Kiểm toán bắt nguồn từ thuật ngữ “Audit” trong tiếng Latin. Nhưng điều thú vị là từ “Audit” của tiếng Latin lại có nghĩa là người nghe (one who hears). Vào khoảng thế kỷ thứ III trước công nguyên, chính quyền La Mã đã tuyển dụng các quan chức để kiểm tra độc lập về tình hình tài chính và nghe thuyết trình của họ về kết quả kiểm tra này.
Trang 1Quản trị rủi ro
Vì một mục tiêu phát triển an
toàn và bền vững
Nguyễn Phi Long ASA
Thạc sĩ kế toán, thành viên hội kiểm toán Úc
© NPL
Chúng tôi cam kết cùng khách hàng phát triển hướng tới tương lai ! Tư vấn tài chính
Cam kết chung
Trang 2Sơ lược tiểu sử
© NPL Tư vấn tài chính
3
Chúng tôi cam kết cùng khách hàng phát triển hướng tới tương lai !
Mục tiêu khóa học
Xác định được thế nào là “rủi ro” tiềm ẩn.
Đánh giá được ảnh hưởng của rủi ro.
Thu thập và phân tích thông tin đầu vào.
Xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ - phòng
ngừa rủi ro.
Trang 3Nội dung thảo luận
nào?
thống kiểm soát nội bộ.
thống kiểm soát nội bộ.
© NPL Tư vấn tài chính
5
Chúng tôi cam kết cùng khách hàng phát triển hướng tới tương lai !
Bố cục chương trình
Trang 4Khởi động
Lúc 10am, thứ 5 ngày 16 tháng 1 năm 2003, tàu con thoi Colombia
được phóng từ sân bay vũ trụ Kennedy.
81 giây sau khi được phóng, một mảnh gốm cách nhiệt có diện tích
20 inch nặng 2.5 pound đã rơi ra và đâm vào cánh trái con tàu,
trong khi con tàu đang bay với vận tốc hai lần âm thanh 1600 mảnh
vỡ của con tàu thu thập tại sân bay quân sự Barksdale.
Báo cáo của NASA kết luận tàu con thoi hiện tại
không an toàn và một số lỗi kỹ thuật cần được
khắc phục trong thời gian tới Ngoài ra, hệ thống
quản lý của NASA không an toàn trong quản lý hệ
thống và không duy trì được văn hoá an toàn cao.
Trang 5Tác nhân bên ngoài
Tác nhân con người
Tổng quan
Quyền lợi
Trách nhiệm
Trang 6Chúng tôi cam kết cùng khách hàng phát triển hướng tới tương lai !
Rủi ro được chia
Trang 7Liên tục theo dõi và
kiểm soát những chiến
lược quản lý rủi ro
Yếu tố rủi ro
Trang 8Mức độ rủi ro
© NPL Tư vấn tài chính
15
Chúng tôi cam kết cùng khách hàng phát triển hướng tới tương lai !
THƯỚC ĐO RỦI RO Thấp Trung bình Cao
Trang 9Biến thiên của rủi ro khi được
đưa vào như một yếu tố kế hoạch
© NPL Tư vấn tài chính
17
Chúng tôi cam kết cùng khách hàng phát triển hướng tới tương lai !
Mối quan hệ các rủi ro trong
một tổ chức
Trang 10Ο Rủi ro không thể tránh
Ο Rủi ro thấp Ο
Ο Rủi ro chấp nhận được Ο
Ο Rủi ro trong kiểm soát Ο
Stt Hoạt động / thước đo sử dụng Người chịu trách nhiệm Ngày Trạng thái
Người kiểm soát rủi ro
Lĩnh vực rủi ro / đe doạ:
Các dấu hiệu rủi ro chính / xu hướng
Trang 11Rủi ro phi tài chính
Nguyên nhân chủ quan:
Nguyên nhân khách quan:
© NPL Tư vấn tài chính
21
Chúng tôi cam kết cùng khách hàng phát triển hướng tới tương lai !
Rủi ro phi tài chính
Khách quan
Chủ quan
Trang 12Rủi ro phi tài chính
• Điều kiện phát sinh
• Tác nhân trung gian
• Trực tiếp tham gia quá trình rủi ro
Yếu tố con người • Hệ thống (bản chất)
• Cục bộ (hiện tượng)
Rủi ro
© NPL Tư vấn tài chính
23
Chúng tôi cam kết cùng khách hàng phát triển hướng tới tương lai !
