Niềm tủi thân cho con trai, cho chính bản thân mình và cho cả đứa con gái (cái Đục) xấu số cũng không thể ngăn cản bà chia sẻ hạnh phúc với con trai dẫu biết rằng "chao ôi người ta c[r]
Trang 1Phân tích giá trị nhân đạo trong truyện ngắn Vợ nhặt của Kim Lân - Ngữ văn 12 Dàn ý chi tiết
I MỞ BÀI
- Giới thiệu chung về truyện ngắn "Vợ nhặt" và giá trị nhân đạo sâu sắc của tácphẩm
II THÂN BÀI
1 Nạn đói khủng khiếp năm 1945
*Trong truyện đã diễn tả với tất cả niềm xót thương thông cảm của tác giả về cảnh
bi thảm của quần chúng lao động trong nạn đói khủng khiếp năm 1945
a) Cái đói bao trùm khắp nơi và tràn đến cái xóm nghèo của dân ngụ cư
- Những gia đình từ Nam Định, Thái Bình lũ lượt đội chiếu, dắt díu bồng bế nhaulên, xám lại như những bóng ma Buổi sáng nào cũng có vài người chết còng queo bênđường, toả mùi gây gây của xác chết
- Toàn bộ câu truyện của Tràng diễn ra trên cái cảnh đói khổ và tang tóc ấy Cảnhxóm ngụ cư vào buổi chiều Tràng đưa người vợ theo về; tiếng hờ khóc trong đêm, mùiđốt đống rấm
b) Tình cảnh của gia đình Tràng
- Tràng: nghèo, không lấy nổi vợ
- Vợ Tràng: Vì đói mà phải theo không về làm vợ, không có cưới cheo gì
- Tình cảm xót xa của bữa cơm đón nàng dâu mới (nồi cháo loãng và bát cám)
2 Sự cưu mang, niềm hi vọng của người lao động nghèo khổ
Truyện đã làm sáng lên trên cái nền đen tối ảm đạm ấy sức sống, khát vọng : mái
ấm gia đình và sự nương tựa, che chở cho nhau của những người lao động nghèo khổ,sáng lên niềm tin hy vọng của họ
a) Tình huống Tràng có vợ, “nhặt” được vợ và ý nghĩa
- Thái độ của Tràng từ lúc chỉ coi là chuyện tầm phào đến lúc xem đó là truyệnnghiêm chỉnh của đời mình (Dẫn và phân lích những lời nói, hàng động của Tràng khimới gặp người đàn bà và trong cảnh đưa chị ta về nhà)
b) Ánh sáng của hơi ấm hạnh phúc gia đình giữa lúc nạn đói hoành hành
Trang 2- Cảnh gia đình Tràng, căn nhà, mảnh vườn trong buổi sáng hôm sau.
- Sự biến đổi trong tâm trạng của Tràng, của người vợ nhặt
- Ý nghĩa và thái độ của bà cụ Tứ, nỗi xót xa, thương cảm và niềm hy vọng cùangười mẹ
- Niềm hi vọng của họ về sự đổi thay số phận hướng về cuộc cách mạng
3 Giá trị nhân đạo của tác phẩm
- Một tư tưởng nhân đạo hướng về quần chúng lao động, khẳng định phẩm chất vàsức sống bền bỉ của họ
- Niềm tin của tác giả đặt vào những khát vọng bình dị mà chân chính những conngười vẫn muốn sống, vẫn khát khao tình thương và sự gắn bó, việc nương tựa vào nhau
đã cho họ niềm tin để sống
- Chủ nghĩa nhân đạo của tác phẩm dựa trên sự am hiểu sâu sắc, gắn với đời sốngngười nông dân của Kim Lân Tác giả không tô vẽ, lí tưởng các nhân vật của mình
III Kết bài
- Tóm tắt các ý chính trong hai đoạn A, B
- Mở rộng đến thời đại ngày nay
Bài văn mẫu 1
“Vợ nhặt” là một trong những truyện ngắn hay nhất của Kim Lân và của văn học ViệtNam sau năm 1975 Truyện được in trong tập “Con chó xấu xí” (1962) Truyện “Vợ nhặt”
có giá trị nhân đạo và giá trị hiện thực sâu sắc Thông qua tình huống “nhặt vợ” tác giả đãcho ta thấy nhiều điều về cuộc sống tối tăm của những người lao động trong nạn đói năm
1945 cũng như khát vọng sống mãnh liệt và ý thức về nhân phẩm rất cao ở họ
Giá trị nhân đạo là một giá trị cơ bản của những tác phẩm văn học chân chính, đượctạo nên bởi niềm cảm thông sâu sắc đối với nỗi đau của con người, sự nâng niu, trân trọngnhững nét đẹp trong tâm hồn con người và lòng tin vào khả năng trỗi dậy ở họ
Trước hết tác phẩm bộc lộ niềm xót xa đối với cuộc sống thê thảm của người dânnghèo trong nạn đói năm 1945 Qua đó tố cáo tội ác tày trời của thực dân Pháp và phát xítNhật đã gây ra nạn đói Bối cảnh chính của truyện “vợ nhặt” diễn ra ở một xóm ngụ cư, ở
đó cái đói đang hành hạ mọi người, cái đói thấm đến tận cái nhìn vào cảnh vật Con
Trang 3đường từ trong xóm chợ vào trong bến thì “khẳng khiu”, cái thứ ánh sáng đầu tiên hắt vàotruyện là thứ ánh sáng nhập nhoạng mù mờ, không ra ánh sáng mà cũng không ra tối hẳncủa buổi chiều tà “chạng vạng” Trên con đường và thứ ánh sáng leo lét ấy hiện lên vật vờ
ủ rũ những bóng người đói “xanh xám như những bóng ma” Người sống nằm ngổnngang khắp lều chợ, ngay cạnh là những “cái thây nằm còng queo bên đường” Trên ngọncây là hình ảnh bầy quạ “cứ gào lên từng hồi thê thiết”, văng vẳng bên tai là tiếng trốngthúc thuế dồn dập, những đứa trẻ thì ngồi ở xó đường, không buồn nhúc nhích…một cuộcsống mấp mé bên bờ cái chết với cái không khí “vẩn lên mùi ẩm thối của rác rưởi và mùigây của xác người”
