Đề cương luật tố tụng hình sự 1

hệ thống hóa các kiến thức của Luật tố tụng hình sự năm 2003 phần 1 dưới dạng đề cương chi tiết, dễ hiểu, ngắn gọn, phù hợp để phục vụ ôn thi. Sử dụng các key words để làm đơn giản hóa, dễ hiểu đối với các kiến thức của Bộ luật Tố tụng năm 2003.

TỐ TỤNG HÌNH SỰ

Là quá trình giải quyết vụ án hình sự

Trong đó các cơ quan tiến hành tố tụng

Người tiến hành tố tụngNgười tham gia tố tụngCác cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhânTiến hành các hoạt động theo đúng trình tự do PL quyết định

Nhằm phát hiện chính xác, nhanh chóng và xử lí công minh kịp thời mọi hành vi PT, k để lọt TP và k làm oan người vô tội

Các giai đoạn Khởi tố

Điều traTruy tốXét xửThi hành án

MĐ Bảo vệ chế độ XHCN, bảo vệ các quyền và lợi ích cơ bản của công dân

Bảo đảm phát hiện chính xác, nhanh chóng và xử lí công minh, kịp thời mọi hành vi PT, k để lọt TP, k làm oan người vô tội

Những tư tưởng pháp lí chủ đạo, có giá trị bắt buộc chung

đối với các chủ thể tham gia vào quá trình giải quyết vụ án hình sự

Nhóm 1: Nguyên tắc bảo đảm pháp chế XHCN

Pháp chế XHCNGiám đốc việc xét xửKiểm tra, giám sát việc tuân theo PL

Nhóm 2 : Nguyên tắc bảo đảm quyền cơ bản của công dân

Tôn trọng và bảo vệ các quyền cơ bản của công dân

K ai bị coi là có tội khi chưa có bản án kết tội của tòa án đã có hiệu

lực PLBảo đảm quyền bào chữa của người bị tạm giữ, bị can, bị cáoBảo đảm quyền khiếu nại, tố cáo

Bảo đảm quyền được bồi thường thiệt hạiDùng tiếng nói chữ viết

Nhóm 3 : Nguyên tắc bảo đảm quyền chứng minh, buộc tội

Xác định sự thật của vụ ánTrách nhiệm của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụngBảo đảm sự vô tư của những người tiến hành hoặc tham gia tố tụngTrách nhiệm của các tổ chức và công dân trong đấu tranh phòng ngừa

và chống tội phạm và bảo đảm sự phối hợp giữa các cơ quan nhà nước với các cơ quan tiến hành tố tụng

Nhóm 4 : Nguyên tắc xét xử

Bảo đảm quyền bình đẳng trước tòa ánThực hiện chế độ hai cấp xét xử

Xét xử công khaiTòa án xét xử tập thể và giải quyết theo đa sốXét xử có hội thẩm tham gia

Thẩm phán và hội thẩm xét xử độc lập và chỉ tuân theo PL

I Cơ quan tiến hành tố tụng cơ quan nhà nước được giao nhiệm vụ tiến hành

CƠ QUAN ĐIỀU TRA

KN cơ quan được giao tiến hành các hoạt động điều tra

Nhằm làm rõ TP và người phạm tội

Lập hồ sơ, đề nghị truy tố người phạm tội trước PL

Làm rõ Nguyên nhân, điều kiện của tội phạm

Yêu cầu các cơ quan tổ chức hữu quan áp dụng các biện pháp ngăn ngừa

Tổ chức của cơ quan điều tra

Trong công an nhân dân An ninh điều tra : cấp bộ, tỉnh

Cảnh sát điều tra : cấp bộ, tỉnh, huyệnTrong quân đội nhân dân An ninh điều tra : cấp bộ, quân khu

Điều tra hình sự : cấp bộ, quân khu, khu vực

Cơ quan ĐT của VKS Cq Đt VKS nhân dân tối cao

Cq Đt VKS quân sự trung ương

Nguyên tắc hoạt động Tuân thủ hiến pháp và pháp luật

Tiến hành các hoạt động điều tra quy định trong pháp

lệnh tổ chức điều tra hình sựTôn trọng sự thật, khách quan toàn diện, nhanh chóng kịpthời, đúng người, đúng tội danh

