đề cương sử 10 học kì 2

ôn tập sử 10 học kì 2

-Các cuộc đấu tranh:

Thời gian Tên cuộc khởi nghĩa

100, 137, 144 Nhân dân Nhật Nam

938

Ngô Quyền

-Nhận xét:

+ Trong suốt 100 năm Bắc thuộc, dân Âu Lạc liên tiếp vùng dậy đấu tranh giành độc lập dân tộc

+ Các cuộc khởi nghĩa nổ ra liên tiếp, rộng lớn, nhiều cuộc khởi nghĩa có nhân dân cả ba quận tham gia

- Kết quả: Nhiều cuộc khởi nghĩa đã thắng lợi lập được chính quyền tự chủ (Hai Bà Trưng, Lý

Bí, Khúc Thừa Dụ)

- Ý nghĩa: Thể hiện tinh thần yêu nước chống giặc ngoại xâm, ý chí tự chủ và tinh thần dân tộc

của nhân dân Âu Lạc

2.Tổ chức bộ máy nhà nước:

-Năm 1009 ,Lý Công Uẩn lên làm vua,nhà Lý thành lập-Lý Thái Tổ

- Năm 1010 Lý Công Uẩn dời đô từ Hoa Lư về Thăng Long (thủ đô Hà Nội nay)

- Năm 1045 Lý Thánh Tông đặt quốc hiệu là Đại Việt

-Mở ra một thời kỳ phát triển mới của dân tộc

* Bộ máy nhà nước Lý , Trần:

- Đứng đầu nhà nước là vua , vua quyết định mọi việc quan trọng , giúp vua có tể tướng và các đại thần ,bên dưới là cơ quan: sở, viện , đài

- Cả nước chia thành nhiều lộ, bên dưới là trần, phủ, huyện, châu và xã

* Bộ máy nhà nước thời Lê sơ:

-Vua nắm mọi quyền hành , giúp vua có 6 bộ (là Lại, Hộ, Lễ, Binh, Hình, Công ), đứng đầu mỗi

bộ có quan Thượng thư , bên cạnh bộ có Hàn Lâm Viện (công văn) ,Quốc sử viện ( biên soạn lịch sử ),Ngự sử đài ( kiểm tra )

-Vua Lê Thánh Tông chia cả nước ra làm 13 đạo thừa tuyên do 3 ty cai quản các mặt dân

sự ,quân sự và an ninh ;dưới có phủ , huyện, châu ( miền núi ), xã

*Tuyển chọn quan lại:

-Thời Lý, Trần, quan lại được tuyển chọn chủ yếu thông qua tiến cử

-Thời Lê Sơ:quan lại được tuyển chonh bằng khoa cử

- Luật pháp và quân đội

* Luật pháp:

- 1042 Vua Lý Thái Tông ban hành Hình thư (bộ luật đầu tiên).

- Thời Trần: Hình luật.

- Thời Lê biên soạn một bộ luật đầy đủ gọi là Quốc triều hình luật( luật Hồng Đức ).

* Quân đội: được tổ chức quy củ:

-Cấm binh (bảo vệ kinh thành) và quân chính quy ở các địa phương

-Được tuyển dụng theo phương thức “Ngụ binh ư nông”

- Hoạt động đối nội và đối ngoại

* Đối nội:

- Quan tâm đến đời sống nhân dân

- Chú ý đoàn kết đến các dân tộc ít người

-Chú trọng việc bảo vệ an ninh đất nước

* Đối ngoại:

-Với nước lớn phương Bắc:Hòa hiếu nhưng luôn giữ tư thế của một quốc gia tự chủ

- Với: Chămpa, Lào, Chân Lạp có lúc thân thiện

3.