Thứ hai, tác phẩm đi sâu khám phá và trân trọng nâng niu khát vọng hạnh phúc, khátvọng sống của con người, trước hết là Tràng Khi nhặt được vợ về Tràng không phảikhông biết “chợn”, “thóc gạo này đến cái thân mình cũng chả biết có nuôi nổi không lạicòn đèo bòng” Nhưng rồi anh ta “tặc lưỡi”: “Chậc, kệ!” Sau tiếng đó mọi sự đùa cợt lậptức khép lại nhường chỗ cho sự nghiêm trang và anh ta đã được đền bù: “Trong một lúcTràng hình như quên hết những cảnh sống ê chề […], một cái gì đó mới mẻ, lạ lẫm chưatừng thấy ở người đàn ông nghèo khổ ấy, nó ôm ấp mơn man khắp da thịt Tràng, tựa hồnhư có bàn tay vuốt nhẹ trên sống lưng” Cuộc đời cùng khốn đến mức việc mua có haihào dầu cũng là cái gì đó hoang phí lắm “hai hào đấy, đắt quá”, “vợ mới vợ miếc thì cũngphải cho nó sáng sủa một tí chứ, chẳng nhẽ chưa tối đã súc ngay vào” Hôm nay là mộtngày khác hẳn, một sự kiện của đời Tràng, ngày Tràng có vợ và nhà cần phải sáng
Tiếp đó là ý thức bám lấy sự sống rất mạnh mẽ ở nhân vật người vợ nhặt Thị chấpnhận bỏ qua ý thức về danh dự để theo không Tràng Như vậy hoàn cảnh bi đát một mặtđẩy con người vào chỗ quên cả danh dự để tồn tại, mặt khác nó lại làm bộc lộ lòng hamsống mãnh liệt của những con người ở dưới đáy xã hội như thị Tất cả mọi người đều có ýthức vun đắp cho cuộc sống mới Ngẫm nghĩ về nhân vật bà cụ Tứ ta còn thấy hóa rachính bà lão gần đất xa trời này lại là người nói đến hy vọng đến ngày mai nhiều hơn tấtcả: từ việc đan cái phên ngăn riêng chỗ của vợ chồng đứa con cho kín đáo, truyện “khinào có tiền ta mua lấy đôi gà”… “Mẹ chồng nàng dâu thu dọn cửa nhà, sáng hôm sau thịdậy từ sớm quét dọn nhà cửa cho ngăn nắp, gọn gàng” hình như ai nấy đều nghĩ rằng “thu
Trang 4xếp cửa nhà cho quang quẻ, nền nếp thì cuộc đời họ có thể sẽ khác đi, làm ăn có cơ khấmkhá hơn” Qua tác phẩm ta còn thấy niềm hy vọng về một cuộc đổi đời của các nhân vậtđược thể hiện qua hình ảnh lá cờ đỏ bay phấp phới vấn vương trong tâm trí Tràng.
Giá trị nhân đạo của truyện còn được thể hiện ở lòng tin sâu sắc vào sự đổi đời, vàolòng nhân hậu của con người Tràng tuy có vẻ bề ngoài xấu xí nhưng cái đẹp tiềm ẩn bêntrong của Tràng đó là sự cảm thông, lòng thương người, sự hào phóng chu đáo, Tràng đãithị bốn bát bánh đúc, mua một chai dầu và mua cho thị một cái thúng con, đó là hànhđộng rất bình thường nhưng nó thể hiện tình nghĩa và thái độ trách nhiệm của Tràng Còn
về người “vợ nhặt” thì đã có sự biến đổi về tính cách, trước khi về làm vợ Tràng, thi hiệnlên với một vẻ chao chat, chỏng lỏn Trước câu hò của Tràng thị cong cớn nói “có khốicơm trắng mấy giò đấy”, lần thứ hai gặp Tràng thị sưng sỉa nói: “Điêu! Người thế màđiêu”…Nhưng người đàn bà ấy sau khi về làm vợ Tràng đã thay đổi, vẻ chao chat chỏnglỏn ban đầu biến mất, thay vào đó là sự hiền hậu đúng mực, sự ý tứ trong cách cư xử: Thị
đi theo Tràng với dáng điệu đầu hơi cúi xuống, cái nón rách tang, nghiêng nghiêng chekhuất đi nửa mặt, khi về đến nhà thị chỉ dám ngồi mớm ở mép giường Sáng hôm sau dậy
từ sớm quét dọn nhà cửa… Còn về bà cụ Tứ, bà thương con hết mực, cảm thông cho tìnhcảnh của nàng dâu mới “có gặp bước khó khăn đói khổ này người ta mới lấy đến conmình, mà con mình mới có được vợ”, bà ân cần trong cách hành động với con dâu “conngồi xuống đây, ngồi xuống đây cho đỡ mỏi chân” Bà luôn trăn trở về nghĩa vụ làm mẹcủa mình “chao ôi, người ta dựng vợ gả chồng cho con là lúc trong nhà ăn nên làm nổi…còn mình thì”, trong kẽ mắt kèm nhèm của bà rỉ xuống hai dòng nước mắt Bà luôn cố tạoniềm vui cho gia đình giữa cảnh sống thê thảm Người mẹ ấy sống vì con và tìm thấy ýnghĩa của đời mình trong sự chăm lo vun vén cho con
Nổi bật nhất trong giá trị nhân đạo của tác phẩm đó là niềm tin tưởng sâu sắc vào conngười lao động, vào bản năng sống, khát vọng sống mạnh mẽ của họ Tình cảm nhân đạocủa tác phẩm có nét mới mẻ hơn so với tình cảm nhân đạo được thể hiện trong nhiều tácphẩm văn học hiện thực trước cách mạng
Bài văn mẫu 2
Trang 5Năm 1945 đã trở thành dấu ấn lịch sử không thể phai mờ đối với mỗi con người ViệtNam, thời điểm đó không chỉ đánh dấu sự huy hoàng của thắng lợi Việt Nam đánh đổphát xít, thực dân và lật đổ chế độ phong kiến 1000 năm Đưa nước ta trở thành một nước
tự do dân chủ Đó còn là giai đoạn ghi nhận những đau thương mất mát của dân tộc tadưới họa xâm lăng Sự bóc lột dã man tàn bạo của bọn phát xít thực dân và bọn phongkiến tay sai đã đẩy hơn hai triệu đồng bào ta bị chết đói Trong hoàn cảnh ấy nhà văn KimLân đã dựng lên một tình huống nhặt được vợ Tình huống ấy vừa để tố cáo tội ác của bọnbóc lột, vừa thể hiện niềm cảm thông với nỗi đau khổ của con người, vừa bày tỏ niềm tinvào con người: “dù cuộc sống có đau khổ đến đâu, nhưng con người vẫn thể hiện niềmyêu thương đùm bọc lẫn nhau vẫn không nguôi về khát vọng hạnh phúc, vẫn hướng đếnmột tương lai tươi sáng” Đó chính là giá trị nhân đạo của tác phẩm
