BÀI TẬP LUẬT HÀNH CHÍNH Việt Nam đã ngày càng chú trọng đến nguồn pháp luật là tiền lệ pháp,phong tục tập quán và coi đó là một nguồn,thậm chí là nguồn quan trọng trong hầu hết các luật. Tuy nhiên, tập quán cũng như tiền lệ pháp lại không được coi là nguồn của luật hành chính. Phong tục tập quán thường gắn liền với từng vùng miền nhất định, điều này mâu thuẫn với tính thống nhất của nhà nước, không phù hợp với tính chất quản lý nhà nước,do đó không thể là nguồn của luật hành chính. Trong việc thực hiện nguyên tắc pháp chế xây dựng nhà nước pháp quyền, mỗi cơ quan chỉ hoạt động trong quyền hạn của mình do pháp luật quy định. Pháp luật của cơ quan này không áp dụng cho các cơ quan khác được. Do đó cũng không thừa nhận tiền lệ pháp là nguồn của luật hành chính. Đó là về thành phần của nguồn pháp luật, trong luật hành chính, đặc điểm của nguồn pháp luật cũng có điểm khác là tính ổn định thấp. Quy phạm pháp luật hành chính có tính ổn định không cao vì quản lí nhà nước là một hoạt động năng động do những nhiệm vụ mà nó thực hiện luôn luôn thay đổi, phát triển.Đặc điểm này của nguồn luật đem đến những thuận lợi riêng nhưng cũng gây ra không ít khó khăn cho hoạt động quản lí hành chính nhà nước. Chúng ta có thể nhận ra điều này thông qua các VBQPPL cụ thể.
Trang 1ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
- -KHOA LUẬT
BÀI TẬP LUẬT HÀNH CHÍNH
Nhóm sinh viên thực hiện:
Nguyễn Thị Trung Anh : 1416610005 Nguyễn Thị Ngọc Châm: 1416610007
Giảng viên hướng dẫn:
Hà Nội 04-2016
Mở bài
Trang 2Việt Nam đã ngày càng chú trọng đến nguồn pháp luật là tiền lệ pháp,phong tục tập quán và coi đó là một nguồn,thậm chí là nguồn quan trọng trong hầu hết các luật Tuy nhiên, tập quán cũng như tiền lệ pháp lại không được coi là nguồn của luật hành chính Phong tục tập quán thường gắn liền với từng vùng miền nhất định, điều này mâu thuẫn với tính thống nhất của nhà nước, không phù hợp với tính chất quản lý nhà nước,do đó không thể là nguồn của luật hành chính Trong việc thực hiện nguyên tắc pháp chế xây dựng nhà nước pháp quyền, mỗi cơ quan chỉ hoạt động trong quyền hạn của mình do pháp luật quy định Pháp luật của cơ quan này không áp dụng cho các cơ quan khác được Do đó cũng không thừa nhận tiền lệ pháp là nguồn của luật hành chính Đó là về thành phần của nguồn pháp luật, trong luật hành chính, đặc điểm của nguồn pháp luật cũng có điểm khác là tính ổn định thấp Quy phạm pháp luật hành chính có tính ổn định không cao vì quản lí nhà nước là một hoạt động năng động do những nhiệm vụ mà nó thực hiện luôn luôn thay đổi, phát triển Đặc điểm này của nguồn luật đem đến những thuận lợi riêng nhưng cũng gây ra không ít khó khăn cho hoạt động quản lí hành chính nhà nước Chúng ta có thể nhận ra điều này thông qua các VBQPPL cụ thể
Khuyết điểm:
Một số VBQPPL có tính ổn định quá thấp: biểu hiện ở nhiều văn bản chưa có hiệu lực thi hành hoặc thời gian thi hành ngắn đã “được” đề nghị sửa đổi, bổ sung Đôi khi, các phần sửa đổi, bổ sung lại không quá cấp thiết, quan trọng; nội dung “lặt vặt”, “lắt nhắt”…; làm khó cho người dân, tổ chức và cơ quan thực thi pháp luật cũng “rối”, khó áp dụng Điều này còn gây gây nên những lãng phí không đáng có, hơn nữa còn lãng phí công sức, thời gian, tốn kém kinh tế cho việc đầu tư nghiên cứu