-Thành tựu trong kinh tế:

*Nông nghiệp:+Diện tích đất canh tác được mở rộng nhờ khai hoang

+Nhà Lý cho đắp đê Nhà Trần cho đắp đê các con sông lớn từ đầu nguồn đến cửa sông

+Làng xóm được chăm lo, bảo vệ

+Bảo vệ sức kéo

+Đời sông được cải thiện

*Thủ công nghiệp:+Thủ công nghiệp dân gian: các nghề thủ công truyền thống tiếp tục được

phát triển, sản phẩm làm ra ngày càng nhiều và tinh xảo hơn 1 số làng chuyên làm nghề thủ công hình thành:Bát Tràng, Thủ Hà,Chu Đậu,…

+Thủ công nghiệp nhà nước: các vương triều đều thành lập các xưởng thủ công (quan xưởng) chuyên lo việc đúc tiền, rèn vũ khí, đóng thuyền chiến, may áo mũ cho vua quan

*Thương nghiệp:+Nhiều chợ làng, chợ huyện, chợ chùa được hình thành

+Thăng Long trở thành đô thị lớn

+Nhiều thương nhân ở nước ngoài đã đến mua bán, trao đổi hàng hóa

-Thành tựu trong văn hóa:

*Giáo dục:

- 1070 Vua Lý Thánh Tông cho lập Văn Miếu

- 1075 tổ chức khoa thi đầu tiên ở kinh thành

- Giáo dục được hoàn thiện và phát triển, là nguồn đào tạo quan chức và người tài

- Thời Lê sơ, cứ ba năm có một kỳ thi hội, chọn tiến sĩ

- Năm 1484 dựng bia ghi tên tiến sĩ

- Từ đó giáo dục được tôn vinh, quan tâm phát triển

- Tác dụng của giáo dục đào tạo người làm quan, người tài cho đất nước, nâng cao dân trí, giáo dục nho học không tạo điều kiện cho phát triển kinh tế

*Phát triển văn học

- Phát triển mạnh từ thời nhà Trần, nhất là văn học chữ Hán Tác phẩm tiêu biểu: Nam quốc sơn hà,Hịch tướng sĩ, Bạch Đằng giang phú, Bình Ngô đại cáo

- Từ thế kỷ XV văn học chữ Hán và chữ Nôm đều phát triển.

- Đặc điểm:

 Thể hiện tinh thần dân tộc, lòng yêu nước, tự hào dân tộc

 Ca ngợi những chiến công oai hùng, cảnh đẹp của quê hương đất nước

*Sự phát triển nghệ thuật

- Kiến trúc phát triển chủ yếu ở giai đoạn Lý - Trần - Hồ thế kỷ X - XV theo hướng Phật giáo gồm chùa, tháp, đền.Chùa Một cột, chùa Dâu, chùa Phật tích, tháp Phổ Minh

- Bên cạnh đó có những công trình kiến trúc ảnh hưởng của nho giáo: Cung điện, thành quách, thành Thăng Long,thành Nhà Hồ, tháp Chăm

- Điêu khắc: gồm những công trình chạm khắc, trang trí ảnh hưởng của Phật giáo và Nho giáo song vẫn mang những nét độc đáo riêng

- Nghệ thuật sân khấu ca, múa, nhạc mang đậm tính dân gian truyền thống

*Khoa học kỹ thuật: đạt thành tựu có giá trị.

- Bộ Đại Việt sử ký của Lê văn Hưu (bộ sử chính thống thời Trần );Nam Sơn thực lục, Đại Việt sử ký toàn thư (Ngô Sĩ Liên )

- Địa lý: Dư địa chí, Hồng Đức bản đồ

- Quân sự có Binh thư yếu lược

- Thiết chế chính trị:Thiên Nam dư hạ

- Toán học:Đại thành toán pháp của Lương Thế Vinh;Lập thành toán pháp của Vũ Hữu

- Hồ Nguyên Trừng chế tạo súng thần cơ, thuyên chiến có lầu, thành nhà Hồ ở Thanh Hoá

4.

