DE TAI TN MAM NON

DE TAI TN MAM NON tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kinh tế, k...

Lời cảm ơn!

Để hoàn thành được bài tập này, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất tới thầy giáo NSƯT Lê Trọng Quang cùng các thầy cô giáo trong khoa giáo dục mầm non- Trường Đại học sư phạm Hà Nội đã tận tình dạy dỗ chỉ bảo, tạo điều kiện cho chúng em hoàn thành nhiệm vụ học tập của mình và hoàn thành tốt bài tập nghiệp vụ.

Em xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu và các cô giáo, các cháu trường Mẫu giáo Hoa Hồng đã tạo điều kiện cho tôi trong quá trình thực tế

và thực nghiệm để hoàn thành đề tài này.

Tôi cũng xin chân thành cảm ơn những đồng nghiệp, người thân trong gia đình và bạn bè đã động viên giúp đỡ tôi trong suốt thời gian qua.

Gia Lai, tháng 10 năm 2013

Người viết đề tài

MỤC LỤC

A PHẦN MỞ ĐẦU TRANG

I Lý do chọn đề tài 5- 6

II Mục đích nghiên cứu 7

III Khách thể và đối tượng nghiên cứu 7

IV Phạm vi nghiên cứu 7

V Nhiệm vụ nghiên cứu 7

VI Giả thuyết khoa học 8

VII Phương pháp nghiên cứu 8

B PHẦN NỘI DUNG Chương I: Cơ sở lý luận của đề tài I Lịch sử vấn đề nghiên cứu 9

II Một số khái niệm thuật ngữ của đề tài “Vận dụng múa vào một số trò chơi dân gian dạy trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi 1 Định nghĩa về nghệ thuật múa 10

2 Khái niệm về múa mẫu giáo 10

3 Khái niệm trò chơi dân gian 11

III Những vấn đề chung về nghệ thuật múa 1 Những đặc điểm, tính chất cơ bản của nghệ thuật múa 11-14 2 Vai trò của nghệ thuật múa đối với đời sống xã hội 14

3 Vai trò và chức năng của nghệ thuật múa đối với trẻ trong trường mầm non

3.1 Vai trò của nghệ thuật múa đối với trẻ trong trường mầm non 15

3.1.1 Nghệ thuật múa góp phần giáo dục thẩm mỹ cho trẻ mẫu giáo 15

3.1.2 Nghệ thuật múa góp phần giáo dục và phát triển thể chất cho trẻ 15-16 3.1.3 Nghệ thuật múa là phương tiện giáo dục đạo đức cho trẻ 16

3.1.4 Nghệ thuật múa góp phần giáo dục và phát triển trí tuệ cho trẻ 16

3.2 Chức năng của nghệ thuật múa đối với trẻ trong trường mầm non 16

3.2.1 Chức năng giáo dục 16

3.2.2 Chức năng phản ánh xã hội 17

3.2.3 Chức năng định hướng thẩm mỹ và phát triển thẩm mỹ 17

3.2.4 Chức năng giải trí 17

IV Đặc điểm tâm sinh lý và khả năng thể hiện múa của trẻ trong trường mầm non 1 Đặc điểm tâm sinh lý của trẻ 17-18 2 Khả năng thể hiện múa của trẻ 18-19 3 Một số dạng múa của trẻ trong trường mầm non 19-20 V Sơ lược về trò chơi dân gian và ý nghĩa của việc vận dụng múa vào một số trò chơi dân gian dạy cho trẻ mẫu giáo lớn 1 Sơ lược về trò chơi dân gian 21-22 1.1 Khái niệm 21-22 1.2 Đặc điểm trò chơi dân gian 22

1.3 Phân loại trò chơi dân gian 22

2 Ý nghĩa của việc vận dụng múa vào một số trò chơi dân gian dạy trẻ mẫu giáo lớn 23

Kết luận chương I 24

Chương II: Thực trạng về việc vận dụng múa vào một số trò chơi dân gian dạy trẻ mẫu giáo lớn ở trường mầm non I Khái quát về quá trình nghiên cứu thực trạng 1 Địa bàn điều tra 25

2 Mục đích của điều tra 25

3 Phương pháp điều tra 25

4 Nội dung điều tra 25

5 Thời gian điều tra 25

II Kết quả nghiên cứu thực trạng 1 Đánh giá kết quả nghiên cứu thực trạng việc vận dụng múa vào mọt số trò chơi dân gian dạy trẻ mẫu giáo lớn 5-6 tuổi 26

1 1 Thực trạng việc tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo lớn ở trường mầm non25

1.2 Thực trạng việc tổ việc vận dụng múa vào trò chơi dân gian dạy trẻ mẫu giáo lớn5-6 tuổi 26

2 Nguyên nhân, thực trạng qua công tác nghiên cứu 26-27

Kết luận chương II 28

Chương III: Thực nghiệm và kết quả của thực nghiệm

I Cơ sở định hướng cho việc vận dụng múa vào một số trò chơi dân gian cho trẻ mẫugiáo lớn 5-6 tuổi

