Tài liệu ôn thi THPT Quốc gia môn văn 12

V ưn quân ngĐc läi là mċt kĩ say mê chĕ đõp cĎa ơng Huçn Cao, quỳt tâm tìm mą các đù xin chĕ cĎa Huçn Cao.. N đn ịo le t y, Huçn Cao lä là n đĘi cĩ tài viøt chĕ đõp, cịn quân ngĐc läi lâ

HAI ĐỨA TRẺ - THÄCH LAM

I GiỚI THIỆU CHUNG

1.Tác giâ

- T äc L m ( 1910 – 1942) tên khai sinh là Nguyún TđĘng Vinh ( sau đĉi thành Nguyún TđĘng Lân ), sinh täi Hà Nċi

- Ơng cĩ quan niûm vën c đėn làn män t øn ċ và cĂ ût tà truỷn n ín Ơn t đĘn

v øt v÷ n ĕn truỷn k Ćn cĂ c uỷn, c Ď ỳu k t ác t ø ę nċ tåm n ån vêt vę

n ĕn xčc câm mon m n mė ć tron cuċc sĈn ìn n ày

- MĊ truỷn cĎ T äc L m n đ 1 à t ė trĕ tün , ąn đ ûu đ ÷m đäm n đn c ē đĖn

o tün câm møn yưu c ån t àn và sĖ n äy câm cĎ tác â trđęc n ĕn øn t á cĎ cân vêt và lān n đĘ

- Vën T äc L m tron sán , ân dĀ mà t åm trỉm såu síc

- Tác p èm c ýn các têp truỷn n ín G Ă đỉu mČ (1937), Nín tron vđĘn(1938), SĜ tĂc (1942); t ùu t uỳt N ày mę (1939); têp t ùu luên T eo dān (1941); tČy čt Hà Nċ ëm sáu

p Ĉ p đĘn (1943)

2 Tùm tắt nĂi dung

Truỷn v øt v÷ cuċc sĈn tëm tĈ n đo nàn cĎ n ĕn n đĘ l o đċn n đo Ě 1 p Ĉ uỷn ị n ă C Ā em L ưn và An đđĜc c mõ o c o tron nom 1 cĔ àn täp Ă n ă Cďn n đ n ĕn n đĘ dån p Ĉ uỷn, c Ā em L ưn vĒ án àn , vĒ trĆn c Ę c uỳn tàu đưm tĒ Hà Nċ v÷ C uỳn tàu m n 1 c čt án sán cĎ Hà Nċ ỉm ỉm c äy vĐt qu

rā m t øn tron màn đưm såu t ỵm P Ĉ uỷn và c Ā em L ưn c üm dỉn vào çc n Ď yưn tÿn

Nhận xét: Đåy là truỷn cĂ cĈt truỷn đėn ân Gỉn n đ k Ćn cĂ c uỷn n đn cĂ sēc

Ĝ câm såu síc G ąn vën n õ n àn tron sán Ĝ câm

3 Xuçt xĊ

- In tron têp “ Nín tron vđĘn”-xuçt ân 1938

- BĈ cân sán tác: P Ĉ uỷn Cèm G àn , tþn Hâ Dđėn - quư n ộ cĎ n à vën n ĕng nëm trđęc CMT8 - nė mà Ćn đã tĒn sĈn

II ĐỌC - HIỂU VĂN BÂN

1 Cânh phÿ huyịn lĄc cuÿi chiỵu

n Āp cd o cuċc sĈn nðn n÷ trĆ ,t øn dø t øn øc t øn cĆn trČn cĎ cuċc sĈn dån

dã T øn đàn æu êt tron yön lðn => åm t n Ĝ nĊ n ÷m x o xác tron lān n đĘ

=> K Ćn n vĒ cĂ vó đõp t ė mċn vĒ cĂ vó ućn x o xác

K Ćn n toàn cân nė p Ĉ uyûn c üm n êp tron Ăn tĈ (k Ćn n rċn ) đĈ lêp

- C Ā em L ön c uèn Ā đĂn cĔ àn “đĆ mít c Ā Ăn tĈ n êp đæy dæn”

- Bác S öu án p Ě đ án , Ăn ác mön m n n â 1 vČn dà xuĈn đçt

- Bà cĐ T lâo đâo đęc đ tron Ăn tĈ

n đĘ con á øu t âo đâm đ n

=> C Ā em L ön đã ā n êp vào cuċc sĈn nė p Ĉ uyûn, đã quen cân sĈn tëm tĈ ,

n ño tčn nė đåy, k ác în lĈ sĈn Ě Hà Nċ

b Tåm träng

- L ưn câm t đėn c o n ĕn n đĘ n đo mà đưm nào L en cďn n ün t çy c Ā TĞ, ác Sèm, â cĐ T , n ĕn đē trĩ Ě c Ĝ„ L ưn là n đĘ con á àu tün t đėn , øt suy n ÿ,

y trỉm tđ trđęc cân đĘ mà L ưn ít ðp

- L ưn câm n ên đđĜc cân tëm tĈ mà L ưn và n ĕn n đĘ xun qu n đ n sĈn , đím

c üm tron Ăn tĈ , c Ā em L ưn mđęn quån đ t Ėc tä xĂt x ” An và L ưn lðn n đęc mít lưn các vü s o đù tüm sĆn N ån Hà và con VĀt t eo s u Ćn T ỉn NĆn

- C Ā em L ưn luĆn ồ n ûm v÷ quá k ē x xđ , ưm đ÷m Ě Hà Nċ “Liín nhĐ läi khi đ Hà NĂi, ch÷ đĈēc hĈđng thĊc quà ngon lä, bçy giď mì Liín nhiỵu tiỵn, đĈēc đi chĎi bď hþ uÿng nhČng cÿc nĈĐc länh xanh đú”; cān åy Ę: “Phđ cąa bác Siíu là mùn quà xa xõ, 2 ch÷ em khýng bao giď mua đĈēc”

- Đưm nào 2 c Ā em cďn cĈ t ēc đù c Ę đồn tàu đ qu - c uỳn tàu đưm, ột đċn cuĈ cČn cĎ đưm k uy , m n lä 1 c čt án sán và åm t n rċn rã cĎ Hà T àn o lû c o

p Ĉ uỷn n đo tëm tĈ

c Đÿi vĐi dån phÿ huyịn

- Con tàu m n đøn c o p Ĉ uỷn 1 t ø Ă k ác, t ø ę vę án sán x lä cĎ t Ā t àn

c o dČ án sán çy c þ t ốn vĐt qu tron åy lát cďn đĎ đù đem lä 1 c čt dđ vĀ dđ åm

3 Ý nghưa hĩnh ânh đồn tàu

a Đÿi vĐi ch÷ em Liín

- Con tàu m n đøn t ø ę cĎ kþ n ûm, đán t ēc tron c Ā em L ưn ün ân đõp cĎ quá k ē, m n đøn c o L ÷n n ućn sán lçp lán k ác ỵn n ućn sán u ít cĎ p Ĉ uỷn

- C Ā em L ưn c Ę đĜ tàu k Ćn p â đù án t ưm àn mà vü muĈn đđĜc n ün t çy 1 t ø

ę k ác sĆ đċn s n trąn ėn, vü t ø v ûc c Ę tàu đem lä n ÷m vu c o 2 c Ā em

=> C Ę đĜ tàu trĚ t àn 1 n đ cỉu cĂ t ù k ă lçp n ĕn k ôn trĈn mưn mĆn tron tåm ćn L ưn, čp L ưn n ün t çy rĄ ėn, såu ėn cuċc sĈn p Ď đỉy Ăn tĈ nė p Ĉ uỷn

=> Con tàu tác đċn vào lān n đĘ 1 çn tđĜn män mơ, đđ p Ĉ uỷn r k ă cân sĈn

tČ đąn u uèn – dù chþ trong chĈc lát => chĘ đĜi con tàu trĚ thành nhu cỉu khơng thù thiøu cĎa ngđĘi dân phĈ huỷn ChĘ đĜi đồn tàu chính là ni÷m vui ni÷m an Ďi ni÷m hy vąng-déu cịn mė hć v÷ 1 ngày m tđė sán ; là k át vąn sĈn män l ût c Ĝt Čn lưn tron tåm ćn n ĕn con n đĘ n đo k ĉ => T äc L m đã n ün t çy và mĆ tâ đđĜc k át vąn sĈn èn c ē såu tron tåm ćn n đĘ l o đċn n đo k ĉ

=> Bìn tün câm và tỉm lān n ån êu cĎ mün , T äc L m đã t ù ûn 1 các n ün tron trĩo, n õ n àn và såu lín v÷ n đĘ l o đċn n đo,đðc ût là trĩ t ė

4 Chą đỵ

Tác p èm t ù ûn tçm lān yưu møn và trån trąn cĎ T äc L m vę n ĕn n đĘ l o đċn n đo k ĉ, l m lď qu n nëm và k át vąn mė ć cĎ n ĕn đē trĩ

III Tổng kết

2 Trđęc nëm 1945, sán tác cĎa Nguyún Tuån xo y qu n các đ÷ tài chính:

a ChĎ n ÿ xö dĀch: Viøt v÷ cái tôi lãng tĔ qua nhĕng mi÷n quö, tron đó hiûn ra cânh síc

và phong vĀ quö đėn , cČn mċt tçm lān yöu nđęc thiøt tha Tác phèm chính: Mċt

chuyøn đ , T øu quö đėn „

b Vó đõp “ v n Ăn mċt thĘ ”: Là n ĕn nòt đõp cān vđėn sĂt läi cĎa mċt thĘ đã lČ vào dÿ vãn ín vęi lęp n o sÿ cuĈi mùa Tác phèm chính: Vang bóng mċt thĘi

c ĐĘi sĈng truġ läc: Ghi lä quãn đĘi do hoang mang bø tíc, cái tôi lãng tĔ đã l o vào rđĜu, thuĈc phiûn và át cĆ đæu, qu đĂ t çy hiûn lên tâm träng khĎng hoâng cĎa lęp

t n n öm đđėn t Ęi Tác phèm chính: Chiøc lđ đćng mít cua, ngąn đñn dæu läc,„

3 S u nëm 1945, sán tác N uyún Tuân têp trung phân ánh hai cuċc kháng chiøn, qu đĂ thçy đđĜc vó đõp cĎ n đĘi Viût Nam vĒ n dďn vĒa tài hoa Tác phèm chính: Tình chiøn dĀc , ĐđĘng vui, Hà Nċ t đán MĠ giă ,„Ôn cďn v øt v÷ công cuċc xây dĖn đçt nđęc, tron đĂ ûn lön con n đĘi Viût Nam vęi vó đõp cæn cù mà rçt mĖc tài hoa Tác phèm c ýn : SĆn Đà, kĞ N uyún Tuån,„

4 Nguyún Tuån là n à vën suĈt đĘi tìm kiøm cá đõp và khîn đĀnh nhĕng giá trĀ n ån vën cao quý, vęi nhĕng nét phong cách nĉi bêt: tài hoa, uyên bác, hiûn đäi mà cĉ đ ùn,„Ôn

có nhi÷u đĂn Ăp c o sĖ phát triùn cĎa thù tuĝ bút và tiøng Viût,„

II Tác phèm:

“C ĕ n đĘi tĔ tČ” ( đën áo 1939, n tron têp “ V n Ăn mċt thĘ ” (1940) ) là truyûn ngín đðc síc nhçt cĎa Nguyún Tuân CĈt truyûn xoay quanh cuċc gðp gě kì lä và éo le cĎa

hai nhân vêt chính: Ơng Huçn Cao cĩ tài viøt chĕ đõp, cĂ t ưn lđėn và k ý p ác đã lãn đäo nơng dân khĚ n ÿ và Ā bít giam vào träi giam tþn Sėn V ưn quân ngĐc läi là mċt

kĩ say mê chĕ đõp cĎa ơng Huçn Cao, quỳt tâm tìm mą các đù xin chĕ cĎa Huçn Cao Truỷn køt thúc bìng cânh cho chĕ - Mċt cân tđĜn xđ n y c đ tĒng cĩ

B Kiến thĀc cho các dạng đề thi đại học

I Tình huĈng chuỷn đċc đáo

Tình huĈng là hồn cânh cĩ vçn đ÷ n à vën täo dĖn đù các nhân vêt buċc phâi thù hiûn đčn týn các cĎa mình Hồn cân đ ùn hình sơ làm nây s n týn các đ ùn hình Nguyún Tuån đã täo dĖng mċt tình huĈng vĒa kì lä vĒ ố oëm: ( CĂ lơ chē h÷ xây ra trong thĖc tø ) Nė ðp gě là nhà ngĐc và sĖ gðp nhau giĕ con n đĘi thċc v÷ p ý đĈi lêp nhau: Huçn Cao – kĩ tĔ tù bçt đíc dÿ và v ưn quân ngĐc

- Xét trên bình diûn xã hċi hą khơng thù tćn täi chung, Huçn C o đäi diûn cho nhĕng kĩ cỉm đỉu cuċc nĉi lộn chĈng läi triùu đünh, quân ngĐc đäi diûn cho hû thĈng và trêt tĖ cĎa giai cçp cỉm quy÷n đđėn t Ę N đn ịo le t y, Huçn Cao lä là n đĘi cĩ tài viøt chĕ đõp, cịn quân ngĐc läi lâ kĩ tơn thĘ nhĕng con chĕ, àn n ày k át mon cĂ đđĜc chĕ cĎa Huçn Cao

- Xét trên bình diûn nghû thuêt hą hồn tồn cĩ thù trĚ thành tri âm, tri kþ Huçn Cao – ngđĘi sáng täo r cá đõp tuỷt vĘi cĎa nghû thuêt t đ p áp, quân ngĐc n đĘi gìn giĕ và tơn thĘ cá đõp Nøu gðp nhau trong mċt hồn cânh khác, hay mċt bỉu trĘi chþ cĩ nghû thuêt thì hą läi trĚ thành Bá Nha và TĔ Kì thuĚ trđęc.Cuċc gðp gě đã täo dĖng mċt tình huĈng kĀch tính, tĒ cuċc gðp gě này hai nhân vêt sơ bċc lċ tính cách Huçn Cao: tài hoa,

t ưn lđėn và k ý p ác n un , quân ngĐc là kĩ dĀu dàng, biøt á n đĘi, biøt trąng

n đĘi n y Hàn rün n n n và cĂ lčc tđĚn n đ n Đc tù çy khơng chþ giam giĕ Huçn

C o mà cān là t ưu t n đ cá đõp bĚ cá n ė èn và cái ác Thø n đn n ĕng tçm lịng trong thiên hä đã ðp nhau, sĖ thành tâm và sĚ thích cao quý cĎa quân ngĐc đã làm Huçn Cao câm đċng