Tên cuộc

kháng chiến,

khởi nghĩa

quan trọng

Nét độc đáo về quân sự

Kháng chiến

chống Tống

thời Tiền Lê

Kháng chiến

chống Tống

thời Lý

1075 - 1077 Lý Thường

Kiệt

Phòng tuyến sông Cầu (Như Nguyệt)

Ba lần kháng

chiến chống

quân Mông

Nguyên thời

Trần

1258;

1285;

1287 - 1288

Vua quan nhà Trần, đặc biệt:

Trần Hưng Đạo

Đông Bộ Đầu, Chương Dương, Hàm

Tử, Vạn Kiếp, Bạch Đằng Khởi nghĩa

Lam Sơn

1418 - 1427 Lê Lợi, Nguyễn

Trãi

Tốt Động – Chúc Động;

Chi Lăng – Xương Giang Kháng chiến

chống quân

Xoài Mút

Kháng chiến

chống quân

Thanh

-Quang Trung

Ngọc Hồi – Đống Đa

5.

Tên các cuộc kháng chiến

từ thế kỷ X-XIX Nguyên nhân thắng lợi Ý nghĩa lịch sử Cuộc kháng chiến chống

tống thời Tiền Lê

- Triều đình nhà Đinh và thái hậu họ Dương sẵn sàng vì lợi ích dân tộc mà hi sinh lợi ích dòng họ để tạo thuận lợi cho cuộc kháng chiến

- Do sức mạnh đoàn kết và ý chí quyết chiến bảo vệ độc lập của quân dân Đại Việt

- Do sự chỉ huy mưu lược của

Lê Hoàn

- Đây là cuộc thắng lợi rất nhanh, rất lớn, đè bẹp ý chí xâm lược của quân Tống

- Nhân dân được sống trong cảnh yên bình, củng cố nền độc lập

Cuộc kháng chiến chống

Tống thời Lý -Tinh thần đoàn kết các dân

tộc, tinh thần yêu nước,quyết chiến ,quyết thắng của nhân dân ta.

-Tinh thần chủ động, tích cực trong chiến lược, chiến thuật của vua tôi nhà Lý, tài chỉ huy của Lý Thường Kiệt.

- Thắng lợi của các cuộc kháng chiến đã củng cố chính quyền phong kiến vững mạnh, tạo điều kiện xây dựng đất nước phát triển về mọi mặt kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội Lòng tin của nhân dân với triều đình được nâng cao

- Thắng lợi của các cuộc kháng chiến đã chứng tỏ lòng yêu nước, bất khuất của dân tộc

- Để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước của nhân dân ta sau này

Các cuộc kháng chiến

chống xâm lược

Mông-Nguyên ở thế kỷ XIII

-Sự đoàn kết giữa quân và dân

-Nhà Trần có nhiều vị vua anh minh,tướng tài giỏi

-Tinh thần, ý chí kiên cường bất khuất chống giặc ngoại xâm của quân và dân bhaf Việt

-Thắng lợi của ba lần kháng chiến chống quân Mông - Nguyên đã đập tan tham vọng

và ý chí xâm lược Đại Việt của

đế chế Nguyên, bảo vệ được độc lập toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền quốc gia của dân tộc, đánh bại một kẻ thù hùng mạnh và tàn bạo nhất thế giới bây giờ, trong bối cảnh nhiều nước đã bị đánh bại và nô dịch, so sánh lực của dân tộc Việt Nam, có ý nghĩa nâng cao lòng tự hào, tự cường chính đáng cho dân tộc ta, củng cố

niềm tin cho nhân dân.

