QUYỀN HUY ÁNH Ths... QUYỀN HUY ÁNH Ths... Trudng DH Su Phqm Ky Thudt TP.HCM An Tvdn Dién né n trié u chirng x6e dié n.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
*******************
ISO 9001:2000
GIÁO TRÌNH
AN TOÀN ĐIỆN
Biên soạn: TS QUYỀN HUY ÁNH
Ths LÊ CÔNG THÀNH
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
2004
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA ĐIỆN
*******************
ISO 9001:2000
GIÁO TRÌNH
AN TOÀN ĐIỆN
Biên soạn: TS QUYỀN HUY ÁNH
Ths LÊ CÔNG THÀNH
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
2004
Trang 3W
~
-
-¢
,
@
‘
m BC) c| A0 Dl_JC v/ I\0A0
TAO
,
i-it-w
TS Quvé m HUY ANH - Ths LE cONc
THANH
GIAO
TRiNH
BIEN
KY THU/ : \
T TP
H6 cHi
MINH
-
2004
Trang 4M
1.“
‘
‘
av
w -an
.0
+ -
.|
4\
an
>
bi
w
-
u
u
Ii‘
- m -n - Truéng DH Su
A"
T05" Di?
" G161
THIEU Gizio trinh An Tọ¬
•
n Dién du’ <_Jc bién sogn nhﬕm trang bi cho sinh vié n
ngï¬
•nh Céng Nghé:
Ky Thuét
Dién vﬕ
Cé ng Nghé Dién
— Dié
Tfr nhfrng ki€ n thfrc
co bfm véan tọ¬•n
dién nhiim dim bé io an toiin cho con ngu’6i khi s1? dung viz vzfm hénh thié
-'t
bi dién trong czic loz_1i
mang dié n khéc nhau Gié o trinh g6m 10
chu'dng: I ChLfOI1g 1: Phé n tich céc dang tai
nan
•a dbng dién
d6i
v6i cd mé con ngu’<‘: ii vﬕcé c yé
bﬕy cé c khé i nié m cd bï¬ •
n vé an toén dién nhuz dbng dién tin trong daft, dién zip bu'6c, dién ép tié
Chu’
dng 3: Phén tich an tọ¬
n6i dé't, m2_1ng dié n m{ )t pha vﬕba pha I Chu’dng 4:
Trinh bﬕy
bién phzip bé o vé n6'i dé ft I Chnrdng 5:Gi6i thié u bién phép
tinh
I Chu'dng 6: Trinh bï¬ • y bién phép
bién phép bio ve ch6ng dién zip
cao xém nhép dié n zip thé
'p I Chu'dng 8: Phﬕ n tich céc k§/thu:f1tch6'ng
du'6ng ngu6n vil dufing tin hiéu,
gié
n dién 6 diém I
Chudng 9: Trinh bï¬
y cé c bién phé p an toén,cé
c thié’ t bi béo hrf), céc 10z_1i bié 7n béo, czic yé u ciu an toiln khi sir dung dién
‘I Chlfdng 10:Trinh béy cé
c
bié
n phép sd cifp cfru ngu'6i bi dién gizflt Phn Inc 1,2, 3:Gidi thié u
caic t6 chirc
an toim trong vﬕ ngọ¬•
i mré c, cﬕ
ng nhu’ mét s6 trang Web vé an toxin dié n tié
biéu _: Gizio trinh do TS Quyé n Huy Anh chï¬ • bién v51 ThS Lé C6ng Thénh bié n soan
a bf) mén Dién Khi I-Ioé&
Cung Cé
Su’Pham Ky ThU§[
Thixnh Ph6 I-I6 Chi Minh,tré n
cd s6 tham khé o
céc
tizi lieu
vé an tọ¬• n dién cï¬ •a
B6 Nï¬
•ng
B50 H6 Lao Dc“ _>ng, téi lieu cﬕ a céc hing ABB, Group Schneider vi tï¬ •i lieu ttr Internet Mcpi 37 kié 'n déng gép xin
géi vé b<_“>
mé
Dié n Khi
H06
&
- Tru'? Jng
Ky
Thuzf1tThAnh Ph6
Quin Thu]
08-8972455, Email:
Trang 5Trztéfng DH S11Ph4zm K)? Thugit TP.HCM A" T051" Di?"