II Phân tích vĩ đõp cĎ ün tđĜng nhân vêt Huçn Cao trong truỷn ngín “C ĕ n đĘi tĔ tČ”

- Huçn C o đđĜc n à vën N uyún Tuân xây dĖng tĒ nguyên méu n đĘi anh hùng Cao Bá Quát đỉu thø kğ XIX

- Nguyún Tuån đã täo ra tình huĈn ịo le đù tĆ đêm nhĕng vĩ đõp k ác t đĘng cĎa nhân vêt ( Tình huĈn đ ùn hình lâm nây sinh nhĕn týn các đ ùn hình)

1 Huçn Cao – MĂt nghị sư tài hoa trong nghị thuật thĈ pháp:

- Tài viøt chĕ cĎa ơng Huçn qua lĘ đćn cĎa dân vùng tþn Sėn và qu n ĕng lĘi nhên xét cĎa viên quân ngĐ c và thỉy t ė läi

- Ni÷m o đęc cháy băng cĎa quân ngĐc và tçm chân tình, sĖ đĈ đáp cĎa quân ngĐc đù xin chĕ Huçn C o “ C ĕ ơng Huçn C o đõp lím, vuơng lím ( „) CĂ đđĜc chĕ Huçn Cao

mà treo là có mċt vêt áu trön đĘ ” C o nön , “ SĚ nguyûn cĎa viên quan coi ngĐc này là

có mċt ngày kia treo Ě nhà riêng mình mċt cåu đĈi do tay ông Huçn Cao viøt” Đù cĂ đđĜc chĕ cĎa ông Huçn Cao, viên quân ngĐc không chþ phâi kiên trì, mà còn phâi li÷u mäng BĚi quân ngĐc cďn øt thø nào là cái giá phâi trâ cho kó bă qua lûnh tri÷u đün ût đã tċi phäm nguy hiùm, có khi phâi trâ giá bìng tính mänh cĎa mình

- Chĕ Huçn Cao vuông vín, tđė tín, nó nói lên cái hoài bão tung hoành cĎa câ mċt đĘi con n đĘi

2 Huçn Cao – MĂt con ngĈďi cù thiín lĈĎng trong sáng:

- Ông chþ cho chĕ chĊ bän thân và tri kþ, không vì bäc vàng hay quy÷n thø mà ép mình viøt chĕ bao giĘ “t n çt sinh không vì vàng ngąc hay vì quy÷n thø mà ép mình viøt cåu đĈi bao giĘ”

- ý thēc tĖ trąng, tinh thæn n ÿ k ý qu àn đċn đuĉi viên quân ngĐc

- Trąn t ön lđėn , Huçn C o đã t Ėc sĖ câm đċn trđęc “tçm lòng trong thiên hä” và sĚ thích cao quý cĎa quân ngĐc

- MuĈn n đĘi khác giĕ trąn t ön lđėn , ìng viûc gĔi lä cá đõp, cái ân tình cĎa nhĕngc

n đĘi tri kþ Huçn C o đã k uyön quân ngĐc và quân ngĐc câm đċng, tþnh ngċ Viûc Huçn Cao cho chĕ quân ngĐc không chþ vì mĐc đýc c ė c ĕ mà chĎ yøu đù cĕu n đĘi, cēu mċt

t ön lđėn læm đđĘng läc lĈi quá lâu ngĎ quên trong lęp tro tàn nguċi länh cĎa ngĐc tù phong kíên

3 Huçn cao – MĂt khí phách anh hùng

- Lãn đäo nông dân khĚ n ÿ c Ĉng tri÷u đün , c çp nhn tċ d n “ cæm đæu bąn phân nghĀc ”

- NgĐc tù chþ Ćn cČm đđĜc thù xác, Huçn Cao vén sĈng tĖ do v÷ tinh thæn, vén nhĕng hēng sinh bình mà ông tĒng làm: RĊ gông, nhên rđĜu thĀt thâm n ön, đuĉi quân

ngĐc„länh lùng, thâm n ön trđęc cái chøt đ n đøn gæn

- Mċt tĔ tù chþ đĜ n ày r p áp trđĘng mà không h÷ nao núng, vén un dun , đàn oàn

“ Đøn cái cânh chøt chém, ông còn chîng sĜ nĕ là„” ĐĈi vęi viên quân ngĐc, ônh chîng nhĕng không sĜ mà còn tă ra khinh bäc đøn đ ÷u”

- Sáng täo t đ p áp và truy÷n lä cá đõp trđęc k lÿn án tĔ hình mà vén un dun , đđĘng hoàng chēng tă tron con n đĘi tài hoa ây là mċt khí phách vô cùng cēng că và vđĜt trên hoàn cânh

4 Cânh cho chČ - NĎi hĂi tć và thăng hoa tçt câ nhČng vê đìp cąa hình

tĈēng Huçn Cao

- Cân xđ n y c đ tĒng có: ThĘ n, k Ćn n đðc biût, tđ t ø cuâ kó x n n đĘi cho

Cá đõp, cái thiûn đã c øn thíng cái ác và cái xçu, t ön lđėn và n ån các con n đĘ đã làm câm đċng và thanh ląc tâm hćn mċt con n đĘi

5 TĈ tĈđng cąa nhà văn gċi gắm

- Mċt tinh thæn dân tċc sâu síc: Yêu møn và trân trąn nòt đõp cĎa truy÷n thĈn vën oá

dân tċc

- Lān s y mư cá đõp và đ tüm cá đõp Ě tà nën , đäo đēc và n ån các con n đĘi

- Khỵn đĀnh sĖ chiøn thíng cĎ cá đõp, t ưn lđėn và n ån các n y tron ồn cânh ngðt nghèo, ngay Ě mĆ trđĘng cĎa cái ác và bĩng tĈi

III Phân tích nhân vêt viên quân ngĐc trong truỷn ngín “ C ĕ n đĘi tĔ tČ” (N uyún Tuân )

đù làm sáng tă nhên xịt : “ Tron ồn cân đ÷ l o, n đĘi ta sĈng bìng tàn nhén, bìng lĒa ląc, tính cách dĀu dàng và lịng biøt á n đĘi, biøt trąn n đĘi ngay cĎa viên quan coi ngĐc này là mċt âm thanh trong trĩo chen vào giĕa mċt bân đàn mà n äc luêt đ÷u hĊn

lộn xơ bć” ( C ĕ n đĘi tĔ tù – Nguyún Tuân )

- Là mċt n đĘi làm ngh÷ coi ngĐc, là cơng cĐ trçn áp cĎa bċ mãy thĈng trĀ đđėn t Ęi,

n đn v ưn quân ngĐc lä cĂ t č c ė t n c o- t č c ė c ĕ

Ngay tĒ thĘi trĩ khi mę “ øt đąc vě n ÿ sác t án ÷n” Ćn đã cĂ sĚ nguỷn “ mċt ngày kia đđĜc treo ė rn à r ưn cĎa mình mċt cåu đĈi do tay ơng Huçn Cao viøt

- Quân ngĐc trân trąng giá trĀ con n đĘ Đ ÷u đĂ t ù hiûn rĄ qu àn đċn “ ût đã ” cĎa

Ćn đĈi vęi Huçn C o: Dám c ė c ĕ cĎa mċt kĩ đäi nghĀch là Huçn Cao, Dám xin chĕ tĔ tù ngay trong nhà ngĐc; Kiên trì, nhén nhĐc đù cĂ đđĜc mċt bēc chĕ n đ sĚ nguỷn

- SĚ nguỷn thanh cao muĈn cĂ đđĜc chĕ Huçn C o đù treo Ě nhà riêng cĎa mình bçt chçp nguy hiùm, cČn t á đċ t àn kýn đĂn n ên chĕ cĎa Huçn Cao cho thçy tçm lān “ ût nhěn liên tài”, øt trân trąng nhĕng giá trĀ vën ố cĎa viên quân ngĐc

- Diún biøn nċ tåm, àn đċng và cách ĕng xĔ cĎa viên quân ngĐc cho ta thçy khơng chþ Huçn Cao mà câ viên quân ngĐc cďn cĂ mċt n ån các đõp đơ “ mċt tçm lịng trong thiên hä” tr åm, tr kþ vęi Huçn C o ĐĂ là mċt âm thanh trong trĩo chen vào giĕa mċt bân đàn mà n äc luêt đ÷u hĊn lộn xơ bć”

- Viên quan ngĐc là mċt n đĘi biøt chĕ t ưn lđėn , øt trân trąng giá trĀ vën ố và tà nën , là n đĘi cĩ tâm hćn nghû sÿ, k Ćn cĂ tà n đn yưu tà , khơng sáng täo đđĜc cái đõp n đn øt yêu và trân trąn cá đõp

IV Giá trĀ tđ tđĚng và nghû thuêt cĎ độn vën tâ cânh ơng Huçn Cao cho chĕ Täi sao cĩ thù nĂ là “ đåy là mċt cân xđ n y c đ tĒn cĂ”?

- Hồn cânh cho chĕ: thĘ n, đĀ đ ùm, ánh sáng

- Tđ t ø cĎ n đĘ x n và n đĘ c o xđ n y c đ cĂ: SĖ đĉi ngơi giĕa Huçn Cao và Quân ngĐc

- Lỉn đỉu t ưn cďn là lỉn cuĈi cùng

- Giá trĀ, Ğ n ÿ : cá đõp khơng thù chung sĈng vęi cái ác, muĈn tơn thĘ cá đõp phái cĩ

t ưn lđėn , K ỵn đĀnh sĖ bçt tĔ cĎ cá đõp và cái thiûn, cĎ t ưn lđėn

- Nghû thuêt täo ün , tđėn p ân

HÄNH PHÚC CỦA MỘT TANG GIA

(Trích tiểu thuyết "Số đô")

Vü Trọng Phýng

I Kiến thĀc cĄ bân

1 Tác giâ

Vď Trąng PhĐng (1912-1939) quê nċi Ě Hđn Yön Ôn sĈng và viøt vën täi Hà Nċi SĚ

trđĘng v÷ phóng sĖ, đđĜc các báo chí thĘi bçy giĘ gąi là "Ông vua phóng sĖ đçt Bíc" Tác phèm:

- Phóng sĖ: "Cäm béy n đĘ " (1933); "Cėm t æy cėm cĆ" (1936); "LĐc xü" (1937),v.v„

- Tiùu thuyøt: "Giông tĈ" (1936); "SĈ đă" (1936) ;"Vě đö" (1936); "Trúng sĈ đċc đíc"

(1938);v.v„

- KĀch: "Không mċt tiøng vang" (1931)

Vď Trąng PhĐng có tài châm biøm đâ kích cái xã hċi thĖc dân phong kiøn tđ sân høt sēc bçt công, tàn bäo, thĈ nát„ Ôn đã sán täo ra nhĕng nhân vêt đ ùn hình bçt hĎ n đ Xuån TĂc

Đă đù chø giúu cái xã hċi mà ông gąi là "khĈn nän", "c Ă đó"

2 Xuçt xē

"Hänh phúc cĎa mċt t n ”, trýc toàn ċ c đėn 15 t ùu thuyøt "SĈ đă", mċt kiût tác

cĎ Vď Trąng PhĐng, xuçt bân nëm 1936

3 Tóm tít c đėn "Hänh phúc cĎa mċt tang gia"

Sau ba ngày ngíc ngoâi, CĐ cĈ tĉ ėn 80 tuĉi chøt thêt CĐ cĈ Hćng, vĜ chćn Vën M n , ông phán mąc sĒng, cêu tú Tân, cô Tuyøt„ câ bąn con c áu đ÷u vĆ cČn sun sđęng

N đĘi chøt đđĜc qu n trön k ám qu lo đã đđĜc khâm liûm, gæn mċt ngày rć mà c đ phát phĐc Sau khi cĐ à đ t u xøp viûc cđęi chäy tang cho Tuyøt k Ćn đ đøn đåu, Vën Minh hēa sô tìm cách cho Tuyøt lçy chćng mċt cách danh giá, thì CĐ cĈ Hćng męi chĀu cho phát phĐc Bæy con c áu tđn Ēng vui vó đ đđ çy cáo phó, gą p đĘng kèn, thuê xe đám m

Bây giĘ sáng hôm sau thì cçt đám CĂ tön cân sát M n Đė, M n To đđĜc thuê giĕ trêt

tĖ Tuyøt mðc bċ đć N åy t ė đ mĘi træu Đám m tĉ chēc theo câ lĈi Ta, tĈi Tàu, lĈi Tây

Có kiûu bát cĈng, có lĜn qu y đ ląn , cĂ đøn trëm cåu đĈ , và trëm n đĘi đ đđ m

Cĩ lĈc bĈc xông, bu dích và nhi÷u vān o K đám m đ đđĜc bĈn phĈ, khi vĜ chćng Typn, à P Ă Đo n và mçy n đĘi nĕ đ n lào xào p ư ün t á đċ cĎa Xuân thì bĊng cĩ sáu chiøc xe, trưn xe cĂ Xuån TĂc Đă và cĂ sđ c Č Bà B n xuçt hiûn, xe nào cďn c e ląn H vān o đć sċ, mċt cĎa báo Gõ Mõ, mċt cĎ Xuån len vào àn đỉu Cêu tú Tân vċi bçm máy CĐ bà chäy lưn, vĆ cČn sun sđęn vü Ćn ĐĈc Xuån đã k Ćn ên mà läi

čp đáp p čn v øn đøn thø, và đám m n đ t ø đã là d n á n çt tçt câ Bąn quan khách, nhĕng nam thanh nĕ tč t ü cđĘi tình vęi nhau, bình phèm n u, c ư n u„ Lúc hä huỷt, cêu tú Tân bít bĩ tĒn n đĘi mċt đù chĐp ânh Ơng Phán mąc sĒng khĩc to,

“Hēt!Hēt!Hēt”, rći bí mêt č vào t y Xuån TĂc Đă cái tĘ giçy bäc 5 đćng gçp tđ„ Xuån TĂc Đă ním tay läi cho mą n đĘi khăi nom thçy chuỷn çy

II Bài văn tă luận, tham khâo

Bài thē nhçt

Cái chøt cĎa CĐ tĉ và đám t n đđĜc kù tron độn trích

"Hänh phúc cĎa mċt tang gia" ("SĈ đă" - Vď Trąng PhĐng)

là đán k Ăc y đán cđĘi? Vì sao?