-Thắng lợi đó đã góp phần xây đắp nên truyền thông quân sự Việt Nam, truyền thống chiến đấu của một nước nhỏ nhưng luôn phải chống lại những kẻ thù mạnh hơn nhiều lần đến xâm lược

-Thắng lợi đó đã để lại bài học

vô cùng quý giá, đó là củng cố khối đoàn kết toàn dân trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc,

là sự quan tâm của nhà nước đến toàn dân, dựa vào dân để đánh giặc

Thắng lợi trong ba lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông - Nguyên không những bảo vệ được độc lập của Tổ quốc mà còn góp phần ngăn chặn những cuộc xâm lược của quân Nguyên đối với Nhật Bản và các nước phương Nam, làm thất bại mưu đồ thôn tính miền đất còn lại ở châu Á của Hốt Tất Liệt

Khởi Nghĩa Lam Sơn + Nhân dân ta có lòng yêu

nước nồng nàn, ý chí bất khuất, quyết tâm giành lại độc lập tự do cho đất nước

+ Tất cả các tầng lớp nhân dân không phân biệt già trẻ, nam nữ, các thành phần dân tộc đều đoàn kết đánh giặc, hăng hái tham gia kháng chiến, gia nhập lực lượng vũ trang, tự vũ trang đánh giặc, ủng hộ, tiếp tế lương thực cho nghĩa quân

+ Nhờ đường lối chiến lược, chiến thuật đúng đắn, sáng tạo của bộ tham mưu nghĩa quân, đứng đầu là Lê Lợi, Nguyễn Trãi

Cuộc khởi nghĩa Lam Son thắng lợi đã kết thúc 20 năm

đô hộ tàn bạo của nhà Minh (Trung Quốc) Mở ra một thời

kì phát triển mới của dân tộc - thời Lê sơ

Cuộc kháng chiến chống

quân Xiêm được nhân dân ủng hộ ,sự lãnh đạo tài tình của Nguyễn

Huệ

+ Đây là chiến thắng thủy chiến lừng lẫy, đập tan âm mưu xâm lược của quân Xiêm.

+Trừng trị hành động bán nước của Nguyễn Ánh +Chứng tỏ tài quân sự của Nguyễn Huệ.

+ Làm phong phú thêm kho tàng khoa học quân sự

của tổ tiên.

+ Đưa phong trào Tây Sơn chuyển sang giai đoạn mới.

Cuộc kháng chiến chống

quân Thanh Uy tín và tài thao lược của Quang Trung ; tinh thần yêu

nước, chiến đấu dũng cảm của nghĩa quân, của nhân dân được phát huy cao độ : sự đồng tình ủng hộ của quân dân và sĩ phu Bắc Hà

Trận Ngọc Hồi - Đống Đa chấm dứt sự tồn tại của nhà Hậu Lê Lê Duy Kỳ chạy sang lưu vong rồi chết ở Yên Kinh Vua Tây Sơn – hoàng

đế Quang Trung sau đó không lâu chính thức được nhà Thanh công nhận, trở thành người cai quản Bắc

Hà Chiến thắng này cũng đánh dấu bước phát triển cực thịnh – dù không dài - của nhà Tây Sơn

Phong trào Tây Sơn -Ý chí đấu tranh chống áp bức

bóc lột và tinh thần yêu nước cao cả của nhân dân ta

-Sự lãnh đạo tài tình, sáng suốt của Quang Trung và bộ chỉ huy nghĩa quân đã góp phần quan trọng vào thắng lợi

Quang Trung là anh hùng dân tộc vĩ đại của nhân dân ta ở thế kỉ XVIII

-Lật đỗ chính quyền phong kiến Nguyễn, Trịnh,Lê -Xóa bỏ ranh giới chia cắt đất nước, đặt nền tản thống nhất quốc gia

-Đánh tang quân xâm lược Xiêm, Thanh bảo vệ nền độc lập tự do của dân tộc Đại Việt

6

-Tiểu sử Quang Trung-Nguyễn Huệ:

Nguyễn Huệ (1753 – 1792), còn được gọi là Vua Quang Trung Vua Quang Trung (hay Bắc Bình Vương), là vị hoàng đế thứ hai của nhà Tây Sơn (ở ngôi từ 1788 tới 1792) sau Thái Đức Hoàng