Hiện tượng rủi ro
Trang 13Con người – tác nhân trung
Chúng tôi cam kết cùng khách hàng phát triển hướng tới tương lai !
Tương tác giữa quản lý rủi ro
và các cấp quản lý
Trang 14Quan hệ của rủi ro trong các
phần hành hoạt động
© NPL Tư vấn tài chính
27
Chúng tôi cam kết cùng khách hàng phát triển hướng tới tương lai !
Quan hệ của rủi ro trong các
phần hành hoạt động
Trang 15Ngăn ngừa rủi ro
Định kỳ phân tích đánh giá hệ thống, quy trình nghiệp vụ,
Đánh giá các khả năng rủi ro có thể xảy ra đối với mỗi bộ phận, mỗi
hoạt động nghiệp vụ,…
Đánh giá các kế hoạch, các nhiệm vụ sản xuất kinh doanh
Thiết lập và triển khai các biện pháp phòng ngừa phù hợp
Phổ biến, đào tạo quy trình nghiệp vụ (đặc
biệt có liên quan tới an toàn lao động)
Lập hệ thống biển bảng báo hiệu
Kiểm tra, rà soát thường xuyên định kỳ
Trang 16Kế hoạch
© NPL Tư vấn tài chính
31
Chúng tôi cam kết cùng khách hàng phát triển hướng tới tương lai !
Phi tài chính – Hoạt động: 01
mức độ khả năng có thể xảy ra tại doanh nghiệp của
anh / chị.
rủi ro đó.
pháp nào để phòng ngừa những rủi ro đó.
Trang 17 Rủi ro tài chính cũng là rủi ro.
Tại sao cần phải xác định rủi ro tài chính?
Trang 18Chúng tôi cam kết cùng khách hàng phát triển hướng tới tương lai !
Ảnh hưởng của rủi ro tài
Rủi ro cao đem lại khả năng lợi nhuận cao
Quan hệ rủi ro và lợi nhuận
Lợi nhuận
tương tác với
rủi ro
Trang 194 lý do phải quản lý rủi ro tài
chính
Quản lý rủi ro là một phần của công việc quản trị.
Quản trị rủi ro sẽ giảm thiểu tính bất ổn của lợi nhuận.
Quản trị rủi ro sẽ tối đa hóa lợi nhuận cho cổ đông.
Quản trị rủi ro sẽ thúc đẩy an toàn tài chính và năng lực cá
nhân.
© NPL Tư vấn tài chính
37
Chúng tôi cam kết cùng khách hàng phát triển hướng tới tương lai !
Vài ví dụ về rủi ro tài chính
Nguồn: ERisk
Trang 20Xác định rủi ro như thế nào?
Chúng tôi cam kết cùng khách hàng phát triển hướng tới tương lai !
Xác định rủi ro như thế nào?
5 Thiết lập đúng và đủ các chỉ tiêu chuẩn
6 Trả đúng cho mức độ tác nghiệp mong
muốn
7 Cân bằng các lợi ích và các yếu tố chi phí
Trang 21Kiểm soát rủi ro
© NPL Tư vấn tài chính
41
Chúng tôi cam kết cùng khách hàng phát triển hướng tới tương lai !
Thiết lập phạm vi:
Kiểm soát rủi ro
Phân tích và đánh giá rủi ro:
Trang 22Kiểm soát rủi ro
© NPL Tư vấn tài chính
43
Chúng tôi cam kết cùng khách hàng phát triển hướng tới tương lai !
Xử lý và kiểm soát rủi ro:
Phương pháp phân tích
Kiểm tra sức căng (stress testing)
Phân tích theo kịch bản (scenario analysis)
Trang 23Chúng tôi cam kết cùng khách hàng phát triển hướng tới tương lai !
Bản chất hay hiện tượng
Hoạt động: 02
1 Nhân viên bảo vệ của công ty XYZ thường xuyên uống rượu, ban
giám đốc đã thực hiện cảnh cáo lần thứ ba (03) lần trong tháng vừa
qua.
2 Trong khi đi kiểm tra tắt máy lần cuối cùng, trưởng bộ phận kỹ thuật
phát hiện một đoạn ống gaz có nguy cơ sút mối nối, ông đã ghi nhận
vào sổ, tuy nhiên do cuối ngày, mọi công nhân đang ra về nên không
thực hiện sửa chữa ngay mà chỉ ghi nhận để sáng sớm hôm sau sẽ
sửa chữa.