Bài làm

Vď Trąng PhĐng (1912-1939) vęi 27 tuĉ đĘ , 10 nëm cỉm čt, n đn sĖ nghiûp vën c đėn

cĎ Ćn đù lä c o đĘi thêt vơ cùng lęn lao: 7 têp phĩng sĖ, 9 cuĈn tiùu thuỳt, 6 vĚ kĀch và không 30 truỷn ngín Hėn nĔa thø kþ trđęc, ơng tĒng đđĜc ca ngĜi là "ơng vua phĩng sĖ đçt Bíc", là mċt "vën tà lĊi läc" (Lđu Trąn Lđ), là mċt "thiên tài" (Thanh Châu) Tiùu thuỳt "SĈ đă", "Giơng tĈ" cĎ Vď Trąng PhĐn đđĜc đán á là k ût tác vën c đėn trong n÷n vën ąc Viût Nam hiûn đäi

Vď Trąng PhĐng viøt "SĈ đă" vào nëm 1936, qu n ån vêt Xuån TĂc Đă, mċt tên hä lđu, mċt ã "m cà Ćn ", Ćn đâ kýc c y đċc cái xã hċ trđĚng giâ tđ sân thành thĀ đ n c äy theo lĈi sĈn "Âu Ă " vën m n rĚm, høt sēc đći bäi, nhĈ n ën đđėn t Ęi

MĊ c đėn tron "SĈ đă" đ÷u đđĜc đðt nhĕng cái tên trào phúng châm biøm sâu cay CuĈn tiùu thuỳt gćm 20 c đėn ; c đėn 15 m n cá tưn rçt dài: "Hänh phúc cĎa mċt tang gia"- Vën m n nĕ cďn nĂ vào mċt đám m đėn méu" C đėn này kù v÷ cái chøt và đám m CĐ tĉ n đ mċt màn bi hài kĀch Cĩ biøt bao tình tiøt, biøt bao bċ mðt xuçt hiûn tron đám m k ác nào n ĕng vai h÷ Cái chøt cĎa CĐ tĉ và đám m vĒ đán k Ăc

vĒ đán cđĘ K Ăc vü đäo lý suy đć đøn cĖc đċ Cha chøt, ơng chøt mà "bąn con cháu vơ tåm cďn sun sđęng thăa thích" Cái chøt cĎ Ćn à ėn 80 tuĉ "đã làm c o n ÷u

n đĘ sun sđęng lím A cďn n ÿ đøn cái lĜi do cái chøt và đám t n cĎa CĐ tĉ mang läi, đčn là "Hänh phúc cĎa mċt tang gia" SĖ báo hiøu cĎa bąn con cháu cĎa CĐ tĉ chþ là đù khoe giàu, khoe sang vęi thiên hä Cái chøt và đám m CĐ tĉ n đ mċt đám rđęc, vęi bao vai h÷ hiûn lưn dđęi ngịi bút trào phúng, châm biøm đâ kích cĎa tác giâ "SĈ đă" sao

k Ćn đán cđĘi?

Cái chøt cĎa CĐ tĉ đđĜc bąn con c áu mon đĜi tĒ lâu Trong lúc CĐ tĉ Ĉm thêp tĔ nhçt

s n , đĈc tĘ Xuân chþ dùng mċt lą nđęc ao tanh bèn, mçy lá thài lài và rau sam - thuĈc

t án đ÷n Bia, thø mà CĐ tĉ, chþ đċ nĔa giĘ sau khi dùng thuĈc "đã tþn táo k ác t đĘng",

tĖ ngći dêy đđĜc, ën đđĜc nĔ át c áo Và cďn c þ bìng mċt câu chào: "T đ n à , n à

là mċt n đĘi chćng mąc sĒn !", Xuån đã làm c o CĐ tĉ "nçc mċt cái to, ngã xuĈng

đĘng", bçt đíc kì tĔ! Ơn à ėn 80 tuĉ , trđęc lúc nhím mít cān ën Ĉ : "Đù ta chøt! SĈn cďn n Đc! Cĩ chäy chĕa thì chäy chĕa cho cái thanh danh nhà tao mà bąn

c čn mày đã trĂt Ć n ą! Thø!" Cái chøt cĎa CĐ tĉ vĒ đán k Ăc vĒ đán cđĘ Vën

M n , c áu đýc tĆn cĎa CĐ tĉ cē ën k oën mã v÷ tċ và ėn cĎ Xuån TĂc Đă: "Xuân tuy phäm tċi quỳn rď em á Ćn , tĈ cáo cái tċi träng hoang dâm cĎa mċt em gái khác nĕa

cĎ Ćn , n đn tün cĘ đã åy r cá c øt cĎa ơng cĐ à đán c øt Hai cái tċi nhă, mċt cái

ėn to Làm t ø nào?" Cá ën k oën çy cĎ Vën M n s o k Ćn đán k Ăc và đán cđĘi Đám t n cĎa CĐ tĉ khác nào mċt đám rđęc? Cĩ kiûu bát cĈng, cĩ lĜn quay che ląng Cĩ kèn ta, kèn tàu, kèn tây Cịn cĩ hai viên quan chēc n à nđęc Min-đė, M n-toa giĕ trêt tĖ! Bąn con cháu hänh phúc lím, sun sđęng lím! CĐ cĈ Hćng hút li÷n mċt chðp 60 đ øu thuĈc phiûn, gít 1872 câu gít: "Biøt rći! Khĉ lím, nĩi mãi!" mà thìng bć t ưm đã đøm đđĜc! CĐ nhím nghi÷n đĆ mít, mė màn n ÿ đøn lĐc lĐ khĐ chĈng gêy, mðc bċ đć xơ , vđ o k äc vĒa khĩc møu sơ làm c o cďn p âi "ngĜi khen mċt cá đ m m n đ thø, mċt cái gêy n đ t ø!"

Vën M n c ćng lçy làm hänh phúc vì cái mĩn lĜi chia gia tài cĎa CĐ tĉ mang läi "cái chúc

t đ k sơ đ vào t Ęi kì thĖc hành chē khơng cịn là lí thuỳt viùn vơng nĕa" Ơng Phán mąc sĒng chþ nhĘ "đĆ sĒn đėu vĆ tün trưn đỉu" mà Ćn đđĜc bĈ vĜ là cĐ cĈ Hćng sơ chia thêm cho mċt sĈ ti÷n là vài n ün đćn Ơn sun sđęng muĈn gðp ngay ơng Xuân

đù "trù tính ngay mċt cơng cuċc do n t đėn " CĆ Tuỳt tuy "đ u k ĉ muĈn tĖ tĔ đđĜc" vì khơng thçy n Xuån đøn đđ m , n đn cĆ cďn k Ćn kịm p ỉn hänh phúc

n đ mą n đĘi khác Tuỳt mðc bċ y phĐc "Ngåy t ė" vęi"vĩ bućn lãng män" đ mĘi trỉu cau và thuĈc lá các qu n k ác , đù cho thiên hä phâi biøt rìn "mün c đ đán mçt câ chĕ trinh"

Cĩ vai h÷ là bỉy con cháu! Cĩ vai h÷ là nhĕng quan khách Là bän cĎa cơ Tuỳt, à Vën

M n , cĆ Hồn HĆn, à P Ă Đo n vân vân, nhĕng "giai thanh gái lĀc " đøn đđ t n là đù

"c m n u, cđĘi tình vęi nhau, bình phèm nhau, chê bai nhau, ghen tuơng nhau, hõn hị nhau, " Là nhĕn n đĘi bän cĎa cĐ cĈ Hćn đøn đđ m CĐ tĉ "ngĖc đỉy nhĕng huy

c đėn n đ Bíc đèu bċi tinh, Long bċ t n đù k oe tà , k oe đēc" (!), vęi nhĕng bċ râu ria "hoðc dài hoðc ngín, hoðc đen, oðc hung hung, hoðc lún phún hay rỉm rêm, loën quoën " N ā čt øm hąa cĎ Vď Trąng PhĐng thêt hiøm cĂ Ơn đã làm c o đċc giâ phâi ơm bĐn mà cđĘi v÷ nhĕng bċ râu çy!

SĐ cĐ Tën P č vęi ơng Xuân - cĈ vçn áo GĄ mĄ đøn đđ t n ĕ đđĘng, vęi sáu chiøc

xe, xe nào cďn c e ląn cĂ vān o đć sċ Sđ cĐ Tën P č "sun sđęng và vênh váo ngći trên mċt chiøc xe" vü đåy là "cuċc đíc thín đỉu tiên cĎa báo GĄ mĄ" đã đán

đĉ đđĜc Hċi Phêt áo Cān Xuån TĂc Đă đã đđĜc Tuỳt "liøc mít đđ tün c o nĂ đù tă ý câm ėn!" Hín đã làm c o à cĐ Hćng câm đċng cĖc đċ, sun sđęng kêu: "Ấy giá khơng

cĩ mĩn çy thì là thiøu c đ đđĜc to, m y mà Ćn Xuån đã n ÿ ċ tơi!" ĐĂ là cânh hài sao

k Ćn đán cđĘ đđĜc! Cânh hä huỷt męi thêt sĖ là mċt cânh trong vĚ bi hài kĀch Cêu Tú Tân luċm thuċm trong chiøc áo thĐng tríng, vęi chiøc máy ânh trong tay, cêu bít bĩ tĒng

n đĘi mċt, hoðc chĈng gêy, hoðc gĐc đỉu, hoðc con lđn đù cêu chĐp ânh lúc hä huỷt!

CĐ cĈ Hćng thì "møu máo và ngçt đ !" Ơn P án mąc sĒng "oðt n đĘ đ , k Ăc mã khơng thơi: "Hēt! Hēt! Hēt! " Thø n đn Ćn t rçt tþn táo đã ý mêt dúi vào tay Xuân tĘ bäc 5 đćng gçp tđ đù "giĕ chĕ týn" và cďn là đù "tr ån" n đĘ đã đem đøn cho mình mĩn lĜi to!

Vď Trąng PhĐn đã sĔ dĐng biøn hĩa nhi÷u thĎ pháp châm biøm trào p ýn c y đċc Lúc

t ü p Ăn đäi, lúc thì biøm hąa Cĩ cĔ chþ đán cđĘi! Cĩ ngơn ngĕ bućn cđĘi! Cĩ cânh gây cuĘi! TĒ tang chĎ, bąn con c áu đøn quan khách, tçt câ đ÷u trĚ thành nhĕng vai h÷ Vì thø męi cĩ hình ân "n đĘi chøt nìm tron qu n tà cďn p âi mþm cđĘ sun sđęng nøu khơng gêt Č cá đỉu "

Qu c đėn "Hänh phúc cĎa mċt tang gia", ta thçy đđĜc nghû thuêt trào phúng bêc thỉy

cĎ Vď Trąng PhĐng trong "SĈ đă" Tiøn cđĘ trưn tr n vën cĎa ơng cĩ giá trĀ tĈ cáo mãnh liût, đâ kích sâu cay cái nhĈ n ën , đći bäi cĎa xã hċi thĖc dân phong kiøn tđ sân, cái

xã hċi "khĈn nän", "c Ă đùu" n đ Ćn đã p þ nhĉ, nguy÷n rĎa

Thêt vêy, cái chøt và đám ma CĐ tĉ là mċt vĚ bi hài kĀch, vĒ đán k Ăc, vĒ đán cđĘi,

n đn cá đán cđĘi là chĎ ỳu!

Bài thē hai

Câm nhên cĎa anh (chĀ) v÷ nghû thuêt trào phúng cĎ Vď Trąng PhĐn qu c đėn "Hänh phúc cĎa mċt tang gia" trong "SĈ đă"

Bài làm

Nëm 1939, Vď Trąng PhĐn đęc sang tuĉi 24 "Ơng vua phĩng sĖ đçt Bíc" li÷n c o r đĘi nëm tác p èm lĒng danh: "Giơng tĈ", "SĈ đă", "Làm đÿ", "Vě đư" và "Cėm t ỉy cėm cơ" Tác phèm cĎ Ćn đđĜc đán á là "vào lội xuçt síc nhçt cĎ vën xuĆ V ût Nam tĒ khi cĩ chĕ quĈc ngĕ"

Tron đĂ, "SĈ đă" vęi nghû thuêt trào phúng bêc thỉy, nĂ đđĜc coi là mċt kiût tác bçt hĎ tron vën c đėn đđėn t Ę Vď Trąng PhĐn đâ kích cĖc kü c y đċc cái xã hċ trđĚng giâ

tđ sân thành thĀ đ n c äy theo lĈi sĈn "Âu Ă " vën m n rĚm, høt sēc đći bäi và lĈ lën đđėn t Ęi "SĈ đă" chþ dà đċ 200 tr n n đn n un n čc n ĕng hän n đĘi xçu x , đư tiûn n đ me Tåy, m cà Ćn , ęi cânh sát, lộ n à c Č , đám du ąc, cĩ câ nghû sÿ, y hąc, gię áo c ý Vď Trąng PhĐn đã tĒng tuyên bĈ: "Riêng tơi, xã hċi này, tơi chþ thçy là khĈn nän, quan tham, lä n ďn , đàn à đ ăn , đàn Ćn dåm Ćn, xã ċ c Ă đùu "

C đėn 15 vęi cái tiùu n ån đ÷: "Hänh phúc cĎa mċt t n " đã đem đøn c o n đĘ đąc bao thú vĀ n đ đđĜc mĐc kích mċt màn hài kĀch trong bċ "Tçn trị dĘi" cĎa xã hċi thĖc dân phong kiøn

N n đ÷ c đėn 15 là mċt nghĀc lý đỉy ý vĀ, c u c y T n là đün cĂ t n , Ě đåy là đäi tang tçt phâ đ u t đėn ućn thâm Ấy vêy mà läi hän p čc Cá đün t m đäi đćn đđĘng này, khi cĐ Tĉ ėn 80 tuĉi phâi chøt đã làm c o lď con c áu "sun sđęng lím!"