1 Quán triệt mục tiêu chăm sóc, giáo dục trẻ và mục tiêu lĩnh vực giáo dục phát triểnnhận thức và định hướng 28

2 Quán triệt quan điểm tích hợp, quan điểm hoạt động, quan điểm cá thể hóa tronghoạt động giáo dục trẻ 28

3 Quán triệt quan điểm giáo dục của Vư-Gôtx-ki 29

II Nội dung thực nghiệm

1 Đề xuất một số trò chơi cho quan điểm thực nghiệm 29

2 Quan điểm lựa chọn chất liệu, động tác múa để kết cấu tổ hợp múa vận dụng vàotrò chơi dân gian 29

3 Quan điểm lựa chọn âm nhạc phục vụ cho thực nghiệm 29III Tiến hành thực nghiệm

PHẦN MỞ ĐẦU

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Nếu được kể tên những hoạt động yêu thích của mình trong trường mầm non, thìchắc hẳn múa sẽ là một trong những hoạt động được trẻ nhắc tới nhiều nhất Bởi đơngiản, múa là nghệ thuật của cái đẹp Nghệ thuật múa lôi cuốn trẻ chính bằng sự hấpdẫn của nó, có thể nói rằng cùng với âm nhạc múa đã trở thành nhu cầu tự nhiên củacon người nói chung và trẻ mầm non nói riêng Nhà chỉ huy Lotokopxki đã viết: “Cảngười lớn trẻ em thông thường khi nghe nhạc đều muốn cử động theo nhịp điệu tiếttấu Tay họ đung đưa, chân dậm nhịp nhún nhảy, người lắc lư… Đó là hình thức vậnđộng tự phát, nhiều khi họ ngẫu hứng theo giai điệu tiết tấu, diễn xuất theo cảm thụcủa mình.”

Ngày nay, nghệ thuật múa đã trở nên phổ biến Múa gần như đã trở thành mộthoạt động không thể thiếu trong cuộc sống của trẻ Múa không chỉ đáp ứng nhu cầuvận động và khám phá thế giới xung quanh của trẻ mà nghệ thuật múa còn là phươngtiện góp phần thúc đẩy sự phát triển toàn diện nhân cách trẻ Ngoài việc học múa ởtrường mầm non trẻ có thể tham gia múa hát tại các trung tâm, các lớp ươm mầm tàinăng nhí, các cung văn hóa thiếu nhi… Hằng năm ở các trường mầm non các quận/huyện, thành phố, các chương trình truyền hình cũng tổ chức khá nhiều các hoạt độngbiểu diễn văn nghệ của trẻ Do đó, trẻ mẫu giáo, đặc biệt trẻ mẫu giáo lớn 5-6 tuổi cóthể tiếp cận múa một cách dễ dàng Hơn nữa ở độ tuổi này, trẻ đã có khả năng chú ýmột cách có chủ định, khả năng sáng tạo dần dần phát triển Trẻ có thể thể hiện tìnhcảm qua động tác, đã biết phối hợp tay, chân, đầu, mình một cách nhịp nhàng Chínhbởi vậy mà trẻ có thể thực hiện các động tác múa một cách chính xác, mềm dẻo, thểhiện sự khéo léo, linh hoạt trong vận động

Cùng với múa, trò chơi cũng là một hoạt động mang nhiều hứng thú cho trẻ ởtrường mầm non Trò chơi giữ vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triểnnhân cách trẻ Khi tham gia vào trò chơi trẻ được thỏa mãn nhu cầu vui chơi cùng bạn

trẻ vừa là học, vừa lao động, cũng là hình thức, biện pháp, phương pháp giáo dục tốtnhất đối với trẻ mẫu giáo Bởi vậy các nhà giáo dục hết sức chú trọng đến việc tổchức cho trẻ mẫu giáo.

Chúng tôi nghĩ rằng, việc tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo nói chung vàtrẻ mẫu giáo lớn nói riêng là vô cùng cần thiết Vì trò chơi dân gian không những lưugiữ nội dung chơi lành mạnh, cách chơi đơn giản, nguyên liệu của trò chơi dân gian rất

dễ kiếm, dễ tìm, trẻ dễ hòa mình vào trò chơi cũng như thỏa sức vào tìm hiểu thế giớixung quanh Mà hơn nữa trò chơi dân gian còn góp phần giữ gìn phát huy bản sắc vănhóa dân tộc PGS TS Nguyễn Văn Huy, giám đốc bảo tàng dân tộc Việt Nam cho rằng:

“Cuộc sống đối với trẻ không thể thiếu những trò chơi Trò chơi dân gian không đơnthuần là một trò chơi của trẻ mà nó còn chứa đựng cả một nền văn hóa dân tộc ViệtNam độc đáo giàu bản sắc Trò chơi dân gian không chỉ nâng cánh cho tâm hồn trẻ,giúp trẻ phát triển khả năng tư duy, sáng tạo, sự khéo léo mà còn giúp các em hiểu vềtình bạn, tình yêu gia đình, tình yêu quê hương đất nước Trẻ em ở một xã hội côngnghiệp, chỉ quen với máy móc mà không có khoảng trống để chơi cũng là một thiệtthòi Thiệt thòi hơn khi các em không được làm quen với những trò chơi dân gian củathuở trước đang ngày càng bị mai một và quên lãng, không chỉ ở thành phố mà ở cácvùng nông thôn, nơi mà đang bị đô thị hóa mạnh mẽ Vì thế giúp các em hiểu và tìm vềcội nguồn với những trò chơi dân gian là một việc làm cần thiết”

