Giáo trình võ thuật phần 2

Việc phân cấp cụ thể có thể biểu diễn bằng sơ đồ sau: Phong cấp 1 cho các VĐVđạt Huy chương Đổng cá nhân, đồng đội Phong kiện tướng cho các VĐV đạt Huy chương Vàng, Bạc cá nhàn, đồng

m ô n v õ

.ược t r u y ề n b á v à o O k i n a w a r ấ t sớm, t h ò i n h à Đ ư ờ n g ( t ừ n ă m 618 đ ế n

n ă m 906 sau c ô n g n g u y ê n ) Đ â y l à m ô n võ l u y ệ n t ậ p c h i ế n đ ấ u b ằ n g tay được n g ư ờ i O k i n a w a r ấ t h â m m ộ , t í c h cực h ư ở n g ứ n g t h a m gia t ậ p l u y ệ n

h i ệ n n a y đ a n g được coi l à T ổ s ư của m ô n v õ K a r a t e h i ệ n đ ạ i sang b i ể u

t h ê giới W K F ( w o r l d K a r a t e - do Federation) được t h à n h l ậ p v ớ i h ơ n 100 nước t h à n h v i ê n v à V i ệ t N a m đ ã trở t h à n h v i ê n t h à n h v i ê n c h í n h c h í n h

thức L i ê n đ o a n K a r a t e - do t h ế giới có n h i ệ m v ụ chỉ đ ạ o v à đ ị n h h ư ớ n g cho h o ạ t đ ộ n g của c á c L i ê n đ o à n K a r a t e - do c á c nước, v à đ ẩ y n h a n h t i ê n

đ ã được đ ô n g đ ả o q u ầ n c h ú n g , đặc b i ệ t là t ầ n g lớp t h a n h , t h i ế u n i ê n t í c h cực h ư ở n g ứ n g t h a m gia t ậ p l u y ệ n Được sự q u a n t â m v à chỉ đ ạ o v à đ ầ u

t r o n g cơ t h ể T h ô n g qua việc t ậ p l u y ệ n , n g ư ờ i t ậ p có t h ể p h ò n g chống được m ộ t s ố c ă n b ệ n h t h ư ờ n g g ặ p ở l ứ a t u ổ i n à y n h ư suy

n h ư ợ c cơ t h ể , cao h u y ế t á p H i ệ n nay K a r a t e — do đ ã được đ ư a

3 Đ ặ c đ i ể m p h â n c ấ p v ậ n đ ộ n g viên v à t r ọ n g tài t r o n g m ô n v õ Karate - do

a Đác điểm phân cấp VĐV và trong tài trong môn võ Karate - do

T ấ t cả các m ô n s i n h K a r a t e - do đ ề u t r ả i qua m ộ t q u á t r ì n h l u y ệ n

t ậ p v à các k ì t h i đ ị n h k ì đ ể k h ẳ n g đ ị n h v à cấp bậc của m ì n h d ư ớ i sự đ á n h giá t r ự c t i ế p của h ộ i đ ồ n g g i á m k h ả o t u y theo cấp đ ộ t h i N g ư ờ i h u ấ n

3 tháng tiếp Xanh đen 4

B ắ t đ ầ u t ừ n ă m 1995, T ổ n g cục T h ể dục T h ể thao (nay là U y ban

T D T T ) đ ã t ổ chức p h o n g cấp ( t ừ cấp ì đ ế n k i ệ n tướng) cho các V Đ V

K a r a t e - do t r o n g c á c g i ả i quốc gia ở cả 2 n ộ i d u n g k a t a v à k u m i t e Việc phân cấp cụ thể có thể biểu diễn bằng sơ đồ sau:

Phong cấp

1 cho các

VĐVđạt

Huy chương Đổng (cá nhân, đồng đội)

Phong kiện tướng cho các

VĐV đạt

Huy chương

Vàng, Bạc

(cá nhàn, đồng đội)