Vď Trąng PhĐn đã xåy dĖng thành cơng mċt tình huĈn đ ùn ün đù p ė ày n ĕng bċ mðt đći bä tron cá đün trđĚng giâ này, väch trỉn nhĕng cðn bã, nhĕng quái thai cĎa cái xã hċi dĚ ta dĚ Tây buĉi çy

Cha chøt, ơng chøt "bąn con c áu vĆ tåm cďn sun sđęng thă t ýc " Đåy là dĀp hiøm

cĂ đù khoe cĎa, kheo giàu, phơ cái sang ra cho thiên hä biøt "N đĘ t tđn Ēng vui vĩ đ

đđ çy cáo phĩ, gą p đĘn kđn, t uư xe đám m , vån vån " N ÷m vui tràn ngêp: "tang cďn vu vĩ câ"

N đĘi con trai câ - cĐ cĈ Hćng - hút li÷n mċt chêp 60 đ øu thuĈc phiûn, hâ ư l m d m đĆ mít Bĕa nay, cha chøt, cĐ vui vĩ lím, n đn t ìng bći tiêm vén cān đøm đđĜc 1872 câu gít: "Biøt rći, khĉ lím, nĩi mãi!" Tron cá dđ vĀ êm ái cĎa thuĈc phiûn, cĐ "nhím nghi÷n mít lä đù mė màn " đøn cái giĘ phút hänh phúc "hänh phúc nhçt: mðc đć xơ gai, lĐ khĐ chĈng gêy, vĒa ho khäc vĒa khĩc møu" đù cho thiên hä phâi trỉm trć: "mċt cá đám m

n đ t ø, mċt cái gêy n đ t ø", rći ngäc nhiên chþ tră: "Úi kìa, con giai nhęn đã à đøn

thø k kü " Con tr đã " áo øu" c n đ vêy! ĐĂ là mċt nét biøm hąa thỉn tình Tâm hćn s đą , đäo lý suy đć đøn cùng cĖc, tĒ c đøn con

H đēa cháu nċi cĎa cĐ Tĉ xuçt hiûn giĕ đám tang vęi bao nét kûch cěm lĈ lën Vën

M n đ Tåy du ąc 6-7 nëm mà c ỵng cĩ mơt "mânh bìng nào câ" v÷ nđęc hín mĚ hiûu

m y đù cĉ vď c o cá trā "Âu Ă " n ìm "phơ ra nhĕng bċ phên kýn đáo cĎ p á đõp" Ơng nċi chøt, đē c áu quĞ Ă này n ëm n ëm n ÿ tęi chuỷn chia gia tài, thích thú ra mðt vü "cá c čc t đ k đã vào t Ęi kì thĖc hành chē khơng cịn là lí thuỳt viùn vơng nĕa" Cêu Tú Tân thì mĚ cĘ trong bĐn , đđĜc dĀp trĉ tài bçm lách tách "mçy cái mçy ânh mà mãi cêu k Ćn đđĜc dČn đøn" Lčc đđ t n , cêu lën xën c äy lên chäy xuĈng, cêu dàn cânh, cêu đäo diún lúc hä huỷt bít bĩ tĒn n đĘi cách "chĈng gêy", "gĐc đỉu", "cong lđn ", "l u mít", n đ t ø này, thø ną đù cêu bçm máy Y "luċm thuċm trong chiøc áo thĐng trín " n đ mċt tên h÷!

Vď Trąng PhĐng đã tâ đám m cĐ Tĉ bìng nhi÷u nét hột kê, châm biøm sâu cay cái rĚm đĘi cĎa bąn t đĜn lđu t Ă Mċt đám m to tát "mċt đám m đėn méu" n đn chỵng qua là mċt đám rđęc xách Cĩ kiûu bát cĈng lĜn qu y đ ląng Cĩ lĈc bĈc xoĩng và

bu dích Cĩ nhi÷u vịn o , 300 cåu đĈ , và trëm n đĘ đ đđ Đčn là mċt đám m täp pí-lù "theo cái lĈi ta, Tàu, Tây" BĚi thø nên bỉy con cháu thì hän p čc, cān "n đĘi chøt nìm tron qu n tà cďn p âi mþm cđĘ sun sđęng nøu khơng gêt Č cá đỉu " Lçy

cá p lý đù väch trỉn cái lĈ lën , đći bäi là mċt nét vơ cĖc kì síc sâo, đċc đáo tron n û thuêt trào phúng cĎ Vď Trąng PhĐng

"CĂ o đám k ác " quĞ p á và "s n trąn " đøn đđ m cĐ cĈ Tĉ PhĐ nĕ chiøm mċt nĔa, là "giai thanh gái lĀch", là bän cĎa Tuỳt và bà P Ă Đo n Hą đøn đđ m là đù "cđĘi tình vęi nhau, bình phèm nhau, chê bai nhau, hõn hị nhau " Bąn mày râu, bän cĎa cĐ cĈ Hćn đøn đđ t n đù khoe mơ "ngĖc đỉy nhĕn uy c đėn " cĎ "nđęc mõ" hay cĎa bąn bù nhìn ban phát cho Khi tâ bċ râu cĎ đám qu n khách này, tác giâ "SĈ đă" đã sán täo nên nhĕng chi tiøt, nhĕng ngơn tĒ và giąn đ ûu trào phúng chua cay Mċt lĈi nĩi nhäo, chø giúu thỉn tình Trên mép và cìm các Ćn trđĚng giâ k oe "tà " k oe "đēc" çy

"đøm đĎ râu ria, hoðc dài hoðc ngín, hoðc đen oðc hung hung, hoðc lún phún hay rỉm rêm, loën quoën, " N đĘ đąc phâi bçm bĐn mà cđĘ k đąc độn vën tâ nhĕng bċ râu

çy Đìng sau bċ râu kia là nhĕng mðt n đĘi tha hĩa vơ luân!

Vď Trąng PhĐn đã dČn t Ď pháp "phĐc bút" khi tâ sĖ xuçt hiûn cĎa Xuân TĂc Đă Tuỳt mðc bċ "N åy t ė" đ mĘi trỉu và thuĈc lá quan khách vęi "vĩ bućn lãng män rçt đčn mĈt mċt n à cĂ đám" CĆ vĆ cČn sun sđęng khi thçy " n Xuån" đã đøn bèn "liøc mít

đđ tün đù tă ý câm ėn" Xuån TĂc Đă đã đøn đđ đám mċt cách sang trąng cĖc kì, vęi

6 chiøc xe, vę sđ c Č Bà B n , vę sđ cĐ Tën P č, vān o lęn đã làm c o cĐ bà

sun sđęng kêu lên: "Ấy, giá khơng cĩ mĩn çy thì là thiøu c đ đđĜc to, may mà ơng Xuân

đã n ÿ ċ tơi!" Xuân chỵng giên lä cān đøn phúng viøng rçt to, làm c o đám m cĐ cĈ

Tĉ trĚ nên "danh giá nhçt tçt câ"

Xuån TĂc Đă xuçt hiûn, ơng Phán "mąc sĒng" vĈn đã n Ę "đĆ sĒn đėu" çy mà đđĜc

bĈ vĜ c c o t ưm và n ün đćng bäc, trong lúc khĩc thêt to: "Hēt! Hēt! Hēt! " đù báo hiøu vén khơng quên giĕ chē "tín" vę ån n ån Ơn t đã "dč vào t y" Xuån "mċt cái giçy bäc 5 đćng gçp tđ" Cuċc mua bán hay trâ n ÿ d ún ra sịng phỵn và kýn đáo quá! Xuân và ơng Phán "mąc sĒn " n đ mċt cðp bài trùng, hai diún viên hài siêu häng Chính cânh này là tċt đþnh cĎa sĖ trào lċng trong màn hài kĀc "đám m đėn méu" Chính Ě cânh này, sĖ bĀp bĜm, giâ dĈi và thơ bþ cĎa bąn "t đĜn lđu", đã lưn tę đċ vơ liêm

sþ quá ghê tĚm Nhĕn con n đĘ "c Ă đùu" trong cái xã hċ "c Ă đùu" là n đ t ø đĂ! Tĩm lä , qu c đėn "Hänh phúc cĎa mċt t n ", Vď Trąng PhĐng thù hiûn xuçt síc tài

kù chuỷn và nghû thuêt hột kê trong miêu tâ Cái tài cĎa tác giâ "SĈ đă" là đã p Ăn đäi nhĕng bēc chân dung biøm hąa, nhĕng cân đĘi lĈ lën t eo t Ď pháp cĎa nghû thuêt trào phúng làm cho n đĘ t cđĘi mà thçy đđĜc bao sĖ thêt chē đĖng Ě tron đĂ C uỷn kù đỉy kĀch tính vęi bao sĖ p lý đøn ư n đĘ đã lêt tung cái mðt nä cĎa bąn đäo đēc giâ! Tiøn cđĘi trong "SĈ đă" là tiøn cđĘi châm biøm cĩ giá trĀ tĈ cáo và m n Ğ n ÿ xã ċi sâu síc Đám m cĐ cĈ Tĉ đýc t Ėc là mċt màn hài kĀch, diún viên là bỉy con c áu và lď

qu n k ác , đã p ė ày tçt câ cái bân chçt lĈ lën và đći bäi cĎa xã hċi nhuĈm màu síc

Cĩ biøt bao chân dung biøm hą tron đám cðn bã, quái thái cĎa cái xã hċi thĖc dân phong kiøn tđ sân çy Me Tåy, lď n à àu ãn t øn, bąn trí thēc vơ liêm sþ kiøm ën tron p on trào Âu hĩa trĐy läc, bąn tu hành giâ däng, gái tân thĘi mçt nøt, đám vu qu n Č n ün, nhĕn Ćn Tåy à đỉm, nhĕng vai h÷, nhĕng con rĈi nhâng nháo mċt thĘ ! Tron cá đám

n đĘi çy, nĉi lên mċt Xuån TĂc Đă - mċt kĩ hä lđu đư t ûn, bĊn dđn đđĜc "TrĘi" ban cho mċt cái "sĈ đă" đøn lä lùng!

Đåy là là sĈ tĔ vi cĎa hín:

"KhĈc Hđ TĞ N ą cđ qu n,

Tiøn tëm dêy khíp giang san mċt thĘi"

Ông thæy bói ngím n ý "cá đæu tĂc đă, cái trán lép, cái quai hàm to, cái nhân trung dài,

cá t đæy đðn" cĎa Xuân rći gêt gù: "Hêu vên khá lím! Chþ tiøc cá tĂc k Ćn đđĜc đen"

Và đåy là ân tóm tít sė yøu lí lĀch cĎ Xuån TĂc đă: 9 tuĉi, hín Ě nhĘ nhà mċt n đĘi bác

hą, "nuĆ nĂ t y đæy tę" Vì cái tċi "nó khoét mċt lĊ phên nē đù nhìn" bác gái nó tím Xuân bĀ đán mċt trên và đuĉ đ TĒ đĂ, ín sĈn l n t n n đ mċt tên ma-cà-bông (bĐi đĘi): "Thìng Xuân lçy đæu hè xó cĔa làm nhà, lçy sçu Ě các phĈ, lçy cá hć Hoàn Kiøm làm cėm NĂ đã án p á x , án n êt trình, làm chäy hiûu räp át, án c o đ n oàn tán trön xe lĔa, và vài ba ngh÷ tiùu xâo khác nĕa Ánh níng mðt trĘ làm c o tĂc nĂ đă n đ tĂc Tåy Cânh ngċ đĂ täo nó nên mċt đēa hoàn toàn vô giáo dĐc, tuy nó tinh quái lím, thäo đĘi lím! Nó mę x n đđĜc chân nhðt bóng trong sân quæn đċ trong vòng mċt nëm n y mà thôi"

VĈn là mċt kó vô giáo dĐc, læn thē hai, hín läi dòm trċm mċt cĆ đæm thay váy áo mà bĀ mċt ông Tây ním tóc, lôi s÷nh sûch mà tát, mà sþ vâ, bĀ đuĉi viûc, bĀ tĈn m N đn rći

sĈ may, sĈ đă đã đøn vęi hín Bà P Ă Đo n đã đem xe ė đøn tên bót sĚ cèm rđęc hín v÷ Cuċc đĘi hín bít đæu đĉi thay tĒ đĂ, ín đęc vào cái xã hċ t đĜn lđu, ðt á đđĜc

"danh vąng", hoan läc trong bù ái tình Gðp nhi÷u cė m y, vęi bân tính nhanh nhõn, láu cá

và tinh quái, hín đã "trĉ tà " và t àn đät trong "vinh hänh và cao sang"

Tuy có chút ngĘ nghûc n đæu, hín không hiùu nĉi mąi èn ý cĎ à P Ă Đo n, oðc có lčc đąc không ra dòng chĕ trên bâng hiûu, hín phát cáu, læm bæm chĔi: "Mõ kiøp! Chĕ vęi châ n ÿ !" N đn k Ćn đæy mċt tuæn lú sau, thìng bći trong tiûm m y Âu Ă đđĜc bà Phó Đo n k en là "đđĜc viûc, Ě đåu vu vó đçy, thĀn vđĜn đçy" Vën M n vĜ rçt hài lòng vì thìng bći này "thông minh lím" Vën M n c ćng ôn tćn nhên xòt: "ĐđĜc cái mćm miûng cĎa hín cďn n n n âu" Còn bà vĜ ông Típ-pĘ-nĘ, đã á p Đc hín: "Ông

là n đĘi có hąc thēc lím Ôn nĂ vën vó y n đ v øt vën Tåy!" Và à t đã c ån t àn n Ę Xuån TĂc Đă "che chĚ" cho bà ta trong cuċc Âu hóa!

