Tổng quan dân tộc Phù Lá (PDF,Word)

Tổng quan về dân tộc Phù Lá, đặc điểm kinh tế và văn hoá truyền thống của dân tộc Phù Lá.Tài liệu có hình minh hoạ đuợc tổng hợp từ các nguồn thu thập đuợc từ trên internet. Đuợc dung cho mục đích tham khảo và làm tài liệu cho các đề tài. Xin mời xem thêm phần mục lục để thấy rõ cấu trúc của tài liệu.

N g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t - P a g e 1 | 15

TỔNG QUAN VỀ DÂN TỘC PHÙ LÁ

MỤC LỤC:

1 Vài Nét Về Dân Tộc Phù Lá 2

2 Kinh Tế truyền thống 2

2.1 Trồng trọt 2

2.2 Chăn nuôi 3

2.3 Khai thác tự nhiên 3

2.4 Ngành nghề thủ công 3

2.5 Trao đổi, mua bán 4

3 Văn hoá truyền thống 4

3.1 Làng 4

3.2 Nhà ở 5

3.3 Yphục, trang sức 5

3.4 Phong tục tập quán 7

3.5 Lễ hội 7

3.6 Ẩm thực 8

3.7 Phương tiện vận chuyển 8

3.8 Ngôn ngữ 9

3.9 Tín ngưỡng tôn giáo 9

3.10 Gia đình, dòng họ 9

3.11 Tục lệ cưới xin 10

3.12 Tập quán tang ma 13

3.13 Văn nghệ dân gian 14

N g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t - P a g e 2 | 15

1 Vài Nét Về Dân Tộc Phù Lá

Địa bàn cư trú

Theo Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009, người Phù Lá ở Việt Nam có dân số

10.944 người, có mặt tại 23 trên tổng số 63 tỉnh, thành phố Người Phù Lá cư trú tập trung tại các tỉnh: Lào Cai (8.926 người, chiếm 81,6% tổng số người Phù Lá tại Việt Nam), Yên Bái (942 người), Hà Giang (785 người), Điện Biên (206 người), Hà Nội (28 người)

2 Kinh Tế truyền thống

2.1 Trồng trọt

Người Phù Lá sinh sống chủ yếu bằng

nghề trồng trọt Trồng trọt lúa trên nương

và trên ruộng bậc thang, nhưng diện tích

nương lớn hơn diện tích ruộng Cây trồng

chính là cây lúa Lúa có hai loại mang

tính đặc trưng là lúa nương hạt đò có độ

dẻo cao để ăn và nếp cẩm dùng để nấu

rượu cúng trong các đám ma Ngoài cây

lúa, đồng bào còn trồng ngô, khoai, sắn;

trồng các rau, củ Cách làm nương truyền

thống cũng là chọc lồ tra hạt như dân tộc Dao trong vùng

Dân số : 10.944 người Ngôn Ngữ:thuộc nhóm ngôn ngữ Tạng Miến

Tên gọi khác:Lao Va Xơ, Bồ Khô Pạ, Xá Phó, Cần Thin

Nhóm địa phương: Phù Lá Lão - Bồ Khô Pạ, Phù Lá Ðen, Phù Lá Hán

Địa bàn cư trú:Lào Cai, Yên Bái, Hà Giang, Điện Biên, Hà Nội

Dùng trâu để cày bừa đất ruộng

N g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t - P a g e 3 | 15

2.2 Chăn nuôi

Chăn nuôi là công việc phổ biến

trong mỗi gia đình của người Phù

Lá Họ chăn nuôi cả gia súc lớn,

gia súc nhỏ và gia cầm Ở những

vùng mà người Phù Lá làm ruộng

thường nuôi nhiều gia súc lớn

như trâu, bò, ngựa để sử dụng

vào mục đích phục vụ kéo cày,

kéo xe Trong từng gia đình

người Phù Lá đều nuôi nhiều gia

súc nhỏ như lợn, dê, chó, mèo,

Con lợn, con dê nuôi để phục vụ

cho việc hiến sinh cúng lễ trong

các dịp lễ tết, ăn thịt trong các dịp cưới xin, ma chay và bán; nuôi gà cũng để làm vật hiến sinh trong các nghi lễ nhỏ của gia đình, ăn thịt Khi cần thiết có thể bán lấy tiền mua các thứ cần dùng khác cho nhu cầu gia đình