CHUGNG
T6NG QUAN vï¬ • TAI NAN
BIEN
1.1 BAT VXN
oi Hién nay,dién né ng dï¬ • du'oc su' dung phi"; bié
'n trong nhiéu linh vu’c (cong nghié
p,
sin
do
du'oc quan
tim trong cong téc
o ho lao dong Khdc vdi céc m6'i nguy hiém khéc, tru'6c khi xé y ra
c6 thé thfiy caic triéu chfrng hoaic phét
hié
tru'6c biing giéc quan,chﬕng han nhu' thanh
kim lo2_1i né ng d6, b6
y v6,mui khi doc , m6'i nguy hié m
dié n chi co thé bié
't du'qc khi tié
xuc vdi céc phéin tfr mang dién,nhung nhu vé iy 151 dﬕco thé
thié
'u hiéiu bié't vé an toiin dién déu c6 thé
i hiéu mot so’khéi niém
vé an toiln dién nhﬕm trénh
du'qc nhu'ng nguy
hié m co thé xéy ra
cho bin thﬕ n cﬕng nhu cho nhﬕ’ng ngu'6i xung quanh 1.2 TAI NAN
BIEN
Tai nan
dié
n c6 thé gfgip 6 bu dang:dién
gié t, d6't chziy dién do ho quang, no v.'?1 hoa hoan 1 Dié
t
Do tié'p xuc v6i céc phé in tfr din dié n co dién zip, co hai dang tié
tié
'p hotjc
gién tié
'p:
A 0 Tié
'p xuc m_1’c tié'p 151 tié 'p xuc cï¬
a co thé ngu’6i vdi céc vét c6 mang dién,
hozic céc
vzit bi hong céch dién 0 Tié
v6i
2 diém c6 dié n zip khéc
nhau luc néy sé co dong dié n di qua nguoi gﬕy ra tai nan dién giét Dï¬
•
n2_1n~
dién ph6 bié
dién zip cao tuy chua chaim phé i,
nhu'ng dién zip cao sinh ra 116 quang dié n mil dong dién ho
quang
chay qua ngirbi khéldn l< hié
nhé
n co thébi
ch5'n
thu’ong hoiic ch€t do ho quang
d6't chziy da thit Tai nan nﬕy
v6i dié
n zip cao luon co bié n
bzio vﬕ
3 Hﬕ a hoan, n6 Do dié u kién vén hﬕnh, dong dién di qua dﬕ
din vu'c_$t qué gidi han cho
phép gﬕy
phzit
nong,
ho quang dién sinh ra khi tié'p xuc dién gï¬
• y nén h6a hozin Do hop chﬕ
't 6 gin cï¬ • c
thi€t bi dié n
c6 dong dié n quzi lcfin, nhiét
do thié't bi dién vuqr qué gidi hgn cho phép
ra <
y thiét hai cﬕ vé con ngu'€5i lﬕn co so vï¬
co
Tnï¬ •CON NGUGI 1 Té c
dung kich thich Du’6i té c dung cﬕ a dong dié n,céc co co bop
h5nlo:
_1n din dé'n tit ma,tim ngirng dzflp Chi v6i mot dong dié n khong 16n
lém,czic co ngu'c débi co
rut
lé
Trang 6Trudng DH Su Phqm Ky Thudt TP.HCM An Tvdn Dién
né n trié u chirng x6e dié n D6'i v6i x6c
dié
n nan nhﬕ n c6 thé phén (mg manh lï¬ •
c dfiu, nhu’ng sau déczic ciim giéc dfin dﬕ n
bi té lié t, nan nhï¬ •n chuyé n din sang trang thaii mé man r6i chét
Dï¬
• y 151 téc
dung kich thich 2
Tzic dung
d6't ché y bï¬ •fi h5 quang dién N6 tz_10 nén st_r hﬕ y diét
16p da ng0i1i,d6ikhi sﬕ
c6 théhﬕy
dié t céc cc! biip, 16p m6, gin vi:xudng Né
trong
mét dié n tich khé r< f>ng trén
nguiii
thi c6 thédin dé
'n tfr vong Dﬕy I51 tzic dung géy chffn thtrdng Thé ng thu'<‘3ng d6t
d6t ché y
do dbng dién gﬕ
y nén d6tn6ngt05\nth:?