Cơ quan cấp dưới chịu sự hướng dẫn chỉ đạo của cấp trên

Nhiệm vụ chủ động PN phát hiện đấu tranh chống TP và kiến nghị biện

pháp ngăn ngừaTiếp nhận, xử lí tin báo tố giác về TP, tiến hành ĐT lập hồ sơ

đề nghị truy tố

Quyền hạn khởi tố vụ án và khởi tố bị can

Tiến hành các hoạt động điều tra

Áp dụng các biện pháp cưỡng chếLàm bản Kêt luận điều tra về đề nghị truy tố nếu có đầy đủ chứng cứ

VIỆN KIỂM SÁT

KN là cơ quan nhà nước

Thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp

Theo quy định của PL

Tổ chức VKS tối cao

Cấp tỉnh thành phố thuộc TWCấp huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnhQuân sự

Nguyên tắc tập trung thống nhất

Chịu sự lãnh đạo thống nhất của VKSND tối caoVKS các cấp có trách nhiệm báo cáo công tác trước HĐND và chịu sự giám sát của cơ quan quyền lực cùng cấp

Nhiệm vụ

Quyền hạn

TÒA ÁN

KN là cơ quan xét xử duy nhất của nhà nước

Có nhiệm vụ xét xử các vụ án theo quy định của PL

Tổ chức TA tối cao

Tỉnh, thành phố thuộc trung uongHuyện, quận, thị xã, thành phố thành phốQuân sự

TA khác do luật định

Nguyên tắc TA xét xử theo các nguyên tắc tố tụng

Chịu sự hướng dẫn của TA tối caoChánh án báo cáo cơ quan quyền lực cùng cấp

Nhiệm vụ xét xử các vụ án hình sự

Bảo vệ pháp chế và quyề n con ngườiGiáo dục người dân

Quyền hạn xét xử sơ thẩm, phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm

Đưa vụ án ra xx, trả hồ sơ, yêu cầu ĐT bổ sung, tạm đình chỉ

hoặc đình chỉ vụ ánGiải quyết vụ án độc lập, khách quan, chỉ tuân theo PL

Áp dụng biện pháp ngăn chạn và ra bản ánThi hành bản án và các quyết định có hiệu lựcKhởi tố TP mới hoặc trả tự do cho bị cáo ngay tại phiên tòa

II Người tiến hành tố tụng:

Là Người được Pháp Luật quy định

Thực hiện nhiệm vụ trong giai đoạn tố tụng

Nhằm đảm bảo giải quyết VAHS theo Quy định của PL

Gồm Thủ trưởng, phó thủ trưởng, điều tra viên

Viện trưởng, phó viện trưởng, kiểm sát viênChánh án, phó chánh án, thẩm phán, hội thẩm, thư kí tòa án

Khái niệm Nhiệm vụ - Quyền hạn - Trách nhiệm

Giải quyết khiếu nại, tố cáo trong thẩm quyền2.điều tra vụ án

Ra Quyết định khởi tố hoặc không khởi tốQuyết định áp dụng, thay đổi biện pháp ngăn chặn

Quyết định truy nã bị can, tịch thi tang vật, vật chứng

Quyết định trưng cầu giám định, khai quật tử thiKết luận điều tra vụ án

Quyết định đình chỉ, tạm đình chỉ điều traTrực tiếp tiến hành các hoạt động ĐT, chịu trách nhiệm trước PL

Quyết định truy nã bị can, tịch thi tang vật, vật chứng

Quyết định trưng cầu giám định, khai quật tử thiKết luận điều tra vụ án

Quyết định đình chỉ, tạm đình chỉ điều traTrực tiếp tiến hành các hoạt động ĐT, chịu trách nhiệm trước PL

Kháng nghịThay thế, hủy bỏ quyết định không có căn cứ và trái PL của Phó Viện trưởng, KSV, VKS cấp dưới

