GCAL de muc 4,5

Khái niệm Dập thể tích là phương pháp biến dạng kim loại ở trong khuôn, sự biến dạng của kim loại bị hạn chế theo mọi chiều bởi bề mặt của lòng khuôn... Phân loại Dựa vào đặc điểm biến

4 Dập thể tích (rèn khuôn).

4.1 Khái niệm

Dập thể tích là phương pháp biến dạng kim loại ở trong khuôn, sự biến dạng của kim loại bị hạn chế theo mọi chiều bởi bề mặt của lòng khuôn

4.2.1 Ưu điểm (so với rèn tự do):

4.2 Đặc điểm

- Chế tạo phôi có hình dạng phức tạp

- Độ chính xác và độ bóng bề mặt phôi cao; chất lượng sản phẩm đồng đều và ít phụ thuộc tay nghề công nhân

- Năng suất cao, dễ cơ khí hoá và tự động hóa

4.3 Phân loại

4.3.1 Phân loại theo trạng thái nhiệt của phôi: Rèn

khuôn nóng và rèn khuôn nguội

4.3.2 Phân loại theo cách bố trí lòng khuôn: Rèn

trong khuôn có một lòng khuôn và rèn trong khuôn có nhiều lòng khuôn

4.3.3 Phân loại theo thiết bị gia công: Rèn khuôn

trên máy búa, rèn khuôn trên máy ép thủy lực, rèn

khuôn trên máy ép dập nóng…

4.3.4 Phân loại theo kết cấu lòng khuôn: Rèn trong

khuôn kín và rèn trong khuôn hở

4.3.4 Phân loại theo kết cấu lòng khuôn: Rèn trong

khuôn kín và rèn trong khuôn hở

Khuôn có lòng khuôn kín (a); Khuôn có lòng khuôn hở

(b)

Hình 4.2 Kết cấu khuôn dập thể tích

a) Rèn trong khuôn hở: Là phương pháp tạo phôi có

vành biên Trong quá trình gia công có một phần kim loại được biến dạng tự do

- Mặt phân khuôn tại vùng tiếp giáp với vật rèn thẳng góc với phương của lực tác dụng, giữa hai nửa khuôn có rãnh thoát biên chứa kim loại thừa.

+ Yêu cầu thiết bị có công suất lớn

+ Rèn trong khuôn hở thì việc tính toán phôi

không yêu cầu chính xác

b) Rèn trong khuôn kín: Là phương pháp tạo phôi

không có vành biên

Mặt phân khuôn tại vùng tiếp giáp với vật rèn song song hoặc gần song song với phương của lực tác dụng

- Đặc điểm: c đi m: ểm:

+ Rèn trong khuôn kín thì tính dẻo của kim loại

vật rèn tăng, khả năng điền thấu tốt

+ Yêu cầu công suất thiết bị không lớn

+ Rèn trong khuôn kín cần phải tính toán phôi liệu thật chính xác và chất lượng nung nóng phôi cao

- Đối với vật rèn đơn giản hoặc không yêu cầu

chính xác người ta thường dùng khuôn hở;

Với những chi tiết phức tạp, đòi hỏi độ chính xác cao, người ta thường dùng khuôn kín

Dập tấm thường tiến hành ở trạng thái nguội nên còn được gọi là dập nguội Khi chiều dày phôi lớn hơn 10mm thì có thể dập nóng.

- Sản phẩm có độ chính xác và chất lượng tốt, khả năng lắp lẫn giữa các sản phẩm cao.

- Sản xuất được các chi tiết có độ cứng vững, độ bền khá mà kết cấu gọn nhẹ

- Mức độ hao phí vật liệu ít.

- Dễ cơ khí hóa và tự động hóa nên năng suất cao, giá thành hạ

5.1.3 Phân loại

Dựa vào đặc điểm biến dạng người ta chia thành

2 nhóm chính:

- Nhóm các nguyên công cắt vật liệu: Tách một

phần vật liệu ra khỏi vật liệu khác(cắt hình, đột lỗ, cắt trích, cắt chia, cắt mép )

- Nhóm các nguyên công tạo hình: Tạo hình chi tiết dựa trên biến dạng dẻo của vật liệu (Uốn, Cuốn,

xoắn, lên vành, cuốn mép, dập nổi, giãn phồng, dập vuốt )

Sơ đồ quá trình dập tấm

5.1.4 Lĩnh vực áp dụng

Công nghiệp quốc phòng

5.1.4 Lĩnh vực áp dụng

Giao thông vận tải

5.1.4 Lĩnh vực áp dụng

Công nghiệp điện-điện tử

5.1.4 Lĩnh vực áp dụng

Cơ khí tiêu dùng

5.1.4 Lĩnh vực áp dụng

Y tế, hóa chất, cơ khí chính xác, dệt may, chế biến thực phẩm, công nghệ thông tin

5.2 Các nguyên công chính

5.2.1 Nguyên công pha tấm

Là nguyên công chia tấm kim loại thành các dải kim loại có kích thước nhỏ hơn để thuận tiện cho việc thao tác ở các nguyên công tiếp theo

Nguyên công pha tấm thường sử dụng các loại máy cắt như máy có lưỡi cắt song song, máy có lưỡi cắt nghiêng, máy cắt dao đĩa

 a) Máy cắt có lưỡi cắt song song(hình 5.2 a):