2.3 Khai thác tự nhiên

Sinh sống ở các miền núi cao, đồng bào Phù Lá khá thành thạo việc thu hái những sản vật

tự nhiên phục vụ nhu cầu nâng cao cuộc sông cún mình Hàng ngày đi nương, đi làm ngoài đồng, người Phù Lá tranh tìm thu hái được nhiều thứ lâm sản mang về sử dụng trong bữa ăn Người Phù Lá coi rừng là “chợ” Mùa nào thức ấy, đồng bào vào rừng hái các loại rau, măng, mộc nhĩ, nấm hương, củ mài, các loại hoa quả dại tu H rừng Theo

người Phù Lá, trên rừng có tới cả trăm loại rau, hoa quả có thể ăn được Người đàn ông

Phù Lá giỏi săn bắn Với kỹ thuật làm tên tẩm thuốc độc, người Phù Lá không chỉ săn bắn các loại thú nhở như cáo, hươu, nai, chồn cáo mà còn săn cả thú dữ như hố, gấu, lợn rừng Nhiều dân tộc khác phải mua nỏ và tên tẩm thuốc độc của người Phù Lá Người đàn ông Phù Lá giỏi đánh bắt cá Nhìn dòng nước chảy theo mùa họ có thể đoán được đoạn suối nào có nhiều cá Do đó hầu như đánh bắt cá là được cá mang về ăn Tuy nhiên, người Phù Lá lại cho rằng, đánh bắt được cá là do căn số của từng người Người có căn

sô cá thì thường mau mắn hơn, bắt được nhiều cá hơn Theo tập quán người Phù Lá, khi bắt được nhiều cá thì không được hô to, không được nối lế bắt được nhiều cá Vì nếu hô

to và nói bắt được nhiều cá thì lần sau không bắt được cá nữa

2.4 Ngành nghề thủ công

Các dân tộc đều làm nghề thủ công để tự túc đồ dùng cần thiết cho gia đình Người Phù

lá có nghề thủ công nổi tiếng trong vùng là nghề đan lát đồ mây, tre, trúc; nghề dệt và

Chăn nuôi ngựa để lấy sức kéo, sức thồ

N g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t - P a g e 4 | 15

nghề mộc Đồng bào đan các đồ đựng quần áo, đựng thức ăn khô với nhiều kiểu dáng, nhiều mô típ hoa văn với kỳ thuật đan cài đạt tính thẩm mỹ cao Những sản phẩm thông thường như đồ gia dụng: mẹt, nong, nia, giần sàng, quạt na, chiếu, mâm cơm, hòm mây; các phương tiện vận chuyển như gùi, địu, sọt; các công cụ đánh bắt cá như đơm, đó, đăng, lờ Các sản phẩm của dân tộc Phù Lá (được nhiều dân tộc khác ưa thích mua dùng Phụ nữ Phù Lá giỏi nghề trồng bông dệt vải phục vụ cho nhu cầu gia đình Khác với dân tộc khác, phụ nữ Phù Lá không dùng sa quay sợi, mà dùng tay kéo cùng với con trượt Các công cụ dệt khác của chị em phụ nữ Phù Lá có: khung dệt - hư mạ, con dệt - pi cu, dụng cụ cán bông - ghi tu, dụng cụ bật bông - bư khơ Ọuá trình làm ra vải rất công phu, nhiều công đoạn, đòi hỏi kỹ thuật cao mới tạo ra được sản phẩm đẹp, bền Nghề mộc cũng là nghề có tính phổ hiến ở đàn ông Phù Lá Họ tự túc sản phẩm đồ gỗ như công cụ sản xuất: cày, bừa; làm ra những đồ dùng phục vụ nhu cầu gia đình như: hòm đựng quần