Thay đổi KSVKhiếu nại, tố cáo2.thực hiện quyền công tố và kiểm sát Hoạt động điều tra

Quyết định khởi tố hoặc khôngYêu cầu CQUYẾT ĐỊNHT thay đổi ĐTVQuyết định biện pháp ngăn chặn, gia hạn ĐT, yêucầu CQUYẾT ĐỊNHT truy nã đối tượng

Quyết định phê chuẩn hoặc hủy bỏ của CQUYẾTĐỊNHT, truy tố, trả hồ sơ ĐT bổ sung, trưng cầu giám định, đình chỉ, phục hồi ĐT

Kháng nghịPhó

viện

trưởng

VKS

Bổ nhiệm theo PL

Giúp Viện trưởng

quyền lợii hđ của

Phân công, kiểm tra hoạt động KSVKháng nghị

Thay thế, hủy bỏ quyết định không có căn cứ và trái PL của Phó Viện trưởng, KSV, VKS cấp dưới

Thay đổi KSVKhiếu nại, tố cáo2.thực hiện quyền công tố và kiểm sát Hoạt động điều tra

Quyết định khởi tố hoặc khôngYêu cầu CQUYẾT ĐỊNHT thay đổi ĐTVQuyết định biện pháp ngăn chặn, gia hạn ĐT, yêucầu CQUYẾT ĐỊNHT truy nã đối tượng

Quyết định phê chuẩn hoặc hủy bỏ của CQUYẾTĐỊNHT, truy tố, trả hồ sơ ĐT bổ sung, trưng cầu giám định, đình chỉ, phục hồi ĐT

Kiểm sát hoạt động, bản án, quyết định của tòa án,người tham gia tố tụng

Kiểm sát thi hành bản ánChánh

Kháng nghịQuyết định thi hành án, hoãn chấp hành án, xóa

án tíchKhiếu nại, tố cáo2.giải quyết VAHSQuyết định áp dụng, thay đổi biện pháp tạm giam, xử lí vật chứng

Quyết định chuyển vụ ánQuyết định cấp, thu hồi chứng nhận người bào chữa

việc khác thuộc

thẩm quyền TA

Quyết định bp ngăn chặnTrả hồ sơ ĐT bổ sungQuyết định xx, đình chỉ, tạm đình chỉ ĐTVATriệu tập ng cần xét hỏi

Thay đổi người tiến hành TT

(Điều 42) :

- Đồng thời là người tham gia TT : người bị hại

nguyên đơn bị đơn dân sự

- Có căn cứ rõ ràng người đó không vô tư

(Điều 43) : Người có quyền thay đổi

III Người tham gia tố tụng

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án

Người khác được cơ quan tiến hành TT yêu cầu, triệu tập, cấp giấy chứng nhận tham gia vào hoạt động TTHS để làm sáng tỏ vấn đề liên quan đến VA

Điều 48 - 61 : Người có quyền lợi ích liên quan : người bị tam giam

Bị can

Bị cáoNgười bị hạiNguyên đơn dân sự

Bị đơn dân sựNgười có quyền lợi và nghĩa vụliên quan đến VA

Người bảo vệ quyền lợi cho người khác: người bào chữa

Người bao vệ quyền lợi của đương sự

Người tham gia theo nghĩa vụ pháp lí: người làm chứng

Người giám địnhNgười phiên dịch

1 Người tham gia tố tụng có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án:

-Tự hoặc nhờ ng bào chữa-Đưa tài liệu, đồ vật, yêu cầu-Khiếu nại

-Chấp hành quy định về tạm giữ (thời gian, việc gặp người nhà)

-Trình bày lời khai-Tự hoặc nhờ người bào chữa

-Đưa tài liệu, đồ vật, yêu cầu-Khiếu nại

-Nhận các quyết định-Đề nghị thay đổi ng tiến hành TT, người giám định, phiên dịch

-Có mặt theo giấy triệu tập củaCquyết địnht, bị

áp giải hoặc truy nã

-Chấp hành quyết định của

cơ quan tiến hành TT

-Có mặt theo giấy triệu tập của

-Tự hoặc nhờ người bào chữa

-Đưa tài liệu, đồ vật, yêu cầu-Khiếu nại quyết định, hành

vi TT-Nhận các quyết định-Đề nghị thay đổi ng tiến hành TT, ng giám định, phiên dịch

