Chinh phục lý thuyết sinh trong đề thi THPT quốc gia Your dreams – Our missionBẢNG PHÂN LOẠI SỐ LƯỢNG CÂU HỎI CÁC CHƯƠNG TRONG ĐỀ THI ĐẠI HỌC – THPT QUỐC GIA Phần Minh họa 2015 2015 Di t
Trang 1Chinh phục lý thuyết sinh trong đề thi THPT quốc gia Your dreams – Our mission
BẢNG PHÂN LOẠI SỐ LƯỢNG CÂU HỎI CÁC CHƯƠNG TRONG ĐỀ THI ĐẠI HỌC – THPT QUỐC GIA
Phần
Minh họa 2015
2015
Di truyền
học
Cơ chế di truyền và biến dị
Tính qui luật của hiện tượng di truyền
Di truyền học quần thể
Ứng dụng di truyền học
Di truyền học người
Tiến hóa
Sinh thái
học
Hệ sinh thái, sinh quyển và bảo vệ môi trường
LOVEBOOK.VN | 1
Trang 3ĐỀ THI THPT QUỐC GIA NĂM 2015 MÔN SINH
HỌC Khó…dài…khó đột
biến!
Đó là 3 từ mà anh chị Lovebook nhận xét sơ bộ về đề thi năm 2015 môn Sinh học Tuy nhiên, trước khi
đi vào phân tích đề thi năm 2015, hãy cho anh đôi lời muốn với các em về cách nhìn nhận môn Sinh của
người học sinh lớp 12
Theo anh chị được biết, đa số các em chọn và đầu tư môn Sinh học ngay từ đầu năm học lớp 12 hay nói
khác đi là các em các đọc được những dòng anh chị viết trong cuốn sách này thì ắt hẳn 90%, thậm chí 99%
các em sẽ chọn khối ngành Y - Dược và trong 90 - 99% này, 80% các em sẽ chọn ngành Bác sĩ đa khoa làm
nguyên vọng 1 của mình trong kì thi THPT Quốc gia, 10% các em sẽ chọn ngành Dược sĩ Đại học… Thật vậy,
đó là một xu hướng chung của xã hội, về nhu cầu việc làm, về danh dự của gia đình,… cha
mẹ ai cũng mong
muốn con mình trở thành bác sĩ, điều này làm cho các em ấp ủ, nuôi lớn ước mơ trở thành bác sĩ của mình
Tháng 7/2015 đã qua đồng nghĩa với kì thi THPT Quốc gia đã kết thúc, đầu tháng 8 các thí sinh cũng bắt
đầu nộp hồ sơ xét tuyển NV1 vào các trường Đại học, Cao đẳng,… Nếu các em quan tâm vấn đề này sẽ không
khó để các em biết được thông tin về danh sách xét tuyển và thống kê phổ điểm của các thí sinh nộp vào các
ngành, các trường hot nhất hiện nay, đứng đầu là khối ngành Y Dược, đặc biệt là ngành Bác sĩ đa khoa của
các trường Đại học Y, Y-Dược trên cả nước, thứ hai đó là ngành Kinh tế đối ngoại của Đại học Ngoại Thương,
sau đó là các trường Đại học Bách Khoa, Đại học Sư phạm,… Nhưng để liên quan đến môn Sinh học, anh chị
chỉ đề cập đến khối ngành Y-Dược
Cũng như bao người nghĩ, và đó cùng là sự thật năm nay, các ngành “hot” của khối Y-Dược như Y, Y-Dược,
Nha sẽ ngừng xét tuyển ở NV1 (từ 1/8 đến 20/8) vì đã đủ chỉ tiêu, bản thân là một sinh viên năm nhất của
Đại học Y Dược TP.HCM, anh chị thường lên mạng vào trang web trường… để theo dõi bảng cập nhật danh
sách học sinh xét tuyển hay thống kê phổ điểm của ngành Bác sĩ đa khoa Các em cũng biết rồi đó, phổ điểm
của thí sinh nộp vào năm nay cao ngất ngưỡng, cao tới nỗi không thể tin được, điều đó đã nói lên phần nào
về phản ánh độ khó của đề thi 2015 cũng như độ hot của khối ngành Y-Dược như dòng dung nham đang
chảy… Và cuối cùng các thí sinh đạt 27 điểm;…; 27,75 điểm cũng rút hồ sơ Ngoài ra anh chị nhận thấy ở
