BAI DIEU KIEN_ MOT SO VD TOAN CAU

1.3 Nguyên nhân * Nguyên nhân chính: Dân số thế giới tăng nhanh do tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên cao, đặc biệt gia tăng chủ yếu ở các nước thế giới thứ III các nước đang và chậm phát

The Global Village

rachelfarrell@pdst.ie

Hiện nay trên phạm vi toàn cầu có rất nhiều vấn đề cấp bách Tuy nhiên do thời gian và trình độ có hạn nên chúng em xin đề cập đến một số vấn đề sau đây:

• Cạn kiệt và suy thoái các loại tài nguyên…

A Biến đổi khí hậu toàn cầu

A Biến đổi khí hậu toàn cầu

1. Biến đổi khí hậu toàn cầu và suy giảm tầng ôzôn: 1.1 Biến đổi khí hậu toàn cầu:

3 TÁC ĐỘNG

kiệt.

bình đẳng.

… kéo theo chi phí tài chính lớn để giải quyết các vấn đề liên quan

A Biến đổi khí hậu toàn cầu:

4 GIẢI PHÁP

• Cần phải cắt giảm khí thải, kiểm soát lượng khí thải công nghiệp (khí nhà kính)

Bằng cách: hạn chế sử dụng nhiên liệu hóa thạch, tìm ra các nguồn nhiên liệu khác thay thế (năng

lượng Mặt Trời, địa nhiệt, năng lượng gió, năng lượng sóng, nhiên liệu sinh học…)

• Ngăn chặn nạn phá rừng, trồng và bảo vệ rừng

• Tiết kiệm điện

Một số động vật đã và đang có nguy cơ tuyệt chủng

Linh trưởng mắt đỏ, sống ở đảo Siau của Indonesia

Ung thư da

Lỗ thủng tầng ôzôn

B DÂN SỐ VÀ DI DÂN QUỐC TẾ

1.1 Tổng quan về dân số thế giới

According to Harter (2,000) Shrinking the population of the world at the end of the 20th C to 100

people would look like the following.

100 people in the world

100people in the world

100 people in the world

100 people in the world

100 people in the world

100 people in the world

100 people in the world

( Nguồn: Ngân hàng thế giới

Hiểu thế giới – Các mối quan hệ quốc tế)

2 3 4

5 6

7 8 9

1.2 Gia tăng dân số

- Quy mô dân số thế giới ngày càng lớn Mật độ dân số ngày càng cao

CƠ CẤU DÂN SỐ PHÂN THEO CÁC CHÂU LỤC NĂM 2013 (đơn vị

%)

60.3 13.4

10.4

9

BẢN ĐỒ CÁC QUỐC GIA THEO MẬT ĐỘ DÂN SỐ

NĂM 2015

• Tình hình tăng dân số ở các nước thế giới thứ nhất:

- Gia tăng tự nhiên rất thấp, thậm chí bằng 0 hoặc âm.

- Cơ cấu dân số già

- Chỉ chiếm 20 % dân số và 15% số dân tăng lên hàng năm của thế giới

Dân số thế giới có quy mô ngày càng lớn và vẫn tiếp tục tăng lên Tuy nhiên giữa các nhóm nước tình hình tăng dân số và quy mô dân số không giống nhau

• Tình hình tăng dân số ở các nước thế giới thứ ba:

- Gia tăng tự nhiên cao

- Phần lớn cơ cấu dân số trẻ

- Chiếm 80% dân số và 95 % số dân gia tăng hàng năm của thế giới

* Nguyên nhân chung:

- Quan điểm lạc hậu của một số nước phương Đông như: trọng nam khinh nữ, trời sinh voi, trời sinh cỏ, muốn con trai, muốn đông con “nhà đông con là nhà có phúc”,…

- Là hậu quả của việc quan hệ tình dục sớm và bừa bãi Mỗi năm có khoảng 15 triệu phụ nữ trong độ tuổi 15 đến 17 tuổi sinh đẻ chiếm khoảng 10% tổng số các trường hợp sinh con hằng năm trên thế giới

1.3 Nguyên nhân

1.3 Nguyên nhân

* Nguyên nhân chính: Dân số thế giới tăng nhanh do tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên cao, đặc biệt

gia tăng chủ yếu ở các nước thế giới thứ III (các nước đang và chậm phát triển)