áo - bà chạ, chõ đồ xôi, rau, thịt - xơ pủ, cối xay gạo - trờ jay, cối giã gạo - / trọ, cầu

thang gỗ, - gù zhù giường ngủ và bàn ghế đơn giản

2.5 Trao đổi, mua bán

Người Phù Lá sống trong kinh tế tự túc, tự cấp là chính, nhưng việc trao đôi đồ dùng cần thiết trong đời sống vẫn diễn ra Đồng bào thực hiện việc trao đối, mua bán hàng ở chợ khu vực cùng với các dân tộc khác Mặt hàng của người Phù Lá được bày bán nhiều ở chợ là đồ đan mây, trúc; còn đồng bào cần mua muối ăn, kim khâu, dầu thắp và một số hàng mỹ nghệ, hàng trang điểm sắc đẹp cho phụ nữ

3 Văn hoá truyền thống

3.1 Làng

Làng người Phù Lá thường dựng

trên các triền núi cao Mỗi làng

thường chỉ độ mươi gia đình Một

trong những đặc điểm làng của

người Phù Lá là thường cách xa

nương rẫy Theo cách giải thích

của đồng bào, dựng làng cách xa

nương rẫy để khi thả rông trâu,

bò, gia súc nhỏ (lợn, bò) không

phá hoại cây trồng các loại Tuy

nhiên ở chân núi Hoàng Liên Sơn, người ta lại chọn đất dựng làng gần đất sản xuất, gần nước tiện cho sinh hoạt và sản xuất Một số làng người Phù Lá sống đan xen với các dân tộc Mông, Hoa hoặc dân tộc Dao thì tập trung thành các xóm nhỏ

N g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t - P a g e 5 | 15

Mồi làng Phù Lá thường chỉ có một hoặc hai họ Mỗi họ lại chiu thành chi nhỏ, chi to Hai chi có thể có quan hệ hôn nhân với nhau Liên quan đến thờ cúng thì chi to và chi nhỏ có sự phân biệt rõ ràng: chi to cúng bằng thịt tươi; chi nhỏ cúng bằng thịt ướp chua 3.2 Nhà ở

Người Phù Lá có nơi ở nhà đất, có nơi ở

nhà sàn Ở tả ngạn sông Hồng, các huyện

Mường Khương, Bắc Hà, Si Ma Cai, người

Phù Lá dựng nhà đất để ờ; con người Phù

Lá ở hữu ngạn sông Hồng, huyện Bát Xát

lại ở nhà sàn Nhà đất mở cửa đi lại ở phía

trước, chính giữa nhà; còn nhà sàn thì mở

cửa đi lại ở hai đầu hồi Dù nhà đất hay

nhà sàn, sự bài trí bên trong ngôi nhà đều

tương tự như nhau Gian giữa là gian thờ tổ tiên bàn thờ được đặt ở chỗ nối hai miếng vách, bên cạnh mở một “cửa” rộng chừng 15-20 cm, gọi là “cửa ma”, khi cúng mới mở

“cửa” này Nơi có cắm vài chiếc lông gà, một tờ giấy vàng, một gói lá nhỏ cài trên vách Nhà ở của người Phù Lá ở Bát Xát (Lào Cai) còn phải đáp ứng các nhu cầu như có thế tựa lưng vào đồi, rừng, hướng nhà là hướng tây - hướng về vùng đất Tây Vân Nam

(Trung Quốc) Gần nhà ở không có vườn cây ăn quả hoặc vườn rau xanh, nhưng lại có một nhà kho để chứa thóc hàng ngày Dựng nhà kho riêng để có điều kiện bưng kín mọi mặt, tránh được chuột, dúi ăn thóc gạo Nhà sàn của người Phù Lá thường có hai gian và hai chái: chái bên phải dành cho con trai, chái bên trái dành cho con gái Bàn thờ tổ tiên đặt ở chính giữa Điều đáng chú ý với nhà người Phù Lá là nhà có hai cột chính - cơ khé

mạ, được làm bằng gồ tốt Trên hai cột cơ khé mạ bắt buộc phải khoét hai lỗ tròn ở hai bên Theo cách giải thích của dân gian, hai lỗ tròn tượng trưng cho hai cái tai nghe Nhà cũng như người, cũng có linh hồn, đều phải có hai tai để nghe Nếu không đục hai lồ tai này trên cột cái, thì làm ăn không thuận lợi, sẽ bị “điếc” (không có lộc)

