phương pháp dạy học phần hóa học hidrocacbon

để giảng dạy hóa học hữu cơ phần hidrocacbon trong quá trình đổi mới phương pháp dạy học hiện nay để ôn thi học tốt đại học sư phạm chuyên ngành hóa học để dùng làm tài liệu trong quá trình học tập cao học chuyên ngành phương pháp dạy học hóa học để hiểu sâu sắc và tìm ra các phương pháp giảng dạy tốt nhất trong quá trình giảng dạy hóa học hữu cơ phần hidrocacbon đây là tại liệu thực sự hữu ích và cần thiết , tặng cho các bạn yêu hóa học , 7k không tính tới chất xám mà chỉ là tiền điện dùng máy tính thui a. Chúc các bạn thành công

CHUYÊN ĐỀ : PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC HÓA

HỌC Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG

ĐỀ TÀI : PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

PHẦN HIDROCACBON

Nhóm 12

5

Sau

Sau

HIĐROCACBON HIĐROCACBON NO HIĐROCACBON HIĐROCACBON THƠM ANKAN XICLOANKAN ANKEN ANKADIEN ANKIN BENZEN, ANKYLBENZEN MỘT SỐ HIĐROCACBON THƠM KHÁC

2 CẤU TRÚC NỘI DUNG

3 CẤU TRÚC LOGIC

HIĐROCACBON HIĐROCACBON NO HIĐROCACBON HIĐROCACBON THƠM ANKAN XICLOANKAN ANKEN ANKADIEN ANKIN BENZEN, ANKYLBENZEN MỘT SỐ HIĐROCACBON THƠM KHÁC

Dẫn xuất của hidrocacbon

PHƯƠNG PHÁP

4 PHƯƠNG PHÁP LOGIC VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

 Bản chất hiện tượng

 Sự giống, khác của các loại hidrocacbon

 Các quá trình biến đổi hóa học

4 PHƯƠNG PHÁP LOGIC VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

D Y H C Ạ Ọ

Ngoài ra: Dạy học theo hợp đồng, dạy học theo góc…

PHƯƠNG PHÁP TRỰC QUAN

Mô

nghiên cứu phát hiện và giải quyết vấn đề

kiểm chứng

PHƯƠNG PHÁP TRỰC QUAN

Ví dụ 1:

• Yêu cầu HS quan sát mô hình cấu trúc không gian của ankan (C3H8, C4H

10), nhận xét, dự đoán tính chất hóa học đặc trưng của ankan và giải thích?

• Khi HS quan sát mô hình phân tử cần yêu cầu HS nhận xét dạng liên kết, trạng thái lai hóa của các nguyên tử cacbon trong phân tử, dạng mạch cacbon, các đồng phân có thể có…

• Từ nhận xét về cấu trúc phân tử, yêu cầu HS dự đoán khả năng phản ứng, phản ứng hóa học đặc trưng và giải thích: Vì sao ankan không hể tham gia phản ứng cộng hợp? Vì sao các ankan tương đối trơ ở điều kiện thường?

PHƯƠNG PHÁP TRỰC QUAN

Ví dụ 2:

Yêu cầu HS quan sát sơ đồ ứng

dụng của ankan trong SGK và trả

lời câu hỏi: Vì sao ankan được dùng

làm nguyên liệu, vật liệu, nhiên

liệu? Phân biệt khái niệm nguyên

liệu và vật liệu?

PHƯƠNG PHÁP TRỰC QUAN

Sử dụng thí nghiệm theo phương pháp nghiên cứu: Phản ứng cộng halogen, phản ứng

oxi hóa bởi KMnO4 của anken, phản ứng đốt cháy axetilen, phản ứng thế vào nhân

benzen …

Ví dụ:

1 GV nêu vấn đề nghiên cứu: Phản ứng cộng halogen của anken

2 GV nêu các giả thuyết:

- Anken sẽ tham gia phản ứng thế với các nguyên tử halogen như ankan

- Anken có liên kết pi kém bền nên sẽ tham gia phản ứng cộng tạo thành hợp chất không màu