Bản đồ các quốc gia và vùng lãnh thổ theo tỷ suất sinh năm 2013

(https://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%C3%A1_t%E1%BA%A3i_d%C3%A2n_s%E1%BB%91#/media/File:Fertility_rate_world_map_2.png)

- Riêng đối với các nước thế giới thứ nhất, do:

+ kinh tế phát triển, quyền con người được tôn trọng đúng nghĩa,

+ trào lưu tôn thờ chủ nghĩa độc thân của giới trẻ;

+ xu hướng các cặp vợ chồng sinh ít con (thậm chí là không muốn có con) để có điều kiện hưởng thụ cuộc sống

dẫn đến gia tăng dân số thấp

1.4 Tác động:

* Nhìn chung gia tăng dân số nhanh có tác động lớn về nhiều mặt kinh tế xã hội và môi trường

a/ Với các nước thuộc thế giới thứ 3, có kết cấu dân số trẻ, gia tăng tự nhiên cao

- Thuận lợi: dân số đông nguồn lao động dồi dào; nguồn lao động bổ sung hàng năm lớn; thị trường tiêu thụ rộng lớn kích thích sản xuất phát triển

- Khó khăn: tăng trưởng kinh tế, tích lũy giảm; giải quyết việc làm, nhà ở, tệ nạn XH; phân hóa

giàu nghèo, bất bình đẳng về kinh tế; chất lượng cuộc sống khó được nâng cao; Ô nhiễm môi trường; cạn kiệt tài nguyên…

b/ Với các nước thuộc thế giới thứ nhất, có kết cấu dân số già, gia tăng tự nhiên thấp

- Thuận lợi: + Nguồn lao động nhiều kinh nghiệm

+ Trẻ em ít, giảm gánh nặng phụ thuộc,

+ Chất lượng cuộc sống được nâng cao

- Khó khăn: + Thiếu lực lượng lao động

+ Gánh nặng về phúc lợi xã hội

1.5 Giải pháp:

- Mỗi quốc gia cần đề ra chiến lược phát triển dân số một cách toàn diện, triệt để phù hợp

với điều kiện cụ thể của từng nước

- Đối với các nước thế giới thứ 3: thực hiện giảm tỉ lệ gia tăng dân số trên cơ sở giảm tỉ lệ sinh,

bằng nhiều biện pháp, chính sách kìm hãm gia tăng dân số

- Đối với các nước thế giới thứ nhất: cần thực hiện các giải pháp thúc đẩy gia tăng dân số trên cơ

sở tăng tỉ lệ sinh một cách hợp lý

- Trong năm 2015 có khoảng 1 triệu người nhập cư đã đặt chân tới lãnh thổ Châu Âu Đây được xem là làn sóng di dân, tị nạn lớn nhất kể từ sau chiến tranh thế giới thứ II

Mặt tiêu cực của nơi đi là mất một nguồn lao động tương đối lớn dẫn đến sự chênh lệch giàu nghèo, khoảng cách về trình độ dân trí ngày càng lớn

d Giải pháp:

Ở một góc độ kinh tế - xã hội nào đó, thì ngăn chặn di cư không được coi là giải pháp để phát triển kinh tế xã hội Mà thực tế, trong rất nhiều trường hợp phải khuyến khích di cư nhằm cân bằng hóa lại nền kinh tế toàn cầu Bởi bản chất của di cư phần lớn là do kinh tế, do thu nhập thấp; từ nơi có thu nhập thấp đến nơi có việc làm và thu nhập cao Từ đây bức tranh phân bố nguồn lao động được cân bằng lại, dẫn đến sự cân bằng lại

Đối với nơi đến: Mặt tích cực là bổ sung thêm nguồn lao động, đặc biệt là nguồn lao động chất xám, nguồn vốn ở những nước phát triển Đa dạng bản sắc văn hóa nơi đến

Tiêu cực chính là bộc lộ sự chênh lệch về trình độ dân trí; sự khác biệt về văn hóa – xã hội là mầm mống gây xung đột xã hội, màu da, …

Cũng tùy trường hợp mà đối với nơi có dân di cư nhiều: cần có các giải pháp tích cực nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống, nâng cao thu nhập; ngăn chặn hiện tượng di cư, chảy máu chất xám; tránh hiện tượng di dân ồ ạt Hoặc đối với nơi có dân nhập cư ồ ạt thì cần tìm cách kìm hãm hoặc ít nhất là làm chậm lại làn sóng nhập cư ồ ạt! Phải có các giải pháp phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống ,…

a. Biểu hiện:

+ 40 nước phương Bắc chỉ chiếm 15% dân số nhưng chiếm tới 50% thu nhập thế giới+ 20% dân số giàu nhất chiếm 80% của cải của thế giới

+ 20 % nghèo nhất thế giới chỉ chiếm 1% của cải của thế giới

+ Hơn 1,3 tỉ người có thu nhập <1 USD/người (nghèo tuyệt đối)

(Nguồn: Trích tư liệu bài giảng TS Nguyễn Tường Huy)

C BẤT BÌNH ĐẲNG VÀ NGHÈO ĐÓI

+ Bất bình đẳng giới

+ Bất bình đẳng trong phân bố đất đai.

+ Bất bình đẳng về quyền con người, kinh tế…

b Tác động :

+ Sự mất cân bằng kéo theo sự chênh lệch giữa các quốc gia trong phát triển.

+ Là nguyên nhân sâu xa bùng nổ các vấn đề an ninh, chính trị hiện nay trên thế giới,

+ Bất bình đẳng dẫn tới hàng loạt các thách thức mang tính toàn cầu: chiến tranh, nghèo đói, dịch bệnh,….

Khoảng 852 triệu người, chiếm 15% dân số thế giới trong tổng số

người bị đói sống ở nhóm nước đang phát triển, trong đó chiếm phần lớn

ở Châu Phi Trong khi chỉ có 16 triệu người suy dinh dưỡng ở các nước phát triển.

5/13/16

- Tỉ lệ nghèo đói biến động không giống nhau ở từng khu vực.

Với dữ liệu từ các chỉ số phát triển của Ngân hàng Thế giới, bản đồ Tài chính Toàn cầu trên cho ta

Thế giới nếu đo bằng của cải năm 2015

* Tác động của nghèo đói trong quan hệ quốc tế

- Trên bình diện quốc gia : nghèo đói được xem như là một hiểm họa, cảnh báo về những xung đột và bạo lực trong nội bộ quốc gia; bên cạnh đó là hàng loạt những vấn đề xã hội như vấn đề dân số, cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên, ô nhiễm môi trường sống, bệnh tật, các tệ nạn xã hội

và vấn đề di dân,… Từ đó ảnh hưởng đến quan hệ với bên ngoài

- Trên bình diện quốc tế :

đề toàn cầu có ý nghĩa chính trị đặc biệt quan trọng, nó là nhân tố có khả năng gây bùng nổ những bất ổn chính trị, xã hội và nếu trầm trọng hơn có thể dẫn tới bạo động và chiến tranh ” không chỉ trong phạm vi một quốc gia mà là cả thế giới.

d Giải pháp

- Thiết lập hệ thống bảo trợ xã hội, giảm thiểu chênh lệch xã hội về mọi mặt giáo dục, chất lượng cuộc sống,….

- Thực hiện các biện pháp tăng trưởng kinh tế toàn diện

+ Nghĩa vụ của các nước phát triển

./ Mở rộng thương mại với các nước kém phát triển

./ Đầu tư vốn tư nhân vào các nước chậm phát triển

./ Việ trợ cho các nước chậm phát triển

+ CNH các nước đang phát triển:

./ CNH thay thế hàng nhập khẩu

./ CNH hướng về xuất khẩu

+ Phát triển bền vững (không làm tổn hại đến tương lai)

(Nguồn: Trích tư liệu bài giảng TS Nguyễn Tường Huy)

• An ninh tôn giáo

• An ninh biên giới

• An ninh thông tin

• An ninh môi trường

BIỂU HIỆN - TÁC ĐỘNG

• Một là, các thế lực hiếu chiến tiếp tục thực hiện chiến lược “đánh đòn

phủ đầu” lợi dụng đòn tấn công chống lại “chủ nghĩa khủng bố”ra sức lộng hành đe doạ hoà bình chủ quyền của các quốc gia dân tộc

BIỂU HIỆN - TÁC ĐỘNG

• Hai là, quan hệ giữa các nước lớn tiếp tục đan xen cả hai mặt đấu tranh và thoả hiệp Một

mặt, vì lợi ích của dân tộc, quốc gia và giai cấp mà họ đại diện, họ tìm cách xoa dịu những mâu thuẫn, tìm những điểm tương đồng để hợp tác tránh đối đầu Mặt khác, cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa đơn phương, sự lộng hành của các thế lực hiếu chiến sẽ gia tăng.