3.3 Yphục, trang sức

Trang phục của người Phù Lá còn giữ được nhiều nét đặc trưng cho dân tộc, nhất là trang phục phụ nữ Trang phục của phụ nữ Phù Lá có hai loại khác nhau: loại áo cắt kiểu cổ vuông chui đàu, mặc váy và loại áo cẳt kiêu xẻ dưới cố chéo sung nách phải, mặc quần

N g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t - P a g e 6 | 15

Người Phù Lá Hoa và Phù Lá Bồ Khô Pạ,

mặc áo chui đầu, cổ vuông kiểu pông sô

Chiều dài áo, ngắn, khi mặc để hở rốn

Theo quan niệm thẩm mỹ của các nhóm

Phù Lá này, rốn là nét đẹp của người con

gái, cho nên mặc hở rốn để mọi người

ngắm , cổ áo, tay áo, thân áo đều thẳng,

không có đường lượn cong Phần trên của

áo đính nhũng hàng hạt cườm tạo thành

những đường thẳng song song từ trên vai

xuống ngang ngực và lưng Phần dưới và

vạt áo được thêu các hoa văn hỉnh quả

trám., hình vuông, hình tam giác, hình quả

bí, hình răng bừa, hình chân chó, hình quả

núi Tay áo to đều từ nách ra, được nối

bằng những khoanh vải đậm nhạt hơn

màu thân áo Váy của chị em phụ nừ là

loại váy may kín Giữa thân váy có một dải hoa văn lớn, với các mô líp hình cây thông, răng bừa, cây gạo Gấu váy cũng được thêu nhiều mô líp hoa văn Như trên đã trình bày,

do áo ngắn, cho nên khi mặc, áo không che được rốn Trường họp cần che rốn, chị em có dây thắt lưng Chiếc thắt lưng màu trắng, trên nền bộ y phục được trang trí nhiều màu đỏ, vàng, dính nhiều vỏ ốc núi, góp phần tạo nên màu sắc “sáng sủa” trên toàn bộ bộ y phục Chiếc khăn đội đầu của phụ nữ Phù Lá các nhóm này cũng được thêu nhiều hoa văn rất cầu kì, màu sắc sặc sỡ

Y phục nam giới có phần đơn giản, ít hoa văn hơn Áo có cổ tròn, xẻ nách, nẹp ngực, nẹp tay, không cúc, để ngực trần, thể hiện sự khoẻ mạnh, lực lưỡng của người đàn ông Lưng

áo đàn ông được thêu hình mắt con cua và trang trí hạt cườm hình chữ thập, chạy dài từ

cổ áo xuống gấu áo Quần nam giới may theo kiểu chân què, cạp lá tọa

Một nét độc đáo trong y phục của các nhóm Phù Lá là việc sử dụng rất nhiều hạt cườm Hạt cườm không chỉ dùng để trang trí cho y phục phụ nữ, mà còn dùng để trang trí trên y phục của nam giới và trẻ em

Phụ nữ nhóm Phù Lá Hán mặc áo xẻ từ dưới cổ chéo sang nách phải Đây là kiểu áo có cách cắt tương tự như áo của phụ nừ người Hoa Ảo có màu đen, trên cánh tay và cửa tay

áo người ta đáp khoanh vải nhạt màu hơn thân áo, tạo nên nét hoa văn “sáng màu” trên chiếc áo Bên ngoài chiếc áo, chị em mặc thêm yếm che cho áo đỡ bẩn trong khi làm