Trước hết ta phải hiểu giá trị nhân đạo là một giá trị cơ bản trong tác phẩm văn họcchân chính, nó được tạo nên bởi tình yêu thương của con người, niềm cảm thông sâu sắcvới nỗi khổ của con người, sự nâng niu trân trọng những nét đẹp của con người hơn thếcòn là lòng tin khả năng vươn dậy của nó
Tác phẩm “Vợ nhặt” đã bộ lộ được niềm xót xa thương cảm đối với cuộc sống bi đát
cú người dân nghèo trong nạn đói Nạn đói được ví như một trận đại hồng thủy có sức tànphá dữ dội Những dãy phố úp sụp tối om: “những người đói dật dờ đi lại như nhữngbóng ma”, “không khí vẩn lên mùi ẩm mốc thối của rác rưởi và mùi gây gây của xácngười” và đặc biệt hơn là âm thanh của tiếng quạ gào thê thiết Bằng những hình ảnh đauthương của nạn đói, tác giả đã tố cáo được tội ác của bọn thực dân phát xít cùng bọnphong khiến tay sai Chúng đã dồn người dân đến mức đường cùng của cuộc sống, làmcho bao người chết trong cảnh đói rách
Tác phẩm còn đi sâu khám phá nâng niu trân trọng khát vọng sống và khát vọng hạnhphúc của con người Tràng luôn khao khát hanh phúc, ẩn sau hình ảnh người đàn ông thôkệch chỉ biết làm lụng kia là con người cũng khao khát yêu thương Trong hoàn cảnh kéo
xe thóc mà anh vẫn buông lời trêu đùa để làm cho cuộc sống thêm tươi vui, anh đùa có aiđẩy xe cùng thì mời bữa cơm xôi giò Tưởng chỉ là lời trêu đùa vui vơ mà có cô ra đẩycùng, sau một hồi ăn 2 chập bánh đúc thì người đàn bà ấy theo về làm vợ Anh cũng nghĩ
Trang 6đến cái đói đang khủng khiếp kia liệu mình có vượt qua được không mà còn thêm cô vợ,nhưng anh “chậc kệ” Niềm khao khát hạnh phúc khiến anh vượt qua cái đói cái chết sắptới Trên đường về nhà khuôn mặt anh vui lạ thường Thậm chí Kim Lân còn đẩy tìnhhuống truyện đến đỉnh điểm khi miêu tả sự ngạc nhiên của Tràng Bản thân anh cũngkhông ngờ rằng việc lên vợ lên chồng của mình lại dễ dàng đến thế, chỉ có bốn bát bánhđúc mà thành vợ thành chồng Cho nên khi dẫn vợ về nhà, nhìn thất vợ giữa nhà Tràngvẫn không khỏi ngỡ ngàng Đến bây giờ hắn còn ngờ ngợ không phải “ra hắn đã có vợ rồiđấy ư…” Đến sáng hôm sau nhìn thấy ngôi nhà đã lâu nay đã được thu dọn sạch sẽ bởibàn tay người vợ Hắn không hết bàng hoàng ngạc nhiên việc hắn đã có vợ đến hôm nayhắn vẫn ngỡ ngàng như không phải Điều đó còn được thể hiện ở ý thức bám lấy sự sốngrất mạnh mẽ thể hiện ngay ở nhân vật người vợ nhặt Chỉ có một câu tầm phơ tầm phào
mà cô chấp nhận theo không người đàn ông xa lạ ấy để làm vợ, cô bỏ qua cả ý thức vềdanh dự và nhân phẩm của bản thân mình
Không chỉ vậy mà Kim Lân còn đi sâu vào ý thức vun đắp cho cuộc sống gia đình củatừng nhân vật Với Tràng thì anh đã nhận ra được trách nhiệm và bổn phận của mình vớihai người phụ nữ trong gia đình Còn nhân vật thị thì thì hôm sau đã hoàn toàn thay đổitrở nên hiền hậu, đúng mực “nhà cửa, sân vườn hôm nay đều được quét tước, thu dọnsạch sẽ gọn gàng Mấy chiếc quần áo rách như tổ địa vẫn vắt khươm, mươi niên ở góc nhà
đã thấy đem ra sân hong Hai cái ang nước vẫn để khô cong ở dưới gốc ổi đã kín nước đầy
ăm ắp Đống rác mùn tung bành ngay lối đi đã hót sạch” Đó là sự thay đổi ngỡ ngàng củathị và quang cảnh nhà sáng hôm sau Còn bà cụ Tứ thì tạo thêm niềm tin cho các con vềnhững dự định trong tương lai, việc nuôi gà, khuyên dăn con ai giàu ba họ ai khó ba đời,
có ăn lên làm ra thì con cái sau này mới sung sướng Và cuối cùng có lẽ tình thương bàdành cho đứ con trai và con dâu được thể hiện rõ nhất ở hình ảnh bát cháo cám Người mẹgià không có gì trong hoàn cảnh này, bà lật đật chạy xuống bếp với khuôn mặt vui tươi bênồi cháo cám lên ăn
Kim Lân đã thắp lên cho gia đình bà cụ Tứ niềm tin hy vọng vào sự đổi mới Trongbóng tối đau thương tấm lòng cao đẹp của người mẹ vẫn tỏa sáng Dẫu biết rằng việc lấy
vợ lấy chồng là việc không nên diễn ra vào lúc đói khát như lúc này nhưng bà cụ Tứ vẫn
Trang 7vui vẻ chấp nhận “thôi thì các con phải duyên phải kiếp với nhau u cũng mừng lòng”.Kim Lân đã khéo tìm cho người mẹ già đau khổ ấy một câu nói ẩn chứa sự từng trải củangười già, sự bao dung của người mẹ và quan niệm đẹp đẽ của người Việt Nam: “dù cóđắng cay cực khổ như thế nào vẫn mừng lòng đón nhận con người, luôn luôn trân trọngcon người” Vì vậy lúc nhìn lại người vợ nhặt bà không thấy cô ta xa lạ nữa mà đã trởthành người thân thuộc: “Bà lão nhìn người đàn bà lòng đầy thương xót nó bây giờ là dâu