mỗi mức điểm, thí sinh đồng hạng với nhau rất nhiều cho nên để xếp hạng các thí sinh này mỗi trường đã
đưa ra các qui tắc ưu tiên 1, 2… cho riêng mình Ví dụ như nếu các em nộp hồ sơ vào trường anh thì ngành
Chinh phục lý thuyết sinh trong đề thi THPT quốc gia Your dreams – Our mission
LOVEBOOK.VN | 3
Trang 4Bác sĩ đa khoa sẽ ưu tiên và các ngành còn lại sẽ xếp các em có điểm thi môn Sinh học cao hơn đứng trước
trong trường hợp các em đồng điểm nhau hoặc ngành Dược sĩ là môn Hóa học Ngoài ra trong năm nhất,
năm hai ở các trường Y hoặc các trường dạy chuyên ngành liên quan đến Sinh học thì các môn như Sinh học
tế bào ( lớp 10), Di truyền (lớp 12) sẽ được nhắc lại cho nên Bộ cũng đang hướng đề thi Sinh học sao cho
gần gũi với chương trình Đại học, làm sao để tăng nhiều câu hỏi liên quan đến chương trình lớp 10
Theo truyền thống từ lâu rồi đến những năm 2013, 2014, các em có thể nghe các anh chị, thầy cô nói
rằng “ Môn Sinh học là môn dễ ăn nhất và dễ kiếm điểm nhất trong 3 môn Toán, Hóa, Sinh của khối B ” Một
câu nói khác còn sốc hơn nữa cho các em thi năm nay, đó là “ Đề thi môn Sinh học đối với các em giỏi sẽ giải
dư thời gian ” hay “ 9 điểm môn Sinh học là chuyện làm được ” Thật vậy, những câu nói trên hoàn toàn
đúng, nhưng chỉ đúng với đề thi Sinh học ngày xưa thôi ! Đề thi Sinh học năm 2015 đã có bước chuyển mình
mạnh mẽ và trở thành môn khó kiếm điểm thứ hai sau Vật lý trong các môn tự nhiên Toán – Lý – Hóa –
Sinh, tức môn khó nhất trong tổ hợp Toán – Hóa – Sinh, thay vì những năm trước môn Sinh nằm ở vị trí cuối
cùng trong 4 môn tự nhiên này Đây là hai trong những điều anh sẽ chứng mình cho các em:
Chinh phục lý thuyết sinh trong đề thi THPT quốc gia Your dreams – Our mission Chinh phục lý thuyết sinh trong đề thi THPT quốc gia Your dreams – Our mission
LOVEBOOK.VN | 4 LOVEBOOK.VN | 4
Trang 50
1600
0
1400
0
1200
0
1000
0
Phổ điểm môn Sinh
học trong kì thi THPT Quốc Gia
2015
16941
15477
8000
6000
4000
2000
0
277 19 1095
3476
1808
705 35
Mức điểm
Mức độ nhiều thí
sinh
Số thí sinh đạt 8 trở 24.519 (2,6%) 10.705 (2,3%) 15.491 (3,4%) 2.548 (1,7%)
Nhận xét
về môn Sinh học
- Số lượng thí sinh dự thi thấp nhất, mức độ đa số đạt được thấp nhất
Kết luận
- Môn Sinh ít được các em lựa chọn cho mình trong kì thi THPT Quốc gia
- Chủ yếu dành cho các em xét tuyển tổ hợp Toán – Hóa – Sinh hoặc thí sinh tự
do thi lại
- Số ít còn lại các em chọn môn này để phòng ki rớt tổ hợp chính Toán – Lý –
Hóa hoặc các em đi theo tổ hợp Toán – Văn - Ngoại Ngữ, chọn môn Sau đây, anh chị sẽ đi vào nội dung chính- Đề thi THPT Quốc gia môn Sinh học 2015 để cho các em thấy cách nhìn bao quát hết các khuất mắt trong đề thi
Đề thi 2015 môn Sinh học vẫn nằm trong khuôn khổ đề thi 2 trong 1:
- 30 câu đầu chiếm 60% số điểm bài thi, hoàn toàn không có trở ngại gì cho các em có
ý định xét
tuyển vào các ngành có tổ hợp môn là Toán, Hóa, Sinh vì đây chỉ là những câu để xét tốt nghiệp không xứng
đáng với các em
Số
thí
si