trim
né'u gié tri
cﬕ
a dbng dién cï¬ •
ng
ldn vi:thiii gian duy tri dbng dié
T6 ANH HU6'NG
BEN TAI NAN DIEN GIAT Céc yé
• nh hu'<’ Jng dé
'n tai n'z_1n dié n
gizfit bao g6m czic y€
u t6 sau: 1 Gié tri dbng dié n qua ngu'6i Gizi tri dbng dién qua ngu’â‚
¬
Ji quyé
't dinh 151 mét trong cé c y€ u t6
gﬕ y nguy hiéfm cho ngụ¬•i Qua nghién
ciru vii phﬕ n tich czic tai nan dié n, th2“x'y riing
d6i vdi dbng dién xoay chiéu, tin s6 50-6OHz,giétri an tọ¬•n cho ngtrﬕii phï¬ •
nhc’>
hdn
s6
n:
‘1y phﬕi nhéhon 50mA Gizi tri dbng dié n téc
hzii dé'n
con
1.1 : Tri sffdbng dién téc hai dé
'n con ngu’ 6i »7
d6'i v6'i
cô€™the con ngụ¬
i
mA] Dbng dié n xoqy chiéu Dbng dién
mé
Khéng
c6
cﬕm gizic 2+
Ngén tay té
rift
manh Khéng c6 cém
gié c 6+ 7
Biip thit co lai vé rung Dau nhu' kim dim via thfiy néng 8+1O
Tay
khé r6i vét mang dién Né ng ting lén
ré
'tm2_1nh
nhu'ng c6 th§r61 dtrqc, ngén tay, khdp tay, bï¬ • n tziy cﬕ m
thffy
dau 2O+
25
Tay khé ng r6i du’c_!c vzfat mang Néng tﬕ ng lé n v51
biit
dﬕu c6 dién,dau tﬕng lé n
khé
thé’ ! hién tu’qng
diti 3 giï¬ •y H6
hifp bi téliét thi tim bi té liét vii ngirng dé p 2 Thiii gian bi dién giéfat Thé ii gian
énh htréng ldn dé'n t‘1nh trang nguy hiém
vim khé
c nhau
d6'i v6i tinh trang sﬕ
'c khée cﬕ a ngu'6i Gizi tri dbng dién l6n nh5't cho
phép trong thï¬ • ii gian t[gié
y]
dé
khé
ng
t2_10
né
tim
ngirng
dzfxp
d6i
v6i
ngu'6i
khé
via
ngu'6i
yé
'u
du'qc
trinh
bfay
bé
ng
1.2
via
1.3 Th6i
dié
n
i
nhé
ttr
0,1
dé
'n
0,2
y
thi
khé
ng
gï¬
nguy
hiâ‚
¬
1igian
cfmg
ting
do
inh
hu'c’
$ng
phé
né
ng,
Quyé
/
inh
Cé
ng
Thdnh
2
Trang 71 -we
I M»
.-
< 10
4»
s
-,1
um
M1
|
1
N
4-4
1
nu
‘
.5
4-1
q
4-
~ 4-
I j
Todn
Dién 16p sirng trén da bi chcpc thﬕng, dién tr<3
't
cho phép aé khï¬ •ng tao né n tim ngirng
v6'i ngu'b'i yé
'u Dbng dién 1 [mA] 50 100 300 Th6i
gian
dié n gizit t [gié y]1 0,5 0,15 Bing 1.3 Gié 111
l6n
111151 cho phé
p
def khﬕng tao nén
b'i kh< _3e
I[mA]10
60
U )t[ giz’iy] ‘ 30 I
10430
3 2 1 0,4 0,2 0,1 3 Dién tr6' cﬕ a ngu’6i Khi ngu'6i chz_1m vï¬ •o hai c1_1’ c cﬕa
ngu5n dién hay hai diém cﬕa
mé
mz_1ch dién, cd
thé ngu’6i trc’ !thénh mé t bcfa phén cﬕa
mach
dién Dién t1'6 cï¬
a ngu'6i 121 tri
s6 dién tr6 do d1rc_3c gifra hai dién c1_rc dé it trén cd
thé
ng1r6i C6 thé ’ chia dié n tr6 ngu'6i thﬕ nh ba ph5n: dién tr6 16p da
dié
n c1_rc <11:lé
dién 110 bén trong cd mꀙ
< 16 tu’dng
du'dng dié
116 ngu’6i du'c_$c cho
0 1111111 1.1 E Dié
tr?