đế Nguyễn Nhạc Ông là một trong những lãnh đạo chính trị tài giỏi với nhiều cải cách xây dựng đất nước, quân sự xuất sắc trong lịch sử Việt Nam với những trận đánh trong nội chiến và chống ngoại xâm chưa thất bại lần nào Do có nhiều công lao, Nguyễn Huệ cũng được xem là người anh hùng áo vải của dân tộc Việt Nam

Nguyễn Huệ và hai người anh em của ông, được biết đến với tên gọi là "Anh em nhà Tây Sơn", là những lãnh đạo của cuộc khởi nghĩa Tây Sơn đã chấm dứt cuộc nội chiến kéo dài giữa hai tập đoàn phong kiến Trịnh ở phía Bắc và Nguyễn ở phía Nam, lật đổ hai tập đoàn này cùng nhà Hậu

Lê Ngoài ra, Nguyễn Huệ còn là người đánh bại các cuộc xâm lược Đại Việt của Xiêm La từ phía Nam, của Đại Thanh (Trung Quốc) từ phía Bắc; đồng thời còn là người đề ra nhiều kế hoạch cải cách tiến bộ xây dựng nước Đại Việt

Sau 20 năm liên tục chinh chiến và trị quốc, Nguyễn Huệ lâm bệnh và đột ngột qua đời ở tuổi 40 Sau cái chết của ông, nhà Tây Sơn suy yếu nhanh chóng Những người kế thừa của Nguyễn Huệ không thể tiếp tục những kế hoạch ông đã đề ra để cai trị nước Đại Việt, lâm vào mâu thuẫn nội

bộ và thất bại trong việc tiếp tục chống lại kẻ thù của Tây Sơn Cuộc đời hoạt động của Nguyễn

Huệ được một số sử gia đánh giá là đã đóng góp quyết định vào sự nghiệp thống nhất đất nước của triều đại Tây Sơn

-Vai trò:

Quang Trung đã phát huy cao độ truyền thống yêu nước của nhân dân, ý chí quyết chiến quyết thắng của quân sĩ Trong cuộc đấu tranh chống các tập đoàn Nguyễn - Trịnh - Lê, các thủ lĩnh Tây Sơn đã có những hoạt động phù hợp với mong muốn của dân nghèo, có những đường lối chiến lược, chiến thuật đấu tranh đúng đắn tập hợp được các tầng lớp xã hội Trong cuộc kháng chiến chống Xiêm, chống Thanh, Quang Trung đã phát huy lòng dũng cảm của quân lính, nắm vững thời cơ, lợi dụng được nhược điểm của giặc Từ đó, ông đã chủ động mở những trận quyết chiến nhanh chóng, bất ngờ khiến cho quân địch không kịp đối phó

7.Các thành tựu văn hóa:

Trong lúc đó, văn học chữ Nôm ngày càng phong phú và hoàn thiện Xuất hiện những tác phẩm văn học chữ Nôm xuất sắc như Truyện Kiều của Nguyễn Du, các bài thơ của Hồ Xuân Hương,

Bà Huyện Thanh Quan Quốc sử quán được thành lập, chuyên sưu tầm, lưu trữ sử sách cổ và biên soạn các bộ sử chính thống Nhiều nhà sử học cho ra đời các bộ sử, sách chuyên khảo như Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú, Lịch triều tạp kì của Ngô Cao Lãng, Gia Định thành thông chí của Trịnh Hoài Đức v.v Nhiều tập địa chí địa phương được biên soạn

8 Những nét mới trong truyền thống yêu nước Việt Nam thời phong kiến độc lập :

- Nếu tinh thần yêu nước của nhân dân ta thời Bắc thuộc được thể hiện trong các cuộc khởi nghĩa để giành lại độc lập thì nét mới trong thời kì phong kiến độc lập là lòng yêu nước được thể hiện trong các cuộc kháng chiến chủ yếu để bảo vệ độc lập và xây dựng một nền chính trị, kinh

tế, văn hoá độc lập, tự chủ

-Trong khoảng hơn 9 thế kỉ thời độc lập thì nhân dân ta đã phải chống ngoại xâm 10 lần và trong