3 Đề xuât cách giải quyết: làm thí nghiệm

4 Tiến hành thí nghiệm

5 HS nêu, phân tích và giải thích các hiện tượng từ đó xác nhận giả thuyết đúng

6 Kết luận và vận dụng: Halogen dễ cộng vào nối đôi của anken tạo thành dẫn xuất đihalogen không màu;

Người ta dùng nước brom làm thuốc thử nhận biết anken

PHƯƠNG PHÁP TRỰC QUAN

Sử dụng thí nghiệm theo phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề:

Ví dụ: Vấn đề nghiên cứu “Phản ứng cộng mở vòng của monoxicloankan”

1 Đặt vấn đề: Propan và xiclopropan đều là những hidrocacbon no trong phân tử chỉ chứa liên kết xicshma bền Vậy khi cho những chất này sục qua dung dịch brom thì hiện tượng nào sẽ xảy ra?

2 Tạo tình huống có vấn đề: HS quan sát thí nghiệm và nêu hiện tượng quan sát được: propan không làm mất màu dung dịch brom còn xiclopropan làm mất màu dung dịch brom.

GV yêu cầu HS nghiên cưu các phản ứng cộng H2, Br2, HBr của xiclopropan, xiclobutan, xiclopentan, xiclohexan

GV phát biểu vấn đề:

a) Vì sao cùng là hidrocacbon no có 3C trong phân tử, propan không làm mất màu nước brom nhưng

xiclopropan làm mất màu nước brom?

b) Giải thích xiclopropan làm mất màu nước brom, xiclobutan không có tính chất này?

c) Vì sao xiclopropan, xiclobutan có phản ứng cộng mở vòng, còn xiclopentan và xiclohexan chỉ có phản ứng thế?

3 Giải quyết vấn đề:

4 Kết luận vấn đề:

PHƯƠNG PHÁP TRỰC QUAN

Sử dụng thí nghiệm theo phương pháp kiểm chứng: Phản ứng cộng, phản ứng oxi hóa

bởi KMnO4 ở ankin, ankadien…; tính chất hóa học của stiren, naphtalen…

Ví dụ:

1 Nêu vấn đề nghiên cứu: Tính chất hóa học của ankin

2 HS dự đoán kiến thức mới, hiện tượng TN: Ankin tham gia phản ứng cộng (làm mất màu nước brom), phản ứng oxi hóa không hoàn toàn (làm mất màu KMnO4), oxi hóa hoàn toàn (cháy có muội than), phản ứng trùng hợp

3 Làm thí nghiệm, nêu hiện tượng, so sánh với dự đoán ban đầu

4 Kết luận vấn đề: Tính chất hóa học của ankin

PHƯƠNG PHÁP THÍ NGHIỆM HÓA HỌC

- Với các phản ứng tương đối dễ làm, không độc hại, GV có thể làm thí nghiệm biểu

diễn, HS có thể tự làm thí nghiệm

- Ví dụ: Thí nghiệm điều chế và thử tính chất của metan; etilen, axetilen; tính chất vật lí của benzen, tính chất của toluen…

PHƯƠNG PHÁP PHÁT HIỆN VÀ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

 Phải tạo được mâu thuẫn nhận thức

 Kết hợp với dùng lời (đàm thoại tìm tòi) hoặc làm thí nghiệm

 Chọn các mức độ cho phù hợp với trình độ nhận thức của HS và nội dung của từng bài học

PHƯƠNG PHÁP PHÁT HIỆN VÀ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

=> GV nêu vấn đề và tổ chức cho HS thảo luận nhóm cặp đôi để giải quyết vấn đề

Ví dụ 2: Dựa vào những dữ kiện sau để xác định cấu trúc phân tử benzen:

+ CTCT C6H6 + Không phản ứng với dung dịch Brom, KMnO4

+ Hóa trị C, H

+ Thí nghiệm đốt tờ giấy tẩm benzen thấy cháy nhiều muội

+ Cộng hidro tạo xiclohexan

=> GV cung cấp thông tin cho HS, tạo tình huống để HS phát hiện vấn đề, GV giải quyết vấn đề (thuyết trình và làm thí nghiệm)