!
16p da vi tri Ins di
vï¬
•o ngu'E3i C_ <
5 Dién
tn? trong cd thé
ngu'E1i Rng Dié n
{r8 lap da vi
111 Ing “<
11 ra 10161 ngu'6i |
—Hinh 1.1 S0 d5
dién-tr(°! ,
ngu'6i c6 thé duqc xem nhu’ mfpt dién tn’!
mtr 10.0009 dé
-'n 100.0009 SL1’ phﬕ
n b6 dié n tn’!
1'ng trén da (dﬕy khọ¬ •ng til’ 0,05+0,2 cm) c6 dié n tr? !ldn nhiit,tié'p theo IE1 xu’dr1g via da
c6 dién tn’!tu’dng d6'i ldn ,thit vé mziu c6 dié
tr6 bé Né'u mfft 16p
sirng
trén da (bi aim u’ 6t do m6 h6i, bi thu’ 0ng rzich da) thi dién trécï¬
•
a ngu’< ‘Ji
chi
cbn 80+ 1.000Q M2“ 1'thé
a ngudi chi cbn 6O+ 800Q Dién tré’!cï¬
a
ngu'(‘
>
'i khé ng phii c6’ dinh méthay (161 phu thuéc véo nhiéu yé'u t6
nhu': tinh
trang cﬕa 16p sirng trén da, dié
tich V51 zip suift tié
'p xflc, cu'6ng d6 v51 loai dbng
dié
a
ngu’
bi
Lrét
hay c6 m5 hé i, dié n trc? cﬕ
ngu'6i giﬕm Dién tich ti€p mic céng ldn thi dién tré
cﬕ
céng nhé Vdi dié n ép
60V
c6
thâ‚
§
xem
dié
cï¬
lé
nghich
vdi
dié
tich
Khi é
suit
tié
'p
x1'1c
ldn
hdn
1Kg/
cmz
thi
dié
tn?
cï¬
6i
gin nhu
ti
lé
vdi
zip
$1151’
tié 'p
Huy
inh Lé ‘ -
Cé
Thdnh
3 f
Trang 8Trzrdng DH SL1 Phqm K)? Thuqit TP.HCM An Tod/2 Dién
Thï¬
ii gian téc dung cang lﬕu, dién tré nguqi cang giam vi
ting Ién thi aié
“ gm―bi giï¬
• m Xu5ng- B63 v6i da am,dié
cï¬
• a ngu'<‘ )‘i
n tré n C0 thékhé ng
gi6ng
nhau Dié n
•a cd thé,chang han
nhu’
khé hay 5m, thém chi khac nhau né
'u tré
Nguiii
•ng cé ng trinh auqc bié
't
dé
'n la hé tiéu chufin IEC 497 Hé tiéu chuï¬
ban bao cao miéu ta
vting taic déng cﬕ a
thiii gian va dbng
dié
ngu'6i, dukjc trinh bay 6 h‘ mh 1.2
- .—
\
\ §x
i ;Vimg 1: khé ng c6 cam
giac
‘ Vung 2: cé cé m
nhu‘
1
2 Vimg 3: tac d<'_)ng défn
y kh6 lhc'5,1 _ khéng anh hu’ 6ng dé
_ _ - _. _ Vung 4: kha nang
nghgt
tam
that tang lén / / tdi 50% » » 4 Vﬕng 5:kha nang ngh¢
t lam
ma’
:hdn 50% 1 1
A
Hinh
1.2 Vimg tac dé ng cﬕa thiii
gian
va dbng dién lén
Rng
= 1.0009 4 Duiing di dbng dién qua ngu’ 6i Bé ’ dï¬ • nh gia mfrc <16 nguy hié’m
dbng dié n qua ngu'6i,thu’6ng dL_ra vao phï¬ • n lu'c_ing dbng dién chay qua tim va day la
té
c dung nguy hié
m nhéft lam té lié t
