tinh thần của người Việt xưa và nay

Bảng 1.1: Một vài ý kiến về ý nghĩa tốt đẹp ngày Tết Truyền Thống

Trang 9

Với một số người Tết không còn nhiều ý nghĩa như xưa, vì một số truyền thống tốt đẹp dần

bị mai một

Các phong tục tập quán không còn giữ được nhiều, các nghi

thức hành xử ngày Tết không còn được truyền dạy cho con

cháu, không khí Tết giảm khiến nhiều người muốn ra đường đi

chơi hơn là tham gia các hoạt động đúng nghĩa của Tết

Trong điều kiện sống xa quê, chúng tôi không tiến hành nấu

bánh chưng hay đi những phiên chợ cuối năm nhộn nhịp

Không có nhiều người thân, bạn bè để đi thăm viếng Tết xa quê

mang cảm giác buồn

Suy thoái kinh tế, ngày Tết không còn được quan tâm như ngày trước nữa

Công việc quá nhiều, không

đủ thời gian chuẩn bị Tết Mất đi nhiều nét truyền thống lúc xưa

Các phong tục truyền thống mất đi quá nhiều, thay vào đó là các trò chơi tiền bạc

Các trò chơi dân gian gần như là không còn

Các nhân viên đi Tết sếp phải có phong bì, học sinh đi Tết thầy cô cũng vậy

Đa số chú trọng đến việc thăm viếng nhằm đem lại lợi ích bản

thân hơn là việc nghỉ ngơi và dành thời gian cho gia đình,

hưởng thụ những giá trị tinh thần và văn hóa

Bảng 2: Một số ý kiến về hạn chế của ngày Tết Truyền Thống

Trang 10

2 QUAN NIỆM TÍCH CỰC VỀ NGÀY TẾT

 Phần lớn mọi người xem Tết âm lịch là dịp để các thành viên trong gia đình có thể sum họp, nghỉ ngơi và thăm viếng

mọi người, lần lượt chiếm tỷ lệ 86.8%, 65.4% và 65.4%

 Và một phần lớn khác còn quan niệm Tết là Dịp duy trì nét đẹp truyền thống lâu đời của cha ông chiếm 68.0%

truyền thống

Dịp nghỉ ngơi Dịp gặp gỡ / thăm viếng

mọi người

Dịp trang trí nhà cửa Dịp nhớ về tổ tiên 1 năm đã qua Dịp tổng kết Dịp mua sắm quần áo, đồ

đạc mới

Dịp báo hiếu cha mẹ Dịp nhận lộc may mắn

Hình 3: Quan niệm tích cực về ngày Tết Truyền Thống

ĐVT: %

Trang 11

Nam và nữ có những quan niệm tích cực về ngày Tết tương đối giống nhau

Dịp duy trì nét đẹp truyền thống

Dịp gặp gỡ / thăm viếng mọi người

Dịp nghỉ ngơi

Dịp nhớ về

tổ tiên

Dịp trang trí nhà cửa

Dịp tổng kết

1 năm đã qua

Dịp báo hiếu cha mẹ

Dịp mua sắm quần áo, đồ đạc mới

Dịp tham gia nhiều lễ hội

Hình 4: Giới tính và quan niệm tích cực về ngày Tết Truyền Thống

Nam (n=322) Nữ (n=375)

ĐVT: %

 Q Vui lòng cho biết giới tính của bạn? [SA] (n=697)

Dịp đoàn tụ gia đình và Dịp duy trì nét đẹp truyền thống là 2 quan niệm tích cực nhất của cả nam và nữ về ngày Tết Bên

cạnh đó, nam giới còn quan niệm đây là Dịp gặp gỡ / thăm viếng mọi người còn với nữ giới là Dịp nghỉ ngơi

Trang 12

 Q Vui lòng cho biết bạn quan niệm như thế nào về ngày Tết Truyền Thống (Tết Nguyên Đán) của người dân Việt Nam? [MA] (n=697)

Dịp nghỉ ngơi

Dịp nhớ về

tổ tiên

Dịp tổng kết

1 năm đã qua

Dịp nhận lộc may mắn

Dịp ăn uống

Hình 5: Độ tuổi và quan niệm tích cực về ngày Tết Truyền Thống

19 - 25 tuổi (n=343) 26 - 30 tuổi (n=165) Trên 30 tuổi (n=189)

ĐVT: %

 Q Vui lòng cho biết độ tuổi của bạn? [SA] (n=697)

Mọi đối tượng nghiên cứu không phân biệt độ tuổi đều quan niệm Tết là Dịp đoàn tụ gia

đình

Sau quan niệm Tết là Dịp đoàn tụ gia đình, độ tuổi 19 – 25 đa phần xem đây là Dịp nghỉ ngơi Trong khi đó, nhóm từ 26 tuổi trở lên quan niệm Tết là Dịp duy trì nét đẹp truyền thống