-Trình bày ý kiến tranh luận-Tham gia phiên tòa

-Nói lời sau cùng-Kháng cáo

Cquyết địnht, bị

áp giải hoặc truy nã

-Chấp hành quyết định của

cơ quan tiến hành TT

-Đề nghị thay đổi người tiến hành TT, người giám định, phiên dịch

-Tham gia phiên tòa, trình bày ý kiến tranh luận-Khiếu nại quyết định, hành

vi TT-Đề nghị bồi thường

(2)-Có mặt theo giấy triệu tập và khai báo

-Tuân theo quyếtđịnh của phiên tòa

Có đơn yêu cầu bồi

thường thiệt hại

-Tgia phiên tòa, tb ý kiến tranh luận

-Khiếu nại quyết định, hành vii TT

-Đề nghị bồi thường-Kháng cáo

(3)-Có mặt theo giấy triệu tập và khai báo

-Tuân theo quyếtđịnh của phiên tòa

-Cung cấp tình tiết liên quan

dân sự

Điều 53

chức mà PL quyết

định

Phải chịu trách nhiệm

bồi thường đối với

-Tgia phiên tòa, tb ý kiến tranh luận

-Khiếu nại quyết đinh, hành

vi TT-Khiếu nại về việc đòi bồi thường

-Kháng cáo

-Có mặt theo giấy triệu tập và khai báo

-Tuân theo quyếtđịnh của phiên tòa

-Cung cấp tình tiết liên quan

-Kháng cáo

-Có mặt theo giấy triệu tập-Tuân theo quy định của phiên tòa

2 Người tham gia tố tụng để bảo vệ quyền cho người khác

-Báo trc thời gian, địa điểm hỏi cung

-Thay đồi ng tiến hành TT

-Thu thập tài liệu, đồ vật, tình tiết liên quan đến bào chữa

-Đưa ra tài liệu, đồ vật, yêu cầu

-Làm rõ tình tiết

vô tội hoặc giảm nhẹ TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ-Giúp bị can, bị cáo về pháp lí, đb quyền lợi cua ho-K dc từ chối BC cho ng đã nhận nếu k có lí do-Tôn trọn sự thật

và PL

can, bị cáo

Bào chữa viên nhân dân

Ng k được tham gia BC

-Đọc, ghi, sao chép tài liệu trong HSVA

-Tgia tranh luận tại tòa-Khiếu nại

-Kháng cáo bản án, quyết định của tòa

-Có mặt theo giấy triệu tập

-K tiết lộ bí mật ĐT

Ng tham gia TT để bảo

vệ quyền lợi cho

Ng bị hại

Nguyên đơn dân sự

Bị đơn dân sự

Người có quyền lợi,

nghĩa vụ liên quan đến

-Giúp đương sự vềpháp lí để bảo vệ quyền lợi của họ

3 Người tham gia tố tụng theo nghĩa vụ

Khái niệm là người phải tham gia TT theo yêu cầu của cơ quan tiến hành TT

Có trách nhiệm cùng cq tiến hành TT giải quyết VA

(2)-Có mặt theo triệu tập

Được cơ quan tiến hành tố tụng

trưng cầu theo quyết định PL

(5)-Lựa chọn ph tien hành GIAI ĐOẠN-Sử dụng kết qủa thực, xét nghiệm-Độc lập đưa ra kq GIAI ĐOẠN

-Tuân thủ nguyên tắc GIAI ĐOẠN tưpháp

-GIAI ĐOẠN theoyêu cầu GIAI ĐOẠN

-Tìm hiểu tài ll\iệu

VA liên quan đến

đt GIAI ĐOẠN-Được cqtt cung cấp tài liệu-Tham gia hỏi cung, lấy lời khai, đặt câu hỏi

-Từ chối GIAI ĐOẠN không đủ thời gian, tài liệu-Ghi ý kiến kl riêng vào biên bản chung