Phong cấp

1 cho các

VĐV đạt

Huy chương Đồng (cá nhân, đồng đội)

đấu lứa tuổi từ

lứa tuổi 18 trở đấu lứa tuổi từ nội dung thi

b Đặc điểm phân cấp trong tài trong môn võ karate - do

V i ệ c p h â n cấp t r ọ n g t à i t r o n g m ô n v õ k a r a t e — do có t h ể được b i ể u

d i ễ n b ằ n g sơ đồ sau:

HỘI ĐỐNG TRỌNG TÀI QUỐC TẾ

ệế Hi Trong tài chính quốc gia 9 Trọng tài phụ quốc gia

d i n h d ư ỡ n g đ ố i v ớ i c á c cơ q u a n v à h ệ cơ q u a n c ũ n g sẽ t ă n g l ê n T u y n h i ê n

t r o n g q u á t r ì n h t ậ p l u y ệ n v ớ i cường độ cao,cơ t h ể c ũ n g s ả n s i n h r a các sản p h ẩ m có h ạ i n h ư acid lactic, acid cacbonic N h ư n g n ế u q u á t r ì n h

n à y được t i ế n h à n h đ ề u đ ặ n t h ư ờ n g x u y ê n , k h o a học t h ì c á c y ế u t ố n à y

sẽ k h ô n g ảnh h ư ở n g đ ế n sức kho e củ a V Đ V v ì n ó sẽ được b à i t i ế t h ế t r a

n g o à i t r o n g t h ờ i g i a n n g h ỉ n g ơ i hợp lí v à đ i ề u n à y sẽ g i ú p cơ t h ể t ă n g cường chức n ă n g h o ạ t đ ộ n g của t ấ t cả c á c cơ q u a n

b Hệ hô hấp

N ó i đ ế n h ệ h ô h ấ p , c ầ n p h ả i đ ề cập đ ế n c á c y ế u t ố cơ b ả n n h ư : n h ị p thở, k h ả n ă n g t r a o đ ổ i k h í của p h ô i v à của c á c cơ q u a n t r o n g cơ t h ê

H o ạ t đ ộ n g h ô h ấ p sẽ c u n g cấp oxy cho t ấ t cả c á c cơ q u a n t r o n g cơ t h ể

t r ì n h t ậ p l u y ệ n k a r a t e - do đ ố i v ớ i c á c cơ q u a n h ô h ấ p có t h ể được tóm

t ắ t n h ư sau:

Đ ố i với n h ị p thở: T ậ p l u y ệ n k a r a t e - do sẽ l à m t ă n g lượng trao đ ổ i khí

trong m ỗ i n h ị p t h ở v à t ă n g t ầ n s ố h ô h ấ p đ ể đ á p ứ n g n h u c ầ u oxy của cơ thể

N ã o : là cơ q u a n t r u n g ư ơ n g của h ệ t h ầ n k i n h , l à nơi đ i ề u k h i ể n hoạt

đ ộ n g của t o à n bộ cơ t h ể t h ô n g qua q u á t r ì n h t i ế p n h ậ n , t ổ n g hợp, s à n g

lọc v à t r ả l ờ i c á c k í c h t h í c h H o ạ t đ ộ n g k a r a t e — do v ớ i n h i ề u t á c động phong p h ú , p h ứ c t ạ p sẽ t ă n g c ư ờ n g đ ộ l i n h h o ạ t của cơ t h ể v à k h ả n ă n g

la sự p h á t t r i ể n của h ệ t h ố n g cơ b ắ p n h ư n g n ế u t i ế n h à n h n g h i ê n cứu,

i " • "I t í c h s â u h ơ n t h ì có t h ể t h ấ y r ằ n g sức m ạ n h t h ê c h ấ t được t ạ o r a bởi

k h á c của t h â n t r ê n (bao g ồ m cả h a i tay) t h ì có t h ể t h ự c h i ệ n các c h u y ể n