Trang 13

Ở các vùng miền khác nhau quan niệm tích cực về ngày Tết cũng có phần khác nhau

Dịp nghỉ ngơi

Dịp nhớ về

tổ tiên

Dịp tổng kết

1 năm đã qua

Dịp tham gia nhiều lễ hội

Dịp báo hiếu cha mẹ

Hình 6: Vùng miền và quan niệm tích cực về ngày Tết Truyền Thống

Miền Bắc (n=221) Miền Trung (n=121) Miền Nam (n=355)

Trang 14

3 QUAN NIỆM TIÊU CỰC VỀ NGÀY TẾT

Tết là dịp phải chi tiêu nhiều khoản (32.0%)

Phải lì xì cho người khác

Bận tâm về việc tặng quà cho cấp trên

Thời gian thường xảy ra tai nạn

Thường xảy ra trộm cắp

Làm ảnh hưởng đến sức khỏe

Làm công việc ngưng trệ

Làm mất thời gian

Không có gì đặc biệt

Hình 7: Quan niệm tiêu cực về ngày Tết Truyền Thống

ĐVT: %

Với một số người được khảo sát thì ngày tết còn mang các ý nghĩa tiêu cực khác, tiêu biểu như Tết là Dịp phải chi tiêu

nhiều khoản (32.0%), tiếp đến là Phải lì xì cho người khác (13.6%) và Bận tâm về việc tặng quà cho cấp trên (6.3%)

Trang 15

Tỷ lệ nữ giới có quan niệm tiêu cực về ngày Tết đa phần cao hơn nam giới

Hình 8: Giới tính và quan niệm tiêu cực về ngày Tết Truyền Thống

Nam (n=322) Nữ (n=375)

ĐVT: %

Đối với cả nam và nữ đều nhận định Tết là Dịp phải chi tiêu nhiều khoản, trong đó nữ là 35,7% còn nam là 27.6%

Trang 16

Ngoài nhận xét Tết là Dịp phải chi tiêu nhiều khoản (26.2%), đa phần đáp viên ở nhóm 19 –

25 tuổi ít có quan niệm tiêu cực về ngày Tết

Hình 9: Độ tuổi và quan niệm tiêu cực về ngày Tết Truyền Thống

19 - 25 tuổi (n=343) 26 - 30 tuổi (n=165) Từ 30 tuổi trở lên (n=189)

Trang 17

Miền Trung và miền Nam với tỷ lệ người mang các quan niệm tiêu cực về ngày Tết có phần

cao hơn so với miền Bắc

Hình 10: Vùng miền và quan niệm tiêu cực về ngày Tết Truyền Thống

Miền Bắc (n=221) Miền Trung (n=121) Miền Nam (n=355)

ĐVT: %

 Q Vui lòng cho biết vùng miền gia đình bạn đang sinh sống? [SA] (n=697)

Trang 18

4 PHONG TỤC - TẬP QUÁN TẾT

Kết quả khảo sát cho thấy các gia đình Việt Nam hiện tại tuy

không thực hiện đầy đủ các nghi lễ hay phong tục tập quán

như xưa nhưng vẫn duy trì việc Thăm viếng gia đình nội

ngoại (82.4%), Đón giao thừa (80.6%), Chưng hoa mai / hoa

đào trong ngày Tết (79.8%)

Thăm hỏi gia đình nội ngoại là phong tục còn giữ nhiều nhất (82.4%)

 Q Vui lòng cho biết các phong tục tập quán gia đình bạn còn giữ trong sinh hoạt ngày Tết? [MA] (n=697)

3 Chưng hoa đào / hoa mai ngày Tết 79.8

6 Lì xì hoặc nhận lì xì đầu xuân 69.7

9 Không cãi nhau trong các ngày đầu năm 58.7

19 Không ăn thịt chó, cá mè, thịt vịt… 24.0

20 Chọn hướng xuất hành đầu xuân 21.1

Các phong tục tập quán còn giữ trong ngày Tết

Trang 19

4 PHONG TỤC - TẬP QUÁN TẾT

Thăm hỏi gia đình nội ngoại tại miền Bắc và miền Trung, Chưng hoa đào / hoa mai ngày Tết

ở miền Nam là nét phong tục được duy trì nhiều nhất tại các vùng miền này

ĐVT: %

28.1 34.8 42.1 42.1 42.5 45.2 47.1 52.0 59.7 62.0 64.3 65.2 66.1 73.3 75.1 77.4 81.4 83.3 83.7

84.6

Không cho lửa Mua muối Không ăn thịt chó, cá mè, thịt vịt…

Tảo mộ Tắm tất niên Không khóc lóc, buồn tủi…

Không cho vay mượn Thăm mộ, thắp hương ông bà, tổ tiên

Tránh đánh vỡ bát đĩa, ấm chén…

Không quét nhàKhông cãi nhau trong các ngày đầu năm

Nấu bánh chưng / bánh tét

Hái lộc đầu xuân Xông đất đầu năm

Lì xì hoặc nhận lì xì đầu xuân

Chưng mâm ngũ quả Chưng hoa đào / hoa mai ngày tết

Đón giao thừa Thăm họ hàng, hàng xóm

Thăm gia đình nội ngoại

Miền Bắc (n=221)