Vên may nĕa lä đøn vę Xuån TĂc Đă CĐ cĈ Tĉ ngoài 80 tuĉ đ n Ā Ĉm nðng, "ho khäc rên suĈt n ày đöm" Lď con c áu àn äc mĘi mċt Ćn đĈc tĘ Tây hay mċt "Ćn đĈc tĘ

l n ëm" đù bûnh nhân chóng chøt, cá c čc t đ c tà đđĜc đ vào t Ęi kì thĖc hành, nên hą sĈt síng chĎ trđėn "mċt cuċc mđu sát ìng khoa hąc" Ngći hóng chuyûn giĕa

cĐ cĈ Hćn , à P Ă Đo n, vĜ chćn Vën Minh, hín thao thao bçt tuyût v÷ nhĕng "y lí" bêp bõm, lċn xċn tĒ ngày thĉi loa quâng cáo thuĈc lêu, hín đã làm c o các vĀ t đĜn lđu, quĞ phái này "kinh hoàng" v÷ y lí giăi giang cĎa hín! Hín đċt nhiên trĚ t àn s n v ön trđĘng thuĈc và là bän thân cĎa Vën M n : "Mċt s n v ön trđĘng thuĈc, bän con, con quön c đ gięi thiûu vęi ba" Chuyûn thêt mà n đ đČ , n y đøn Xuån TĂc Đă cďn k Ćn n Ę rìng cái thĘi ngći trên mui ô tô vęi bċ quæn áo C rlot, đąc quân cáo, đeo mðt nä, thĉi loa cho mċt "ông vua thuĈc lêu" Nam Kì là sĖ khĚ đæu đù "nó têp đ đøn khoa hąc và do thø đøn

sĖ phú quý"

SĖ tâng bĈc và lĒa bĀp cĎ Vën M n đã íc nhĕng bêc t n đæu t ön c o Xuån TĂc Đă đęc lön đà d n vąn Bà P Ă Đo n, Vën M n c ćng là ân nhân cĎa Xuân hay trái läi, hín là ân nhân cĎa hai dì cháu bà ta? Dæn dæn, vęi sĖ láu cá ma mãnh, Xuân hiùu ra rìng cái

xã hċ t đĜn lđu mà ín đđĜc tham dĖ vào là đæy réy nhĕn tön đäo đēc giâ, nhĕng kó đäi bĀp Vën M n du ąc Ě P áp 6, 7 nëm, v÷ nđęc chîng có mċt mânh bìng, mĚ miûng là

"toa", là "moa", là "lúy" ngêu xĀ, n đĘi nhiût tâm cĉ vď c o p on trào vu k ăe tró trung

và Âu Ă N à mÿ t uêt täo mĈt Típ-pĘ-nĘ đđ r n ĕng méu męi áo quæn cho các cô, các

bà tân thĘi vęi nhĕng cái tên nghe thêt lãng män và gĜ tün : N åy t ė, Dêy thì, LĘi hēa, Chiøm lòng, v.v Y cho rìng, quæn áo chþ làm tën n n síc p á đõp chē "không phâ đù

c e đêy cái gì cĎ n đĘ đàn à nĕa" Thø n đn ín đã nĉi khùng lên khi thçy vĜ mình dám diûn "quæn trín , đ ày, rô đđĘng ngôi lûch, bôi môi quâ tim" Mċt ông phán dây

t òp t uö n đĘi nhíc cho mình biøt: "Ngài là mċt ông chćng mąc sĒng" Mċt bà Phó

Đo n, mĐ me Tåy dåm đãn mà lčc nào cďn làm r vó thĎ tiøt thĘ chćng! Bąn n đĘi xçu

x n ė n ęp çy đã trĚ thành ma lĖc t čc đèy Xuån TĂc Đă n n c Ăn đĉi lĈt thay hình,

l o såu vào con đđĘng bĀp bĜm

NhĘ mċt lą nđęc o đen n ām, Ă lá t à là , r u s m - thuĈc t án đ÷n Bia - mà cĐ Tĉ khăi bûn , Xuån TĂc Đă đđĜc mą n đĘi tâng bĈc, ngĜ c là "đĈc tĘ Xuân" Hín bít đæu hĜm mình, vênh vênh lên mðt, tĖ kiêu tĖ đíc! Lão thçy sĈ cĉ đċn c o Xuån TĂc Đă "là có mċt tđėn l rĖc rě, lĒng léy tiøn tëm cĂ p en" Bà P Ă Đo n läi tçm tíc ca ngĜi Xuân "là

có hąc thēc" Ông Phán "mąc sĒng" luôn khen ngĜ Xuån trđęc mðt cĐ Hćng "là mċt

n đĘ đēn đín" Cho hay, khi cái sĈ đă đã đøn, "sĖ n u đċn cĎ nĂ đđĜc n đĘi ta cho là

n ďn n ðn, là sĖ khiêm tĈn" Hín chþ "im lðng mà mþm cđĘi", khi cĐ Phán bà, cô Tuyøt,

gą là qu n ĐĈc; "hín thĘ ė lãn đäm", mĊ k à P Ă Đo n "n ün trċm nó mà mþm cđĘi toe toét" Chþ sau mçy tuæn gia nhêp thø gię t đĜn lđu, đđĜc mą n đĘi trong nhà cĐ cĈ

Tĉ kính trąn , mėn tręn, sĜ sût, Xuån TĂc Đă "đåm r k n n đĘi" TĒ đĂ ín bít đæu nhên r : n ďn n ðn thì bĀ n đĘi ta coi khinh; hín càng làm bċ, làm tĀch bao nhiêu thì càng đđĜc thiên hä kính trąng bçy nhiêu Trong mĈi quan hû tay ba vęi Tuyøt và à P Ă Đo n, Xuån TĂc Đă bít đæu thĖc hành mċt p đėn c åm mà các "n à tr øt hąc" sĈn đøn bäc

đỉu may ra mę tüm đđĜc: "Phâi lên mðt vęi ái tình thì cuċc chinh phĐc męi dú dàn ėn và b÷n chðt"

Cuċc "kì ngċ" giĕ Xuån TĂc Đă vę sđ cĐ Tën P č tä tđ d n cĎ à P Ă Đo n, tĒ

chuỷn cêu P đęc "em c ã" đøn chuỷn báo "Gõ mõ", bĊng hín lên giąng trĀc t đĜng vęi "vĀ sđ tån t Ęi và chân tu": "Me xĒ Xuån, n uyưn s n v ưn trđĘng thuĈc, áo sđ quỉn vĜt, ám đĈc hiûu Âu hĩa, phĐ nĕ tân thĘi!" Vén là các ën nĂ cĎa kĩ hä lđu vĆ ąc, vén

là bân chçt lđu m n cĎa kĩ l n t n đỉu đđĘng xĩ chĜ, n đn s u k đęc vào xã hċi

t đĜn lđu, týn các cĎ Xuån TĂc Đă cĩ nhi÷u đĉ t y Cďn qu n các , k ưu ngäo n đ Cďn øt cách tĖ đ÷ cao mċt cách kûch cěm, biøt làm tình và làm ti÷n n đ ! C þ cĩ Vën M n là øt rõ cái lai lĀch xçu x , đći bäi cĎa hín, n đn á m ûng míc quai! Thêt hài đęc là kĩ dùng trị bĀp đù lịe thiên hä, cuĈi cùng läi bĀ trị bĀp, bĀp lä Xuån TĂc Đă đã xâo quỷt tüm đĎ mą các đù ràng buċc, biøn hą thành cái vă bąc cho hín, xđn tĐng hín TĒ

mĆ trđĘng hõp nė ûu may Âu hĩa cĎ Vën M n , ín thâm nhêp vào đün cĐ cĈ Hćng, quan hû giao du vęi tỉng lęp tđ sân hãnh tiøn Hín đđĜc tơn vinh, hín làm bċ, cĩ lúc

tă vĩ giên hĘn, vĊ mðt C đėn 14 cĂ tün t øt "qu n đĈc Xuân nĉi giên", hín vưn váo đčt tay vào túi quỉn, nĂ n đ tát nđęc vào mðt bà cĐ Hćn và lď con c áu: "TĆ mà đã nĉi giên

t ü cĂ n đĘi chøt! Tơi xçu t ü cďn c â ai đõp!", Nøu n đ c þ mċt c nđęc đen n ām thuĈc t án đ÷n Bia hín đã làm c o cĐ Tĉ khăi bûnh thì giĘ đåy, c þ mċt câu nĩi vęi ơng

P án dåy t ịp: "T đ n à , n à là mċt n đĘi chćng mąc sĒng", hín đã làm c o Ćn à

80 tuĉi "ngã xuĈn đĘng" bçt đíc kì tĔ! NhĘ Xuån TĂc đă mà đün cĐ cĈ Hćng męi đđĜc đĚng "cái hänh phúc cĎa mċt t n " đù lčc đđ m cĐ Tĉ, bà cĐ sun sđęng kêu:

"Ấy giá khơng cĩ mĩn çy thì là thiøu c đ đđĜc to, m y mà Ćn Xuån đã n ÿ ċ tơi"

"Cái mĩn çy" là sáu chiøc xe, trưn cĂ sđ c Č Bà B n , " vān o đć sċ" Xuân làm cho cĐ cĈ Tĉ chøt, mċt lỉn nĕa hín gðp sĈ đă, đán äi hồn tồn mą mđu mĆ cĎa Victor Ban và vĀ hơn phu cĎa Tuỳt - kĩ tün đĀc đán Ęm

N đĘ đĘ t đĘng bâo: "Phúc bçt trČn l .", n đn vęi Xuân là mċt ngội lû Vên đă đøn vęi hín liên tiøp Bà P Ă Đo n k án t àn sån quỉn, Xuån TĂc Đă trĚ t àn áo sđ quỉn vĜt Đøn khách sän Bćn L , Xuån TĂc Đă khơng chþ "làm hä đĘi mċt n đĘi con gái tĔ tø"

n đ Tuỳt mà hín cịn trĚ thành "mċt bêc kü tà " Tuy t ė "cĂ nhi÷u mùi thuĈc" n đn xuçt khèu t àn c đėn , "k Ćn kịm ü Tč Mě" Danh tiøng hín mĊi ngày thêm lĒng léy Thìng nhðt ban Ě sân quỉn vĜt ngày nào nay bĊng chĈc trĚ thành mċt danh thĎ, mċt cây

hi vąng cĎa gięi quỉn vĜt Bíc Kì, mċt anh hùng cēu quĈc, mċt bêc vÿ n ån, mċt nhà hùng biûn

Ở Xuån TĂc Đă tĒ ngơn ngĕ, cĔ chþ đøn ēng xĔ, tuy đã t åm n êp sâu vào cái xã hċ tđ sân

t đĜn lđu rĚm n đn cá đuĆ vĆ ąc, đư t ûn cē lịi ra MĚ mćm là hín nĩi: "Mõ kiøp! Con vęi châ cái", "Mõ kiøp! Quỉn vęi châ áo!", "Mõ kiøp! Đć láo!", v.v CuĈi tác phèm,

Xuån TĂc Đă hùng hćn diún thuỳt, n đ con võt biøt nĩi, thanh minh v÷ sĖ thçt bäi cĎa mün trđęc danh thĎ quỉn vĜt Xiêm La Hín đã Ğ t ēc mċt cách chân thành mà lĈ bĀch v÷ vai trị cá nhân cĎa y, và kiêu ngäo dám gąi quỉn chúng là "mi" mċt cách xçc xđĜc: "Hěi cĆn c čn ! M c đ ùu rõ nhĕng lơ cĖc kì to tát nĩ khiøn t đàn p â n đĘng giâi cho

n à vĆ đĀch Xiêm La Quỉn chúng nơng nĉ ė ! M đã øt đåu cá lān s n c o t đĜng

vơ cùng, nĩ khiøn ta phâi tĒ chĈi danh vąng riêng cĎ t đ , đù gĩp mċt phỉn vào viûc tiøn

bċ trong trêt tĖ và hịa bình cĎa Tĉ quĈc! Ta khơng dám tĖ phĐ là bêc anh hùng cēu quĈc,

n đn t đã trán c o m nän chiøn tranh rći "

Nøu biøt đđĜc ơng bỉu Vën M n đ n n ći "nhíc vĚ" cho hín nhêp vai h÷, thì męi thçy høt chçt trào phúng cânh diún thuỳt này cĎa tên ma-cà-bơng Thêt khơng cịn gì mþa mai

ėn, là s u n ÿ cĔ "phĐng sĖ cơng cuċc ngội giao" çy, Xuån TĂc Đă đã đđĜc Chính phĎ Bâo hċ t đĚng Bíc đỉu bċi tinh, tri÷u đün Hù và Xiêm tri÷u ån t đĚn uy c đėn c o

t ån n ån nĂ Xuån đã x n X ưm tr ÷u n uy c đėn "T øt hänh khâ phong" cho mĐ me Tây - P Ă Đo n đã t Ď tiøt vę đĘi chćng, hiûn nay là nhân tình cĎ nĂ Xuån đęc lên tċt đþn v n qu n , đđĜc qu n ám đĈc chính trĀ ĐĆn Pháp "mĘ đøn xė cėm và

chuỷn trị thân mêt"

Câ mċt xã hċi lĈ lën , â dĈi, lĒ đâo, quây quỉn xun qu n Xuån TĂc Đă đù tán tĐng hín CĐ cĈ Hćn ÿu mĆ nĂ vęi vĜ: "Con rù út cĎa bà, bà cĩ hiùu khơng, bây giĘ nghiúm nhiên là bêc vÿ n ån, mċt vĀ anh hùng cēu quĈc!" N đĘ kịo đøn chúc tĐng hín tĒng

"chuĊ n đĘ " cďn vu vĩ Cĩ thỉy cân sát "M n Đė và M n To , V ctor B n và sđ cĐ Tën P č, cêu Tú Tân, ơng Phán mąc sĒn và à Typn, đäi diûn Hċi Khai trí Tiøn đēc, " Và nøu n à Xuån c đ muĈn vào Hċ t ü đn t uên c o đđ n ĕng tiøn n đ "Mõ kiøp",

"Nđęc mõ gì!" mà quan lęn y dČn đđĜc ghi vào bċ TĖ đ ùn đđėn sộn!

SĖ mþ m à đęc đøn đċ såu c y! Xuån TĂc Đă là chân dung biøm hąa thỉn tình cĎ Vď Trąng PhĐng Tác giâ đã xåy dĖng Xuân Tĩc Đă thành mċt nhân vêt đ ùn hình cho tỉng lęp

tđ sân cė ċi, hãnh tiøn, xçu x , đći trĐy, bĀp bĜm! Chúng làm tình làm ti÷n, mua danh Chúng bęi mĩc nhau, tâng bĈc nhau, mċt cách vơ liêm sþ Tính cách cĎ Xuån TĂc Đă đđĜc hình thành và phát triùn trong mĈi quan hû cĎa thø gię t đĜn lđu Âu Ă , s đąa v÷ lĈi sĈng và tâm hćn SĖ køt hĜp tài tình giĕa lĈi miêu tâ chân thĖc và p Ăn đäi - chân thĖc đøn chi tiøt tĒ ngơn ngĕ, bċ đ ûu, đøn sinh hột, các ën c ė , lĈi ēng xĔ, n đn läi phĩng đäi và täo ra nhi÷u tình huĈng khơng cĩ thêt mà vén thêt, vén hĜp vęi lơgíc nċi täi cĎa nhân vêt MĊ c đėn cĎa truỷn n đ mċt tr n đĘi cĎ Xuån TĂc Đă, cái sĈ đă cĎa nĩ cē

đă mãi TĒ mċt tên ma cà bơng nhðt ban mà trĚ thành me xĒ Xuån, áo sđ quỉn vĜt, sinh

v ưn trđĘng thuĈc, đĈc tĘ Xuân, anh hùng cēu quĈc, bêc vÿ n ån đđĜc t đĚng Bíc đèu

bċ t n Con n đĘi này trong vên đă n đn cá lĈt bĐ đĘi, vơ hąc vén khơng giçu đđĜc, nhçt là v÷ mðt ngơn ngĕ và bċ đ ûu Cĩ mċt đ ÷u vĒa lä vĒ à đęc là Vën M n , V ctor

Ban vĈn biøt rõ lai lĀc Xuån TĂc Đă, lčc đæu sĔ dĐng nó vào mċt trò bĀp n đn v÷ sau ca tĐng nó, tĖ hào v÷ nĂ, đčn n đ lá sĈ tĔ vi nói v÷ hêu vên cĎa nó: "Tiøn tëm dêy khíp giang san mċt thĘi"