động t ự do K ĩ t h u ậ t t ấ n sẽ q u y ế t đ ị n h sự d i c h u y ể n của t r ọ n g t â m cơ t h ể

và đ i ể m đ ặ t của t r ọ n g t â m t r ê n m ặ t đ ấ t , đ ồ n g t h ò i n ó c ũ n g được chia r a

l à m n h i ề u l o ạ i t u y t h u ộ c v à o v ị t r í , sự d i c h u y ể n của h a i c h â n ( c h â n trước

c h â n sau, h a i c h â n song song, k h o ả n g c á c h r ộ n g hẹp ) v à t ư t h ê đ ầ u g ố i (gập, d u ỗ i t h ẳ n g ) T r ê n t h ự c t ế , k ĩ t h u ậ t t ấ n t h ư ờ n g được t h ự c h i ệ n theo y ê u c ầ u của h o à n c ả n h Ví d ụ , k h i p h ò n g t h ủ , y ê u c ầ u p h ả i t h ự c

c h â n v ẫ n được x á c đ ị n h b ằ n g độ d à i các bước t r ư ợ t , lướt, bước b ì n h

t h ư ờ n g hoặc bước d à i của c h í n h b ả n t h â n n g ư ờ i t h ự c h i ệ n , c ò n k h i đứng

t ấ n v ớ i h a i c h â n song song ( t h ẳ n g h à n g ) t h ì k h o ả n g c á c h l ạ i được t í n h

b ằ n g độ d à i của b à n c h â n hoặc độ r ộ n g của v a i N g o à i n h ữ n g v ấ n đề

hai đ ầ u gối d u ỗ i t h ẳ n g , t r ọ n g lượng

t h ì t r ọ n g t â m cơ t h ể đ ẩ y l ê n cao v à k h ó g i ữ t h ă n g b ằ n g cơ t h ể Ngược l ạ i

n ế u h a i c h â n dan g r ộ n g q u á t h ì h ệ thốn g cơ b ắ p k h ô n g được c ă n g hợp lí,

ẨịỉE ì

n h ư v ậ y t ư t h ế k é m v ữ n g chắc đ ồ n g t h ờ i việc t r i ể n k h a i c á c đ ộ n g t á c tiếp theo g ặ p n h i ề u k h ó k h ă n V ì v ậ y , k h i đ ứ n g ở t ư t h ế t ấ n n à y , p h ả i thực

với m ậ t đ ấ t m ộ t góc t ừ 800 - 900, c h â n d u ỗ i t h ẳ n g g ố i , b à n c h â n hơi xoay

ra n g o à i , k h ô n g q u á 300 T r ọ n g lượng cơ t h ể d ồ n l ê n c h â n trước k h o ả n g

l i P H Ư Ơ N G P H Á P D I C H U Y Ế N

1 P h ư ơ n g p h á p d i c h u y ể n t ấ n ZENKUTSU-DACH I

a Di chuyên từng nửa bước mót

(Hình 12 a,b)

Thực h i ệ n các bước di chuyển tiên

vê trước n h ư n g giữ n g u y ê n t ư t h ê t ấ n

ị ^ i l

l i ị : : l ì s ă l l l l l l l

tó B1Ì1ÉL

sau, t ừ đ i ể m A bước v ề trước nửa

bước đ ặ t t ạ i A' T i ế p theo c h â n t r á i t ừ

đ i ể m B bước v ề trước nửa bước đ ặ t

H/nh í 4 a, b

t ạ i B', r ồ i l ấ y g ó t c h â n l à m đ i ể m t ự a xoay m ũ i b à n c h â n r a n g o à i 300, đồng t h ờ i bước c h â n p h ả i v ề trước m ộ t bưốc đ ặ t t ạ i A " đ ể g i ữ n g u y ê n t ư

Hình 17a,b

g Di chuyển quay sau bằng một

bước tấn lùi (Hình 17: a,b)

h Di chuyển lướt tấn (Hình 18: a,b)

a Di chuyển bằng bước tấn chéo trung gian (Hình 19: a,b)