nh
Trang 6- 20 câu sau chiếm 40% số điểm bài thi gồm những câu tương đối khó và dài dòng dành để phân
loại học sinh và xét tuyển Đại học – Cao đẳng , không có câu hỏi quá khó tượng tự như bất đẳng thức, GTLN,
GTNN của môn Toán, nhưng dù sao đây cũng là 1 trong những bước chuyển mình mạnh mẽ của đề thi Sinh
học
Cấu trúc đề thi về số lượng câu hỏi ở từng chương và nội dung của từng chương có sự
thay đổi đáng kể:
- Đề thi minh họa 2015 hoặc đề thi 2015 đã thể hiện quan điểm mới của Bộ trong việc tăng cường câu
hỏi mở, hạn chế các câu hỏi mang tính chất học thuộc bài mới biết làm
- Bằng chứng là ở 2 chương của phần Tiến hóa, số lượng câu hỏi đã giảm xuống từ mức 9-10 câu
xuống còn 5-6 câu (bảng phân loại số lượng câu hỏi)
- Phần Di truyền học và Sinh thái học tăng từ 30-31 câu lên 33 câu và từ 10 câu
lên 11-12 câu
Trang 7- Phần kiến thức thực hành trong phòng thí nghiệm như quan sát kính hiển vi, phẩmnhuộm NST,… hay kiến thức thực tiễn như môi trường… bắt đầu xuất hiện “lấp ló”nhưng không đến mức làm khó học sinh. Câu 11 Các hình thức sử dụng tài nguyên thiên nhiên:
(1) Sử dụng năng lượng gió để sản xuất điện
(2) Sử dụng tiết kiệm nguồn nước
(3) Tăng cường trồng rừng đểcung cấp đủ nhu cầu cho sinh hoạt và phát triển công nghiệp
(4) Thực hiện các biện pháp: tránh bỏ hoang đất, chống xói mòn và chống ngập mặn cho đất
(5) Tăng cường khai thác than đá, dầu mỏ, khí đốt phục vụ cho phát triển kinh tế
Trong các hình thức trên, có bao nhiêu hình thức sử dụng bền vững tài nguyên thiên
nhiên?
Trích trong đề thi chính thức kì thi THPT Quốc gia 2015- mã đề 159
Câu 5 Khi làm tiêu bản tạm thời để quan sát nhiễm sắc thể dưới kính hiển vi, cần sử dụng oocxêin axêtic để
A.nhuộm màu các nhiễm sắc thể
B.các nhiễm sắc thể tung ra và không chồng lấp nhau
C.cố định các nhiễm sắc thể và giữ cho chúng không dính vào nhau
D các nhiễm sắc thể co ngắn và hiện rõ hơn
Trích trong đề thi minh họa kì thi THPT Quốc gia 2015
Câu 2 Trong thí nghiệm thực hành lai giống đểnghiên cứu sự di truyền của một tính trạng
ở một số loài cá
cảnh, công thức lai nào sau đây đã được một nhóm học sinh bố trí sai?
A.Cá mún mắt xanh × cá mún mắt đỏ
B.Cá mún mắt đỏ× cá kiếm mắt đen
C.Cá kiếm mắt đen × cá kiếm mắt đỏ
D Cá khổng tước có chấm màu × cá khổng tước không có chấm màu
Trích trong đề thi chính thức kì thi THPT Quốc gia 2015-mã đề 159
- Đặc biệt trong các câu hỏi của phần Di truyền học, phần kiến thức về Nguyên phân, Giảm phân đã có xuất hiện trở lại, đây là một nội dung liên quan đến chương trình lớp 10
mà chỉ đề cập qua loa trong quá trình giảng dạy ở phần Đột biến NST Hay về chu trình học hay xa hơn là đề thi Sinh học sẽ thay đổi cấu trúc, nội dung để trải khắp chương trình
3 năm: 10, 11, 12
Câu 37: Hình vẽ sau đây mô tả hai tế bào ở hai cơ thể lưỡng bội đang phân bào Biết rằng không xảy ra đột biến; các chữ cái A, a, B, b, c, D, M, n kí hiệu cho các nhiễm sắc thể Theo lí thuyết, phát biểu nào sau đây đúng?