PHƯƠNG PHÁP ĐÀM THOẠI TÌM TÒI

GV cấu trúc hệ thống câu hỏi theo logic diễn dịch Cụ thể:

Phân tích đặc điểm cấu trúc phân tử: dạng liên kết, đặc điểm liên kết, xác định nhóm chức quyết định tính chất đặc trưng của chất

Từ đặc điểm cấu trúc phân tử dự đoán tính chất đặc trưng của chất

Dùng thí nghiệm hoặc các dữ kiện thực nghiệm để xác định tính đúng đắn của sự dự đoán

lí thuyết

Nhận xét, kết luận về tính chất của chất

Vận dụng kiến thức thu nhận được

GV chuẩn bị các câu hỏi có các mức độ nhận thức khác nhau và sắp xếp theo logic trên

PHƯƠNG PHÁP ĐÀM THOẠI TÌM TÒI

1 Quan sát công thức cấu tạo, mô hình cấu trúc

phân tử của một số mono xicloankan và cho biết:

.Dạng liên kết giữa các nguyên tử C, H trong

.So sánh góc liên kết giữa các nguyên tử

cacbon trong phân tử có vòng 3, 4 cạnh và 5, 6

cạnh với góc liên kết giữa các nguyên tử ankan

có cùng trạng thái lai hóa sp3

Ví dụ: Hệ thống câu hỏi nghiên cứu tính chất của xicloankan

PHƯƠNG PHÁP ĐÀM THOẠI TÌM TÒI

2 Quan sát bảng tính chất vật lí của một số xicloankan cho biết qui luật biến đổi nhiệt

độ nóng chảy, nhiệt độ sôi, khối lượng riêng và so sánh với ankan?

PHƯƠNG PHÁP ĐÀM THOẠI TÌM TÒI

3 Hãy dự đoán tính chất hóa học đặc trưng của xicloankan?

4 Xicloankan có những tính chất nào giống ankan? Vì sao có sự giống nhau đó?

5 Xicloankan có những tính chất nào khác ankan? Vì sao có sự khác nhau đó?

6 Vì sao ta xếp xicloankan vào hidrocacbon no?

Phiếu học tập

HOẠT ĐỘNG ĐỘC LẬP CỦA HỌC SINH

Khi cho học sinh đọc tài liệu cần đặt ra các yêu cầu:

 Đọc tài liệu, tóm tắt nội dung chính (mô tả bằng lời hoặc bằng sơ đồ, mô hình)

 Đọc tài liệu trả lời câu hỏi, tìm các dẫn chứng minh họa cho nội dung kết luận trong tài liệu

 Đọc tài liệu, thảo luận nhóm, nêu nhận xét, đánh giá, đưa ra những ý tưởng của mình

 Phân tích số liệu thực nghiệ, bảng thống kê, nhận xét rút ra quy luật biến đổi các tham số

PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC DỰ ÁN

• Xăng dầu và cuộc sống

• An toàn vệ sinh thực phẩm – cách làm hoa quả chính nhanh hoặc chậm

• Tìm hiểu về quy trình chế tạo nước hoa

……

PHƯƠNG PHÁP SƠ ĐỒ TƯ DUY

Công thức cấu tạo Công

thức phân tử

Tên thay thế tnc, 0C ts, 0C riêng (g/cm3) Khối lượng

CH2=CH2 C2H4 Eten -169 -104 0.57 (-1100C) CH2=CH-CH3 C3H6 Propen -186 -47 0.61 (-500C) CH2=CH-CH2-CH3 C4H8 But-1-en -185 -6 0.63 (-60C) CH2=C(CH3)2 C4H8 Metylpropen -141 -7 0.63 (-70C)

CH3 C7H14 Hept-1-en -119 93 0.70 (200C)CH2=CH-[CH2]5-

CH3

C8H16 Oct-1-en -102 122 0.72 (200C)

C A

Khi 2 phân tử Etilen tham gia phản ứng