21.5 10.7 16.5

49.6 19.0

47.9 38.8

67.8 51.2 58.7 62.0 66.9 55.4 61.2 65.3 69.4 74.4 80.2 83.5

86.0

Miền Trung (n=121)

15.8 7.3 15.2 36.6 7.9

48.7 36.3 52.7 43.1 63.4 54.1 47.6 54.9 54.6 67.9 74.6

80.6

79.2 72.1 79.7

Miền Nam (n=355)

Hình 11: Vùng miền và phong tục tập quán ngày Tết

Trang 20

5 LỄ CÚNG TRONG DỊP TẾT

Đối với các lễ cúng, có đến 87.9% người được hỏi cho biết gia đình họ vẫn duy trì lễ Cúng giao thừa Hai lễ cúng phổ biến tiếp theo là Cúng ông Táo hay Cúng tất niên

Lễ cúng được nhiều người còn duy trì trong dịp Tết là Cúng giao thừa (87.9%)

 Q Vui lòng cho biết gia đình bạn hiện còn duy trì lễ / cúng nào sau đây trong dịp Tết? [MA] (n=697)

Khác

Hình 12: Lễ cúng trong dịp Tết

ĐVT: %

Trang 21

Hình 13: Vùng miền và lễ cúng trong dịp Tết

ĐVT: %

Trang 22

 Q Vui lòng cho biết các lễ hội bạn thường tham gia trong dịp Tết? [MA] (n=697)

Ngoài Bắn pháo hoa, Hội chợ Tết và Lễ hội hoa là hai lễ hội được nhiều người tham gia tiếp theo trong dịp Tết, lần lượt

chiếm tỷ lệ 72.9%, 65.0% và 52.1% Kết quả khảo sát còn cho thấy ở mỗi vùng miền còn có các lễ hội đón xuân khác nhau

Lễ hội múa rồng

Lễ hội đua thuyền

Thi đấu cờ người

Lễ hội đấu vật

Thi thả chim bồ câu

Lễ hội đánh còn

Lễ hội khác

Không tham gia lễ hội nào

Hình 14: Lễ hội trong dịp Tết

Trang 23

6 LỄ HỘI TRONG DỊP TẾT

Cả nam và nữ đều thường tham gia lễ hội Bắn pháo hoa nhất trong dịp Tết

ĐVT: %

1.6 4.7 7.8 9.6 13.4 14.9 15.8 16.5

30.1

48.8

63.4 71.1

Lễ hội khác

Lễ hội đánh còn Thi thả chim bồ câu

Lễ hội đấu vật Thi đấu cờ người

Nam (n=322)

0.5 6.1 5.1 4.3 4.0 13.1 10.7 12.5

29.6

54.9 66.4 74.4

Nữ (n=375)

Hình 15: Giới tính và tham gia lễ hội

Trang 24

 Q Vui lòng cho biết các lễ hội bạn thường tham gia trong dịp Tết? [MA] (n=697)

Ngoài lễ hội Bắn pháo hoa, Hội chợ, Lễ hội hoa được nhiều người tham gia nhất ở các vùng miền Bên cạnh đó, mỗi miền

có nét đặc trưng với một số lễ hội riêng như miền Nam có Lễ hội múa lân, còn miền Trung là Lễ hội đua thuyền

6 LỄ HỘI TRONG DỊP TẾT

Bắn pháo hoa là lễ hội được đón chờ nhất trong dịp Tết ở tất cả các vùng miền

Hình 16: Vùng miền và lễ hội trong dịp Tết

Trang 25

7 QUÀ TẶNG CẤP TRÊN DỊP TẾT

Có đến 53.9% người được khảo sát có tặng quà cho cấp trên trong dịp Tết này

Đến 53.9% người được hỏi có kế hoạch tặng quà cho cho cấp trên trong dịp Tết Trong đó, nhân viên văn phòng có tỷ lệ tặng quà Tết là 51.0%

 Q Vui lòng cho biết nghề nghiệp hiện tại của bạn? [SA] (n=564)

Trang 26

7 QUÀ TẶNG CẤP TRÊN DỊP TẾT

 Đến 60.9% người nam sẽ tặng quà cho cấp trên trong

dịp Tết Trong khi đó, tỷ lệ này ở nữ giới là 48.6%

 Có khoảng trên 50% số lượng người khảo sát ở từng

vùng miền sẽ tặng quà cho cấp trên trong dịp Tết

 Q Vui lòng cho biết bạn có tặng quà cho cấp trên vào dịp Tết không? [SA] (n=564)

Nữ (n=315)

Hình 18: Giới tính và tặng quà cấp trên

44.7 55.3

Miền Nam (n=291)

Không

Có

Hình 19: Vùng miền và tặng quà cấp trên

 Q [Hình 18] Vui lòng cho biết giới tính của bạn? [SA] (n=564)

 Q [Hình 19] Vui lòng cho vùng miền bạn đang sinh sống? [SA] (n=564)

ĐVT: %

60.9% người nam sẽ tặng quà cho cấp trên vào dịp Tết

Định dạng
Số trang	52
Dung lượng	1,43 MB