Bài giảng số 1 quy luật âm dương

Định nghĩa: Học thuyết âm dương là triết học cổ đại phương đông, nghiên cứu sự vận động và biến hóa không ngừng của vật chất. Học thuyết âm dương giải thích nguyên nhân phát sinh, phát triển và tiêu vong của vạn vật. Nguyên nhân đó là do mối quan hệ giữa âm và dương trong sự vật đó quyết định.

HỌC THUYẾT ÂM DƯƠNG

3 Vận dụng học thuyết âm dương vào chẩn đoán,

điều trị, phòng bệnh và bào chế dược liệu

4 Coi trọng việc kết hợp y học cổ truyền với y

học hiện đại trong khám chữa bệnh

Học thuyết âm dương

1 Định nghĩa:

Học thuyết âm dương là triết học cổ đại phương đông, nghiên cứu sự vận động và biến hóa không ngừng của vật chất

Học thuyết âm dương giải thích nguyên nhân phát sinh, phát triển và tiêu vong của vạn vật

Nguyên nhân đó là do mối quan hệ giữa âm và dương trong sự vật đó quyết định

2 Phân định âm dương

Âm dương: Hai yếu tố cơ bản của một sự vật

Hai thái cực của một quá trình vận động và hai nhóm hiện tượng có mối tượng quan biện chứng với nhau

2 Phân định âm dương

Dị hóa, cay, ngọt, Nhạt, mùa hè, nam

giới

THẢO LUẬN NHÓM

Các bạn hãy thảo luận và sắp xếp phân định các hình ảnh sau ra âm và dương.

Đất

Lửa Nước

Âm dương bình hành

3 Những quy luật âm dương

3.1 Âm dương đối lập

- Âm dương mâu thuẫn chế ước lẫn nhau như ngày với đêm, nóng với lạnh, ức chế và hưng phấn

- Sự đối lập: + Tương đối

+ Tương phản

Thiên đường Địa ngục

Mùa xuân Mùa thu

Sự sống Cái chết

3.2 Âm dương hỗ căn

- Âm dương cùng một cội nguồn nương tựa, giúp

đỡ lẫn nhau

Âm có trong dương, dương có trong âm.

Số âm số dương

•-1 +1

3.3 Âm dương tiêu trưởng

- Âm dương không cố định mà luôn luôn biến động.Khi âm tiêu thì dương trưởng và ngược lại

Cực âm tất dương,cực dương tất âm

• Tiêu là sự mất đi Trưởng là sự phát triển

Nóng sang lạnh

3.4 Âm dương bình hành

- Bình hành là cân bằng cùng tồn tại

- Âm dương không tách biệt mà hòa hợp thống

nhất với nhau do đó:

Âm phải thăng, dương phải giáng

- Âm dương bình hành trong sự tiêu trưởng

và tiêu trưởng trong thế bình hành Nếu

sự cân bằng âm dương bị phá vỡ thì sự vật có nguy cơ bị tiêu vong.

• Sự tương đối và tuyệt đối

• Trong âm có dương trong dương có âm

• Bản chất và hiện tượng

4 Biểu tượng của học thuyết âm dương

5 Ứng dụng của học thuyết âm dương vào y học

5.1 Phân định tính âm dương trong cơ thể

Kinh âm: Thái âm, thiếu

âm, quyết âm, mạch nhâm

Kinh dương: Dương minh, thái dương,thiếu dương, mạch đốc

5.2 Quan niệm về bệnh và nguyên tắc chữa bệnh

5.2.1.Bệnh là sự mất cân bằng âm dương trong cơ thể

Âm hư sinh nội nhiệt, dương hư sinh ngoại hàn.

Âm thịnh sinh nội hàn, dương thịnh sinh ngoại nhiệt Ngoài ra: thiên thắng, thiên suy và sự chuyển hóa lẫn

nhau giữa 2 mặt âm dương

- Nhầm lẫn hàn nhiệt sẽ gây tai biến.

Hàn ngộ hàn tắc tử, nhiệt ngộ nhiệt tắc cuồng.

5.2.2 Chữa bệnh là lập lại thế cân bằng sinh lý

- Bệnh hàn dùng thuốc ấm nóng( ôn nhiệt): Dương dược

- Bệnh nhiệt dùng thuốc mát lạnh( hàn lương): Âm dược

- Bệnh hư (mạn tính) thì phải bổ

- Bệnh nhiệt (cấp tính) thì phải tả.

- Nhiệt dùng châm hàn dùng cứu

- Bệnh tạng(-) dùng huyệt du sau lưng(+) bệnh phủ(+) thuộc dương dùng huyệt mộ ở bụng để chữa

5.3.2 Bào chế

 Các thuốc mát lạnh, đắng, mặn đi xuống ví dụ: thuốc thanh nhiệt, lợi tiểu, sổ thường chữa các bệnh phần dưới ( thuốc lợi tiểu chữa các bệnh ở thận bàng quang như tiểu buốt, dắt, nhiễm

khuẩn tiết niệu.

 Các thuốc ấm nóng cay hướng đi lên ví dụ: hành khí, giải biểu thường chữa các bệnh phần trên ( thuốc giải biểu chữa các bệnh ở phế như ho

hen… Cảm mạo, cúm bệnh ở biểu.

Học thuyết âm dương Phân định thuộc tính âm dương

Bốn quy luật của học thuyết âm dương Ứng dụng HTAD trong y học

C¢U HáI L¦îNG GI¸

1 Học thuyết âm dương là triết học cổ đại phương đông, nghiên cứu sự … (A)……và … (B)…… không ngừng của vật chất.

A:

B:

* Điền từ, cụm từ thích hợp vào chỗ trống:

Vận động Biến hóa

* Lựa chọn câu trả lời đúng:

2 Cấu tạo cơ thể và sinh lý thuộc về âm là:

* Lựa chọn câu trả lời đúng:

3 Hàn thì dùng châm, nhiệt thì dùng cứu

* Phân biệt đúng sai các câu sau:

√

√

√

Gai