cấu thành tội phạm

Môc tiªu• Xác định được các yếu tố CTTP và trách nhiệm pháp lý của chủ thể phạm tội phải gánh chịu • Giải các bài tập tình huống • Điều chỉnh hành vi, đấu tranh phòng, chống TP... Căn cứ

BÀI 4.

CẤU THÀNH TỘI PHẠM

Môc tiªu

• Xác định được các yếu tố CTTP và trách nhiệm pháp lý của chủ thể phạm tội phải gánh chịu

• Giải các bài tập tình huống

• Điều chỉnh hành vi, đấu tranh phòng, chống TP

Khái niệm

Là tổng thể các dấu hiệu cơ bản, đặc thùcủa một loại TP cụ thể, được NN q/đ

trong BLHS

định tội

đáng kể m/độ nguy hiểm

theo mức độ nguy hiểm của Hành Vi Phạm Tội

đáng kể m/độ nguy hiểm

theo mức độ nguy hiểm của Hành Vi Phạm Tội

Căn cứ vào mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội hãy xác định loại CTTP:

1 Người nào nhằm chống CQND mà phá hoại việc thực

hiện chính sách KTXH, thì bị phạt tù từ 7 năm đến 15 năm

2 Phạm tội trong trường hợp ít nghiêm trọng thì bị

phạt tù từ 3 năm đến 7 năm

3 Người chuẩn bị phạm tội này bị phạt tù từ 6 tháng

đến 3 năm (Đ115)

VÍ DỤ

Người mẹ nào do ảnh hưởng nặng nề của tư tưởng lạc hậu hoặc trong h/cảnh khách quan đặc biệt mà vứt bỏ con do mình đẻ ra trong

7 ngày tuổi dẫn đến hậu quả đứa trẻ chết thì

bị phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm…

(K2 Đ124)

hiÓm cho x· héi

VÍ DỤ

Người nào đe dọa sẽ dùng vũ lực hoặc có thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần người khác nhằm chiếm đoạt tài sản thì bị phạt tù từ 1 năm đến 5 năm

(K1 Đ170)

VÍ DỤ

Người nào hoạt động thành lập hoặc tham gia

tổ chức nhằm lật đổ chính quyền nhân dân

thì bị phạt như sau:…

(Đ109)

Khách thể

Mặt khách

quan

Mặt chủ quan Chủ thể

Kh¸ch ThÓ

cña Téi Ph¹m

Quan hÖ x· héi

®­îc luËt h×nh sù b¶o vÖ vµ bÞ hµnh vi ph¹m téi

x©m h¹i

Tæ quèc

Quyền con người , quyÒn

vµ lîi Ých hîp ph¸p

QHXH ®­îc LHS b¶o vÖ vµ

bÞ HVPT x©m h¹i

QHXH cô thÓ

bÞ lo¹i téi ph¹m cô thÓ x©m h¹i

VÍ DỤ

Nhóm QHXH là KT loại trong chương các tội

XP tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của con người là quyền sống, quyền được bảo

hộ về tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm

VÍ DỤ

Khách thể trực tiếp của tội giết người là quyền

sống của con người

các đối tượng vật chất

Con

người

HËu qu¶

nguy hiÓm cho x· héi

Mèi quan hÖ nh©n qu¶ gi÷a hµnh vi vµ hËu qu¶

C¸c biÓu hiÖn

kh¸c

Nh÷ng biÓu hiÖn

ra bªn ngoµi thÕ giíi kh¸ch quan

b»ng H×nh thøc cô thÓ

thÓ hiÖn ra bªn ngoµi thÕ giíi kh¸ch quan

Có thể bằng lời nói hoặc việc làm

Có thể chỉ xảy ra một lần hoặc lặp

đi lặp lại

hành động

pt

Chủ thể phải

có nghĩa vụ hành động

Không

hành động

Điều kiện để buộc người KHĐ phải chịu

TNPL

Chủ thể phải

có đầy đủ điều kiện để thực hiện nghĩa vụ

2.3 các dạng cấu trúc đặc biệt của HVKQ

tộikéodài

tội liên tục

tội

ghép

HËu qu¶ cña téi ph¹m

3.1 Kh¸i niÖm

Hµnh vi

thiÖt h¹i

khác

í nghĩa của hậu quả

Là TTTN hoặc TTGN TNHS

Căn cứ

đánh giá

mức độ nguy hiểm

HV phải chứa

đựng khả

năng thực tế làm phát sinh HQ

HQ xảy

ra là

sự hiện thực hoá khả năng thực tế

phương tiện

Dấu hiệu nào là dấu hiệu luôn luôn bắt buộc trong mọi CTTP?