A.Hai tế bào đều đang ở kì sau của nguyên phân
B.Khi kết thúc quá trình phân bào ở hai tế bào trên thì từ tếbào 1 tạo ra hai tế bào lưỡng bội, từ tế bào 2
tạo ra hai tế bào đơn bội
C.Bộ nhiễm sắc thể của tế bào 1 là 2n = 4, bộ nhiễm sắc thể của tế bào 2 là 2n = 8
D Tế bào 1 đang ở kì sau của giảm phân II, tế bào 2 đang ở kì sau của nguyên phân
Trích trong đề thi chính thức kì thi THPT Quốc gia 2015-mã đề 159
Trang 8Đề thi không chỉ đòi hỏi kiến thức bao quát và vững chắc mà còn yêu cầu khả năng đọc hiểu văn bản và khả năng tính toán của học sinh:Với số lượng 8 trang và những hàng chữ dày dặc trong đề thi 2015, các em cũng có thể thấy đối với người học sinh thiếu khả năng đọc hiểu văn bản trong tình huống này sẽ
có cảm thấy lo sợ và lúng túng để xử lí lý đề bài vì bị áp lực thời gian Kĩ năng đọc hiểu rất quan trọng không chỉ ở môn Văn hay các môn Khoa học Xã hội khác, vì từ ngữ Việt Nam của mình rất phong phú và đa dạng dựa trên vào đặc điểm này người ra đề sẽ cố tình gài bẫy các em trong từng câu chữ.Trong khoảng thời gian 90 phút, đề thi năm 2015, các em học sinh giỏi có chiến thuật làm hết các câu hỏi trong đề sẽ chỉ đủ thời gian để giải, không có thời gian coi lại và kiểm tra bài làm của mình Như thế các em cũng đủ hiểu tại sao rồi phải không? Anh xin lấy ví
dụ về một câu hỏi dài cần tính toán nhiều của năm 2015, các em nhớ là đặt mình trong hoàn cảnh ngồi trong phòng làm bài thi nhé!!!
Câu 42: Ở một quần thểngười, bệnh M do một trong hai alen của một gen quy định Một cặp vợ chồng: Hùng
bị bệnh M còn Hương không bị bệnh M, sinh được con gái là Hoa không bị bệnh M Hoa kết hôn với Hà, Hà
không bị bệnh M và đến từ một quần thể khác đang ở trạng thái cân bằng di truyền có tần
số alen gây bệnh
M là 1/10, sinh được con gái là Hiền không bịbệnh M Một cặp vợ chồng khác là Thành và Thủy đều không
bị bệnh M, sinh được con gái là Thương bị bệnh M và con trai là Thắng không bị bệnh M Thắng và Hiền kết
hôn với nhau, sinh con gái đầu lòng là Huyền không bị bệnh M Biết rằng không xảy ra đột biến mới ở tất cả
những người trong các gia đình Dựa vào các thông tin trên, hãy cho biết, trong các dự đoán sau, có bao
nhiêu dự đoán đúng?
(1) Xác suất để Huyền mang alen gây bệnh M là 53/115
(2) Xác suất sinh con thứ hai là trai không bị bệnh M của Thắng và Hiền là 115/252
(3) Có thể biết chính xác kiểu gen của 5 người trong các gia đình trên
(4) Xác suất để Hà mang alen gây bệnh M là 5/11
Trích trong đề thi chính thức kì thi THPT Quốc gia 2015-mã đề 159
Đối với học sinh giỏi hay làm bài tập về phả hệ dạng tương tự như thế này ít nhất mất 3 phút để đọc đề
và làm ra đáp án nha các em, bài không khó nằm trong dạng bài tập của những đề thi thử những đòi hỏi các
em phải đọc đề nhanh và tính toán toán
Đề thi có hình thức câu hỏi phong phú
Trong đề thi năm 2014, cũng như đề minh họa 2015, đề thi đã bắt đầu xuất hiện những câu hỏi chọn số
phát biểu đúng mà ở môn Hóa học đã ra, nhằm cảnh báo cho mọi người biết năm 2015 sẽ
ra dạng này Thật
vậy, đề thi 2015 đã ra nhiều câu dạng này và những cây này trở thành những câu hỏi phân loại yêu cầu
người làm bài phải làm hết các ý nhỏ trong đề nên tốn rất nhiều thời gian, cả lí thuyết lẫn bài tập dạng này
đều ra được cả
Câu 1 Trong các phát biểu sau, có bao nhiêu phát biểu đúng về nhiễm sắc thểgiới tính ở động vật?