tuï¬ • n hoan d§n dé
'n ché't ngudi Ké
't qua nghién cï¬
u cho thiiy phan 1u'qng dbng dié n qua tim theo czic con dxrqng dbng dién qua ngu'5i nhu' sau:
- Ta chain qua Chﬕ n 1 0,4% (kém nguy hiém) 0 Tu’tay qua tay :
trai
qua chan :
3,7%
(nguy hiém) ~ Tit
tay
thu'6ng
'm nhfft vi da s6 ngu'<‘1i déu thuan tay phﬕ i 5 Tin
s6'd6ng
dién Dbng dién mét
va dac
bié
t la dï¬ •mg dién xoay chiéu
tan
s6 cémg nghié
50Hz+6OHz Dié u
nay cé thé ’ giai thich la
do dbng dién tan s6 cé
ng
nghié p tao nén
su’ r6i loan ma con ngu’ <‘ Ji kh6 c6 thé tu’giai phé ng du'6i tac
dung
cï¬ •a
dbng
bé
nhung cï¬
Trang 9I
I
it
I
W
ll
'1
w
4
‘
hi ,1,
‘
In
lit
‘
t
“
dc
,4
~ 4
MI
n +
4-
~ |
tin
,.,t
,
~
I»
1 -a K Trxldng DH Sn Phqm Ky Thins:TP.HCM
vim Bién 6 M6i tru’6ng
"5 GK?5m é nh hu'6ng dé
'n dié n tr6 cﬕ a ngu'6i vi céc vzit czich
dié
n nén cung lé
thay d6i dbng dié n di qua ngu'6i Khi d6 §m cﬕ a méi tru'6ng xung quanh cimg
a 16p da séting lé n,t11'c 15 dié
dc}
iim thi m6 h6i, cé c chit héa hcpc khéc sélim tï¬ • ng 66 din dié
cï¬ •
a da,cu6'icung1Z1m giim
dién tr6
ngu'6i vz‘ 1 d§n dé
'n ting mfrc d6 nguy hiém Khi nhiét
'n m6 h6i hozit dcfmg nhié u hon vb dién tr6 ngu'6i sé giém Mire dc}b§n cﬕ a cd
tr6 cï¬ • a da via énh hu'6ng dé
'n mire d6 nguy hié'm Dgi da $6’ czic
gizit
ngu'6i thi
yé
'u t6 dc} 5m cung gé p phﬕ n quan trqng tzio ra tai min 7 Dién zip cho phép
bio vé an tọ¬•
n xuzft phﬕ
t ti! mcfnt dié n zip dé hinh dung hdn gié tri dbng dién qua ngu'6i nén
trong thuc té
' dbi h6i quy dinh céc
giétri dié
ép mil con ngu6i c6 thé ’ chiu
dung
thuéc
vﬕ o méi tru'6ng‘l:
‘1m vié c cu thé',céng suit ngu6n,khé nﬕng
o dém
an tofm cﬕa bin thin trang thié't bi via phtrdng tié n béo h6 Ngoé
i ra cbn lu’ u 3'1 dé'n xé c sụ¬•
't nguy hié -’m c6
thc“
-§xï¬
•y ra Thé ng thu'6ng ba loai dié n
zip
l6n nh:i't cho phép du'6c quy dinh
I51:
0 Dién ép l6n nhï¬ •
't Umax cﬕa
céc dung cu céim tay,dén
dié
n 0 Dién zip tié'p xuc Utx via dién zip bu’ 6c Ub 0
Bié n ép
cﬕm frng 16n nhift cho phép a Dié
zip cung cziir l6n nhd't cho phép
d6'i v6'i dimg cu aim tay O Bén 380V vdi b6 ngén