Trên thực tế ở các trường mầm non hiện nay việc tổ chức trò chơi cho trẻ đã đượcchú ý và tiến hành đan xen vào các hoạt động Tuy nhiên số lượng trò chơi và hình thứcchơi còn hạn chế Sự có mặt của các trò chơi dân gian trong hệ thống các trò chơi chotrẻ vẫn còn mờ nhạt, chưa được tổ chức một cách đều đặn và chưa thực sự hấp dẫn trẻ

Đề tài: “Vận dụng múa vào một số trò chơi dân gian để dạy trẻ mẫu giáo lớn

(5-6 tuổi)” theo tôi đây là đề tài hay và khá mới mẻ Tôi hy vọng đề tài sẽ giúp các trường mầm non làm phong phú hơn cho trẻ mẫu giáo nói chung và trẻ mẫu giáo lớnnói riêng Giúp cho trò chơi dân gian- cội nguồn của nền văn hóa dân tộc đến gần vớitrẻ hơn và ngày càng được trẻ yêu thích hơn Chính vì lý do trên mà tôi chọn đề tài này

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

- Nghiên cứu việc vận dụng múa vào một số trò chơi dân gian dạy trẻ mẫu giáo lớn

- Dạy trẻ mẫu giáo lớn một số trò chơi dân gian có vận dụng múa

- Đồng thời góp phần làm phong phú thêm nội dung chơi của trẻ, giúp trẻ có thêmhiểu biết về các trò chơi dân gian và yêu thích chúng

III KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

1 Khách thể nghiên cứu

- Trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi - Trường Mẫu giáo Hoa Hồng - Huyện Chư Sê - Tỉnh Gia

Lai

2 Đối tượng nghiên cứu

- Đề tài: “Vận dụng múa vào một số trò chơi dân gian dạy trẻ mẫu giáo lớn ở trườngmầm non”

IV PHẠM VI NGHIÊN CỨU

- Nghiên cứu thực trạng việc tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo lớn ởtrường mầm non

- Nghiên cứu lý luận múa

- Nghiên cứu một số trò chơi dân gian

- Nghiên cứu lựa chọn một số tổ hợp múa và trò chơi dân gian phù hợp để thiết kếmột số trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo lớn

V NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

- Sưu tầm và đọc các tài liệu liên quan đến đề tài, tham khảo về một số trò chơi dângian

- Xây dựng cơ sở lý luận, lý thuyết định hướng cho đề tài

- Nghiên cứu thực trạng tổ chức các trò chơi, đặc trò chơi dân gian dạy trẻ mẫu giáolớn

- Lựa chọn âm nhạc, bài hát, động tác múa và các trò chơi dân gian phù hợp để thiết

kế một số trò chơi dân gian có vận dụng các động tác múa dạy trẻ mẫu giáo lớn

- Nếu tôi thiết kế được các trò chơi dân gian có vận dụng các động tác múa hay và hợp

lý cho trẻ mẫu giáo lớn thì trước tiên sẽ giúp cho nội dung chơi của trẻ thêm phong phú,

đa dạng, trẻ sẽ hứng thú tích cực tham gia vào các trò chơi dân gian Qua đó sẽ giúp trẻ

có sức khỏe tốt, một tinh thần thoải mái, là cơ sở để trẻ tham gia vào các hoạt động mới

có kết quả cao Bên cạnh đó trẻ sẽ có cơ hội tiếp xúc và hiểu hơn về trò chơi dân gian,góp phần giữ gìn văn hóa dân tộc

- Tạo điều kiện thuận lợi, phát huy mạnh mẽ trong việc vận dụng múa vào một số tròchơi dân gian

- Làm phong phú thêm chương trình chăm sóc và giáo dục trẻ

VII PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

1 Phương pháp nghiên cứu lý luận.

- Sưu tầm và hệ thống hóa các tài liệu có liên quan đến đề tài: “Vận dụng múa vàomột số trò chơi dân gian dạy trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi”

2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

a Phương pháp quan sát:

- Quan sát hoạt động của cô và trẻ trong quá trình tổ chức trò chơi cho trẻ

- Quan sát các băng đĩa nhạc

b Phương pháp điều tra thực trạng

- Trò chuyện với giáo viên và trẻ để nắm được thực trạng

B PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÍ LUẬN

I VÀI NÉT VỀ LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ:

Quá trình tìm hiểu vấn đề này, tôi thấy rằng đây là vấn đề khá mới mẽ Tôi đã tiếpxúc với một số công trình nghiên cứu của tác giả về việc vận dụng múa vào các hoạtđộng của trẻ ở trường mầm non như:

“ Vận dụng kết cấu một số tổ hợp múa dân gian cơ bản để dạy thể dục sáng cho trẻmẫu giáo 5-6 tuổi” của tác giả Nguyễn Thị Dung- K54- Khoa GDMN- Trường Đại học

sư phạm Hà Nội

“ Một số biện pháp biên đạo tiết mục múa trong ngày hội “ Bé vui tới trường” củatác giả Nguyễn Thị Mai Thương - K56- Khoa GDMN- Trường Đại học sư phạm HàNội

Bên cạnh đó tôi cũng nghiên cứu thêm một số công trình nghiên cứu có liên quanđến việc dạy múa cho trẻ như:

- “Múa và phương pháp biên đạo múa cho trẻ” của tác giả Lê Trọng Quang- Đạihọc sư phạm Hà Nội

- Một số biện pháp nâng cao nghệ thuật múa cho trẻ mẫu giáo” của tác giả NguyễnThị Thảo - K48- Khoa GDMN- Trường Đại học sư phạm Hà Nội

- “ Bước đầu nghiên cứu một số tổ hợp múa cơ bản dạy cho trẻ mẫu giáo của tác giảChu Thanh Loan – K53- Khoa GDMN- Trường Đại học sư phạm Hà Nội

- “ Phát huy tính tích cực của trẻ mẫu giáo múa dân gian” của tác giả Nguyễn ThịVân- K55- Khoa GDMN- Trường Đại học sư phạm Hà Nội

Tuy nhiên chưa có công trình nào đi sâu vào việc nghiên cứu việc vận dụng múa vàomột số trò chơi dân gian cho trẻ Trước đây vấn đề này mới chỉ được đề cập đến trongmột bài báo nghiên cứu khoa học cấp khoa của nhóm sinh viên: Nguyễn Thị MaiThương và Nguyễn Thị Huyền- K56-Khoa GDMN- Trường Đại học sư phạm Hà Nội Sau khi tham khảo công trình nghiên cứu của nhóm sinh viên trên tôi thấy đề tài

dụng múa vào một số trò chơi dân gian dạy trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi” thành bài tập tốtnghiệp của mình Tôi hy vọng đề tài này sẽ đóng góp thiết thực vào việc làm phong phúnội dung chơi cho trẻ ở trường mầm non, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc quaviệc đưa trò chơi dân gian đến gần với trẻ.

II MỘT SỐ KHÁI NIỆM, THUẬT NGHỮ CỦA ĐỀ TÀI: “VẬN DỤNG MÚA VÀO MỘT SỐ TRÒ CHƠI DÂN DẠY TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI”

1 Định nghĩa về nghệ thuật múa.

Múa là một trong những loại hình nghệ thuật ra đời sớm nhất song song với sựtồn tại và phát triển của con người Múa là một loại hình nghệ thuật tổng hợp- phươngtiện biểu hiện bằng cơ thể con người Nghệ thuật múa phản ánh các hiện tượng cuộcsống của con người, biểu hiện tư tưởng, tình cảm ngôn ngữ biểu hiện là động tác, dángdấp, cử chỉ, điệu bộ, tư thế, hình dáng chuyển động trên các đội hình, được hòa quyệntrong tiết tấu, giai điệu âm nhạc Nghệ thuật múa là dạng văn hóa phi vật thể hay còngọi là nghệ thuật của không gian và thời gian

Theo từ điển Bách khoa Việt Nam thì “Múa là loại hình ngôn ngữ biểu hiện bằngđộng tác chuyển động trong âm nhạc với tuyến, đội hình đều, cách điệu, khái quát Múa

là nghệ thuật của cái đẹp”

Theo Bách khoa toàn thư Liên Xô thì: “Múa là một phần phản ánh nghệ thuật phảnánh cuộc sống bằng hình thức đặc biệt của nó Cơ sở múa là điệu bộ, động tác có liênquan đến quá trình lao động, sự quan sát thiên nhiên và những ấn tượng có được từ thếgiới xung quanh, những động tác đó được cách điệu hóa nghệ thuật”

2 Khái niệm múa mẫu giáo

“Múa mẫu giáo” là khái niệm mới xuất hiện trong thời gian gần đây Múa mẫugiáo được phân định theo ba độ tuổi để xác định giúp trẻ tiếp thu thuận lợi nhất Để tìm

ra giải pháp hữu hiệu trong giáo dục nghệ thuật múa với đối mẫu giáo, các nhà giáodục, tâm lý đã nghiên cứu, thống nhất quan điểm không áp đặt cách thể hiện của ngườilớn cho trẻ mẫu giáo Vì vậy, múa mẫu giáo cần đạt 2 yêu cầu sau:

- Đảm bảo tính khoa học: Khoa học ở sự phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi,phù hợp với phương pháp tiếp nhận của trẻ đảm bảo tính khoa học trong quy trình vậnđộng.

- Đảm bảo tính sáng tạo: Để thu hút có sức hấp dẫn gây được hứng thú cho trẻ

Ta có thể hiểu rằng: Múa mẫu giáo phải đạt được yêu cầu dễ nhưng phải sinh động

và ngộ nghĩnh, phù hợp với tâm sinh lý trẻ

3 Khái niệm về “Trò chơi dân gian”.

Trò chơi dân gian là những trò chơi được nhân dân dân sáng tạo và lưu truyền tựnhiên, rộng rãi trong dân gian, là một hình thức sinh hoạt văn hóa giáo dục

III NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG CỦA NGHỆ THUẬT MÚA.