là con trong nhà rồi” Trái tim người mẹ mở rộng đón nhận người phụ nữ xa lạ, đón nhậnngười ấy là con, là người thân, là con dâu Bà còn nuôi dưỡng niềm tin hy vọng chonhững đứa con: “Biết thế nào hả con? Ai giàu ba họ, ai khó ba đời Có ra thì con cáichúng mày về sau…” Bà an ủi con dâu: “Kể có ra làm dăm ba mâm thì phải đấy, nhưngnhà mình nghèo cũng chả ai người ta chấp chi cái lúc này Cốt làm sao chúng mày hòathuận là u mừng rồi Năm nay thì đói to đấy Chúng mày lấy nhau lúc này u thương quá”.Câu nói tân tình và bao dung của người mẹ đã làm vơi đi bao tủi cực bẽ bàng của người
vợ nhặt Chỉ một câu nói ấy thôi cũng đủ làm cho người phụ nữ Tràng nhặt về có thểngẩng cao đầu bước vào ngôi nhà này với tư cách là một người vợ, một người con dâu.Kim Lân không đã thắp lên niềm tin bằng hình ảnh lá cờ đỏ sao vàng trong suy nghĩ củaTràng và hình ảnh người dân đi phá kho thóc của Nhật
Nếu như trong tác phẩm “Chí Phèo”, “Lão Hạc” nhân vật chính muốn giữ được nhânphẩm thì phải chết, cái chết đau đớn nhưng làm lòng họ cảm thấy thanh thản hơn Hay chịDậu trong “Tắt đèn” của Ngô Tất Tố cùng quẫn bởi sưu cao thuế nặng phải bán sữa mìnhcho ông cụ già 80 tuổi và cái kết là chị chạy ra ngoài trời tối không biết sẽ ra sao…nhữngtác phẩm viết trước cách mạng tháng 8 thường chưa tìm thấy lối thoát cho nhân vật củamình
Không những vật Kim Lân đã thể hiện được niềm tin sâu sắc vào phẩm giá, lòng nhânhậu của con người Nhân vật Tràng chỉ là một thanh niên làm thuê nuôi mẹ,nhưng sẵnsàng bỏ tiền cho người đàn bà xa lạ bốn bát bánh đúc Anh độ lượng, bao dung hào phóng
và rất chu đáo với mẹ già Anh sống luôn có tình nghĩa có trách nhiệm Niềm tin ấy cònđược thể hiện ở người vợ nhặt, sự biến đổi từ khi bước vào nhà Nếu lúc trước người đàn
bà này chua chát, chỏm lỏm thì giờ lại hiền hậu cư xử đúng mực lễ phép Lúc mới gặp bà
Trang 8cụ Tứ thì chào hỏi, e thẹn Sáng hôm sau thì đảm đang dọn dẹp nhà cửa Đặc biệt trongbữa cơm sáng, mặc dù là bát cháo cám nhưng cô vẫn và vào miệng mặc dù mắt hơi nheo,bởi cô không lỡ làm mất đi niềm vui của người mẹ già khốn khổ kia Có lẽ thể hiện sâusắc niềm tin vào cuộc sống phải được thông qua bà cụ Tứ Bà hết lòng yêu thương concháu, hết mực cảm thông với nàng dâu trong hoàn cảnh này Không những thế bà còn trăntrở những tháng ngày tiếp theo đứa con trai và con dâu bà sẽ sống ra sao Những vượt lênhoàn cảnh ở trước mắt bà vẫn luôn tạo niềm vui trong gia đình bằng những lời khuyêndăn.
Bằng cái nhìn mới mẻ về cuộc sống của người dân sau cách mạng tháng Tám, KimLân đã vẽ lên một bức tranh hiện thực về nạn đói và cái chết đầy bi thương của nhữngnăm tháng này Qua đó thể hiện giá trị nhân đạo sâu sắc góp phần tạo nên thành côngtrong tác phẩm Từ đó ta thấy được chiều sâu so với các tác phẩm văn học hiện thực trướcđó
Bài văn mẫu 3
Sáng tạo nghệ thuật là sản phẩm tinh thần riêng của cá nhân người nghệ sĩ Có nhữngtác phẩm đọc xong người ta quên ngay, đến khi cầm lại mới ngỡ là mình đã đọc rồi Cùng
có những tác phẩm vừa mới ra đời được chào đón rầm rộ, sau đó người đọc lãng quênnhanh chóng Bên cạnh đó, vẫn ngời lên những tác phẩm nghệ thuật đích thực, tựa nhưdòng sông chảy qua tâm hồn ta để lại những ấn tượng khắc chạm trong tâm khảm "Vợnhặt" của nhà vãn Kim Lân là một tác phẩm văn học như thế Làm nên giá trị to lớn đó cónhiều lí do Song một khía cạnh rất quan trọng chính là giá trị nhân đạo sâu sắc của tácphẩm Nó bắt nguồn từ tấm lòng luôn biết yêu thương, trân trọng giá trị của con ngườingay trong những hoàn cảnh khó khăn nhất
Đọc tác phẩm "Vợ nhặt", tôi thường nhớ đến câu nói của M Gorki: "Con người! haitiếng ấy vang lên kiêu hãnh và tự hào xiết bao" Phải chăng khi viết tác phẩm này thì KimLân – một nhà văn chuyên viết về đề tài nông thôn, một người con đẻ của đất đai, đồngruộng đang muốn nâng cao giá trị con người lên một tầm cao mới mẻ hơn
"Vợ nhặt" được viết không lâu khi Cách mạng tháng Tám thành công Nó có tiền thân
từ truyện ngắn "Con chó xấu xí" trong tiểu thuyết "Xóm ngụ cư” nước cách mạng, viết về
Trang 9nạn đói khủng khiếp năm 1945 đã cướp đi bao sinh mạng con người Việt Nam Nhưng cáiphần cốt lõi của tác phẩm có lẽ không chỉ nói đến cái đói và cái xấu xí, thô nhám của conngười Cao hơn nữa là giá trị nhân đạo tuyệt vời Không chỉ là nhân đạo yêu thương, bênhvực truyền thống để đi vào bế tắc, không lối thoát như văn học hiện thực.