-Đúng thời hạn-Lập hồ sơ GIAI ĐOẠN

-Bảo quản mẫu vật, tài liệu liên quan đến GIAI ĐOẠN

-Không được thông báo kq GIAIĐOẠN cho người khác

-Chịu trách nhiệm

cá nhân về kết quả GIAI ĐOẠN

-Có mặt theo giấy triệu tập

-Không để lộ bí mật ĐT

-Không từ chối kếtluận GIAI ĐOẠN nếu không có lí do chính đáng

Được cơ quan THTT yêu cầu

khi có người tham gia TT khác

không sử dụng được tiếng việt

-Nghe, đọc lại biênbản, yêu cầu sửa chữa, bổ sung, kí xác nhận vào biên bản

-Có mặt theo giấy triệu tập

BIỆN PHÁP NGĂN CHẶN

Khái niệm : là biện pháp cưỡng chế

Áp dụng với bị can, bị cáo, người chưa bị khởi tố về HS

Chủ thể : Cơ quan tiến hành TT

TH khẩn cấp người chỉ huy đơn vị quân đội độc lập cấp trung đoàn và tương đương

Chỉ huy tàu bay, tàu biển, cảnh sát biển

TH bắt quả tang, truy nã : mọi người

Có căn cứ trốn hoặc tiếp tục gây án

Tạm giữTạm giamCấm đi khỏi nơi cư trúBảo lĩnh

Đặt tiền hoặc tài sản có giá trị để đảm bảo

Khái niệm Điều kiện Thẩm quyền Thủ tục

tù trên 2năm +căn cứ bỏ trốn,cản trở, tiếp

-VKS-TA-Cquan CSĐT-Thẩm phán giữ chức

-Có lệnh-Đọc lệnh, giair thích, lậpbiên bản-K bắt vào

ng có mặt trông thấy, xácnhận và ngăn chặn bỏ trốn-Dấu vết ở người hoặc chỗ ở bị nghi

TP cần ngăn chặn bỏ trốn, tiêu hủy chứngcứ

-Người đang trường hợp TP

bị phát hiện-Ngay sau khi trường hợp TP

bị phát hiện, bắt giữ

-Đang bị đuổi bắt ngay sau khi trường hợpTP

-Bị can, bị cáo-Người trốn thi hành ánphạm nhân

chánh tòa, phóchánh tòa

-Cquan CSĐT-Chỉ huy đơn

vị quân đội, chỉ huy đồn biên phòng biên giới, hải đảo

-Chỉ huy tàu bay, tàu biển

Mọi người

đêm (22-6)

Có ng ckiến

Trả tự do sau 12h khi không

đủ căn cứ

Những việc cần làm sau khi bắt

-thông báo

-lấy lời khai

-sau 24h tạm giữ hoặc trả tự do

-ra quyết định đình nã

-chú ý đại biểu quộc hội

Viên chức ngoại giao : k bắt, lập biên bản, báo cáo

Người chưa thành niên 14-16t : RNT cố ý, ĐBNT

-Quyết định = văn bản

-Trong 12h gửi quyết địnhtạm giữ cho VKS

-Thông báo gia đình, cơ quan, chinh quyền địa phương-Thời hạn 3 ngày(gia hạn 2lần /<3ngày)Tạm