N g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t - P a g e 7 | 15

việc Phụ nữ Phù Lá Hán mặc quần đen, cách cắt cạp quần luồn dải rút, không trang trí hoa văn Khăn đội đầu cũng khá đơn giản, một màu đen là chủ đạo Một đặc điểm về trang phục cùa người Phù Lá là chiếc túi vai đeo bên người Túi hình vuông, cạnh khoảng

20 - 30cm, hai góc đáy có hai tua rua chỉ màu, miệng túi và dây đeo đính hạt cườm theo kiểu viền

3.4 Phong tục tập quán

Thờ cúng tổ tiên vào các dịp: tết tháng Giêng, tết tháng Hai, tết tháng Năm và tết tháng Bảy tết tháng Giêng, tức là tết Nguyên đán - khúi khu la nà

Lễ vật của tết này là, chiều 30 tết cúng bằng thịt gà; ngày mồng một tết cúng bằng thịt lợn Tết tháng Hai, cúng vào ngày con rồng - à thá lùng,

Lễ vật là cá, tôm Tết tháng Năm, cúng vào ngày mồng năm, lễ vật cúng là cá, tôm, bí

luộc Tết tháng Bảy, cúng vào ngày 14 hoặc 15, lễ vật cúng là cá, gà Mỗi khi mổ con vật hiến sinh, người ta bôi tiết của nó vào tờ giấy bản, gấp hình thuyền, rồi cài lên vách bàn

thờ Thường ba năm một lần, nhà nào cũng phải cúng ẻ phô mô ba, cúng đuôi ma để người khoẻ mạnh, gà không chết dịch Lễ này cúng vào tháng Hai ngày con ngựa - thủ

mùng Lễ vật cúng cần một con lợn và gà Mỗi nhà có một bếp chính.ìt thẳng cửa ma

Mỗi khi cúng tổ tiên thì phải cúng bếp này Bếp này được lập khi vào nhà mới kèm với nghi lễ cúng Cúng xong mới đặt kiềng vào Những người ở tuổi 39, 41 và 51, theo quan niệm của đồng bào là “tuổi nóng”, kiêng đặt bếp

Tháng Hai hàng năm, ngày

con người - à thả hùng, làng

nào cũng làm lễ đuổi ma tà

cho sạch làng

3.5 Lễ hội

Nghi lễ liên quan đến nghề

nông

Trên cơ sở tín ngưỡng đa

thần giáo, dân tộc Phù Lá có

nhiều nghi lễ liên quan đến

nghề nông như: lễ gọi hồn

lúa, lễ cơm mới, lễ thu

hoạch

Lễ Cơm Mới của người Phù Là (Ảnh sưu tầm)

N g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t - P a g e 8 | 15

Lễ gọi hồn lúa: Theo quan niệm của người Phù Lá, mỗi một giống lúa được trồng là có một hồn và theo tục lệ, cứ ba năm một làn người ta gọi hồn lúa - ẽ hà nì và xả xì ra ba về nhà Việc cúng gọi hồn lúa thường được tiến hành vào thời điểm hạt thóc bắt đầu nằm xuống đất (gieo hạt), hoặc lúc đã thu hoạch xong (cuối tháng 10 âm lịch) Trong ngày lễ cúng gọi hồn lúa, người phụ nữ đóng vai mẹ lúa phải ăn mặc đẹp

Mẹ lúa được Ang mo - à pơ dẫn từ trên nương về đến nhà, rồi ông mo làm lễ dẫn mẹ lúa

vào kho lúa Mâm cỗ gọi hồn lúa lúc nào cũng có bát canh khoai sọ với rau cải nương