"Vợ nhặt" của Kim Lân đã vượt qua những bờ cõi và giới hạn để trở thành giá trịnhân đạo cách mạng Tố cáo về tội ác của bọn thực dân, phát xít là đòn bẩy để cái nhânđạo có cơ sở vững chắc hơn Tiếp cận với tác phẩm ta bắt gặp Tràng, bà cụ Tứ, người vợcủa Tràng, biết bao khi mặt u tôi, nhăn nhúm, méo mó vì cái đói đã tràn đến với sức hủydiệt đáng sợ Bao trùm lên toàn bộ tác phẩm là sự thiếu thốn, khó khăn về vật chất
Cuộc sống con người đến mức tối thiểu cũng không có được
Cái đói đã được khắc họa đậm nét "tràn đến tự lúc nào" Sự sống cua những conngười xóm ngụ cư trong đó có Tràng nhân vật đang ở mấp mé bờ vực thẳm
Cõi dương lúc nào cũng lởn vởn hơi hướng của cái đói, tất cả đầy ám khí của cái chết.Giá trị nhân đạo sâu sắc được thể hiện khi Kim Lân đi sâu vào nhân vật Tràng Quảđúng là trong cái túng đói quay quắt, con người ta vẫn hi vọng, lạc quan bởi lẽ "sự sốngchẳng bao giờ là chán nản" Giữa nạn đói khủng khiếp Tràng lại là một kẻ xấu xí, mộtnhân dạng được hóa công gọt đẽo quá sơ sài
Tràng dường như là nơi tập trung những cái thô kệch, xấu xí, khác xa những cái chảichuốt của xã Hội văn minh, "hai con mắt nhỏ tí", "cái lưng to như lưng gấu", chưa kể đếncái tính của Tràng đâu có được khôn ngoan như người ta và đặc biệt là cái tật hay nói lảmnhảm, tiếng cười hềnh hệch, chưa kể Tràng là dân ngụ cư – một thứ cỏ rác ở hương thônthời bây giờ Bản thân đã vậy, nay đói khát làm cho hắn khốn khổ hơn Dựng lên mộtnhân vật như Tràng có lẽ dụng ý của Kim Lân không phải đưa ra để làm trò, lòng yêuthương cảm thông của nhà văn đã đưa đến sáng tạo bất ngờ Tràng có vợ Có lẽ nhiềungười sẽ ngạc nhiên lắm giữa thời buổi đói kém, thân mình còn chẳng lo được nói gì đếnchuyện đèo bòng "ốc còn chẳng mang nổi mình ốc", cái triết lí đó chắc chắn sẽ được đem
ra đối chiếu Hơn nữa với một anh chàng xâu xí, có thể gọi là ế vợ, lại có vợ một cáchhiển hách cứ như anh ta đào hoa tốt số lắm Nhưng không! Đây không phải là một trò đùanào đó Người vợ mà Tràng "nhặt" được kia cũng là một số phận chẳng khác gì Tràng
Trang 10trên đường đời đầy khó khăn Thị cũng vì quá đói, chỉ bốn bát bánh đúc cũng đủ làm Thịsáng mắt lên và theo Tràng về nhà thành chồng vợ Bốn bát bánh đúc thật thảm hại trongngày đói cũng đủ xe duyên cho một mối tình Bảo rằng họ có tình yêu nào đó trước hônnhân thì e chua chát quá Dựng lên một tình thế quá éo le như thế là nhà văn đã đánh cuộcvới cái đói, với số phận và lòng nhân đạo sâu xa đã tiếp cho nhà văn thêm sức mạnh, đểông đủ đúc tin vào con người Cái đói cũng không thể diệt trừ sự sống và trong sự hủydiệt đó sự sống càng trở nên lung linh hơn.
Khát vọng về một tình yêu, một mái ấm gia đình có lẽ vẫn tồn tại trong mọi người, kể
cả Tràng Nó có sức mạnh hoàn cải mạnh mẽ, chẳng thế mà qua tác phẩm ta thấy cảmgiác sung sướng của Tràng khi đi với cô vợ về nhà, một cảm giác vui sướng lâng lân "tựa
họ như có ai vuốt nhẹ vào sống lưng” Tôi rất xúc động trước những lời văn này của KimLân Phải có một tài năng thiên bẩm và cao hơn là lòng nhân đạo thì ông mới làm chongười đọc trào nước mắt Hạnh phúc của con người hóa ra bình dị đến thế Đoạn văn KimLân tả cảnh Tràng sau đêm tân hôn thật tuyệt vời, "Trong phút chốc Tràng quên tất cảcảnh sống ê chề, tủi nhục” Đặc biệt tiếng quét sân của vợ hắn sàn sạt nghe sao mà dễthương đến thế Đó là âm thanh cuộc sống, hạnh phúc gia đình Người vợ quét dọn, mẹdẫy cỏ, Tràng cũng muốn làm cái gì đó để làm cho căn nhà sáng sủa hơn Dường như mọingười đều nghĩ thu dọn cho tươm tất thì cuộc sống có lẽ sẽ tốt đẹp hơn Bữa cơm ngày đóithật thảm hại nhưng ai cũng thấy ngon Phải chăng mỗi thành viên đang cảm nhận vềcuộc sống gia đình, về tương lai theo những cách khác nhau Song ai cũng hi vọng vềcuộc sống sẽ khá giả hơn Đọc tác phẩm, người dọc rất trân trọng bà cụ Tứ Người mẹkhốn khổ ấy thật tiêu biểu cho những người mẹ Việt Nam Niềm tủi thân cho con trai, chochính bản thân mình và cho cả đứa con gái (cái Đục) xấu số cũng không thể ngăn cản bàchia sẻ hạnh phúc với con trai dẫu biết rằng "chao ôi người ta cưới vợ gả chồng cho conlúc ăn nên làm ra những mong có con đàn cháu đống" còn con mình lúc đói kém mới cóđược vợ… Lòng người mẹ nghèo ấy biết bao là xót xa, đau đớn Nhưng thương con trai,
bà thương cả con dâu “Chúng mày lấy nhau u cũng mừng lòng" Song biết có qua nổi cáithì đói này không Những giọt nước mắt mà bà cố giấu như chứa vị đắng cay pha lẫn sungsướng Nhất là dù hiện tại đáng buồn, bà cụ Tứ vẫn rất lạc quan "Ai giàu ba họ, ai khó ba
Trang 11đời" Những tính toán của bà cụ thực xúc động Bà cụ đã chủ động vẽ ra trước mắt cáccon một tương lai tươi sáng Không ai ngờ một người mẹ sắp gần đất xa trời rồi mà vẫngiữ một niềm tin sắt đá Và niềm tin đó không phải là không có cơ sở Hình ảnh đoànngười đi phá kho thóc của Pháp – Nhật và hình ảnh của lá cờ đỏ sao vàng đã đưa tácphẩm ra khỏi phạm trù của văn học hiện thực Lòng nhân đạo của Kim Lân không đi vào
bế tắc Nhà văn không đưa ra vấn đề và để đấy, không đặt nhân vật vào hoàn cảnh éo lekhông lối thoát Một ánh hồng sáng tươi sẽ có sức giải thoát cuộc đời họ Đó là cáchmạng Và do đó, giá trị nhân đạo của tác phẩm tỏa sáng một ý nghĩa mới – Nếu như NamCao vẫn được mệnh danh là nhà nhân đạo chủ nghĩa, nhà văn tầm nhân loại vì những tácphẩm "Chí Phèo", "Đời thừa", thì đọc tác phẩm "Vợ nhặt" của Kim Lân, ngoài việc ông
đã nêu lên bể khổ của cuộc sống con người như truyền thống, ông đã vượt qua giới hạncủa thời là trước
Đọc tác phẩm "Vợ nhặt" của Kim Lân chúng ta cũng cần biết thêm giá trị nhân đạotuyệt vời trong "Vợ nhặt" không chỉ bởi tài năng, thiên bẩm của nhà văn Kim Lân cùngvới người vợ của mình đã từng ăn cháo cám, đã từng sống lay lắt, khổ sở Như vậy vốnsống và cao hơn là niềm cảm thông sâu sắc, niềm tin tưởng vào hạnh phúc con người vàotương lai Có lẽ sẽ không quá nếu ta gọi ông là nhà nhân đạo chủ nghĩa?