• Hai là, quan hệ giữa các nước lớn tiếp tục đan xen cả hai mặt đấu tranh và thoả hiệp Một

mặt, vì lợi ích của dân tộc, quốc gia và giai cấp mà họ đại diện, họ tìm cách xoa dịu những mâu thuẫn, tìm những điểm tương đồng để hợp tác tránh đối đầu Mặt khác, cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa đơn phương, sự lộng hành của các thế lực hiếu chiến sẽ gia tăng.

BIỂU HIỆN - TÁC ĐỘNG

• Ba là, phong trào nhân dân thế giới chống chiến tranh bảo vệ hoà bình, độc lập dân tộc sẽ

tiếp tục phát triển Cuộc đấu tranh chống mặt trái của toàn cầu hoá do chủ nghĩa tư bản chi phối sẽ tiếp tục tăng cao Tuy nhiên, các lực lượng đấu tranh cho hoà bình, độc lập dân tộc, tiến bộ xã hội hiện nay vẫn chưa có sức mạnh thống nhất.

• Ba là, phong trào nhân dân thế giới chống chiến tranh bảo vệ hoà bình, độc lập dân tộc sẽ

tiếp tục phát triển Cuộc đấu tranh chống mặt trái của toàn cầu hoá do chủ nghĩa tư bản chi phối sẽ tiếp tục tăng cao Tuy nhiên, các lực lượng đấu tranh cho hoà bình, độc lập dân tộc, tiến bộ xã hội hiện nay vẫn chưa có sức mạnh thống nhất.

BIỂU HIỆN - TÁC ĐỘNG

• Bốn là, xu thế toàn cầu hoá về K.tế sẽ tiếp tục phát triển Hiện đã có 150 nước tham gia WTO,

trong thời gian tới sẽ có thêm nhiều nước tham gia Cuộc cách mạng KH và CN trên các lĩnh vực: vật liệu, công nghệ sinh học và tin học sẽ diễn ra mạnh mẽ hơn Tình hình đó sẽ mở ra nhiều cơ hội mới, đồng thời đặt ra nhiều thách thức mới.

• Bốn là, xu thế toàn cầu hoá về K.tế sẽ tiếp tục phát triển Hiện đã có 150 nước tham gia WTO,

trong thời gian tới sẽ có thêm nhiều nước tham gia Cuộc cách mạng KH và CN trên các lĩnh vực: vật liệu, công nghệ sinh học và tin học sẽ diễn ra mạnh mẽ hơn Tình hình đó sẽ mở ra nhiều cơ hội mới, đồng thời đặt ra nhiều thách thức mới.

• Năm là, tình hình K.tế TG sẽ tiếp tục không ổn định

Cuộc khủng hoảng của các trung tâm kinh tế lớn sẽ

tiếp tục trầm trọng thêm gây bất ổn định trên thị

trường tài chính Khoảng cách giữa các nước CN

phát triển và các nước CN đang phát triển sẽ ngày

càng rộng ra Các cuộc tranh chấp trên biển và tranh

chấp về nguồn dầu khí sẽ gay gắt hơn.

• Năm là, tình hình K.tế TG sẽ tiếp tục không ổn định

Cuộc khủng hoảng của các trung tâm kinh tế lớn sẽ

tiếp tục trầm trọng thêm gây bất ổn định trên thị

trường tài chính Khoảng cách giữa các nước CN

phát triển và các nước CN đang phát triển sẽ ngày

càng rộng ra Các cuộc tranh chấp trên biển và tranh

chấp về nguồn dầu khí sẽ gay gắt hơn.

BIỂU HIỆN –

TÁC ĐỘNG

TÌNH HÌNH KHU VỰC ĐÔNG NAM Á

• Mâu thuẫn về sắc tộc, tôn giáo làm bùng nổ những cuộc xung đột ở một số quốc gia khá nghiêm trọng Sự tranh chấp giữa các nước ngày càng tăng Bằng những hiệp định song phương và đa

phương về hợp tác chống khủng bố, và các thế lực phản động can thiệp sâu hơn vào khu vực,

kích động li khai, lôi kéo các nước kém phát triển vào quĩ đạo của mình, kiềm chế các nước lớn

trong khu vực.

GIẢI PHÁP

GIẢI PHÁP

GIẢI PHÁP