1 Những đặc trưng, tính chất cơ bản của nghệ thuật múa.

1.1 Đặc trưng cơ bản của nghệ thuật múa.

Nghệ thuật múa luôn vươn tới cái đẹp, phản ánh cuộc sống muôn màu muôn vẻ củacon người để đạt sự hoàn mỹ của loại hình nghệ thuật hình thể song vẫn chứa đựng đầy

đủ nội dung bên trong của những hình ảnh thể hiện bên ngoài Đó là sự hấp dẫn dựavào những đặc điểm như: Yếu tố động tác được cách điệu, nội dung được khái quát, sựvật tượng trưng…tất cả được tổng hòa trở thành những giá trị đích thực Xem biểu diễnmúa chúng ta có thể nhận thấy diễn viên chuyển động trên các vị trí, dáng nét, động tác,

tư thế…

Ta có thể cảm nhận về những bức điêu khắc sống động đang diễn ra trong khônggian sân khấu căn cứ vào sơ đồ dưới đây:

Đặc trưng cơ bản của nghệ thuật múa:

Ta có thể thấy được những đặc trưng đều có mối quan hệ chặt chẻ với nhau trong mộtchỉnh thể thống nhất không bao giờ đối lập và tách rời

- Đặc trưng ngôn ngữ múa: Ngôn ngữ múa là sự hoạt động đồng bộ hài hòa củachân, tay, cũng như toàn bộ cơ thể con người mà ta vẫn gọi là động tác múa Khi độngtác đó biểu đạt một tình cảm, một xúc cảm, diễn đạt một hành động múa hay chuyển tảimột thông điệp nào đó đến cho người khác hiểu thì gọi luôn là ngôn ngữ múa Thànhphần của ngôn ngữ múa không phải chỉ một động tác tách rời mà còn có quy luậtchuyển động, góc độ tính tạo hình cụ thể

Khái quát

+ Đội hình múa chuyển động.

+ Tạo hình múa chuyển động

+ Tình tiết múa chuyển động

Động tác

Lao

Nội dung thể hiện

Tạo hình

Những đặc trưng trên đều tuân thủ quy luật chuyển động theo yêu cầu của nộidung của bất kì tổ hợp múa, một câu múa hay một tác phẩm múa.

1 2 Tính chất, đặc thù của nghệ thuật múa

- Múa là một loại hình nghệ thuật biểu hiện bằng hình thể Động tác múa, cử độngmúa là ngôn ngữ duy nhất để biểu đạt những tình cảm, xúc cảm, nội dung tác phẩm

Đó là tính đặc thù mà khởi đầu nghiên cứu đã thấy rõ

- Tính chất ước lệ cũng là một phần quan trọng đối với thể hiện nội dung tác phẩmmúa Ví dụ: Khoảng cách một con sông, một giấc mơ ảnh hiện cũng nằm trong khônggian sân khấu Động tác vẫy tay chia ly hay vòng tay của người mẹ bồng con đều sửdụng tính ước lệ mới phát huy được nội dung ý đồ tác phẩm

- Tính chất tồn tại theo thời gian cũng là một đặc thù của nghệ thuật múa Múa khôngtồn tại trong một không gian, thời gian cố định mà chỉ tồn tại khi biểu diễn múa Khiphần này của điệu múa xuất hiện thì phần sau chưa xuất hiện mà phần trước đó khôngthể nhìn thấy nữa Tính đặc thù cũng như khi ta nghe nhạc, cảm nhận về âm thanh, vềgiai điệu, về tiết tấu âm nhạc

2 Vai trò của nghệ thuật múa đối với đời sống xã hội.

Nghệ thuật múa luôn vươn tới những giá trị thẫm mỹ phục vụ con người Múa làtấm gương phản ánh hiện thực, đem lại cho con người những thông tin cần thiết đểxem có thể vận dụng vào cuộc sống tùy theo nhu cầu, trình độ tiếp nhận, góp phầnxây dựng một xã hội nhân văn Nghệ thuật múa tác động đến nhận thức của con người

về tình yêu quê hương đất nước và từ đó có trách nhiệm với dân tộc Gạt bỏ nhữngnhỏ nhen ích kỷ, tạo nên những đạo đức mang tính mô phạm của con người

Sự thức tỉnh lương tâm của con người là một trong những điều cơ bản mà nghệthuật múa có thể đạt được Cái đẹp làm cho họ tự đối chiếu được những cái xấu, khiến

họ có thể tìm lại những cái đã mất hoặc lãng quên trong quá khứ để rồi hướng tới hiệntại và tương lai tốt đẹp hơn, hoàn thiện hơn

Con đường giáo dục của nghệ thuật múa trước hết thông qua sự rung động của tráitim Tính thuyết phục của nghệ thuật múa cũng chính bằng sự đồng cảm của số phận

các nhân vật do nghệ sĩ sáng tác mà công chúng tiếp nhận ý nghĩa giáo dục của hìnhtượng nghệ thuật một cách dung dị, thoải mái, biến động một cách khách quan thànhnhận thức của riêng mình.