đó duy nhất chỉ có một cuộc khởi nghĩa Lam Sơn nhằm mục đích giành lại độc lập, còn lại các cuộc kháng chiến đều nhằm bảo vẻ nền độc lập dân tộc

-Nếu thời Bắc thuộc do chưa giành được độc lập, tự chủ lâu dài nên lòng yêu nước chưa được thể hiện nhiều trong xây dựng đất nước thì nét mới trong thời kì này là lòng yêu nước được biểu hiện rõ nét trong xây dựng và phát triển đất nước Sự nghiệp xây dựng và phát triển một nền kinh tế tự chủ, một nền văn hoá truyền thống đã đòi hỏi sự thể hiện của lòng yêu nước, quyết tâm vươn lên

9.

-Nguyên nhân chung:

Do mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất tư bản chủ nghĩa đang phát triển với quan hệ sản xuất phong kiến đã lỗi thời lạc hậu

-Về kinh tế: Sự xuất hiện các công trường thủ công - nền móng kinh tế tư bản chủ nghĩa

-Về xã hội: Xã hội phân hóa và mâu thuãn sâu sắc: Giai cấp địa chủ phong kiến, quan lại, vua, quý tộc luôn muón bảo vệ quyền lợi bản thân và duy trì chế độ phong kiến lạc hậu, trong khi tầng lớp tư sản ngày càng giàu có và bị những chính sách phong kiến ràng buộc, hạn chế phát triển > Cách mạng tư sản bùng nổ

-Nguyên nhân riêng:

+Cách mạng tư sản ở Anh:

 Nguyên nhân sâu xa:Nước Anh tồn tại mâu thuẫn giữ chế độ phong kiến với các tầng

lớp nhân dân Anh Để giải quyết mâu thuẫn này không có con đường nào khác ngoài con đường cách mạng tư sản do các tầng lớp nhân dân tiến hành để lật đổ chế độ phong kiến tạo điều kiện cho sự phát triển chủ nghĩa tư bản ở Anh

 Nguyên nhân trực tiếp: Mât thuẫn giữa vua cùng các tư sản và quý tộc mới xoay quanh

vấn đề tăng thuế Sác-lơ I chuẩn bị lực lượng để đàn áp quốc hội

+Chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ:

 Nguyên nhân sâu xa: Do chinhsasch của chính phủ Anh:

-Cấm đem may móc và thợ lành nghề từ Anh sang

-Cấm Bắc Mĩ sản xuất nhiều loại hàng công nghiệp

-Ban hành chế độ thuế khóa nặng nề nhất là thuế tem

-Không được tự do buôn bán với các nước khác và khai hoang các vùng đất ở miền Tây

=>Những chính sách ngăn cấm của thực dân Anh đã làm thiệt hại nặng nề cho nền kinh tế thuộc địa từ đó gây ra sự bất bình lớn với thuộc địa

 Nguyên nhân trực tiếp: ”Chè Bô-xtơn” đã thổi bùng lên ngọn lửa chiến tranh ở Bắc Mĩ +Cách mạng tư sản ở Pháp:

 Nguyên nhân sâu xa:

– Tình hình kinh tế: Nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu bao trùm Công thương nghiệp ở đô thị đang trên đà phát triển.

– Chính trị: Vua Lu-i XVI duy trì thể chế quân chủ chuyên chế và chế độ 3 đẳng cấp – Xã hội: Mâu thuẫn giữa đẳng cấp thứ 3 và 2 đẳng cấp trên ngày càng gay gắt Dẫn tới mâu thuẫn giữa quần chúng nhân dân lao động với chế độ phong kiến thối nát phản động, cũng là mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất mới với quan hệ sản xuất cũ.