T ư t h ế t ấ n K i b a - D a c h i , c h â n p h ả i t ừ A bước c h é o n g a n g qua trước

c h â n t r á i đ ặ t s á t c ạ n h n g o à i b à n c h â n t r á i t ừ A ' t h à n h t ấ n c h é o K a k e Dachi T i ế p đó c h â n t r á i n g a n g sang t r á i đ ặ t t ạ i B ' t r ở v ề t h ế t ấ n K i b a -

-D a c h i n h ư ban đ ầ u

p h ả i ở sau đ ặ t t ạ i B) Kéo lùi c h â n

p h ả i v ề sau nửa bước đ ặ t t ạ i B', c h â n

t r á i t ừ A k é o lùi v ề sau nửa bước đ ặ t

T ừ t ư t h ế K o k u t s h u - Dachi c h â n p h ả i ở trước đ ặ t t ạ i A, c h â n t r á i ở sau

đ ặ t t ạ i B Kéo lùi c h â n phải về

d Di chuyển lướt tân (Hình 25: a,b)

n ắ m đ ấ m g ầ n c h ạ m v à o mục t i ê u l ậ p tức xoay m ạ n h c á n h tay v à cố

Lay 1 8 0 ° ngược theo c h i ề u k i m đ ồ n g h ồ đ ể l ò n g b à n t a y h ư ớ n g xuống

đ ấ t , đ ồ n g t h ờ i k é o m ạ n h tay t r á i v à o tạo p h ả n lực n h ằ m t ă n g t h ê m sức m ạ n h đ ò n đ ấ m

C ầ n c h ú ý k h i đ ấ m tay v ề trước, h a i vai p h ả i t h ẳ n g n g a n g t ự n h i ê n

đê ngực h ư ớ n g t h ẳ n g v ề trước, đ ồ n g t h ờ i cổ tay p h ả i g i ữ cho m u b à n tay

d ộ n g n à y p h ả i được d i ễ n ra đ ồ n g t h ờ i v ớ i d i c h u y ê n của tay đ ấ m bởi vì

c h u y ể n của t h â n n g ư ờ i v ề trước ( k h á c v ớ i đ ò n G Y A K U - Z Ư K I là do

c h u y ể n đ ộ n g của h ô n g )

K h i t h ự c h i ệ n c ầ n p h ả i c h ú ý k h ô n g được đố t h â n n g ư ờ i v ề trước q u á

n h i ề u vì l à m m ấ t t h ă n g b ằ n g g â y b ấ t l ợ i cho đ ò n đ ấ m

C h â n bước được t h ự c h i ệ n đ ồ n g t h ờ i v ớ i tay đ ấ m k h ô n g được n h ấ c

q u á cao hay k é o lê m i ễ n c ư ỡ n g t r ê n m ặ t đ ấ t

1.4 TEISHO - ZUKI (Hình 29)

L à k ĩ t h u ậ t d ù n g c ư ờ m tay t ấ n c ô n g v à o d ư ớ i c ằ m của đ ố i p h ư ơ n g

H ì n h tay: C á c n g ó n tay k h é p h ò , t ừ t ừ n â n g v à n g ử a l ò n g b à n tay l ê n

t r ê n , cố tay v à c á c n g ó n tay hơi gập n h ư n g k h ô n g được q u á c ă n g

V ũ k h í sử d ụ n g : S ử d ụ n g t o à n b ộ c ư ờ m tay

p

mắt

IIIIIÍIỄIIIII : w •

Hình 29 1.5 NUKITE

1.6 MAVVASHI - ZUKI (hình 33 a,b,c)

H ì n h tay: C á c n g ó n tay é p s á t cuộn chặt r ồ i gập đè n g ó n cái lên đốt xương t h ứ 2 của n g ó n t r ỏ v à n g ó n giữa