Múa kéo con người lại gần nhau hơn bằng tình cảm chan hòa hân hoan Nhảymúa là môn nghệ thuật tạo nên cho cơ thể sức dẻo dai, linh hoạt, sảng khoái, trẻ trung,quên đi mệt nhọc, buồn tẻ Múa góp phần sửa chữa những khuyết tật, tư thế xấu, khắcphục sự vụng về trong vận động và tạo sự khéo léo

Nghệ thuật múa là một hình thái ý thức xã hội do chính con người sáng tạo, đểphục vụ lại con người và thúc đẩy con người hướng tới “Chân- Thiện- Mỹ”

3 Vai trò, chức năng của nghệ thuật múa đối với trẻ ở trường mầm non.

3.1 Vai trò của nghệ thuật múa đối với trẻ trong trường mầm non:

Đối với việc phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ, nghệ thuật múa chiếm vị tríquan trọng Nghệ thuật múa giúp trẻ nhanh chóng hòa mình vào tập thể, “hình thành

xã hội trẻ em”, từ đó những điều kiện như: Phẩm chất đạo đức được hình thành, sựtiếp nhận thế giới xung quanh trở nên nhanh nhạy và sâu sắc hơn Có thể nói nghệthuật múa góp phần hình thành và phát triển nhân cách trẻ

3.1.1 Nghệ thuật múa với vai trò góp phần giáo dục thẩm mỹ và định hướng thẩm mỹ cho trẻ:

Nghệ thuật múa đối với trẻ là một thế giới diệu kỳ không ngừng chuyển động đầyniềm vui, gợi cho trẻ khả năng cảm thụ, lĩnh hội, hiểu cái đẹp và muốn vươn tới cáiđẹp

Khi trẻ múa không những trẻ cảm nhận trực tiếp cái đẹp, cảm nhận tính căn bảncủa động tác múa mà trẻ còn thấy nét đẹp hình thể của bản thân và của bạn, qua đó trẻ

có thể điều chỉnh hành vi của mình và của bạn từ bước đi, dáng đứng, nụ cười trongsinh hoạt hằng ngày- đó là những điều kiện định hướng của giai đoạn đầu một conngười

3.1.2 Nghệ thuật múa là phương tiện đóng vai trò phát triển thể chất cho trẻ.

Hoạt động nghệ thuật múa ảnh hưởng tốt đến sự hoàn thiện cơ thể của trẻ: nhữngphản ứng nhịp tim mạch, tuần hoàn máu, hô hấp… Sự phối hợp tiếp nhận cường độ,trường độ, nhịp độ của các động tác múa tạo cho trẻ sự nhanh nhẹn, hoạt bát, duyêndáng… Quá trình thao tác đó là động lực phát triển thể chất cho trẻ một cách hoànthiện.

3.1.3 Nghệ thuật múa là phương tiện giáo dục đạo đức cho trẻ

Nội dung nghệ thuật múa luôn phản ánh ca ngợi hướng con người vươn tới cáithiện Trong quá trình luyện tập múa trẻ luôn luôn có ý thức kỷ luật trong thao tác, sựhòa đồng, tính tập thể luôn là đặc điểm trọng tâm của tác phẩm múa, đòi hỏi tính tổchức, biết kiềm chế, tiếp thu Từ đó nghệ thuật múa rèn cho trẻ những phẩm chất đạođức như: ý chí, nghị lực, lòng dũng cảm, tình yêu thương, phân biệt cái hay cái dở,đúng sai, hình dung trong động tác múa hình tượng nhân vật

3.1.4 Nghệ thuật múa có vai trò góp phần phát triển trí tuệ cho trẻ

Sự cảm thụ nhanh nhạy trong các chức năng cơ thể cũng đã là sự tiếp nhận cóchiều sâu, có chon lọc, nó gắn với sự phát triển của trẻ Khi tiếp nhận múa trẻ phảiquan sát, nhập cảm(quá trình tư duy) đã diễn tả những nội dung tình cảm cũng nhưquy luật của điệu múa mà hoạt động này thỏa mản nhu cầu “ Học mà chơi, chơi màhọc” hình thành biểu tượng trong tư duy của trẻ đặt cơ sở ban đầu cho văn hóa củangười công dân trong tương lai

3.2 Chức năng của nghệ thuật múa đối với trẻ trong trường mầm non:

Múa là một hình thái ý thức xã hội thông qua con đường thẩm mỹ để phục vụ,thúc đẩy con người vươn tới chân- thiện – mỹ Nghệ thuật múa bao gồm các chứcnăng sau:

3.2.1.Chức năng giáo dục:

Nghệ thuật múa nói chung và tác phẩm múa nói riêng tồn tại và phát triển khôngchỉ đem đến cho con người những cái đẹp, xúc cảm, tình cảm mà nó luôn gắn liền vớigiáo dục Cảm hóa con người thông qua sự cảm nhận tự nhiên, trung tâm là giáo dụcđạo đức con người, thúc đẩy con người vươn tới cái thiện Giáo dục ở đây không ồn

ào không đối thoại, không đối đầu mà luôn đặt ra cho người xem sự cảm nhận, cảmhóa sự tinh tế chuyển hóa gần với ý nghĩa “độc thoại” tự đối chiếu bản thân khi xemmột tác phẩm nghệ thuật.