– Tư tưởng trào lưu triết học Ánh sáng: Những người có tư tưởng tiến bộ, tiểu hiểu là Mông-te-xki-ơ, Vôn-te, Rút-xô, đã kịch liệt phê phán sự thối nát của chế độ phong kiến

và nhà thờ, đưa ra lí thuyết xây dựng nhà nước mới, tấn công vào hệ tư tưởng của chế độ phong kiến, dọn đường cho cuộc cách mạng xã hội dùng nổ.

 Nguyên nhân trực tiếp: 5/1789, Lu-I XVI đã triệu tập quốc hội, đề xuất vấn đè vay tiền

và vay thêm thuế mới quốc hội không tán thành.Đẳng cấp thứ 3 tự tuyên là quốc hội và đổi thành quốc hội lập hiến để tạo ra chế độ mới và soạn thảo hiến pháp Vua và quý tộc ráo riết chuẩn bị tấn công đẳng cấp 3 bằng bạo lực bất bình trước hành động của nhà vua, 14/7/1789, quân chúng đã kéo đến phá ngục Ba-xti, mổ đầu cuộc cách mạng tư sản Pháp

10.

Tên cuộc cách

mạng tư sản Nhiệm vụ Lãnh đạo Lực lượng tham gia Hình thức Cách mang tư

sản ở Anh Lật đổ chế độ

phong kiến chuyên chế

=> Mở đường cho chủ nghĩa

tư bản phát triển,

Liên minh giai cấp giữa tư sản

và quí tộc mới

Đông đảo quần chúng nhân dân.Và các tầng lớp tiểu tư sản tham gia.Không những thế nó còn thu hút được cả sự ủng

hộ của tầng lớp quí tộc phong kiến.

: Nội chiến

Chiến tranh

giành độc lấp

của các thuộc

địa Anh ở Bắc

Lật đổ nền thống trị của thực dân Anh

nô+ quần chúng nhân dân + nô

cách mạng giải phóng dân tộc

Mĩ => Mở đường

cho chủ nghĩa

tư bản Bắc Mĩ phát triển

lệ

Cách mạng tư

sản ở Pháp Xóa bỏ chế độ

quân chủ chuyến chế

=> Mở đường cho chủ nghĩa

tư bản phát triển

giai cấp tư sản tư sản (đại tư

sản, vừa, nhỏ) + quần chúng nhân dân

Nội chiến + chiến tranh vệ quốc

11 Thời kỳ chuyên chế Giacôbanh vì:

_ Phái duy nhất đáp ứng được nguyện vọng của tầng lớp nhân dân:

+ Giải quyết ruộng đất cho nông dân (ruộng được chia thành lô nhỏ, trả dần trong

10 năm)

+ Giải quyết tiền lương cho công nhân

+ Thủ tiêu đặc quyền đặc lợi của quý tộc tăng lữ và quý tộc vũ sĩ

+ Việc ban hành luật giá tối đa đã khắc phục tình trạng nạn đầu cơ tích trữ, cải thiện từng bước đời sống nhân dân

+ Thông qua hiến pháp mới, mở rộng tự do dân, tuyên bố chế độ cộng hòa

_ Phái duy nhất có khả năng tập hợp sức mạnh của toàn thể nhân dân Pháp:

+ Ban hành sắc lệnh “Tổng động viên toàn quốc”, huy động sức mạnh của nhân dân

để chống thù trong giặc ngoài

=>Chống thù trong giặc ngoài, dập tắt được các cuộc nội loạn và giành nhiều thắng lợi trên chiến trường, đuổi quân xâm lược ra khỏi biên giới, đưa cách mạng Pháp đến đỉnh cao

12.