Hình 33 a, b, c

Vũ khí sử dụng: Toàn bộ phận mặt trước của nắm đấm (mặt quyên)

Sử d ụ n g : Đ â y l à m ộ t đ ò n đ ấ m v ò n g c ầ u t ấ n c ô n g v à o các mục t i ê u ở trước Đ ầ u t r ê n n ắ m t a y được đ ặ t n g ử a c ạ n h h ô n g r ồ i b ấ t ngờ v ò n g ra

v ề trư ớ c lê n cao đ ể t ấ n

công v à o c ằ m của đôi p h ư ơ n g

/ ỉẾỈẾỂỉÊsẩÊátíầ Hình 36 a, b, c

+ Đ á n h n g a n g sang m ộ t b ê n

( H ì n h 41)

Hình 41 2.3 HAISHU - UCHI (Hình 42 a, b, c, d)

+ Đ á n h n g o à i v à o t r o n g l ò n g b à n t a y ú p ( h ì n h 45 a, b, c, d)

Hình 45 a, b Hình 45 c, d

+ Đ á n h t r o n g r a n g o à i l ò n g b à n tay n g ử a ( h ì n h 46 a, b, c, d)

Hình 46 a, b Hình 46 c, d 2.6 TEISHO - UCHI (Hình 47 a, b, c, d )

H ì n h tay: G ậ p c ẳ n g tay đ ể c ẳ n g tay v à c á n h tay t ạ o t h à n h góc 4 5 °

Sử d ụ n g : K ĩ t h u ậ t n à y được t h ự c h i ệ n b ằ n g 4 c á c h

+ Đ á n h n g a n g c ù i t r ở v ề t r ư ớ c ( H ì n h 48 a, b, c)

+ Đ á n h t r ỏ v ề t r ư ớ c t ừ d ư ố i l ê n ( H ì n h 49 a, b, c, d)

Hình 50 a, b + Đ á n h t r ỏ ngược r a sau l ư n g ( h ì n h 51 a, b, c)

3.1.AGE-UKE

A G E - Ư K E l à t h ế đ a t h ư ợ n g đ ẳ n g cơ b ả n Đ ể t h ự c h i ệ n t h ế n à y , trước h ế t h a i t a y p h ả i n ắ m l ạ i đ ặ t trước b ụ n g t r o n g t ư t h ế c h u ẩ n b ị r ồ i

h ấ t m ạ n h tay đỡ t ừ d ư ớ i l ê n k h ỏ i đ ầ u K h i n ắ m tay đỡ l ê n n g a n g t r á n ,

l ậ p tức xoay m ạ n h n ử a v ò n g theo c h i ề u k i m đ ồ n g h ồ đ ể l ò n g b à n tay

h ư ớ n g v ề trước, d ù n g c ạ n h n g o à i cổ tay g ạ t đỡ đ ồ n t ấ n c ô n g của đ ố i

p h ư ơ n g , đ ồ n g t h ò i r ú t n h a n h tay t r á i v ề đ ặ t b ê n h ô n g t r á i

K h i t h ự c h i ệ n đ ò n đỡ t h ư ợ n g đ ẳ n g A G E - U K E , p h ả i đ ặ c b i ệ t c h ú ý

n h ữ n g đ i ể m sau:

P h ả i gập k h u ỷ u tay g ạ t đỡ đ ể cẳng tay v à c á n h tay t ạ o t h à n h góc v u ô n g

C ù i t r ỏ p h ả i l u ô n ở p h í a d ư ớ i n ắ m tay;

K h o ả n g c á c h giữa n ắ m tay với đ ầ u v à t r á n đ ú n g c h i ề u d à i m ộ t n ắ m tay;

P h ả i xoay ngay h ư ớ n g l ò n g b à n tay v ề trước k h i đ ư a t a y đỡ l ê n đ ỉ n h

c ầ u ( h ì n h 52 a, b, c, d, e, f, g, h)