Giá trị nhân đạo của tác phẩm "Vợ nhặt" làm người ta nhớ mãi Nhớ để hiểu rằng sựsống chẳng bao giờ là chán nản Để có được cuộc sống tốt đẹp hơn thì cần có một niềmtin Khao khát hạnh phúc gia đình vốn đã trở nên vĩnh cửu với tất cả mọi người trên tráiđất bất kể họ là ai? Là Tràng rồi Chí Phèo v.v… ngay trong hoàn cảnh bi đát nhất
Bài văn mẫu 4
Nạn đói năm 1945 đã trở thành những ngày tháng tăm tối nhất của lịch sử Việt Nam
Từ Trung Kì đến Bắc Kì hơn 2 triệu đồng bào ta chết đói Giữa những ngày tăm tối ấy,
"vợ nhặt" của Kim Lân như thổi làn gió mát, đem hi vọng vào tương lai tươi sáng chongười đọc bằng giá trị nhân đạo sâu sắc
Giá trị nhân đạo nổi bật nhất chính là sự yêu thương đùm bọc lẫn nhau giữa người vớingười trong hoàn cảnh tăm tối bên bờ vực của cái chết Hoàn cảnh tang thương lúc bấygiờ được Kim Lân miêu tả rất chi tiết Người "xanh xám như những bóng ma, nằm ngổn
Trang 12ngang khắp lều chợ Người chết như ngả rạ Không buổi sáng nào người trong làng đichợ, đi làm đồng không gặp ba bốn cái thây nằm còng queo bên đường Không khí vẩnlên mùi ẩm thối của rác rưởi và mùi gây của xác người".
Giữa cái cảnh tối sầm lại vì đói khát ấy, anh cu Tràng có vợ Đây cũng là một giá trịnhân đạo của tác phẩm Anh cu Tràng là một người nghèo, xấu trai lại có tật vừa đi vừalẩm bẩm Anh là người hội tụ đầy đủ yếu tố ế vợ Nhưng ngòi bút nhân đạo của Kim Lân
đã không để cho anh một mình Nhà văn đã cho anh có một người vợ một cách dễ dàng.Chỉ bằng bốn bát bánh đúc, vài câu nói tầm phơ tầm phào, anh có vợ Tràng và Thị đãlàm cho người dân xóm ngụ cư dường như tươi mới thêm "Những khuôn mặt hốc hác utối của họ bỗng dưng rạng rỡ hẳn lên" Tràng và Thị như chiếc đèn le lói hi vọng cho mọingười vào tương lai Điểm nhấn giữa Tràng và Thị chính là khoảnh khắc Thị nhìn thấyngôi nhà"vắng teo, đứng rúm ró trên mảnh vườn mọc lổn nhổn những búi cỏ dại" Thị đãbiết tình cảnh không khác gì mình của Tràng Nhưng Thị không chạy trốn Nếu lúc trước,Thị trốn cái đói cái khát để theo không Tràng về làm vợ thì giờ đây Thị đã không chạytrốn Hay Tràng dù lúc đầu cũng "chợn, nghĩ: thóc gạo này đến cái thân mình cũng chảbiết có nuôi nổi không lại còn đèo bòng" Nhưng sau cái chậc kệ, anh đã đưa Thị về nhà.Chính cái khát vọng hạnh phúc, khát vọng có một tổ ấm đã làm tăng tính nhân đạo cho tácphẩm Mặc dù đang sống liền kề bên bờ vực của cái chết nhưng họ vẫn không muốn chết
mà vẫn muốn sống hạnh phúc
Câu chuyện gợi ý tương lai của bà cụ Tứ cũng thể hiện giá trị nhân đạo của tác phẩm.Trong lúc dặn dò con chuyện làm ăn Bà vẽ ra khung cảnh tương lai tươi đẹp trước mắtcác con "Nhà ta thì nghèo con ạ Vợ chồng chúng mày liệu mà bảo nhau làm ăn Rồi may
ra ông trời cho khá… Biết thế nào hở con, ai giàu ba họ, ai khó ba đời? Có ra thì rồi concái chúng mày về sau" Rồi trong bữa cơm đầu có dâu, bà lại vừa ăn vừa kể chuyện làm
ăn, gia cảnh với con dâu Bà nói toàn chuyện vui, toàn chuyện sung sướng về sau này"
"Khi nào có tiền ta mua lấy đôi gà Tao tính rằng cái chỗ đầu bếp kia làm cái chuồng gàthì tiện quá Này ngoảnh đi ngoảnh lại chả mấy mà có ngay đàn gà cho mà xem…".Những hi vọng đẹp đẽ về tương lai đã chút nào đó làm bừng sáng cả căn nhà của Tràng
"Chưa bao giờ trong nhà này mẹ con lại đầm ấm, hòa hợp như thế" Bà cụ Tứ còn đối xử
Trang 13với con dâu rất tốt Bà thương con dâu: "Con ngồi xuống đây Ngồi xuống đây cho đỡmỏi chân" Bà hạ giọng xuống thân mật: "chúng mày lấy nhau lúc này, u thương quá…"Vốn sinh ra từ một miền quê, Kim Lân rất hiểu đời sống của người dân Viết "Vợnhặt", tác giả đã đặt nhân vật của mình vào tình huống độc đáo, oái oăm, bi hài, nhân vật
đã cảm thông, chia sẻ đồng điệu cùng nhân vật để cất lên bài ca nhân bản mạnh mẽ thiếttha về khát vọng cuộc đời Con người dù có nghèo khổ đến đâu họ vẫn có quyền mơ ướcmột mái ấm gia đình hạnh phúc Có lẽ truyện hấp dẫn người đọc qua nhiều thế hệ nhờ vàogiá trị nhân đạo sâu sắc ấy
Bài văn mẫu 5
Năm 1945 đã trở thành dấu ấn lịch sử không thể phai mờ đối với mỗi con người ViệtNam, thời điểm đó không chỉ đánh dấu sự huy hoàng của thắng lợi Việt Nam đánh đổphát xít, thực dân và lật đổ chế độ phong kiến 1000 năm Đưa nước ta trở thành một nước