3 Cô A là giám đốc bộ phận kinh doanh của công ty ABC, công ty vừa
thực hiện ký kết hợp đồng hợp tác kinh doanh, giá trị hợp đồng này
rất lớn và sẽ có ảnh hưởng rất lớn đối với công ty trên thị trường,
chắc chắn rằng giá trị cổ phiếu của công ty sẽ tăng khi thông tin này
được công bố Do quá vui mừng vì thành công đạt được, cô A đã kể
cho con trai – 7 tuổi của mình về thành công trên.
Trang 24CRO – Giám đốc quản trị rủi ro
Vai trò của giám đốc quản trị rủi ro
Hệ thống quản trị rủi ro trong doanh nghiệp
Quản trị lợi ích cổ đông
Hệ thống quản trị doanh nghiệp
Nguồn dữ liệu và công nghệ Phân tích rủi ro
Trang 25Hệ thống quản trị doanh
nghiệp
Trách nhiệm của ban điều hành và quản trị gồm:
Xác định rủi ro doanh nghiệp thông qua chính sách rủi ro, mức an toàn vốn,
tỷ lệ nợ,
Đảm bảo doanh nghiệp có (nguồn nhân lực) có kỹ năng quản lý rủi ro.
Thiết lập tổ chức doanh nghiệp và xác định các vai trò và trách nhiệm quản
trị rủi ro kể cả giám đốc quản trị rủi ro – CRO.
Thiết lập “văn hóa doanh nghiệp” bởi thiết lập hệ thống thống nhất từ trên
xuống.
Tạo các cơ hội đào tạo hòa nhập nội bộ từ các bài học tại chính doanh
nghiệp và đào tạo phát triển cá nhân bên ngoài.
© NPL Tư vấn tài chính
49
Chúng tôi cam kết cùng khách hàng phát triển hướng tới tương lai !
Quản trị điều hành
sách rủi ro doanh nghiệp.
mục tiêu trong quá trình thực hiện chiến lược
kinh doanh.
Trang 26Quản trị đầu tư
“Hành động như một nhà quản trị đầu tư”
thông qua việc đặt mục tiêu hoạt động và hạn
mức rủi ro.
Chức năng quản trị đầu tư giúp tạo kết nối
giữa quản trị rủi ro và tối đa hóa giá trị lợi ích
Giảm thiểu chi phí rủi ro.
Tăng cường “sức đề kháng” của doanh
nghiệp.
Trang 27Phân tích rủi ro
Lượng hóa rủi ro
Kiểm soát rủi ro
Điều chỉnh quy trình nghiệp vụ
© NPL Tư vấn tài chính
53
Chúng tôi cam kết cùng khách hàng phát triển hướng tới tương lai !
Nguồn dữ liệu và công nghệ
Hỗ trợ công tác phát hiện rủi ro.
Nâng cao và tăng cường chất lượng dữ liệu.
Trang 28Quản trị lợi ích của cổ đông
Tăng cường “minh bạch” đảm bảo quyền lợi
cổ đông.
Thực hiện chế độ báo cáo nhằm đảm bảo
những chiến lược quản trị rủi ro được thực
1 Giảm thiểu ảnh hưởng mặt trái.
2 Kiểm soát những điều không mong muốn.
3 Tối ưu hóa hoạt động.
Trang 29Quản lý rủi ro trong hoạt động:
Thời gian
© NPL Tư vấn tài chính
57
Chúng tôi cam kết cùng khách hàng phát triển hướng tới tương lai !
Quản lý rủi ro trong hoạt động:
Nghiệp vụ
Rủi ro chênh lệch tỷ giá
Là rủi ro phát sinh trong quá trình chuyển đổi từ
một loại tiền tệ này sang một loại tiền tệ khác.
Rủi ro lãi xuất
Là rủi ro phát sinh khi có sự thay đổi điều chỉnh
chi phí vốn vay ngân hàng.
Trang 30Quản lý rủi ro trong hoạt động:
Nguồn vốn
Nợ:
Là phần vốn huy động từ bên ngoài để tăng
cường cho tài chính của công ty.
Vốn:
Là phần vốn huy động từ các nguồn nội bộ.
© NPL Tư vấn tài chính
59
Chúng tôi cam kết cùng khách hàng phát triển hướng tới tương lai !