3.2.2 Chức năng phản ánh xã hội:

Thông qua nghệ thuật múa, mọi hoạt động lao động thể hiện một cách đầy đủ,khái quát hay chi tiết phản ánh cho ta thấy bóng dáng của cuộc sống, nó như tấmgương phản chiếu, phản ánh hiện thực với sự chon lọc nhào nặn, sáng tạo của nghệ sĩ.Như vậy việc phản ánh trên đồng thời góp phần cải tạo xã hội sâu sắc và tinh tế

3.2.3 Chức năng định hướng thẩm mỹ và phát triển thẩm mỹ:

Nghệ thuật múa là loại hình nghệ thuật mang tính nguyên hợp Các thành tố nghệthuật biểu diễn luôn hướng đến cái đẹp, cái đẹp khỏe khoắn và thanh khiết, sự lànhmạnh trong nghệ thuật múa hướng con người vươn tới cái đẹp

Nghệ thuật múa có thể giúp con người có thể tự điều chỉnh hành vi, hành động,

có cảm giác, cảm nhận ý thức hoàn thiện dần bản thân để hòa nhập với cái đẹp củamột xã hội hoàn thiện và hoàn mỹ

3.2.4 Chức năng giải trí:

Nghệ thuật múa là một hình thái ý thức xã hội ra đời do nhu cầu của con ngườitrong cuộc sống hằng ngày Khi con người có những cảm xúc không nói ra bằng lời,hoặc ngôn từ không đủ để diễn đạt thì người ta múa Múa là biểu hiện của hành vi,hành động, thái độ, cử chỉ nên không có những động tác vô hồn khi được thẩm địnhđúng ngôn ngữ của loại hình nghệ thuật múa

IV ĐẶC ĐIỂM TÂM SINH LÝ VÀ KHẢ NĂNG THỂ HIỆN MÚA CỦA TRẺ TRONG TRƯỜNG MẦM NON

1 Đặc điểm tâm sinh lý của trẻ mẫu giáo

1.1 Đặc điểm tâm lý

Bước vào tuổi mẫu giáo tư duy của trẻ đã chuyển từ bình diện bên ngoài vàobình diện bên trong, tư duy trực quan hình tượng và tư duy sơ đồ dần thay thế cho tư

cứng tính cụ thể sinh động như: âm thanh, màu sắc, hình tượng có tác động mạnh mẽlên giác quan và ghi dấu ấn sâu sắc trong tâm hồn của trẻ.

Trẻ mẫu giáo có tâm hồn nhạy cảm do đó trẻ đến với nghệ thuật vì bị nó cuốn hútmột cách tự nhiên Khả năng tiếp thu của trẻ khá nhạy cảm vì vậy năng khiếu của trẻbộc lộ khi trẻ còn nhỏ Trẻ dễ có cảm xúc với các sự vật hiện tượng xung quanh Đốivới trẻ mọi vật đều có hồn và gần gũi như những người bạn Ví dụ như “mặt trời” cóthể tưởng tượng là “ông mặt trời”, “cái chổi” trẻ tưởng tượng thành “con ngựa đểcưỡi”, “chai nước” có thể trở thành “ micrô” để hát…

Cùng với trí tưởng tượng sáng tạo là sự ra đời các chức năng kí hiệu tượng trưng

là nhân tố quan trọng giúp trẻ đến với nghệ thuật múa, ở các lứa tuổi khác nhau thìkhả năng tiếp nhận và khả năng thể hiện hình tượng cũng khác nhau

Trẻ mẫu giáo đã thể hiện tính tự lập, trẻ đã có vốn hiểu biết nhất định, thế giớinội tâm phong phú, tư duy trực quan phát triển mạnh cùng với sự phát triển mạnh của

tư duy sơ đồ, đó là điều kiện tốt giúp trẻ cảm thụ nghệ thuật múa

1.2 Đặc điểm sinh lý của trẻ mẫu giáo

Theo đề tài nghiên cứu “tâm vận động” của viện nghiên cứu khoa học giáo dụcthì trẻ lên ba có thể làm động tác toàn thân, động tác mang tính đối xứng Trẻ

4-5 tuổi đã biết giữ thăng bằng, nắm chi tiết, phối hợp động tác trong điệu múa hoặctái hiện, mô phỏng lại những động tác khó, phức tạp Trẻ 5- 6 tuổi đã có thể khốngchế được hành vi hoạt động của mình, thao tác đúng với nội dung bao gồm cả kỹ năngđộng tác kết hợp biểu hiện diễn cảm nội dung của động tác cũng như nội dung củacâu múa, tiết mục múa Sự phát triển sinh lý có yếu tố quan trọng để tạo nên nhữngđiều kiện không chỉ tham gia hoạt động múa hát mà còn là khả năng giúp trẻ cảmnhận, học tập một trình tự lôgic nhất định