tự do dân chủ Đó còn là giai đoạn ghi nhận những đau thương mất mát của dân tộc tadưới họa xâm lăng Sự bóc lột dã man tàn bạo của bọn phát xít thực dân và bọn phongkiến tay sai đã đẩy hơn hai triệu đồng bào ta bị chết đói Trong hoàn cảnh ấy nhà văn KimLân đã dựng lên một tình huống nhặt được vợ Tình huống ấy vừa để tố cáo tội ác của bọnbóc lột, vừa thể hiện niềm cảm thông với nỗi đau khổ của con người, vừa bày tỏ niềm tinvào con người: ”dù cuộc sống có đau khổ đến đâu, nhưng con người vẫn thể hiện niềmyêu thương đùm bọc lẫn nhau vẫn không nguôi về khát vọng hạnh phúc, vẫn hướng đếnmột tương lai tươi sáng” Đó chính là giá trị nhân đạo của tác phẩm
Trước hết ta phải hiểu giá trị nhân đạo là một giá trị cơ bản trong tác phẩm văn họctrân chính, nó được tạo nên bởi tình yêu thương của con người, niềm cảm thông sâu sắcvới nỗi khổ của con người, sự nâng niu trân trọng những nét đẹp của con người hơn thếcòn là lòng tin khả năng vươn dậy của nó
Tác phẩm “Vợ nhặt” đã bộc lộ được niềm xót xa thương cảm đối với cuộc sống biđát của người dân nghèo trong nạn đói Nạn đói được ví như một trận đại hồng thủy cósức tàn phá dữ dội Những dãy phố úp sụp tối om: "những người đói dật dờ đi lại nhưnhững bóng ma”, “không khí vẩn lên mùi ẩm mốc thối của rác rưởi và mùi gây gây củaxác người” và đặc biệt hơn là âm thanh của tiếng quạ gào thê thiết Bằng những hình ảnh
Trang 14đau thương của nạn đói, tác giả đã tố cáo được tội ác của bọn thực dân phát xít cùng bọnphong kiến tay sai Chúng đã dồn người dân đến mức đường cùng của cuộc sống, làm chobao người chết trong cảnh đói rách.
Tác phẩm còn đi sâu khám phá nâng niu trân trọng khát vọng sống và khát vọnghạnh phúc của con người Tràng luôn khao khát hanh phúc, ẩn sau hình ảnh người đànông thô kệch chỉ biết làm lụng kia là con người cũng khao khát yêu thương Trong hoàncảnh kéo xe thóc mà anh vẫn buông lời trêu đùa để làm cho cuộc sống thêm tươi vui, anhđùa có ai đẩy xe cùng thì mời bữa cơm xôi giò Tưởng chỉ là lời trêu đùa vu vơ mà có cô
ra đẩy cùng, sau một hồi ăn hai chập bánh đúc thì người đàn bà ấy theo về làm vợ Anhcũng nghĩ đến cái đói đang khủng khiếp kia liệu mình có vượt qua được không mà cònthêm cô vợ, nhưng anh “chậc kệ” Niềm khao khát hạnh phúc khiến anh vượt qua cái đóicái chết sắp tới Trên đường về nhà khuôn mặt anh vui lạ thường Thậm chí Kim Lân cònđẩy tình huống truyện đến đỉnh điểm khi miêu tả sự ngạc nhiên của Tràng Bản thân anhcũng không ngờ rằng việc lấy vợ của mình lại dễ dàng đến thế, chỉ có bốn bát bánh đúc
mà thành vợ thành chồng Cho nên khi dẫn vợ về nhà, nhìn thấy vợ giữa nhà Tràng vẫnkhông khỏi ngỡ ngàng Đến bây giờ hắn còn ngờ ngợ không phải ”ra hắn đã có vợ rồi đấyư…” Đến sáng hôm sau nhìn thấy ngôi nhà lâu nay đã được thu dọn sạch sẽ bởi bàn tayngười vợ Hắn không hết bàng hoàng ngạc nhiên việc hắn đã có vợ đến hôm nay hắn vẫnngỡ ngàng như không phải Điều đó còn được thể hiện ở ý thức bám lấy sự sống rất mạnh
mẽ thể hiện ngay ở nhân vật người vợ nhặt Chỉ có một câu tầm phơ tầm phào mà cô chấpnhận theo không người đàn ông xa lạ ấy để làm vợ, cô bỏ qua cả ý thức về danh dự vànhân phẩm của bản thân mình
Không chỉ vậy mà Kim Lân còn đi sâu vào ý thức vun đắp cho cuộc sống gia đìnhcủa từng nhân vật Với Tràng thì anh đã nhận ra được trách nhiệm và bổn phận của mìnhvới hai người phụ nữ trong gia đình Còn nhân vật thị thì hôm sau đã hoàn toàn thay đổitrở nên hiền hậu, đúng mực “nhà cửa, sân vườn hôm nay đều được quét tước, thu gọnsạch sẽ gọn gàng Mấy chiếc quần áo rách như tổ đỉa vẫn vắt khươm, mươi niên ở góc nhà
đã thấy đem ra sân hong Hai cái ang nước vẫn để khô cong ở dưới gốc ổi đã kín nước đầy
ăm ắp Đống rác mùn tung bành ngay lối đi đã hót sạch” Đó là sự thay đổi ngỡ ngàng của
Trang 15thị và quang cảnh nhà sáng hôm sau Còn bà cụ Tứ thì tạo thêm niềm tin cho các con vềnhững dự định trong tương lai, việc nuôi gà, khuyên răn con ai giàu ba họ ai khó ba đời,
có ăn lên làm ra thì con cái sau này mới sung sướng Và cuối cùng có lẽ tình thương bàdành cho đứa con trai và con dâu được thể hiện rõ nhất ở hình ảnh bát cháo cám Người