- Điều kiện để tiến hành cách mạng công nghiệp ở châu Âu là: vốn (tư bản), nhân công và

sự phát triển kĩ thuật và nước Anh là nước có đầy đủ điều kiện để tiến hành cách mạng công nghiệp sớm hơn các nước khác vì:

-Cách mạng tư sản Anh diễn ra thắng lợi, giai cấp tư sản đã nắm chính quyền

-Có nguồn vốn (tư bản) lớn nhờ hoạt động cướp biển và buôn bán nô lệ da đen

-Có nguồn nhân công dồi dào do hệ quả của hoạt động “đào đất cướp ruộng” người nông dân bị mất hết ruộng đất buộc phải bán sức lao động của mình trở thành công nhân làm thuê

-Hệ thống thuộc địa vô cùng rộng lớn

-Các phát minh kỹ thuật ra đời sớm

-Có nhu cầu thị trường lớn

-Hệ quả chung của cách mạng công nghiệp ở Châu Âu

* Về kinh tế:

+Năng suất lao động tăng, máy móc được áp dụng ngày càng nhiều,thay đổi kiểu sản xuất từ thủ công nghiệp,nông nghiệp sang công nghiệp

+Làm thay đổi bộ mặt các nước tư bản

 Quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh chóng

 Các trung tâm công nghiệp xuất hiện kèm theo đó là các đô thị

 Tỉ trọng các ngành kinh tế thay đổi, ưu thế thuộc về các ngành công nghiệp

*Về xã hội: Hình thành 2 giai cấp mới:

 Tư sản công nghiệp: đây là giai cấp có thế lực về kinh tế và chính trị

 Vô sản công nghiệp: bị bóc lột, lương thấp, đời sống khó khăn Từ đó dẫn đến các cuộc đấu tranh giai cấp quyết liệt

13.

Công xã pari là nhà nước kiểu mới:

- Sau thắng lợi của cuộc cách mạng 18-3-1871, chính quyền của giai cấp tư sản bị lật đổ, Uỷ ban trung ương Quốc dân quân đảm nhận chức năng của chính quyền mới, trở thành chính phủ lâm thời

- Về tổ chức bộ máy nhà nước : ngày 26-3-1871, một chính phủ cách mạng được bầu ra theo nguyên tắc phổ thông đầu phiếu Cơ quan cao nhất của nhà nước mới là Hội đồng

Công xã Hội đồng gồm nhiều uỷ ban, đứng đầu mỗi uỷ ban là mội uỷ viên công xã, chịu trách nhiệm trước nhân dân và có thể bị bãi miễn Quân đội và cảnh sát cũ bị giải tán, thay vào đó là lực lượng vũ trang nhân dân Công xã tách nhà thờ khỏi những hoạt động của trường học và nhà nước, nhà trường không dạy Kinh thánh

- Về chính sách : Công xã thi hành nhiều chính sách tiến bộ như công nhân được làm chủ những

xí nghiệp mà bọn chủ bỏ trốn ; đối với những xí nghiệp chủ vẫn ở lại thì công nhân được kiểm soát chế độ tiền lương, giảm bớt lao động ban đêm Công xã đề ra chủ trương giáo dục bắt buộc và không mất tiền đối với toàn dân, quan tâm tới cải thiện điều kiện làm việc cho nữ công nhân

Như vậy, về cơ cấu tổ chức và hoạt động thực tế chứng tỏ công xã Pa-ri là nhà nước khác hẳn các kiểu nhà nước của những giai cấp bóc lột trước đó Đây là một nhà nước kiểu mới - nhà nước vô sản, do dân, vì dân

Ý nghĩa lịch sử của Công xã Pa-ri :

- Công xã Pa-ri chỉ tồn tại trong 72 ngày nhưng đã để lại "một kinh nghiệm lịch sử có ý nghĩa vô cùng to lớn, một bước tiến nhất định của cách mạng vô sản trên thế giới" (Lê-nin)

- Mặc dù thất bại, nhưng những chính sách của Công xã đề ra đã thể hiện sự sáng tạo hình thức nhà nước kiểu mới dựa trên cơ sở dân chủ vô sản và hoạt động vì lợi ích của đa số nhân dân lao động