(1) Nhiễm sắc thể giới tính chỉ tồn tại trong tế bào sinh dục, không tồn tại trong tế bào xôma
(2) Trên nhiễm sắc thể giới tính, ngoài các gen quy định tính đực, cái còn có các gen quy định các tính
trạng thường
(3) Ở tất cả các loài động vật, cá thểcái có cặp nhiễm sắc thể giới tính XX, cá thể đực
có cặp nhiễm sắc
thể giới tính XY
(4) Ở tất cả các loài động vật, nhiễm sắc thể giới tính chỉgồm một cặp tương đồng, giống nhau giữa giới
Trang 9đực và giới cái.
Trích trong đề thi minh họa kì thi THPT Quốc gia 2015
Câu 45: Ở một loài thực vật lưỡng bội, alen A quy định thân cao trội hoàn toàn so với alen
a quy định thân
thấp; alen B quy định hoa đỏtrội hoàn toàn so với alen b quy định hoa vàng Cho 3 cây thân thấp, hoa đỏ(P)
tự thụphấn, thu được F1 Biết rằng không có đột biến xảy ra Theo lí thuyết, trong các trường hợp về tỉ lệ
kiểu hình sau đây, có tối đa bao nhiêu trường hợp phù hợp với tỉ lệ kiểu hình của F1?
(1) 3 cây thân thấp, hoa đỏ: 1 cây thân thấp, hoa vàng
(2) 5 cây thân thấp, hoa đỏ: 1 cây thân thấp, hoa vàng
Trang 10(3) 100% cây thân thấp, hoa đỏ.
(4) 11 cây thân thấp, hoa đỏ: 1 cây thân thấp, hoa vàng
(5) 7 cây thân thấp, hoa đỏ: 1 cây thân thấp, hoa vàng
(6) 9 cây thân thấp, hoa đỏ: 1 cây thân thấp, hoa vàng
Trích trong đề thi chính thức kì thi THPT Quốc gia 2015-mã đề 159
Một số dạng câu hỏi khác cũng xuất hiện:
Dạng bảng:
Câu 27 Bảng sau đây cho biết một số thông tin về sự di truyền của các gen trong tế bào nhân thực của động
vật lưỡng bội :
Trong các tổ hợp ghép đôi ở các phương án dưới đây, phương án nào sau đây đúng :
A 1-d, 2-c, 3-e, 4-b, 5-a B 1-c, 2-d, 3-b, 4-a, 5-e C 1-e, 2-d,
3-c, 4-b, 5-a D 1-d, 2-b, 3-a, 4-c, 5-e
Trích trong đề thi chính thức kì thi THPT Quốc gia 2015-mã đề 159
Dạng hình ảnh:
Câu 34: Sơ đồ bên mô tả một sốgiai đoạn của chu trình Nitơ trong tự nhiên Trong các phát biểu sau, có bao
nhiêu phát biểu đúng?
(1) Giai đoạn (a) do vi khuẩn phản nitrat hóa thực hiện
(2) Giai đoạn (b) và (c) đều do vi khuẩn nitrit hóa thực
hiện
(3) Nếu giai đoạn (d) xảy ra thì lượng nitơ cung cấp cho
cây sẽ giảm
(4) Giai đoạn (e) do vi khuẩn cố định đạm thực hiện
Hợp chấthữu cơ chứa nitơ (e)
NO
-N2
NH4
(d)
+
NO
-Một số giai đoạn trong chu trình nitơ
Trích trong đề thi chính thức kì thi THPT Quốc gia 2015-mã đề 159
Dạng cho tổ hợp đúng, sai:
Câu 31: Sơ đồ bên minh họa lưới thức ăn trong một hệsinh thái gồm các loài sinh vật: A, B,
C, D, E, F, H Cho
các kết luận sau về lưới thức ăn này:
1 Hai alen của một gen trên một cặp
nhiễm sắc thể thường a Phân li độc lập, tổ hợp tự do trong quá trình giảm phân giao tử.
2 Các gen nằm trong tế bào chất
b Thường được sắp xếp theo một
3 Các alen lặn ở vùng không tương
đồng của nhiễm sắc thể giới tính X c Thường không được phân chia đồng
đều
4 Các alen thuộc các locut khác
nhau trên
d Phân li đồng đều về giao tử trong quá trình giảm phân
5 Các cặp gen thuộc các locut
khác nhau trên các cặp nhiễm sắc thể
khác nhau e Thường biểu hiện kiểu hình ở giới dịgiao tử nhiều hơn ở giới đồng giao tử
3
2