Quản lý rủi ro trong hoạt động:
Nguồn vốn
phổ thông Nợ vay
Quyển biểu quyết √
Thời gian thanh toán √
Quyền thanh toán trước cổ phiếu phổ thông trong
trường hợp phá sản √
Phần sở hữu trên lợi nhuận của công ty √
Độ chắc chắn phần thanh toán chi phí / cổ tức √
Tiềm năng của lợi nhuận trên vốn √ √
Tiềm năng không hạn chế của lợi nhuận trên vốn √
Thông tin về công ty phổ biến rộng rãi √ √
Các khía cạnh vốn và nợ từ quan điểm của cổ đông và chủ nợ
Trang 31Quản lý rủi ro trong hoạt động:
Không có trách nhiệm pháp lý phải thanh toán, linh hoạt hơn √
Một động cơ hữu dụng tiềm năng tạo động cơ cho nhân viên √
Đòi hỏi đạt được sự cho phép đối với những hoạt động trọng yếu √ √
Chủ sở hữu hiện tại (có thể là người sáng lập) không phải từ bỏ lợi
Các khía cạnh của nợ và vốn từ quan điểm của lãnh đạo công ty và người vay
Hệ thống phòng ngừa rủi ro
Trang 32Quản lý rủi ro
Hoạt động: 03
© NPL Tư vấn tài chính
63
Chúng tôi cam kết cùng khách hàng phát triển hướng tới tương lai !
1 Giới thiệu công ty
Công ty Leisure là công ty niêm yết FTSE 250 hoạt động trong lĩnh vực giải trí; từ quản lý và sở hữu.
Công ty vừa thực hiện mua hai công ty:
Công ty đang có kế hoạch phát triển những hoạt động kinh doanh sẵn có tại Viễn Đông và Châu Âu
Công ty đánh giá rằng Châu Âu hiện đang thiếu khách sạn bình dân đạt tiêu chuẩn và các câu lạc bộ
tại Viễn Đông còn kém phát triển hơn rất nhiều so với Châu Âu và Bắc Mỹ.
2 Cấu trúc tài chính
Trạng thái nợ của công ty tại 31/12/2002 là:
£ Triệu £ Triệu
Nợ vay ngân hàng (tín dụng) 800 Đáo hạn 400 31/05/2004
400 31/05/2006 Trái phiếu châu Âu 200 Đáo hạn 200 31/01/2008
Thuê tài chính 105
TỔNG NỢ 1,105 1 Công ty thực hiện hoạt động các câu lạc bộ chăm sóc sức khỏe tại Viễn Đông 2 Công ty quản lý các khách sạn bình dân ở Châu Âu Quản lý rủi ro Hoạt động: 03 Các chỉ tiêu Thực tế Chỉ tiêu doanh thu 31/12/2002 31/12/2003 31/12/2004 31/12/2005 Doanh thu 2,106 2,268 2,687 3,256 Lợi nhuận hoạt động trước lãi suất và thuế 200 225 275 335
Chi phí lãi vay ròng (48) (86) (120) (141)
Lợi nhuận sau lãi vay 152 139 155 194
Thuế (46) (49) (49) (52)
Lợi nhuận sau thuế 106 90 106 142
Cổ tức (53) (45) (53) (71)
Lợi nhuận để lại 53 45 53 71 Chi phí khấu hao 105 147 198 243 Chỉ tiêu dòng tiền Dòng tiền thuần từ hoạt động SXKD 285 72 448 493
Chi phí lãi và thuế (94) (135) (169) (193)
Cổ tức (53) (45) (53) (71)
Chi phí vốn (150) (600) (725) (650)
Dòng tiền chi ròng (12) (708) (499) (421)
Bảng cân đối Tài sản cố định 2,060 2,513 3,040 3,447 Tài sản lưu động - Nợ ngắn hạn (WC) (100) 200 225 310
Tổng tài sản - Nợ ngắn hạn 1,960 2,713 3,265 3,757 Nợ đến hạn sau 12 tháng (1,105) (1,813) (2,312) (2,733) 855 900 953 1,024 Vốn cổ phần 245 249 254 260
Quỹ dự phòng 610 651 699 764
< - Dự kiến ->
Trang 33Không có những nguyên tắc nghiêm khắc nào áp đặt mức độ tối đa vay nợ của công ty.