Lễ cơm mới - ê hà nì ba zả ể xì mạ: được tổ chức vào ngày 9/9 hàng năm Trong lễ cơm mới nhất thiết phải có cơm của lúa mới gặt để cúng và người ta mổ lợn, gà, vịt cũng để cúng và ăn mừng Ngoài ra, đồng bào còn chuẩn bị các món ăn: cá suối nấu chua, nem chua thịt, vương lợn muối giềng, thịt chuột sấy khô Đặc biệt, người ta hay mổ chó ăn vào ngày này, vì quan niệm con chó ăn ít, mổ chó ăn không tốn kém Trong lễ cúng cơm mới, chủ nhà tự cúng, tự khấn báo với

tổ tiên, thổ

Phụ nữ Phù Lá sử dụng đồ trang sức

như: khuyên tai, vòng cổ khuyên tai

bằng bạc; vòng cổ được xâu bằng

chuỗi hạt cườm

3.6 Ẩm thực

Người Phù Lá ăn cơm tẻ là chính

Gạo nếp được dùng làm xôi, làm bánh

các loại phục vụ cho cúng bái, lễ tết

Khẩu vị riêng của người Phù Lá là các

loại cá và thịt làm nem chua Rau xanh

thường được bà con dùng lá các loại bầu, bí, đậu đỗ,

ớt giã với muối, các loại rau thơm quả bùi Những khi

săn bắn được nhiều thú rừng, người Phù Lá sấy khô

thịt để dành ăn lâu dài trong những ngày mùa bận rộn

3.7 Phương tiện vận chuyển

Phương tiện vận chuyển thông thường hàng ngày của

người Phù Lá là chiếc gùi đeo dây qua trán như các

dân tộc Hà Nhì, La

Hủ trong vùng

Thịt dê nướng – đặc sản của người Phù Lá

Chiếc gùi trong đời sống dân tộc Phù Lá

N g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t - P a g e 9 | 15

3.8 Ngôn ngữ

Tiếng nói: Tiếng nói của dân tộc Phù Lá thuộc hệ ngôn ngữ Hán Tạng, nhóm ngôn ngữ Tạng - Miến Tuy nhiên, hiện tại, ngôn ngữ của các nhóm Phù Lá không hoàn toàn giống nhau Các nhóm Phù Lá, HÀ Khô Pạ ở Sơn La, Lai Châu, Lào Cai vẫn dùng tiếng mẹ đẻ

và thống nhất giữa các địa phương Tiếng nói của người Phù Lá Hoa và Phù Lá Đen ứ Bát Xát (Lào Cai) đang hòa vào nhau và chịu ảnh hưởng của ngôn ngữ Hà Nhì Riêng tiếng nói của Phù Lá Hán ở Bắc Hà đã từ lâu dùng tiếng Quan Hoả (tiếng Hán phương Nam) làm phương tiện giao tiếp Sự khác nhau trong ngôn ngữ Phù Lá chỉ là sự khác nhau của nhiều thố ngữ trong một ngôn ngữ

Chữ viết: Trước đây người Phù Lá dùng chữ Hán để ghi chép văn tự liên quan đến giá thú, khai sinh, ghi lá số của các thành viên trong gia đình

3.9 Tín ngưỡng tôn giáo

Người Phù Lá tin theo đa thần giáo, coi vạn vật hữu linh, mọi VỘI, cả sinh vật và vật vô tri, vô giác đều có linh hồn Niềm tin vào đa thần giáo thể hiện đầu tiên là đồng bào thờ tổ tiên ở ngay trong nhà Đồng công, ma bếp, cầu mong thần linh phù hộ cho vụ mùa sau báp ngô to như bắp chuối và lúa tốt như cỏ lau, hạt lúa chắc mẩy, không bị chuột châu chấu, thú rừng phá hại Sau những lời cúng khấn đó, chủ nhà buộc một sợi chỉ đỏ vào tay con cháu cầu cho con cháu được mạnh khỏe; buộc một sợi chỉ vào cổ mỗi người để trừ cảm gió, chống ma tà

Lễ thu hoạch - ê hà nì ba xê khơ nhi cổ nhị: Mục đích của lễ này là cầu trời không mưa,