Hình 52 e, f Hình 52 g, h 3.2 UDE - UKE

Đ â y là đ ò n đỡ t r u n g đ ẳ n g p h ổ b i ế n Đ ể t h ự c h i ệ n đ ò n đỡ U D E - U K E

b ằ n g tay p h ả i t ừ n g o à i v à o t r o n g , t r ư ớ c h ế t p h ả i n ắ m t a y đỡ l ạ i , đ ư a c á n h tay ra n g o à i đ á n h m ạ n h v ề t r ư ớ c v à o t r o n g t ừ t r á i qua p h ả i đ ể đỡ đòn

h ư ớ n g v à o v a i c ù n g b ê n va tay k i a đ ồ n g t h ò i đỡ c h ố n g v à o tay trước

d ụ n g v ẹ n t o à n t r o n g cả h a i p h ư ơ n g d i ệ n l à t ấ n c ô n g v à p h ò n g t h ủ

H o ạ t đ ộ n g h a i c h â n t r o n g t h i đ ấ u l à y ế u t ố đặc b i ệ t q u a n t r ọ n g n ê n

t r o n g q u á t r ì n h t ậ p l u y ệ n n ế u chịu k h ó k i ê n t r ì t ậ p l u y ệ n t h ì đôi c h â n sẽ

trở t h à n h m ộ t v ũ k h i đặc b i ệ t sắc b é n T u y n h i ê n , đ ể sử d ụ n g h i ệ u q u ả , đôi c h â n p h ả i t r ả i qua t ậ p l u y ệ n l â u d à i đ ể t h u ầ n t h ụ c k ĩ t h u ậ t v à h o à n

t h i ệ n k h ả n ă n g p h ố i hợp K h i sử d ụ n g đ ò n c h â n , c ầ n h ế t sức t h ậ n t r ọ n g

vì l ú c n à y h ầ u n h ư t o à n b ộ t r ọ n g l ư ợ n g của cơ t h ể chỉ d ồ n t r ê n m ộ t c h â n ,

n ê n d u y t r ì t h ă n g b ằ n g cơ t h ể gặp n h i ề u k h ó k h ă n V ì v ậ y , t r ư ớ c k h i t h ự c

h i ệ n b ấ t k ì đ ò n c h â n n à o , c ũ n g c ầ n p h ả i đặc b i ệ t l ư u ý n h ữ n g v ấ n đ ề sau:

c h u y ể n đ ộ n g của t h â n n g ư ờ i theo h ư ớ n g t ố i ư u v à t h u ậ n t i ệ n n h ấ t cho

g i ữ t h ă n g b ằ n g cơ t h ể

R ú t n h a n h c h â n đ á v ề n g a y sau k h i k ế t t h ú c k ĩ t h u ậ t

N g a y sau k h i d u ỗ i t h ẳ n g c h â n đ ể k ế t t h ú c k ĩ t h u ậ t , p h ả i l ậ p tức r ú t ngay c h â n đ á v ề t r á n h đ ò n p h ả n c ô n g của đ ố i p h ư ơ n g , đ ồ n g t h ờ i tạo

b MAE - GERI - KEKOMI (Hình 69 a, b)

T r o n g k h i đ á , đ ể duy t r ì t h ă n g b ằ n g v à t ă n g cường sức m ạ n h cho đ ò n đ á

l ư n g g i ữ t h ẳ n g , t h â n n g ư ờ i k h ô n g được u ố n cong hoặc n g ã ngửa v ề sau

T r o n g l ú c đ á , k h ô n g được n h ấ c gó t c h â n t r ụ ha y đ ứ n g t h ẳ n g gố i lên , đồng t h ò i c h â n đ á h ư ớ n g t h ẳ n g v ề trước vì đ á lệch c h é o m ộ t b ê n k h ó g i ữ được t h ă n g b ằ n g cho cơ t h ể k h i đ á v à l à m g i ả m sức m ạ n h của đ ò n đá

MÊ'*