Từ những thuận lợi về đặc điểm sinh lý sẽ giúp trẻ lĩnh hội tốt nghệ thuật múa,trên cơ sở đó phát triển năng khiếu múa và âm nhạc cho trẻ

2 Khả năng thể hiện múa của trẻ mẫu giáo.

Căn cứ vào đặc điểm tâm - sinh lý của trẻ mẫu giáo, có thể nhận thấy quá trìnhtâm sinh lý, khả năng chú ý tăng, quá trình hưng phấn mạnh hơn ức chế, hệ thần kinhchi phối và điều tiết toàn bộ cơ thể, thúc đẩy sự phát triển công năng của các tổ chức

cơ bắp…

Bên cạnh tư duy trực quan hình tượng còn phát triển tư duy trực quan sơ đồ phảnánh tốt những khả năng tiếp nhận, lĩnh hội của trẻ về tĩnh và động trong nội dung hoạtđộng

Khả năng tiếp nhận và múa của trẻ là sự phát triển từ thấp đến cao, từ đơn giảnđến phức tạp, đó là quá trình tích lũy dần về số lượng dẫn đến sự thay đổi về chấtlượng Có thể nói đó là quá trình hoạt động vui chơi, hoạt động múa đồng nghĩa vớiquá trình phát triển tâm lý, sinh lý của trẻ Từ đó tạo ra những cái mới chất lượng hơn,hoàn thiện hơn

Qua nhiều lần tập luyện, kỹ năng múa của trẻ được hoàn thiện, khả năng tưởngtượng của trẻ tốt hơn Dần dần trẻ có hoạt động độc lập, sáng tạo trong khi biểu diễnmột điệu múa, một đoạn múa hay một bài múa hoàn chỉnh

3 Một số dạng múa của trẻ trong trường mầm non

3.1 Múa biểu diễn độc lập

Sử dụng những động tác, hình tượng, tổ hợp động tác hướng đến không khí, màusắc, khí thế làm chủ đạo Sử dụng kỹ thuật động tác, kỹ năng biểu diễn lấy động táclàm chỉnh thể, làm tương đối để thực hiện múa

Múa biểu diễn ít người đòi hỏi kỹ thuật cao hơn, tính bao quát sân khấu lớn hơn.Như vậy trẻ được trau dồi kỹ năng cơ bản trước khi vào tiết mục múa

Diễn biến: Khái quát chung một vấn đề, một sự việc, một khung cảnh nào đó,không có xung đột mâu thuẫn

Chủ đề tiêu chuẩn múa chủ yếu ca ngợi hoặc phản ánh một hoạt động có tính tíchcực

Là múa biểu diễn độc lập thì âm nhạc hoặc bài hát làm nền cho múa phát triển là

3.2 Múa minh họa

Múa minh họa là múa dựa trên ý tưởng, chất thơ, tính khái quát chứa đựng trongbài hát hoặc giai điệu âm nhạc biểu hiện cụ thể bằng hình ảnh nghệ thuật múa theogốc độ nhìn thấy được Múa làm chức năng bổ sung hổ trợ, thiết lập các hình tượng,động tác tạo hình múa làm cho lời hát, giai điệu âm nhạc không chỉ cảm nhận bằngthính giác Múa minh họa thường sử dụng múa đông người kết hợp các khối, màng,màu sắc trang phục đạo cụ… tạo nên sự hài hòa đồng điệu với giai điệu âm nhạc hoặctiết tấu âm nhạc

Múa minh họa có ưu thế gần gũi với người xem, để người biểu diễn thực hiện,người biên đạo không tốn nhiều thời gian, công sức…

Tùy theo mức độ múa hát nhiều hay ít trong một tiết mục, có 3 mức độ kết hợp:

- Múa minh họa cho lời bài hát

- Múa hát cùng phát triển chung một chủ đề theo ngôn ngữ của mình

- Múa hát độc lập làm nền

3 3 Múa sinh hoạt lễ hội:

Tập trung vào những chủ điểm chính của nhà trường đã khám phá, sáng tạo ranhững điệu múa, những tập hợp nhằm biểu hiện theo những chủ đề chính Khi xâydựng múa cho trẻ ở dạng múa sinh hoạt, lễ hội cần hướng vào những chủ đề chính của

lễ hội Nội dung bao gồm những hoạt động sinh hoạt để lực lượng tham gia nắm quycách Từ đó việc hoạt động múa sinh hoạt có sự phong phú hòa nhập đạt được tinhthần, khí thế chung của dạng múa sinh hoạt lễ hội

3.4 Múa hoạt cảnh.

Thực chất múa hoạt cảnh là dạng múa tình tiết thu nhỏ, hoạt cảnh múa có nộidung cốt truyện trung tâm có thể nhân cách hóa là hoa, cây cỏ, động vật… là nhữngnhân vật có nội dung câu chuyện được diễn đạt bằng loại hình nghệ thuật múa

Hoạt cảnh thường dựa vào nội dung câu chuyện có sẵn từ đó được cấu thànhnhững yếu tố biểu hiện của nghệ thuật múa, tuy nhiên từng đoạn cần có nhân vật dẫntruyện làm tăng thêm sức hấp dẫn của hoạt cảnh múa