Xuån TĂc Đă là sân phèm cĎa cái xã hċi dĚ ta dĚ Tåy, là đ ùn hình cĎa lęp n đĘ t đĜn lđu

tđ sân hãnh tiøn và s đą Xuån TĂc Đă gín li÷n vęi tiøn cđĘi trào phúng và sĖ khinh bþ cĎa tác giâ Nhân vêt Xuån TĂc Đă là mċt đ ùn hình bçt hĎ trong n÷n vën ąc trđęc Cách mäng có giá trĀ tĈ cáo sâu síc: nhĕng kó vô hąc, ma mãn , vĆ đäo đēc läi giàu sang, phú quý, có danh vąng trong cái xã hċi çy

- Gia đónh: đđĜc m öu tâ n ÷u læn -> đün trun nĆn , n ño, đĆn con; đün tr t ēc

n ño luĆn tčn t øu

-Con đđĘn đĘ : -> cĂ Ğ n ÿ t öu ùu c o lęp tr t ēc đđėn t Ę : xuçt t ån tĒ nĆn t Ćn

n ño k ĉ -> vào đĘ t ü v đæu vę ûn t Ėc tàn n én -> sĈn l y lít -> t m CM là sĖ

c uyùn øn tçt yøu Nam Cao y s n vó v n

- N à vën k Ćn nön c äy t eo cá đõp t ė mċn mà qu y lđn vę ûn t Ėc rć v øt r

n ĕn cá â dĈ , p Č p øm

- Vën c đėn c ån c ýn là vën c đėn t çm đđĜm lý tđĚn n ån đäo, m n nĊ đ u n ån tün , t øp sēc män c o con n đĘ

Tập trung vào hai mâng: Cuċc sĈn n đĘ trý t ēc t ùu tđ sân n đo và cuċc sĈn n đĘ

nơng dân -> đĂ là nĊ đ u d y dēt tę đ u đęn cĎ n à vën trđęc tün trän con n đĘ Ā xĂ mān v÷ n ån p èm, uğ ộ n ån các tron XH n ċt n ät, p n ån týn

2.Sáng tác sau CMT8:NC là cåy bút tiêu biểu cûa giai độn văn học chống Pháp, vĆi “Nhật kí

ć rÿng”, “Đơi mắt”, “Chuyện biên giĆi”

3.Nghệ thuật viết truyện:

-Các v øt c ån t Ėc, cĂ tỉm khái quát cao -> cĂ Ğ n ÿ to lęn, cĂ màu síc tr øt lý såu x -Xåy dĖn n ĕn n ån vêt c ån t Ėc, sĈn đċn , cĂ n ĕn đ ùn ün çt Ď

- K ùu køt cçu tåm lĞ vĒ p Ăn tčn , l n ột, vĒ n çt quán, c ðt c ơ

- SĚ trđĘn m ưu tâ, p ån týc tåm lý

- Ngơn n ĕ tĖ n ưn, s n đċn , ỉn lĘ ën t øn nĂ n ån dån

- G ąn đ ûu: ućn c u c át, dĔn dđn , län lČn mà đỉy t đėn câm

B PHỈN HAI: TÁC PHÈM

I.Hồn cânh sáng tác và nhan đề truyện

- DĖ vào n ĕn cân t êt, n đĘ t êt mà N m C o đđĜc c ēn k øn và n e kù v÷ làn quư mün , ēc xčc trđęc ûn t Ėc tàn k Ĉc đĂ Ćn đã v øt t àn truỷn nëm 1941

- N n đ÷ : K mę r đĘ tác p èm cĂ tưn là “Cá lā äc cď”, s u đĂ Lư Vën Trđėn đã đĉ

t àn “ĐĆ lē xēn đĆ ” K n vào têp “LuĈn Cày”, N m C o đã đĉ tưn t àn C ý P đo

II Đọc- tĩm tắt

III Tìm hiểu văn bân

1 Hình ânh làng Vü Đäi- hình ânh thu nhơ cûa nơng thơn Việt Nam trþĆc cách mäng tháng 8/1945

- Làn Vď Đä - đĂ là k Ćn n n û t uêt cĎ truỷn, nė các n ån vêt sĈn và ột đċn

-Làn dån “k Ćn quá n ün, x p Ď, x tþn ”

- Nė måu t uén cçp d ún r y ít, åm t ỉm mà quỳt l ût, ĕ nĆn dån và đĀ c Ď,

n đĘ nĆn dån p â đ cĉ nuĆ ąn đĀ c Ď, p on k øn, sĜ ã , lán mðt ąn cČn đ n

-> Làn Vď Đä sĈn đċn , tëm tĈ , n ċt n ät, k ịp kýn Đåy c ýn là ün ân t u n ă cĎ nĆn t Ćn VN trđęc CM

2 Nhån vật Bá Kiến

- G ąn quát rçt s n , lĈ nĂ n ąt n ät, cá cđĘ Tào T áo

- ĐĈ p Ă vę C ý P đo tron độn đỉu tác p èm: â tán đám đĆn , Ě ąn đĘn mêt,

ą đỉy tę cď cĎ mün ìn n , vćn vã mĘ C ý vào n à uĈn nđęc, n ên ą àn , øt

à, mu rđĜu c o ín uĈn , đã t ưm đćn äc đù v÷ uĈn t uĈc

-> BK vĒ täm dêp tít n ąn lĔ cëm Ęn tron n đĘ C ý vĒ c uèn Ā øn C ý t àn t y

s lĜ ä

-> Bân c çt: xâo quỷt, n Čn , ląc lă ,

- Là tưn đĀ c Ď dåm đân , cĂ t Ă en tuĆn t âm ä

-> BK vĒ m n ân c çt c un cĎ cçp đĀ c Ď cđĘn ào vĒ cĂ n ĕn nịt r ưn

- BĀ â lưn uỷn rć tĈn vào tČ k Ćn rĄ n uyưn cę

b Chí Phèo sau khi ra tù

- N ộ ün : Cá đỉu t ü trąc lĈc, cá rën cäo trín ęn, mðt đen mít đĘm đĘm đỉy

n ĕn nịt c äm trĊ rćn p đĜn

- N ån týn : väc mðt ën vä, đêp p á, đåm t uư, c ịm mđęn-> Con quğ dĕ cĎ làn Vď Đä + Hín vĒ đ vĒ c Ĕ c Ĕ trĘ c Ĕ đĘ , c Ĕ câ làn Vď Đä c Ĕ c đē nào k Ćn

c Ĕ n u vę ín c Ĕ đē c øt mõ nào đĩ r t ån ín

->Cá s y, cá tþn luĆn son son tćn tä , đĂ c ýn là sĖ vêt vã tuỷt vąn cĎ mċt l n ćn

đ u k ĉ, p ân ēn cĎ y vę tồn ċ cuċc đĘ và sĖ k át k o o t øp ồ đćn vę mą

n đĘ

-> t øn c Ĕ , à c Ĕ -> mċt tron vĆ vàn åm t n vĆ n ÿ lĞ tron xã ċ , đáp lä lĘ

ín “c þ cĂ con c Ă dĕ”-> k øp sĈn cĆ đċc, lĩ lo tċt đċ cĎ CP, các ût vę t ø ę lồ n đĘ

+ Đøn n à Bá K øn và trĚ t àn t y s đíc lĖc c o Bá k øn åy t ộ c o n ån dån

=> Bá K øn và n à tČ t Ėc dån đã uğ d ût n ån ün lén n ån týn cĎ c ý, øn con n đĘ lđėn t ûn t àn kĩ lđu m n , t àn con quğ dĕ

-> C ý P đo là ûn tđĜn cĂ týn quy luêt tron xã ċ đđėn t Ę , là sân p èm cĎ tün

trän đñ nòn, áp ēc cĎ nĆn t Ćn trđęc CM

-> Sēc män tĈ cáo, á trĀ ûn t Ėc mę mó, đċc đáo

c Chô Phèo sau khi gặp Th÷ Nđ

* Bçt n Ę ðp TN T ø rć nĔ đöm, CP đ u Đn nĆn mĔ , TN düu ín vào tro n l÷u-> Trên Ĉm: Ăp p æn t y đĉ ín v÷ s n lĞ và tåm lĞ:

- ån k uån và mė ć ućn

- N e n ĕn åm t n cĎ cuċc sĈn xun qu n “ T øn c m Ăt t øn cđĘ nĂ n

t uy÷n c à Ą má ” ĐĂ là n ĕn åm t n àn n ày vén cĂ n đn đåy là læn đæu C ý câm n ên đđĜc

-> Âm t n cĎ t øn ą t t øt tĒ cuċc sĈn

- N ün lä cuċc đĘ tron quá k ē, ûn tä và tđėn l N ę lä n ĕn đęc mė ân dĀ Ý

t ēc v÷ ûn tä ućn vü mün đã Ě nđâ dĈc ön k cĎ cuċc đĘ N ÿ v÷ tđėn l , sĜ sĖ

cĆ đċc

-> Læn đæu t ön trĚ lä làm n đĘ , suy n ÿ n đ n đĘ nĆn dån lđėn t ûn và cďn là lúc

n ên r cá tün trän đát cĎ mün

* Bát c áo àn cĎ T Ā NĚ: C ý P ño đ tĒ n äc n ön đøn xčc đċn “mít ün n đ đėn đęt”-> ąt nđęc mít cĎ sĖ cám ėn, trâ ėn, køt quâ cĎ sĖ cĆ đėn, k ĉ đ u låu n ày, ąt nđęc mít vu sđęn cĎ mċt kó c đ øt vu sđęn là ü -> dçu ûu k òp lä c uĊ tċ lĊ

và làm sĈn dêy ân c çt lđė n t ûn vĈn èn såu tron t ÷m t ēc C ý

-> C ý t ñm lđėn t ûn, t ñm làm oà vę mą n đĘ øt o C ý ć ċp, mon mă đđĜc n ên trĚ lä vę xã ċ loà n đĘ , t n tđĚn T Ā NĚ sô mĚ đđĘn

* Con đđĘn trĚ lä làm n đĘ cĎ C ý vĒ mĚ r đã Ā c ðn đēn lä : Bà cĆ TN dēt k oát

n ën c ðn, C ý rė vào kĀc tåm ćn đ u đęn, kĀc con n đĘ k Ćn đđĜc cĆn n ên là

n đĘ -> Quìn quä , đ u k ĉ tuyût vąn ”Ćm mðt k Ăc rđn rēc” và “luĆn t çy t oân mČ

c áo àn ”(lðp)

-> k Ăc c o sĖ uçt n õn, k Ăc c o sĈ p ên, cuċc đĘ và vén k o k át tün yöu t đėn

- Tao muÿn làm ngĈďi lĈĎng thiòn Khýng đĈēc, ai cho tao lĈĎng thiòn Tåm trän cĖc kü p èn

uçt và ø tíc trđęc kó t Č cĎ suĈt cuċc đĘ mün , t ù ûn ân c çt n đĘ tĈt đõp, k o

k át đęn t ûn cĎ con quğ dĕ

- C ý P ño øt Bá K øn: lān cëm t Č lön đøn tċt đþn k n ên r n uyön n ån c ýn cĎ cuċc đĘ mün

- Cá c øt cĎ C ý: t ù ûn n ÷m k o k át trĚ v÷ cuċc sĈn lđėn t ûn cān c o ėn câ týn män , sēc män cëm t Č đã vČn lön mċt các män mô dČ cān tĖ p át m n đċn ->

TĈ cáo xã ċ t Ėc dån pk và xun đċt y ít ĕ đĀ c Ď và nĆn dån

=> Tđ tđĚn n ån đäo đċc đáo cĎ NC: p át ûn, m öu tâ p èm c çt tĈt đõp cĎ n đĘ nĆn dån n y câ k Ā Ā øn t àn t č dĕ

IV Tổng kết

- N û t uêt:

+ Xåy dĖn n ån vêt đ ùn ün tron ồn cân đ ùn ün

+ M ưu tâ và p ån týc d ún øn tåm lý n ån vêt

+ Køt cçu l n ột, mę mĩ, p Ăn tčn

+ N Ćn n ĕ tĖ n ưn, sĔ dĐn k èu n ĕ, ąn đ ûu đ n xen, các trỉn t uêt rçt l n ột

VĨNH BIỆT CỬU TRÙNG ĐÀI

( Trích Vü Nhþ Tơ) Nguyễn Huy Tþćng

a Mâu thuén thē nhçt

- Mâu thuén: Giĕa bąn tham quan, bäo chúa vę n đĘ dån l o đċng

- Nguyên nhân: Bąn tham quan, bäo chúa sĈn x o , k Ćn c ëm lo đøn quy÷n lĜi

c ýn đán cĎ n ån dån đù nhân dân phâi sĈng cuċc sĈn cė cĖc, lỉm than (mâu thuén càng trĚ nưn cën t ỵng khi LTD cho xây CĔu TrČn Đà )

- Giâi quỳt mâu thuén: Quân phiøn lộn do TrĀnh Duy Sân cỉm đ u đã nĉi dêy giøt chøt bäo c č LTD và đĈt CĔu TrČn Đà

b Mâu thuén thē hai

- Mâu thuén: Giĕ n đĘi nghû sÿ VNT và n ån dån l o đċng

- N uyưn n ån: Đù thĖc hiûn lý tđĚng cĎ mün VNT đã rė vào tün trän đ n đĜc läi vęi qu÷n lĜi trĖc tiøp cĎa nhân dân

- Giâi quỳt mâu thuén: Mâu thuén này dén tęi bi kĀch cĎa VNT (VNT bĀ giøt, CĔu Trùng

Đà Ā đĈt)

- Nhên xét: mâu thuén này k Ćn đđĜc giâi qùt mċt cách dēt khốt, viûc đĈt CĔu Trùng

Đà , øt VNT khơng thù giúp nhân dân chçm dēt nĊi thĈng khĉ, lỉm t n và VNT đøn chøt vén khơng tin là mình cĩ tċi

2/ Tính cách, diễn biếm tâm trạng Vü Nhþ Tơ và Đan Thiềm

- Diún biøn tâm träng cĎ Vď N đ TĆ:

+ Tin rìng mình khơng cĩ tċ ; đęng bþnh,âo vąn đeo đuĉi mĐc tiêu

+ Đ u đęn, bàng hồng thçt vąng khi CĔu TrČn Đà Ā phá hĎy

- Nhên xòt: VNT đēng trên lêp trđĘn n đĘi nghû sÿ mà k Ćn đēng trên lêp trđĘng cĎa

n ån dån, là n đĘi tài chē c đ p â là n đĘi hi÷n tài

- Nhên xòt: Đ n T ÷m xēn đán là tr kþ cĎa VNT Tuy rìng hi÷u đĘi, hiùu n đĘ ėn VNT song vén lâm vào bi kĀch tinh thæn đ u đęn