Điều có ý nghĩa phụ thuộc chủ yếu vào ngành công nghiệp mà công ty đang hoạt động,
và trạng thái dòng tiền của công ty; cũng như khả năng của công ty phản ứng lại khi
phát sinh những thay đổi trong môi trường kinh doanh
1 Khả năng thanh toán chi phí lãi vay Nhìn trung các công ty thường muốn duy trì từ 3 đến 4 lần
2 Lợi nhuận trước lãi vay, thuế, khấu hao (EBITDA) / lãi vay Tỷ lệ này nên duy trì từ 5 tới 6 lần
3 EBITDA / Nợ ròng Cần phải mất bao lâu để thanh toán nợ? Tỷ lệ này sẽ lý tưởng khi không thấp hơn từ 0.20 đến 0.25
4 Dòng tiền nhàn rỗi / Nợ vay thuần Tỷ lệ này để đánh giá dòng tiền ròng từ hoạt động sau khi đã thanh toán lãi vay,…
Dòng tiền nhàn rỗi: EBITDA - thuế (thanh toán trong năm) - Chi phí vốn - (+) điều chỉnh tăng (giảm) vốn lưu động
Tỷ lệ nợ và dòng tiền phải được sử dụng trong mối tương quan vòng tuổi nợ trung bình
Dựa trên cơ sở đó, tỷ lệ công ty Leisure như sau:
31/12/2002 31/12/2003 31/12/2004 31/12/2005
Khả năng thanh toán lãi vay 4.17 2.62 2.29 2.38
EBIT / Lãi vay thuần
EBITDA / Lãi vay thuần 6.35 4.33 3.94 4.10
EBITDA / Lãi vay thuần
EBITDA / Nợ vay thuần 0.28 0.21 0.20 0.21
EBITDA / Nợ đến hạn sau 12 tháng
Dòng tiền nhàn rỗi / Nợ vay thuần 0.08 (0.12) 0.04 0.02
Dòng tiền từ hoạt động-lãi-thuế-khấu hao / Nợ đến hạn sau 12 tháng
Ghi chú:
Sẽ có nhiều công ty nhận thấy rằng các tỷ lệ như vậy là quá rủi ro để tài trợ cho chương trình từ
nguồn vốn vay nợ, các công ty khác sẽ có thể tìm các nguồn từ vốn, đặc biệt khi có sự suy giảm của các tỷ lệ qua các năm
< - Dự kiến ->
Dòng tiền nhàn rỗi được tính từ dòng tiền thuần
từ hoạt động - chi phí lãi - thuế - chi phí khấu hao
KIỂM SOÁT NỘI BỘ
Phần 3
Trang 34Tổng quan
hệ thống kiểm soát nội bộ
Hệ thống các phương pháp và chính sách.
Giảm thiểu rủi ro do sai sót, gian lận
Khuyên khích hiệu quả hoạt động và tuân thủ
© NPL Tư vấn tài chính
67
Chúng tôi cam kết cùng khách hàng phát triển hướng tới tương lai !
Mục tiêu kiểm soát nội bộ
Đảm bảo tính chính xác của số liệu.
Giảm thiểu rủi ro do không tuân thủ quy trình
nghiệp vụ và chính sách công ty; do gian lận.
Phòng ngừa sai sót trong quá trình thực hiện
mục tiêu và chiến lược kinh doanh.
Trang 35Nguyên tắc xây dựng
Thống nhất trên toàn hệ thống doanh nghiệp
Phù hợp và tương thích với quy trình nghiệp
vụ và chiến lược kinh doanh của toàn công ty
Kiểm soát trước
Kiểm soát sau
Tính định kỳ và bất thường
Trang 36Ảnh hưởng
từ thói quen quản lý
chéo.
© NPL Tư vấn tài chính
71
Chúng tôi cam kết cùng khách hàng phát triển hướng tới tương lai !
Trắc nghiệm
nó đòi hỏi quá trình học hỏi và cả kinh nghiệm
mà bạn tích lũy được.
điểm như sau:
Trang 373 Nhân viên của tôi luôn được bảo đảm để có thể nắm bắt
được các mục tiêu của công ty.
4 Tôi định hướng mọi người bằng các ví dụ cụ thể.
5 Tôi có các kỹ năng và các nguồn lực cần thiết để có thể
thực hiện nhiệm vụ của mình một cách hiệu quả.
© NPL Tư vấn tài chính
73
Chúng tôi cam kết cùng khách hàng phát triển hướng tới tương lai !
Trắc nghiệm
làm việc với năng suất tối ưu.
nhau theo một sự chỉ đạo thống nhất.
sàng phản hồi lại các ý kiến thắc mắc.
thành đúng thời hạn với kết quả tốt.
bày tỏ các quan điểm riêng.