mẹ già không có gì trong hoàn cảnh này, bà lật đật chạy xuống bếp với khuôn mặt vuitươi bê nồi cháo cám lên ăn
Kim Lân đã thắp lên cho gia đình bà cụ Tứ niềm tin hy vọng vào sự đổi mới.Trong bóng tối đau thương tấm lòng cao đẹp của người mẹ vẫn tỏa sáng Dẫu biết rằngviệc lấy vợ lấy chồng là việc không nên diễn ra vào lúc đói khát như lúc này nhưng bà cụ
Tứ vẫn vui vẻ chấp nhận “thôi thì các con phải duyên phải kiếp với nhau u cũng mừnglòng” Kim Lân đã khéo tìm cho người mẹ già đau khổ ấy một câu nói ẩn chứa sự từngtrải của người già, sự bao dung của người mẹ và quan niệm đẹp đẽ của người Việt Nam:
”dù có đắng cay cực khổ như thế nào vẫn mừng lòng đón nhận con người, luôn luôn trântrọng con người” Vì vậy lúc nhìn lại người vợ nhặt bà không thấy cô ta xa lạ nữa mà đãtrở thành người thân thuộc: "bà lão nhìn người đàn bà lòng đầy thương xót nó bây giờ làdâu là con trong nhà rồi” Trái tim người mẹ mở rộng đón nhận người phụ nữ xa lạ, đónnhận người ấy là con, là người thân, là con dâu Bà còn nuôi dưỡng niềm tin hy vọng chonhững đứa con: "biết thế nào hả con? Ai giàu ba họ, ai khó ba đời Có ra thì con cái chúngmày về sau…” Bà an ủi con dâu: "kể có ra làm dăm ba mâm thì phải đấy, nhưng nhàmình nghèo cũng chả ai người ta chấp chi cái lúc này Cốt làm sao chúng mày hòa thuận
là u mừng rồi Năm nay thì đói to đấy Chúng mày lấy nhau lúc này u thương quá” Câunói tận tình và bao dung của người mẹ đã làm vơi đi bao tủi cực bẽ bàng của người vợnhặt Chỉ một câu nói ấy thôi cũng đủ làm cho người phụ nữ Tràng nhặt về có thể ngẩngcao đầu bước vào ngôi nhà này với tư cách là một người vợ, một người con dâu
Nếu như trong tác phẩm “Chí Phèo”,”Lão Hạc” nhân vật chính muốn giữ đượcnhân phẩm thì phải chết, cái chết đau đớn nhưng làm lòng họ cảm thấy thanh thản hơn.Hay chị Dậu trong “Tắt đèn” của Ngô Tất Tố cùng quẫn bởi sưu cao thuế nặng phải bánsữa mình cho ông cụ già 80 tuổi và cái kết là chị chạy ra ngoài trời tối không biết sẽ ra
Trang 16sao…những tác phẩm viết trước cách mạng tháng 8 thường chưa tìm thấy lối thoát chonhân vật của mình.
Không những vậy Kim Lân đã thể hiện được niềm tin sâu sắc vào phẩm giá, lòngnhân hậu của con người Nhân vật Tràng chỉ là một thanh niên làm thuê nuôi mẹ, nhưngsẵn sàng bỏ tiền cho người đàn bà xa lạ bốn bát bánh đúc Anh độ lượng, bao dung hàophóng và rất chu đáo với mẹ già Anh sống luôn có tình nghĩa có trách nhiệm Niềm tin ấycòn được thể hiện ở người vợ nhặt, sự biến đổi từ khi bước vào nhà Nếu lúc trước ngườiđàn bà này chua chát, chỏm lỏm thì giờ lại hiền hậu cư xử đúng mực lễ phép Lúc mớigặp bà cụ Tứ thì chào hỏi, e thẹn Sáng hôm sau thì đảm đang dọn dẹp nhà cửa Đặc biệttrong bữa cơm sáng, mặc dù là bát cháo cám nhưng cô vẫn và vào miệng mặc dù mắt hơinheo, bởi cô không lỡ làm mất đi niềm vui của người mẹ già khốn khổ kia Có lẽ thể hiệnsâu sắc niềm tin vào cuộc sống phải được thông qua bà cụ Tứ Bà hết lòng yêu thươngcon cháu, hết mực cảm thông với nàng dâu trong hoàn cảnh này Không những thế bà còntrăn trở những tháng ngày tiếp theo đứa con trai và con dâu bà sẽ sống ra sao Nhưng vượtlên hoàn cảnh ở trước mắt bà vẫn luôn tạo niềm vui trong gia đình bằng những lời khuyênrăn
Bằng cái nhìn mới mẻ về cuộc sống của người dân sau cách mạng tháng Tám,Kim Lân đã vẽ lên một bức tranh hiện thực về nạn đói và cái chết đầy bi thương củanhững năm tháng này Qua đó thể hiện giá trị nhân đạo sâu sắc góp phần tạo nên thànhcông trong tác phẩm Từ đó ta thấy được chiều sâu so với các tác phẩm văn học hiện thựctrước đó
Bài văn mẫu 6
Tác phẩm "Vợ nhặt" của nhà văn Kim Lân có giá trị nhân đạo vô cùng sâu sắc thôngqua tình huống truyện độc đáo đó chính là tình huống nhặt được vợ Tác giả cho chúng tathấy cuộc sống tối tăm của người dân lao động trong nạn đói lịch sử năm 1945 và nhữngkhát khao mãnh liệt của họ Giá trị nhân đạo là một giá trị tạo nên thành công của tácphẩm văn học chân chính Nó tạo nên bởi niềm cảm thông sâu sắc của tác giả với nhữngnhân vật của mình Những người nông dân khốn khổ, bần hàn trong cuộc sống