3/ Một số đặc sắc về nghệ thuật

- Xây dĖng mâu thuén

- Khíc hąa rõ nét v÷ tính cách và bi kĀch cĎa tĒng nhân vêt

Bìn p ịp tu tĒ l ût kư àn lột các ün ân tđė đõp cĎ cuċc sĈn

- CĐm tĒ “Này đåy” đ ûp lä n ÷u lỉn n à t ė n đ muĈn “dån lưn”, “đđ r ” ę t ûu c o

mą n đĘ đ÷u t çy câm n ên và n ím n ý n ĕn vĩ đõp øt sēc nưn t ė cĎ cuċc sĈn

- Là các ą tuỉn đỉu t ưn cĎ mČ xuån- t Ę đ ùm đõp n çt tron mċt nëm Cďn là các

nĂ cĎ n đĘ p đėn tåy c þ quãn t Ę n cĎ n ĕn đĆ vĜ c ćn trĩ s u n ày cđę

“tuỉn trën mêt”

- VĒ t çy sĖ m÷m mä , vĒ t çy sĖ k ăe k oín cĎ n ućn n Ė sĈn mę

- B ûn p áp tu tĒ n ån Ă : C m ỳn, c m n cďn øt tçu lưn k čc tün s Ý nĩi tình yưu trỉn t ø, tình yêu lēa đĆi đang ngêp tràn Ě mąi cuċc sĈng

- Qu cðp mít “x n non øc rĘn” cĎ n à t ė, cuċc sĈn là n ĕn ü tđė đõp n çt, đán sĈn n çt Trỉn t ø c ýn là t ưn đđĘn trưn mðt đçt c ē k Ćn p â Ě đåu x

- H c Ď t ù so sán đ÷u là ùu tđĜn tđė đõp n çt cĎ mČ xuån và tün yưu

* 2 cåu t ė cuĈ độn

- “Sun sđęn ” vü n ên t çy cuċc sĈn t êt vĆ cČn trān đỉy, tđė đõp, v ưn mãn “Vċ vàn ” vü sĜ t Ę n đem n ĕn đ ÷u kü d ûu çy đ mçt n y k Ćn c đ kĀp tên đĚn

- Ý cåu t ė muĈn nĂ đĒn đù mą t ē đã đ qu rć lčc çy mę ồ t øc t ü t êt muċn màng

b) 17 câu thĄ tiếp (Nỗi lo âu trăn trć tiếc nuối)

* 9 cåu t ė đỉu (Nguyên nhân cĎa nĊi trën trĚ)

- Là vü t Ę n cĎ tuĉ xuån và cuċc đĘ là ĕu än

* 8 cåu t ė t øp (NĊi bućn chia phơi)

- Đ÷u nĂ v÷ sĖ l ût

- C ỵn o Ę, Ć ! C ỵn o Ę nĕ

(SĜ cá đ vĆ, cá vÿn v ún cĎ quy luêt ën ộ )

- N à t ė êt mün n ên r cuċc đĘ mün cān “n â c ÷u Ćm” và Ćn t čc Đc mą

n đĘ “m u đ t Ć ” ĐĂ là sĖ ị mĚ cĎ k ĉ t ė cuĈ

c) Khổ thĄ cuối (Lịng yêu đĘi ham sĈng bùng lên hĈi hâ)

- N çn män vào m muĈn lęn l odd trào dån , Đc ã lưn đøn đþn đ ùm tron lān tác â

Là các đċn tĒ män t Ćn dĐn , đĘ t đĘn n đn đđĜc Xuån D ûu dĐn c ąn đỉy t n

- Hün ân t ė đċc đáo, mę lä, àu sēc ÷u câm SĔ dĐn n Ćn n ĕ l n ột c ýn xác

- Cåu c ĕ co ãn l n ột tĖ do ám sát t ù ûn t àn cĆn mäc câm xčc cĎ à t ė (Cåu 4 c ĕ, cåu 8 c ĕ, cåu 3 c ĕ, cåu 10 c ĕ)

- Các n ít n Āp d dän , l n ột n đ n ĕn cč c uýn p ác , c uýn đ ûu tron åm

- quđ Đćng Hới (Quâng Bình)

- đäo Thiên chúa

- sĈng Ě Quy Nhơn

- hąc trđĘng Pellerin (Hù)

- làm cơng chēc Ě SĚ Đäc đ ÷n, Bün ĐĀn s u đĂ vào Sà Gān làm áo

- nëm 1936 míc bûnh phong

- nëm 1940 mçt täi träi phong Quy Hoà, Quy Nhôn

2 Să nghiệp

- làm t ė tĒ nëm 14, 15 tuĉi

- các bút danh: Minh Duû ThĀ, Phong Træn, Lû T n „

- lčc đæu làm t ė cĉ đ ùn ĐđĘng luêt s u làm t ė mę t eo k uyn đęng lãng män

a) KhĀ 1: Cân vđĘn t Ćn Vÿ và tåm träng thi nhân

b) KhĀ 2: Cân sĆn nđęc đöm trën và tåm träng thi nhân

c) KhĀ 3: Hün Ăn con n đĘi và tâm träng thi nhân

Lá trúc che ngang mðt chĕ đ ÷n”

 Sao anh không về chĄi thôn Vĩ?

Câu hăi tu tĒ: n đ lĘi trách nhõ n àn , n đ lĘi nhín nhĎ

• Xanh nhđ ngąc: màu xanh toâ án đđĜc sđėn đöm ċt rĔa thành cành vàng lá ngąc

 Lá trúc che ngang mặt chĂ điền

• Mðt chĕ đ ÷n: khuôn mðt phúc hêu, hi÷n lành

T ön n ön và con n đĘi gín bó vęi nhau trong mċt vó đõp kýn đáo, dĀu dàng

b) Cânh sông nþĆc đêm trăng và tâm träng thi nhân

“Gió theo lối gió mày đþąng mày

Dòng nþĆc buồn thiu hoa bắp lay

Thuyền ai đậu bén sông trăng đó

Có chć trăng về kịp tối nay?”

 Gió theo lối gió mày đþąng mày

Ngít nhĀp 4/3

Mày và Ă c lü đĆ n â

 Tâm träng: mðc câm v÷ sĖ chia lìa

 Dòng nþĆc buồn thiu hoa bắp lay

Cân đõp n đn ućn

Bućn thiu: bućn hiu hít

 Thuyền ai đậu bén sông trăng đó

 Có chć trăng về kịp tối nay?

N đ lĘi nhín gĔi

• Sơng trëng: dịng sơng tràn ngêp án trën

• Ai, cĩ chĚ: tĒ dČn đù hăi

 Tâm träng mong ngĩng lo âu

c) Hình bĩng con ngþąi và tâm träng thi nhân

“Mơ khách đþąng xa, khách đþąng xa

Aùo em trắng quá nhìn khơng ra

Ở đây sþĄng khĩi mą nhân ânh

Ai biết tình ai cĩ đậm đà?”

Con n đĘi:

• Khách đđĘng xa: thi nhân

• Em: cơ gái thơn Vÿ

- TĒ ngĕ, hình ânh thĐ gĜi tâ, gĜi câm

- Âm đ ûu, nhĀp đ ûu êm ái, thiøt tha, chçt chēa nĊi bućn

- Däng liên køt vĒ đēt độn vĒa vĒa nhçt quán k á đ ùn hình cĎa mäch thĐ

2- Chû đề:

- Bà t ė là ēc tranh tồn bích v÷ cânh vêt và con n đĘi t Ćn Vÿ

- Qu đĂ n à t ė ċc lċ tün yưu đĘi, lịng ham sĈng mãnh liût và mċt tün yưu đėn

-Huy Cå n (1919-2005) quê Ě làng Ân Phú,huỷn Hđėn Sėn,tþn Hà Tÿn

-T uĚ n ă Ćn ąc Ě quư rć vào Hù ąc øt trun ąc,1939 r Hà Nċ ąc Ě trđĘn c o đỵn Canh nơng

-TĒ nëm 1942,Huy Cå n tích cĖc hột đċng trong mðt trên Viût Minh sau đĂ đđĜc bỉu vào uğ ban dân tċc giâi phĩng tồn quĈc.S u c c m ng t án 8, ĕ n ÷u trąn trác qu n trąn tron

- tđ H n Viư t “Tr ng giang”(sơn d i) ė i khơn k cĆ k nh

- H ư p vå n “ang”: t o dđ âm vang xa, trå m lë ng, mênh mang

 Gė i khơn k cĆ k nh, k qu t nĆ i buĆ n mênh mang, rė n ngė p

Lė i đư tđ :

-T ù ûn nċ dun tđ tđĚn và Ğ đć n û t uêt cĎ t

+ NĊ ućn trđęc cân vď trĐ o l át n át

+ Hün ân t ưn n ưn rċn lęn,tåm sĖ cĎ cá tĆ cĆ đėn m n n ÷u nĊ n ÷m

- Câu này là khun cân đù tác â tr ùn k tồn ċ câm ēn

2.Ba khổ thĄ đầu:BĀc tranh thi n nhi n và tâm trạng cûa nhà thĄ

a K ĉ 1:

-Hün ân :sĂn Ĝn,t uy÷n, nđęc son son  cân sĆn nđęc mưn mĆn ,vĆ tên, Ăn con

t uy÷n xuçt ûn càn làm c o nĂ o n vín ėn

- CĎ 1 càn k Ć>< läc trưn mçy dān nđęcsĖ c üm nĉ cĆ đėn , ùu tđĜn v÷ t ån p ên

con n đĘ lön đön ,läc loà ĕ dān đĘ

-Tåm trän : ućn đ ûp đ ûp tĒ láy Ĝ nĊ ućn t đėn d d øt,m ön m n k Ćn dēt

VĆi khổ thĄ giàu hình ânh,nhäc điệu và cách gieo væn nhịp nhàng và dùng nhiếu tÿ láy,khổ thĄ đã diễn tâ nỗi buồn træm lắng cûa tg trþĆc thiên nhiên

K ĉ 2:

-Cân sĆn :cćn n ă lė t ė, Ă đüu u Ĝ lön cá vín lðn ,län lôo cĆ đėn đøn rĜn n Ĝp

-Âm t n :T øn c Ĝ c ÷u Ĝ lön cá mė ć, åm t n yøu ęt Ĝ t öm k Ćn k ý tàn tä,vín vó tuy t oán c čt ė n đĘ

-Hün ân :TrĘ såu c Ăt vĂtcác dČn tĒ tà tün ,t n đ t çy æu trĘ đđĜc nån c o ėn,k oán đãn ėn

SĆn dà ,trĘ rċn >< øn cĆ l öuSĖ tđėn p ân ĕ cá n ă ò và cá vĆ cČn Ĝ lön câm ác trĈn vín ,cĆ đėn

VĆi cách gieo væn tài tình, åm hþćng træm bổng,HC nhþ muốn lçy åm thanh để xoá nhoà không gian buồn tê hiện hĂu nhþng không đþợc.Nhà thĄ cố tìm să giao câm vĆi vü trý cao rộng nhþng tçt

câ đều đóng kín

c K ĉ 3:

-Hün ân đęc lû: “ ño” đù d ún tâ t ån p ên,k øp n đĘ c üm nĉ

-Cåu ă : “v÷ đåu” Ĝ cá ė vė,läc loà cĎ k øp n đĘ vĆ đĀn

-K Ćn cæu,k Ćn đā:k Ćn cĂ sĖ olđu kö t nĈi đĆi bĘn ÷m k o k át mon c Ę đ u đáu dçu

ûu sĖ sĈn tron tün cân cĆ đċc

Ba khổ thĄ biểu hiện cho niềm tha thiết vĆi thiên nhiên täo vật Đó là một bĀc tranh thiên nhiên thçm đþợm tình ngþąi,mang nặng nỗi buồn bång khuång,nỗi bĄ vĄ cûa kiếp ngþąi.Nhþng đằng sau nỗi buồn về sông núi là nỗi buồn cûa ngþąi dån thuộc địa trþĆc cânh giang sĄn bị mçt chû quyền

C Ý nghĩa văn bân:

Ve đe p đ c tranh thiö n nhiên, nĆ i så u cu c i tôi cô đėn trđė c vu tru rĆ ng lė n, niö m k t k o o a nhå p vė i đė v lo ng yêu quê hđėng đå t nđė c tha thiö t

III.Tô ng k t:

G n ė Sgk

Chiều tối (Mộ)

I Tìm hiểu chung

1 Hồn cânh sáng tác:

+ Bà t ė đđĜc sáng tác vào khôn 4 t án đỉu Bác bĀ cỉm tù – đåy là quãng thĘi gian vơ cùng cĖc khĉ cĎ N đĘi

+ Bà t ė Chiỵu tÿi đđĜc khăi hēng Ě cuĈi chìn đđĘng chuýn lao cĎa Bác tĒ Tÿn Tåy đøn

Thiên Bâo vào lúc chi÷u tĈi

2 Vị trí cûa bài thĄ:

Chiỵu tÿi là à t ė t ē 31 trong têp Nhật ký trong tù, s u à t ė Đi đĈďng (Tèu lĂ)

3 Xác định thể thĄ và phån chia bố cýc văn bân:

- Thù t ė: Bà t ė đđĜc viøt theo thù t ė t çt ngơn tē tuỷt

- BĈ cĐc: Vęi thù t ė tē tuỷt, à t ė cĂ t ù tiøp cên t eo 2 đęng

+ Theo køt cçu: đ÷ - thĖc – luên – køt

+ Theo bĈ cĐc 2 phỉn: cåu đỉu (bēc tranh thiên nhiên); hai câu cuĈi (bēc tranh sinh hột

cĎ con n đĘi)

=> TĒ đðc đ ùm nghû thuêt chúng ta sơ p ån týc à t ė t eo đęng thē hai

II Đọc – hiểu văn bân

1 Hai câu thĄ đầu: bĀc tranh thiên nhiên

- MĚ đỉu à t ė, tác â đã vơ lên mċt bēc tr n t ưn n ưn vČn sėn cđęc trong buĉi

chi÷u tà vęi hai nét vơ chính là: “cánh chim” và “chøm måy”

- SĖ khác biût giĕa bân dĀc t ė vęi phỉn nguyên tác:

- Tđėn p ân: tìm v÷ (cĎ cán c m ) >< trĆ đ (cĎa chịm mây); rĒn (cĂ đýc , nė c Ĉn cĈ đĀnh) >< tỉn k Ćn (k Ćn cĂ đýc , Ĝi sĖ vĆ đĀnh, khơng biøt đ đåu v÷ đåu)

- Tâm träng cĎa Bác: bućn, cĆ đėn tron cânh chi÷u hơm

- Vĩ đõp tâm hćn cĎa Bác:

+ Lịng yêu thiên nhiên, hịa mình vào thiên nhiên

+ TĒ cái nhìn trìu møn vęi thiên nhiên, cho ta thçy khát vąng tĖ do và đęc mong sum hąp cĎa Bác

+ Tinh thỉn läc quan, phong thái ung dung, tĖ tä t đĚng ngộn cânh chi÷u cĎa Bác

=> Tiùu køt: Bìng bút pháp chçm p á, n à t ė đã läi linh hćn cĎa täo vêt và mĚ ra mċt khơng gian tâm trän Qu đĂ, c čn t cďn t çy đđĜc phỉn nào vĩ đõp tâm hćn cĎa

N đĘi

b Hai câu cuối: BĀc tranh sinh hoạt cûa con ngþąi

- Qu đĈi chiøu cho thçy sĖ khác biût:

+ “Thiïu nČ” dĀc là “cý em”

+ Phỉn dĀc t ė cĂ t ưm c ĕ “tÿi”

=> SĖ khác biût đĂ p ỉn nào làm giâm đ Ğ n ÿ cĎa nguyên tác

- Trung tâm cĎa bēc tranh chi÷u tĈi là hình ân cĆ á đ n x y n Ć

- Nghû thuêt:

+ SĔ dĐng thi pháp cĉ đ ùn lçy án sán đù tâ bĩng tĈi

+ Đ ûp tĒ: “ma bao tĄc” – “bao túc ma hồn”

+ Đðc biût là nghût thuêt sĔ dĐng tĒ ngĕ rçt đít cĎa tác giâ: chĕ “hþng” đđĜc xem là nhãn

tĖ cĎa câ à t ė

- Tâm trän : Hün tđĜn t ė cĂ sĖ vên đċng tĒ tĈ đøn sáng, tĒ bućn đøn vu Qu đĂ t ù

hiûn tâm träng vui vĩ cĎ Bác trđęc cuċc sĈn l o đċn t đĘng nhêt cĎ con n đĘi

=> Tiùu køt: Bìng nghû thuêt đ ùm nhãn, lçy ánh sáng tâ bĩng tĈi, Hć C ý M n đã vơ nên mċt bēc tr n s n đċng v÷ cuċc sĈng sinh hột cĎ con n đĘ Qu đĂ, n đĘ đąc cďn

câm nhên đđĜc tçm lān n ån đąa bao la cĎa Bác “nång niu tçt câ chõ quín mĩnh” (TĈ Hĕu)

IV Tổng kết

1 Nội dung

- Chiỵu tÿi là à t ė y tron têp Nhật ký trong tù Bà t ė čp c čn t câm nhên đđĜc

tçm lān n ån đäo o cďn n đ tåm ćn luĆn đęng tęi ánh sáng, sĖ sĈn và tđėn l cĎa Bác Câ à t ė đã làm n Ęi sáng vĩ đõp con n đĘi nghû sÿ – chiøn sÿ Hć Chí Minh Bài

t ė tuy v øt v÷ cânh chi÷u tĈ n đn läi thíp sán lưn tron lān n đĘ đąc mċt ngąn lĔa hćng çm áp cĎa ni÷m t n yưu đĘi

I Tiểu dẫn

1 Tác giâ

- TĈ Hĕu (1920 - 2002) tên khai sinh Nguyún Kim Thành

- Quê: Phù Lai, Quâng Thą, Quân Đ ÷n, ThĒaThiên Hù

- ThuĚ nhă: hąc Ě TrđĘng QuĈc hąc Hù

- Nëm 1937, TĈ Hĕu đđĜc køt näp vào ĐCS TĒ đĂ sĖ nghiûp t ė c ín li÷n và song hành vęi các chðn đđĘng cĎa Cách mäng Viût Nam

=> TĈ Hĕu là n à t ė cĎ lý tđĚng cċng sân; là tác giâ cĎa các têp t ė: Tĉ çy, Viòt Bắc, Gió LĂng, Ra trận, Máu và hoa, MĂt tiïng đďn và nhi÷u tuyùn t ė k ác Ôn đđĜc xem là “con

c m đæu đàn” cĎ t ė c Các mäng Viût Nam thø kğ XX

Trong đďi cąa māi ngĈďi đîu có nhČng giåy phĄt đĀi thay kĔ diòu, đánh dçu mĂt sč phát triðn không thð đâo ngĈēc cąa nhân cách NhČng phút giây çy trđ thành nhČng dçu çn không thð phai

mď VĐi Tÿ HČu, thďi điðm tiïp nhận lô tĈđng cĂng sân, tč nguyòn dâng tçt câ đð tôn thď chą nghöa đã täo thành mĂt cái mÿc, cái mÿc “Tĉ çy” Đð hiðu hĎn vî “Tĉ çy”, chĄng ta hãy căng đi vào tìm hiðu khái quát vî tác giâ, xuçt xĊ và nĂi dung cąa bài thĎ này

I Tiểu dẫn

1 Tác giâ

- TĈ Hĕu (1920 - 2002) tên khai sinh Nguyún Kim Thành

- Quê: Phù Lai, Quâng Thą, Quân Đ ÷n, ThĒaThiên Huø

- ThuĚ nhă: hąc Ě TrđĘng QuĈc hąc Huø

- Nëm 1937, TĈ Hĕu đđĜc køt näp vào ĐCS TĒ đĂ sĖ nghiûp t ė c ín li÷n và song hành vęi các chðn đđĘng cĎa Cách mäng Viût Nam

=> TĈ Hĕu là n à t ė cĎ lý tđĚng cċng sân; là tác giâ cĎa các têp t ė: Tĉ çy, Viòt Bắc, Gió LĂng, Ra trận, Máu và hoa, MĂt tiïng đďn và nhi÷u tuyùn t ė k ác Ôn đđĜc xem là “con

c m đæu đàn” cĎ t ė c Các mäng Viût Nam thø kğ XX

- Xuçt xē: “TĒ çy” là à t ė mĚ đæu cho phæn t ė “Máu lĔ ” tron têp t ė “TĒ çy”

- Hoàn cân sán tác: R đĘi khi TĈ Hĕu tüm đøn vę lý tđĚng cĎ Đâng, ánh sáng cĎa Cách mäng và thĖc sĖ đđĜc đēn vào àn n ď cĎ Đân (nëm 1937, lčc đĂ n à t ė męi 18 tuĉi)

c Bÿ cćc bài thĎ: gćm 3 phæn

- Khĉ 1: Ni÷m vu sđęng, say mê khi gðp lý tđĚng cĎ Đâng

- Khĉ 2: Nhên thēc męi v÷ lô sĈng

- Khĉ 3: SĖ chuyùn biøn trong tình câm cĎ n à t ė

II Đọc - hiểu chi tiết

Nïu các nhà thĎ mĐi đĈĎng thďi mĎ ĈĐc cù đĈēc mĂt niîm vui bằng nhČng hình ânh trĉu tĈēng:

“Týi muÿn hùa 1 con chim đð căng giù/ Bay lín cao mĎn trĐn sēi mây hþng/ Muÿn uÿng vào trong buþng phĀi vô cùng/ Tçt câ ánh sáng dĈĐi gæm trďi lþng lĂng” thó Tÿ HČu läi diñn tâ niîm vui đïn vĐi lí tĈđng bằng nhČng hình ânh thčc, cć thð: “Tĉ çy trong tôi bĉng nắng hä„ rĂn tiïng chim”

1 Khổ 1: Niềm vui sþĆng, say mê khi gặp lí tþćng cûa Đâng

a Hai cåu đæu:

“TĒ çy trong tôi bĒng níng hä

Mðt trĘ c ån lý c Ă qu t m”

- TĒ çy là mĈc thĘi gian có ý n ÿ đðc biût quan trąng trong cuċc đĘi làm cách mäng cĎa

TĈ Hĕu, đĂ là tĒ khi TĈ Hĕu đđĜc giác ngċ cách mäng, giác ngċ lý tđĚng cċng sân và đđĜc køt näp vào Đân đán dçu mċt đęc ngoðt đæu tiên và quan trąng nhçt cĎ n à t ė

- Vì các cĐm tĒ trên hoðc dài, hoðc nĆm n ėn DČn “TĒ çy” vĒa ngín gąn, vĒa giân dĀ

+ “C Ă ”: c øu sáng mänh mơ, hçp dén và khơng thù cđěng nĉi

-> Hình ân “níng hä, mðt trĘ c ån lý, c Ă qu t m” là ün ânh èn dĐ c o lý tđĚng cách män n đ n ućn sáng męi làm bĒng sáng tâm hćn n à t ė

- Nịt đċc đáo tron n û thuêt biùu đät cĎ n à t ė tron 2 cåu đỉu:

+ Cách dùng hình ânh èn dĐ và so sánh trĖc tiøp: so sánh ánh sáng cĎ lý tđĚn Đân n đ

“níng hä” và “mðt trĘ c ån lý” => t ù hiûn t á đċ thành kính, ân tình, biøt ėn cĎ n à t ė

vę Đâng Chính ánh sáng cĎ lý tđĚn Đân đã xu t n màn sđėn mČ cĎa ý thēc tiùu tđ sân và mĚ ra trong tâm hćn n à t ė mċt chân trĘi męi cĎa nhên thēc, tđ tđĚng và tình câm + Bút pháp tĖ sĖ (trỉn thuêt) => thù hiûn tình câm chân thành, tha thiøt

b Hai câu sau:

+ Đêm đėn , rċn tiøng chim

-> Hình ânh so sánh gĜi tâ mċt thø gię tràn đỉy sēc sĈn (cĂ o lá, cĂ åm t n „)

- TĈ Hĕu đĂn n ên lý tđĚn n đ că cåy o lá đĂn n ên ánh sáng mðt trĘi:

+ Că cåy x n tđė n Ę ánh níng mðt trĘi

+ N à t ė t ưm yưu đĘi và thçy cuċc đĘ cĂ Ğ n ÿ là n Ę ánh sáng cĎ lý tđĚn Đâng

=> Køt luên khĉ 1: Bìng bút pháp tĖ sĖ køt hĜp vęi bút pháp trĕ tình lãng män, độn t ė đã thù hiûn tình câm chân thành, trong trĩo và høt sēc nćng nhiût cĎa mċt thanh niên lỉn đỉu

t ưn đđĜc tiøp nhên lý tđĚng cĎ Đân , tüm đđĜc đęng đ đčn đín cho cuċc đĘi mình

Lơ tĈđng cĂng sân đã mđ ra mĂt thï giĐi mĐi vĐi chân trďi hþng trâi rĂng làm cho ngĈďi thanh niín yíu nĈĐc thay đĀi trong nhận thĊc vỵ lë sÿng Vậy sč thay đĀi nhận thĊc đù nhĈ thï nào, ta hãy căng nhau đi vào tĩm hiðu khĀ 2 cąa bài thĎ

2 Khổ 2: Nhận thĀc mĆi về lẽ sống

“TĆ uċc lòng tôi vęi mą n đĘi

„„„„„„„„„„„„„

Gæn ď n u t öm mänh khĈ đĘ ”

- Lô sĈng męi Ě đåy c ýn là sĖ nhên thēc đđĜc mĈi quan hû giĕ cá n ån, cá “tĆ ” cĎa nhà

t ė vęi mą n đĘi, vęi nhân dân, vęi quæn c čn , đðc biût là vęi nhĕn n đĘ l o đċng nghèo khĉ ĐĂ là qu n û đoàn køt gín bó thân thiøt, chðt chô đù làm nên sēc mänh trong đçu tranh cách mäng

- Ý n ÿ cĎa nhĕng tĒ ngĕ biùu câm diún tâ nhên thēc cĎa TĈ Hĕu:

+ Đċng tĒ “ uċc” k Ćn cĂ n ÿ là bít buċc, miún cđěng mà nó thù hiûn ý thēc tĖ nguyûn sâu síc và lòng quyøt tåm c o đċ cĎ n à t ė

+ “Tr n trâ ”: sĖ trâi rċng tâm hćn cĎ n à t ė vęi mą n đĘi Ě muĆn nė

+ Hćn tôi - bao hćn khĉ: thù hiûn sĖ đćng câm sâu xa

+ “K Ĉ đĘ ”: ün ânh èn dĐ trĒu tđĜng hóa sēc mänh cĎa têp thù n ån dån đoàn køt chðt chô (gĜi nhę hình ân “k Ĉ cëm Ęn” tron “N ę rĒn ” cĎa Thø Lĕ gæn giĈng v÷ biûn pháp nghû thuêt n đn k ác în nhau v÷ Ğ n ÿ tđ tđĚng)

-> TĒ k đēn vào àn n ď cĎ Đâng, nhên thēc v÷ lô sĈng cĎa TĈ Hĕu có sĖ t y đĉi: TĈ Hĕu tĖ nguyûn gín bó cái tôi cá nhân cĎa mình vào cái ta chung cĎa mą n đĘ , đęng tęi

sĖ gín bó vęi quæn chúng lao khĉ trong cuċc đçu tranh vì tĖ do

=> Køt luên khĉ 2: TĖ đðt mình vào giĕa cuċc đĘ và mĆ trđĘng rċng lęn cĎa quæn chúng lao khĉ, TĈ Hĕu đã tüm t çy ni÷m vui và sēc mänh tĒ hą Và bìng tình câm yêu møn chân thành, bìng sĖ giao câm cĎ trá t m, n à t ė đã ā n êp cái tôi riêng cĎa mình vęi cái ta chung cĎa toàn dân tċc, khîn đĀnh mĈi liên hû sâu síc giĕa vën ąc và cuċc sĈng, nhçt là cuċc sĈng cĎ n ån dån l o đċng nghèo khĉ

Nïu các nhà thĎ lãng män đĈĎng thďi quay lĈng läi vĐi cuĂc đďi nhĈ Xuån Diòu: “Týi là con nai b÷ chiîu giăng lĈĐi/ Không biït đi đåu đĊng sæu bóng tÿi”, hay thu hìp mình trong cái tôi cá nhân giÿng CLViín: “VĐi tôi tçt câ nhĈ vý nghöa/ Tçt câ khýng ngoài nghöa khĀ đau” thó vĐi Tÿ HČu, ông läi tóm đïn vĐi đýng đâo quæn chĄng NDLĐ Đù “là vän nhà, vän kiïp phôi pha, vän đæu em

bé cù bçt că bĎ„” Sč chuyðn biïn trong tình câm đù cąa nhà thĎ đĈēc bắt đæu tĉ khi Tÿ HČu đĈēc giác ngĂ cách mäng, đĈēc thay đĀi trong nhận thĊc Đð hiðu rû hĎn vî sč chuyðn biïn trong tình câm çy, ta hãy đi vào phån tôch khĀ 3 cąa bài thĎ