để thu hoạch được nhiều lúa, hạt chắc, lúa về kho không bị rơi vãi, sang năm cúng sẽ bội thu nhiều lúa hơn Lễ vật chính trong lễ này là thịt lợn, thịt chuột, cá Với lễ thu hoạch, người Phù Lá làm hai mâm cỗ: một mâm cỗ cúng ở nhà và một mâm cỗ cúng ở ruộng hoặc nương Nghi lễ thu hoạch được tố chức với ba nội dung chính Nội dung thứ nhất là cầu khấn tổ tiên, thần nương, thần thổ địa, ma trời đừng đổ mưa xuống để thu hoạch được

dễ dàng; nội dung thứ hai là cúng khấn thần nhà kho để cho lúa vào kho, không bị vương vãi; nội dung thứ ba là cúng khấn thổ công ngăn chặn hoả hoạn cháy nhà, cháy kho lúa, bào lúa khỏi bị chuột ăn, mọt đục, mối xông Người chủ nhà tự chủ trì thu hoạch

Mỗi ngôi nhà là nơi sinh sống của một gia đình Gia đình của người Phù Lá là tiểu gia đình phụ hệ Thông thường trong gia đình gồm các thành viên là cha mẹ và các con cái Con cái sinh ra thuộc dòng dõi họ I lia Người con trai được kế thừa tài sản của bố mẹ để lại, có trách nhiệm thờ cúng tổ tiên

N g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t - P a g e 10 | 15

Gia đình người Phù Lá là gia đình phụ quyền Ông bố và người con trai cả có quyền hành lớn xử lý mọi việc của gia đình và quan hệ dòng tộc, quan hệ cộng đồng

Người Phù Lá thực hiện hôn nhân ngoại hôn dòng tộc, nhưng khi dòng tộc đã chia thành các chi lớn, chi nhỏ thì việc hôn nhân giữa thành viên chi họ lớn với thành viên chi họ nhỏ được coi là phù hợp với phong tục Hôn nhân của người Phù Lá là hôn nhân một vợ một chồng bền vững Hiện tượng lấy vợ hai nếu có cũng rất hạn hữu Khi lấy vợ hai phải

có lý do, theo tập quán trong từng trường hợp cụ thể Sau lễ cưới, đôi vợ chồng trẻ cư trú

ở bên nhà chú rể

Trai gái Phù Lá lớn lên được tự do yêu đương, tự do chọn bạn Khi có được bạn ưng ý, vào các buổi tối, họ hò hẹn nhau đến một địa điểm nào đó tâm sự, tìm hiểu Các chàng trai thường dùng tiếng sáo hoặc tiếng khèn ma nhí để gọi bạn gái Các cô gái Phù Lá thường rất cảm linh với những chàng trai không chỉ giỏi việc săn bắn và đồng áng mà còn giỏi thổi khèn ma nhí Sau một vài lần trao đổi tâm tư tình cảm, nếu mà hai bên nhất trí, chàng trai có thể đến ở cùng với cô gái, cho đến khi được bố mẹ hai bên đồng ý cho làm đám cưới Chàng trai có thể làm công cho nhà cô gái và tuân thủ mọi điều kiện sinh hoạt như một thành viên trong gia đình Thủ tục này thường kéo dài từ 2 - 3 năm

Khi bố mẹ cô gái đồng ý cho cưới, chàng trai về nhà nói với bố đẻ để bàn bạc tìm ông mối - po khủ thay mặt nhà trai chuẩn bị lễ ăn hỏi Ông mối được chọn là người có đức độ,

vợ, chồng con cái đầy đủ, ứng phó, xử lý nhanh nhẹn các tình huống, nếu có xuất hiện trong quá trình từ ăn hỏi cho

đến lúc cưới Ông mối là người

không thuộc họ bên nào

Tục lệ cưới xin cần qua các thủ

tục sau: Lễ dạm hỏi, lễ thách

cưới, lễ cưới, lễ lại mặt

Le dạm hỏi - à mừ nà na ba:

Đểtiến hành lễ dạm hỏi, hai

ông po khủ đến ngồi cạnh cửa

ra vào của nhà cô gái, hút

thuốc, ăn trầu Bố cô gái vẫn

sinh hoạt đi lại bình thường,

coi như không biết hai ông

đến Một hồi sau, ông Po khú Cô dâu trong lễ cưới người Phù Lá