Mặt chủ quan

Định nghĩa về lỗi

Vô ý

Thái độ tâm lý của người phạm tội đối với:

Lỗi

Cố ý

Thể hiện dưới dạng

Hành vi

Hậu quả

Xử sự phù

hợp với quy

định của PL

Người phạm tội

xử sự trái PL

Có lỗi

Có điều kiện

Lựa chọn

không lựa chọn

Cố ý

Trực tiếp Gián tiếp

Vô ý

Vì quá tự tin

Vì cẩu thả

phải thấy trước HQ

có thể thấy trước HQ

không thấy trước HQ

Trường hợp hỗn hợp lỗi

Hậu quả

tình tiết

lỗi

cố ý vô ý

xem

điều 104, 111 BLHS

cấu

thành

tăng

nặng

Sự kiện bất ngờ

sự kiện

bất ngờ

không buộc thấy trước hâụ qủa

người gây hậu quả

không thể thấy trước Hậu Qủa

TP cố ý mới có động cơ

Thực hiện HV

Con người

Động lực thúc đẩy

Động cơ

PT

Chỉ TP th c hi n v i ự ệ ớ

l i cố ý trực tiếp ỗ mới có mục đích Ch th Ủ Ể

MỤC ĐÍCH

PHẠM TỘI

4 Sai lầm và ảnh hưởng của sai lầm đối với TNHS

sai lầm

nhận thức không

đúng

đắn về:

những tình tiết thực tế của HV

tính chất pháp lý của hành vi

sai lÇm vÒ c«ng cô ph.tiÖn

CT cña TP

Cá nhân

Pháp nhân thương mại

qua

CÁ NHÂN

Đạt độ tuổi luật định

NL TNHS

qua

NLTNHS ®iÒu khiÓn kh¶ n¨ng

hµnh vi

kh¶ n¨ng nhËn thøc hµnh vi

vµ

sÏ h oµn

thiÖ

n d

Çn q

ua q u¸

tr×n

h g i¸o d

ôc v

µ t

ù g i¸o d

ôc

t×nh tr¹ng kh«ng cã NLTNHS ( 21) Đ

BÖnh kh¸c

T©m thÇn

Kh¶ n¨ng nhËn thøc hµnh vi

hoÆc hoÆc

kh«ng cã n¨ng lùc tr¸ch nhiÖm h×nh sù

Kh¸i niÖm

Các bệnh về thể chất gây tổn hại

về TT

Các bệnh rối loạn hoạt động của não

mất khả năng NT

mất k.năng ĐKHV

Tnhs

Quyết định

dấu hiệu tâm lý

Tại sao trường hợp người bị say rượu thực hiện hành vi phạm tội lại bị coi là TP?

có lỗi vì thực hiện HV pt

tự tước bỏ khả năng

Điều Khiển HV

tự tước bỏ khả năng nhận thức

có lỗi vì tự đặt mình vào tình trạng say

mất khả năng

đ/kh HV

mất khả năng nhận thức

say

đến mức

không

có lỗi

đối với

tt say

Tuổi chịu TNHS của cỏ nhõn

Điều 12

Về một số TP theo quy định tại K2 Đ12

về mọi TP, trừ những TP

BL cú qđ khỏc

từ đủ 14

đến dưới 16 tuổi

từ đủ 16 tuổi trở lên

phải

chịu

trách nhiệm

hình

sự

CÁCH XÁC ĐỊNH TUỔI CỦA NGƯỜI PHẠM TỘI TRONG TRƯỜNG HỢP KHÔNG BIẾT TUỔI CỦA NGƯỜI NÀY?

nghĩa vụ

độ tuổi

quan hệ gia đình

chức vụ quyền hạn

những dấu hiệu khác liên quan:

chủ thể

đặc biệt của tp

Chủ thể đặc biệt của tội phạm

Kiểm tra

Khẳng định đúng hay sai? Vì sao?

1 Người mắc bệnh tâm thần khi thực hiện hành

vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong BLHS thì không phải chịu trách nhiệm hình sự

2 Người bị cưỡng bức về thân thể thì không phải

chịu trách nhiệm hình sự về xử sự gây thiệt hại cho xã hội được quy định trong BLHS

3 Người từ đủ 16 tuổi trở lên khi thực hiện bất kỳ

HVPT nào đều bị truy cứu TNHS

ĐIỀU KIỆN

Tháng 9-2008, phát hiện công ty Vê đan xả thải 45.000m3 /tháng chất thải ra sông Thị Vải trong suốt 14 năm (từ 1994)

1 K/n và cách phân loại CTTP

2 Các dấu hiệu của 4 yếu tố CTTP

Ghi nhớ