(bỏ trốn, bắt theo truy nã, tiếp tục PT, cố

ý cản trở, TP xâm phạm ANQG

-VKS-TA-Cquan CSĐT-Thẩm phán giữ chức chánh tòa, phóchánh tòa

-Có lệnh = vănbản

-Thông báo gd-Thời hạn tạm giam điều tra, truy tố, xét xử

Cấm Áp dụng với bị can, bị -Bị can, bị cáo -VKS -Bị can, bị cáo

-TA-Cquan CSĐT-Thẩm phán giữ chức chánh tòa, phóchánh tòa

làm cam đoan-Ng ra lệnh thông báo

có nơi ở rõ ràng

-Cá nhân hoặc

tổ chức tự nguyện đứng

ra bảo lĩnh

-VKS-TA-Cquan CSĐT-Thẩm phán giữ chức chánh tòa, phóchánh tòa

-Cá nhân BL

là ng thân thích, >2 ng-Tổ chức có xác nhận của

buộc phải đặt tiền hoặc

tài sản có giá trị để bảo

đảm có mặt theo giấy

triệu tập

Căn cứ-Nhân thân-Tính chất, mắc độ nguy hiểm hành vi-Tình trạng tài sản

-VKS-TA-Cquan CSĐT-Thẩm phán giữ chức chánh tòa, phóchánh tòa

-Ra quyết định

= văn bản-K đến, tịch thu sung quỹ-Chấp hành đầy đủ, trả lại

Thay thế biện pháp ngăn chặn

- ít nghiêm khắc hơn k còn căn cứ

Hết thời hạn áp dụng do sức khỏe, hoàn cảnh giai đoạn

- Nghiêm khắc hơn vi phạm cam kgết

Có căn cứ gây cản trở, khó khăn cho ĐTVA

Hủy bỏ biện pháp ngăn chặn

- khi vụ án bị đình chỉ

- áp dụng biện pháp k còn cần thiết

Những tình tiết khácGiúp giải quyết đúng đắn VAHS

Thuộc tính khách quan

Liên quanHợp pháp

Nguồn nơi chứa đựng và phản ánh thông tin

Có thể xác định là chứng cứ của VAHSĐiều 64 vật chứng

Lời khai người làm chứng

Người bị hạiNguyên đơn dân sự, Bị đơn dân sựNgười có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vụ ánNgười bị bắt, người bị tạm giữ

Bị can, bị cáoKết luận giám định

Biên bản về hoạt động ĐT, XX và các tài liệu đồ vật khác

1 Vật chứng

Khái niệm vật được dùng làm phương tiện, công cụ PT

Điều 74 Vật mang dấu vết PT

Vật là đối tượng của TPTiền bạc và vật khác có giá trị chứng minh TP và người PTĐiều 75 Thu thập kịp thời, đầy đủ, mô tả đúng thực trạng vào biên bản và

HSVABảo quản nguyên vẹn, k để mất mát, lẫn lộn, hư hỏng Điều 76 Xử lí đình chỉ ở giai đoạn ĐT - CQUYẾT ĐỊNHT

Đình chỉ ở giai đoạn TT - VKSĐìnhg chỉ ở giai đoạn cbi XX - TAĐình chỉ ở giai đoạn đưu ra XX - hội đồng XXCông cụ phương tiên PT - tịch thu hoặc tiêu hủy

VC bị ng PT chiếm đoạt - trả lại hoặc sung quỹ

Tiền bạc, tài sản PT mà có - tịch thuHàng hóa hỏng, khó bảo quản - bánHàng hóa k có giá trị, k sử dụng - tịch thu hoặc tiêu hủy

2 Lời khai

Điều 67 : lời khai người làm chứng

Những gì họ biết về vụ án nhân thân PT

Người bị tạm giữ, bị can, bị cáo, ng bị hạiQuan hệ giữa họ với tạm giữ, bị can, bị cáo, người bị hại, người làm chứng khác

Trả lời những câu hỏi đặt raĐiều 68 : lời khai ngươi bị hại

Những tình tiết của vụ án

Quan hệ giữa họ với ng bắt, ng bị tạm giữ, bị can, bị cáo

Trả lời những câu hỏi đặt ra

Điều 69 : lời khai nguyên đơn DS, bị đơn DS

Những tình tiết liên quan đến bồi thường thiệt hại do TP gây ra

Điều 70 : lời khai người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quanuan đến vụ án

Những tình tiết trực tiếp liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của họ

Điều 71 : lời khai ng bị bắt, bị tạm giữ

Những tình tiết liên quan đến việc họ bị nghi thực hiện TP

Điều 72 : lời khai bị can, bị cáo

Đánh giá kết luận giám định thẩm quyền

Trình độ năng người giám địnhTính khách quan của tài liệuTính khách quan của người giám định

Cơ sơ khoa học của KLGĐ

4 Biên bản về hoạt động ĐT, XX và các tài liệu, đồ vật khác.