cï¬
•ch an toén hay céch ly
v6i dié n ép
liam
viéc 0 Bé
'n 127V hr6i czich dién v6i dï¬ • ft vi s6 dung n6i dift sao cho U“ nh6 hdn 24V 0
Dé 'n 42V thié
'n
24V thié
't bi céch dié n binh thu'6ng b Dién rip cung ed}; ldn nhﬕi cho
phé
p dﬕi v6’
i dén chié h
0 Dé-'n 220V d6i v6i czic dé n c6’dinh hoiic
sï¬
•’ dung 6 nhfrng no'i it n~
gu'6i qua lai - I-)é
'n 127v d6'i v6i dén miic C6 dinh 6 nhfrng mi khénguy hiém
hoiic nguy mé
m
0 Dé
'n 127V d6i v6i dén
vé n5i Gift,bï¬ •o dim Up, nhé hdn 24V 0 Dé'n 24V d6i v6i dén cfim tay hqijc dé n c6 dinh difst 6
via cé nhiéu
ngu’6i qua lai 0 Dé
'n 12V d6i v6i
dén cﬕm
tay hoéjc dén c6 dinh
diit
6
ndi
tiéﬕxzic vd dién rip bzrﬕc
cho
phé
p d6?
v6'i trang thié
't b_i dién zip thziiv 0 40V d6i vdi trang thié't
bi c6 dinh via di dé ng 6
v6i trang thié
khu vt_rc nguy hiém v B50 vétrénh tié
'p xuc gién ti€p
phéi bﬕ
sL_1'
c6 dé loai ngay dién
ép tiéfp xuc via dién
zip bu'6c trong khoing th6i gian
nh6
Trang 10TrL(&ng DH Sit Phqm Ky Thuét
TP.HCM
9 A 1
A’
Bang 1.4 Gidi h: _m cho phep wa dien an tie»Xlic
U»: theo thiii gian cit tc ciia mé y cit khi xuﬕ
't hién dbng dién
rt
giï¬
•y]0,3 , Logzi khu
vgtc
5
0,2
Kb“
125
90 65 55 4s
42
qua lai Kh“ “-'° “gm
250 200 165
150
140 130
12_1i _ O4 0,5 0,6 | 0,7 20,8 Bing 1.5 Gi6’i h2_m
cho
phép cﬕ a dién
mé
hién dbng dié
n
cham
dfft
U1:[V] rt lsiï¬
•y] I Logzi khu vgtc 1 S
0,2 5 Khu
vtrc
ngu’ 6i
thu‘
6ng qua lgi 125 90 65 42 40 55 48 Khu
Vl_1'C
nguiii it qua lz_1i 250 200
165
150 I40 130 125 Thié
it
ii, ’ ngu'<‘ 5i
di lai c6
trang bi bio
h<
_“
>
czich
dién 500 400 330
300
280 0,3 0,4 0,5 I 0,6 0.7’ 20,8 260 250 c Dié n
rip czim zing Bién zip cﬕ m frng
dirqc
dim bio d6 cé ch dié n cﬕa wit liéu céch dién déy din Cifp céch
dié
n vb c:?
1'p
khé
c nhau trinh bay d bï¬ •ng 1.6 - Biing 1.6 Cifp chiu nhiét ciia
véfnt liéu cé ch dién 7 Cd};czich dién Nhié
CI Vdt liéu cdch dién chzi yé'u Y 90 Giï¬ •
'y,vii
cao
cé
c lqai sdn céch dié
n E 120 Bakelit giiiy,nhL_ra Polyamide
B 130
Nh1_i'a
Polyester, mica,thﬕy tinh c6 chit dim, sqi
thï¬
chit
ké
't
•
y
tinh, mica
Mica khé ng