Trang 3Việc thường xuyên ban hành các văn bản thay thế, sửa đổi bộc lộ tính không thống nhất, thiếu đồng bộ, thiếu khả thi của nguồn luật hành chính cũng như trình tự ban hành văn bản thiếu chặt chẽ, khoa học và hợp lý Chính điều này đã gây ra khó khăn trong việc quản lý, lưu trữ và công tác hệ thống hóa các VBQPPL Điều này đòi hỏi các nhà quản lý phải thường xuyên theo dõi sự thay đổi, gây nên những hạn chế nhất định trong việc áp dụng các văn bản.Vì vậy, việc nắm được kết quả rà soát trở nên khó khăn, nên tình trạng cơ quan quản lý áp dụng văn bản đã bị bãi bỏ hoặc hết hiệu lực còn tồn tại
Luật hành chính là ngành luật có khối lượng quy phạm rất lớn Điều này không chỉ xuất phát từ sự phức tạp và phạm vi điều chỉnh rộng của luật hành chính mà còn do tính chất của hoạt động quản lí nên có rất nhiều cơ quan ở các cấp khác nhau ban hành những văn bản có cấp độ hiệu lực khác nhau chứa quy phạm pháp luật hành chính Từ thực tế đó dẫn đến tình trạng là các văn bản – nguồn của luật hành chính chồng chéo, mâu thuẫn, thiếu đồng bộ, hoặc bỏ trống nhiều vấn đề không được điều chỉnh Điều đó đã làm ảnh hưởng tới việc thực hiện, áp dụng chúng, gây ra nhiều khó khăn, vướng mắc trong hoạt động quản lí hành chính nhà nước
Ưu điểm:
Đại đa số các trường hợp quy phạm pháp luật hành chính điều chỉnh các quan hệ xã hội của đời sống xã hội mà những quan hệ xã hội thì luôn luôn vận động và biến đổi không ngừng Ưu điểm của tính không ổn định ở đây là tính chất nhanh chóng khắc phục được tình trạng lỗi thời, giúp pháp luật hành chính mang tính thời sự cập nhật, làm cho nội dung các quy định của pháp luật hành chính phù hợp với tính chất của việc quản lý nhà nước, với những nhu cầu của quản lý hành chính nhà nước trong nền kinh tế thị trường Chính vì vậy, việc thay thế, sửa đổi
Trang 4các QPPL không còn phù hợp với hiện trạng xã hội là điều cần thiết, giúp pháp luật
đi vào đời sống
Các văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) thường xuyên được sửa đổi
bổ sung, được thay thế bởi các VBQPPL khác Điều này giúp chất lượng văn bản ngày càng được nâng cao, ngày càng khắc phục tình trạng văn bản ban hành không đúng thẩm quyền, không đảm bảo tính thống nhất.Tình trạng văn bản không phù hợp với tình hình địa phương giảm đáng kể Hình thức của văn bản cũng ngày càng
cơ bản đáp ứng được theo yêu cầu luật định đồng thời nội dung có sự thừa hưởng những ưu điểm và hạn chế khuyết điểm của nguồn luật hành chính trước đó
Tính không ổn định của nguồn luật hành chính cho thấy tính chất dễ sửa đổi, giúp đa dạng các QPPL, tạo thành 1 nguồn luật hành chính phong phú Ngoài
ra giúp phát huy tính mềm dẻo,linh hoạt của các QPPL điều chỉnh Từ đó thúc đẩy sự phát triển của khoa học luật hành chính
LUẬT KHIẾU NẠI TỐ CÁO
Quyền khiếu nại tố cáo của công dân đã được quan tâm sâu sắc từ rất sớm Việc nhận đơn thư khiếu tố được Hồ Chủ Tịch đặt ở tầm cao ngang với việc đi giám sát công việc thực tế ở các cấp chính quyền Điều 2 Hiến pháp 1946 quy định: “Nhận đơn khiếu nại của nhân dân; điều tra hỏi chứng, xem xét các giấy tờ của Uỷ ban nhân dân hoặc các cơ quan của Chính phủ cần thiết cho công việc giám sát”
Sau khi Hiến pháp năm 1980 được ban hành, ngày 27/11/1981, Hội đồng Nhà nước đã ban hành Pháp lệnh qui định việc xét, giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân Có thể nói, đây là văn bản pháp lý đầu tiên qui định một cách tập trung, đầy đủ và chi tiết về việc tiếp nhận và giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân
Trang 5Pháp lệnh năm 1981 gồm những qui định chung về quyền khiếu nại, tố cáo và thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo (Chương I); việc tiếp nhận các khiếu nại,
tố cáo (Chương II); thẩm quyền và thời hạn xét, giải quyết khiếu nại, tố cáo (Chương III); việc quản lý kiểm tra công tác xét, giải quyết khiếu nại, tố cáo (Chương IV); việc xử lý vi phạm (Chương V) và Điều khoản cuối cùng (Chương VI)
Qua thực tiễn hơn 10 năm thi hành Pháp lệnh qui định về việc xét, giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân, Nhà nước ta quyết định ban hành Pháp lệnh khiếu nại, tố cáo của công dân năm 1991 thay thế cho Pháp lệnh năm 1981.Có thể nói, những qui định của Pháp lệnh năm 1991 có nhiều điểm thể hiện sự đổi mới về mặt nhận thức quyền khiếu nại, quyền tố cáo của công dân cũng như công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo Đây là một ưu điểm của tính không ổn định Các QPPL sau có thời gian và kinh nghiệm để giải quyết những khuyết điểm của QPPL trước đó, đồng thời mang tính cập nhật, thực tiễn và tiến bộ Tuy nhiên cũng phải thừa nhận rằng, sự đổi mới đó còn rất ít cơ sở thực tế để phát huy hiệu lực và hiệu quả Những qui định về trình tự, thủ tục cũng tỏ ra không thực tế và quá trình thực hiện có nhiều vi phạm kể cả người khiếu nại, tố cáo cũng như cơ quan, tổ chức có thẩm quyền và trách nhiệm giải quyết
Tháng 12 năm 1998, Quốc hội đã thông qua Luật khiếu nại, tố cáo thay thế cho Pháp lệnh khiếu nại tố cáo của công dân năm 1991 và như vậy cơ chế giải quyết khiếu kiện hành chính được thực hiện theo qui định của các văn bản này cho đến nay đã có những kết quả nhất định,đồng thời cũng bộc lộ những vấn đề khó khăn bất cập mà đến nay cần nghiên cứu và Nhà nước ta cũng đang có chủ trương tiến hành đổi mới nhằm nâng cao hiệu quả của công tác này
Tại kỳ họp 5 Quốc hội khoá XI đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật khiếu nại, tố cáo Tuy nhiên những điểm sửa đổi, bổ sung chỉ là những điểm không cơ bản, giải quyết kịp thời một số vấn đề nảy sinh trong thực
Trang 6tiễn Chính vì vậy cũng ngay tại kỳ họp này, Quốc hội đã ra nghị quyết số 30/2004/QH11, trong đó nêu rõ “Chính phủ khẩn trương tiến hành tổng kết toàn diện việc thi hành Luật khiếu nại, tố cáo năm 1998, làm cơ sở cho việc nghiên cứu sửa đổi cơ bản Luật khiếu nại, tố cáo, xây dựng cơ chế hữu hiệu để giải quyết các khiếu kiện hành chính phù hợp với tình hình thực tế của nước ta và thông lệ quốc tế”
Kết luận
Nguồn pháp luật ổn định vẫn có nhiểu ưu điểm,đặc biệt là giảm thiểu được chi phí,công sức hơn so với nguồn pháp luật có tính ổn định không cao Từ thực tế những khuyết điểm trên, thiết nghĩ các cơ quan quản lý cần phải có những biện pháp cụ thể, hiệu quả để nâng cao tính bền vững cho nguồn luật hành chính đồng thời đảm bảo được tính khả thi Hiện nay, công tác kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa VBQPPL, đặc biệt là các VBQPPL hành chính ngày càng được coi trọng, dần dần trở thành một hoạt động thường xuyên Công tác này giúp địa phương nhiều trong việc phát hiện những văn bản mâu thuẫn, chồng chéo, hết hiệu lực để trình cấp có thẩm quyền xem xét sửa đổi, bổ sung hay bãi bỏ