- Máy cắt này có hai

lưỡi dao song song, lưỡi

cắt phía dưới (1) cố định,

còn lưỡi dao (3) bên trên

nằm ngang, chuyển động

tịnh tiến lên xuống để tạo

ra chuyển động cắt

- Đặc điểm: c điểm của máy cắt này là cho đường cắt thẳng phẳng và đẹp, hành trình của dao nhỏ nhưng phải cần lực cắt của máy tương đối lớn Máy không cắt được đường cong và đường cắt dài

 b Máy có lưỡi cắt nghiêng(hình 5.2 b):

Loại máy này có một

lưỡi dao phía dưới (1) cố

định nằm ngang còn lưỡi

cắt trên (3) nghiêng 2 - 60

Khi cắt lưỡi dao (1) tiếp

xúc với vật cắt (2) từ trái

qua phải nên lực cắt

giảm

Đặc điểm: c điểm của máy cắt này: Có thể cắt được tấm dày, dài nhưng sản phẩm thường bị cong vênh.

 c.Máy cắt dao đĩa(hình 5.2 c):

Loại máy này có hai đĩa cắt có trục song song và quay ngược chiều nhau Có hai loại máy:

- Máy chỉ có một cặp đĩa: Dùng

để cắt các đường thẳng và đường cong tùy ý

- Máy có nhiều cặp đĩa: Dùng

để cắt đồng thời nhiều dải song song

  Máy cắt dao đĩa thường dùng để cắt các tấm mỏng

  - Cắt hình là nguyên công tách một phần

vật liệu theo đường bao khép kín, phần tách

ra là phôi để gia công cho nguyên công tiếp theo

- Đột lỗ là nguyên công tách một phần vật

liệu theo đường bao khép kín để tạo thành

lỗ suốt trên chi tiết, phần tách ra là phế

liệu

5.2.2 Nguyên công cắt hình, đột

lỗ.

Hình 5.3 Sơ đồ nguyên lý cắt

đột

Hình 5.4 Sơ đồ nguyên lý cắt đột liên tục

Uốn là nguyên công làm thay đổi hướng thớ kim loại.

5.2.3 Nguyên công uốn

Là phương pháp chế tạo các sản phẩm hình

ống hoặc hình hộp rỗng

Dập vuốt được chia làm hai phương pháp: Dâp vuốt không biến mỏng thành và dập vuốt có biến mỏng thành phôi

5.2.4 Nguyên công dập vuốt (dập sâu)

Là nguyên công làm biến dạng mà chiều dày phôi và chiều dày thành sản phẩm xấp xỉ bằng nhau.

a) Dâp vuốt không biến mỏng thành:

Là nguyên công làm biến dạng mà chiều dày phôi và chiều dày thành sản phẩm xấp xỉ bằng nhau.

a) Dâp vuốt không biến mỏng thành:

Để tiến hành dập vuốt không biến mỏng thành người ta sử dụng một bộ khuôn gồm chày(1) và cối(3)

Xét một chi tiết hình trụ có đường kính d được dập từ phôi tròn có đường kính D:

Khi chày ép lên phôi sẽ làm cho phôi biến dạng Phần chày ép lên phôi kim loại chịu ứng suất kéo theo hướng kính và chuyển thành

đáy của chi tiết;

Phần vành khăn (D-d): các phần tử bị kéo theo hướng dọc trục chi tiết và bị dồn ép

(nén) theo hướng tiếp tuyến, biến thành hình trụ có đường kính d và chiều cao h

Để tránh xảy ra hiện tượng nhăn ta dùng

lực ép phụ Q tác dụng lên tấm chặn(2)

Khi chiều cao h của sản phẩm lớn ta phải dập vuốt làm nhiều lần.

b) Dâp vuốt có biến mỏng thành:

Dập vuốt có biến mỏng thành là quá trình dập

vuốt có cưỡng bức làm giảm chiều dày của thành

chi tiết so với chiều dày của phôi

Để tiến hành dập vuốt có biến mỏng thành ta

dùng một bộ khuôn có khe hở giữa chày và cối nhỏ hơn chiều dày của phôi (z < s)

Đặc điểm:

- Đường kính chi tiết giảm ít;

- Chiều sâu tăng nhiều;

- Chiều dày thành phôi giảm;

- Chiều dày của đáy không thay đổi

z

p s

Ưu điểm:

- Không cần lực ép phụ, bộ phận ép phụ,

thiết bị dẫn hướng hoặc khuôn phức tạp mà chất lượng chi tiết vẫn đảm bảo, có thể thực hiện dập trên máy ép đơn

5.3 Các nguyên công hoàn chỉnh sau dập

5.3.1 Nguyên công lên vành

5.3 Các nguyên công hoàn chỉnh sau dập

5.3.1 Nguyên công lên vành

5.3 Các nguyên công hoàn chỉnh sau dập

5.3.1 Nguyên công lên vành

5.3 Các nguyên công hoàn chỉnh sau dập

5.3.2 Nguyên công tóp miệng

5.3 Các nguyên công hoàn chỉnh sau dập

5.3.3 Nguyên công miết

5.3 Các nguyên công hoàn chỉnh sau dập

5.3.3 Nguyên công miết

5.3 Các nguyên công hoàn chỉnh sau dập

5.3.3 Nguyên công miết