Ví dụ: Chiếc nón lá không chỉ là vật che ma, che nắng mà còn mang lại nét duyên dáng cho ngời phụ nữ Việt Nam.. c Công dụng.1.5đ - Chiếc nón lá rất gần gũi trong cuộc sống sinh hoạt của
Trang 1Ngữ văn 8
Tuần 14 - Tiết 55-56:
Bài viết tập làm văn số 3: Văn thuyết minh
Đề bài :
Thuyết minh về chiếc nón lá Việt Nam
I Yêu cầu chung:
-Học sinh viết đúng thể loại: Văn thuyết minh
-Bài viết vận dụng linh hoạt các phơng pháp thuyết minh
-Các tri thức thuyết minh cần chính xác, khách quan, hữu ích
-Bố cục rõ ràng,biết tách đoạn một cách hợp lí
-Diễn đạt trong sáng ,mạch lạc, không mắc lỗi dùng từ,đặt câu
II.Đáp án và biểu điểm:
1 Mở bài: (1đ)
Giới thiệu chung về chiếc nón lá Việt Nam.
Ví dụ: Chiếc nón lá không chỉ là vật che ma, che nắng mà còn mang lại nét duyên dáng cho ngời phụ nữ Việt Nam Đó là vật dụng không thể thiếu trong cuộc sống của ngời Việt và trở thành biểu tợng văn hóa của dân tộc
2 Thân bài.(8đ)
a) Nguồn gốc, lịch sử của chiếc nón lá Việt Nam.(2đ)
- Chiếc nón lá xuất hiện từ khi nào không ai biết Hình ảnh tiền thân của chiếc nón
đợc chạm khắc trên trống đồng Ngọc Lũ, trên thạp đồng Đào Thịnh vào 2500 - 3000 năm về trớc Từ xa xa nón đã hiện diện trong đời sống hàng ngày của ngời Việt Nam, trong cuộc đấu tranh dựng nớc và giữ nớc, qua nhiều chuyện kể và truyền thuyết
- Ngày nay, Việt Nam có nhiều vùng nổi tiếng với nghề làm nón nh nón làng
chuông ( Hà Nội), nón Phú Cam, nón Quảng Bình, nón Huế…Đặc biệt là nón bài thơ
xứ Huế rất mỏng chỉ có hai lớp lá, lớp lá trên gồm 20 chiếc lá, giữa là bài thơ cắt bằng giấy màu, lớp ngoài khoảng 30 lá Khi soi lên ánh sáng ta có thể đọc đợc bài thơ hay nhìn thấy cảnh đẹp của xứ Huế nh cầu Tràng Tiền, chùa Thiên Mụ, cảnh sông Hơng núi Ngự
b) Hình dáng.(1đ)
- Chiếc nón lá Việt Nam có hình chóp trên đỉnh đầu Để có đợc chiếc nón lá đẹp, phải tỉ mỉ từ khâu chọn lá, phơi lá, chọn chỉ khâu, đến độ tinh xảo trong từng đờng kim, mũi chỉ
c) Nguyên liệu và cách làm nón.(2.5đ)
+ Nguyên liệu (0.5đ) Lá nón làm từ lá dừa, lá cọ, lá mây; vòng tròn bằng tre; dây
móc…
+ Cách làm nón.(2đ)
- Lá nón phải tơi, mang về rửa sạch, sấy lá trên bếp than cho khô nhng vẫn giữ đợc xanh tơi chứ không phơi nắng Sau đó phơi sơng tiếp từ 2- 4 giờ để cho lá mềm Rồi dùng một búi vải tròn và một miếng gang đặt trên bếp than có độ nóng vừa phải để ủi cho từng chiếc lá phẳng phiu Hay có nơi ngời ta đặt lá trên lỡi cày nung nóng để là cho phẳng Chọn lựa kĩ lại lá một lần nữa rồi cắt gọn còn khoảng 50cm
- Các nan tre uốn thành hình vòng tròn nhỏ dần lên đến đỉnh Vòng nón đợc chuốt tròn đều đặn, chỗ nối không có vết gợn Dây cột lá là dây cớc dẻo, dai, săn chắc, có màu trắng trong suốt
- Việc cuối cùng là thắt và khâu nón Khi lá đặt trên các vành khuôn, sợi móc len theo mũi kim qua 16 lớp vòng cột bằng tre để hoàn chỉnh nón Các lá nón không
đợc xộc xệch, đờng kim, mũi chỉ phải đều tăm tắp
- Khi khâu xong ngời ta lộn ngợc nón, cắt miếng vải hình tròn nhỏ để vừa đủ che các mối kết ở đỉnh, kết quai
- Thắt quai và trang trí ở trong lòng nón
c) Công dụng.(1.5đ)
- Chiếc nón lá rất gần gũi trong cuộc sống sinh hoạt của ngời dân Việt Nam
- Nón dùng để che ma, che nắng cho ngời Việt Nam
- Nón dùng làm quà tặng, quạt, đồ dùng để đựng… đồng thời cũng dùng để làm duyên cho con gái
- Hình ảnh chiếc nón đã đi vào thơ ca, nhạc họa và trở thành vật dụng trong điệu múa chèo, múa nón…
Trang 2- Chiếc nón lá đi kèm với tà áo dài, nụ cời của các cô gái đã trở thành hình ảnh quảng bá cho ngành du lịch Việt Nam Ngày nay có nhiều kiểu nón đợc biến tấu cho phù hợp với thời trang nhng nón vẫn giữ đợc nét đẹp riêng và hấp dẫn
d) Cách bảo quản.(1đ)
- Trớc khi sử dụng, ngời làm nón thờng quét lên một lớp dầu bằng nhựa thông khiến cho chiếc nón có độ sáng bóng, chống lại nắng ma
- Khi đi ma về cần vẩy ráo nớc và đem treo lên chỗ thoáng gió, chiếc nón sẽ có tuổi thọ dài hơn
3 Kết bài.(1đ)
- Nón chính là biểu tợng của Việt Nam, là đồ vật truyền thống và phổ biến trên khắp mọi miền đất nớc
- Dần dần có những chiếc mũ xinh xắn, tiện dụng thay thế cho những chiếc nón lá xa Nhng trong ý thức của ngời dân Việt Nam, hình ảnh chiếc nón luôn là biểu tợng của ngời phụ nữ dịu dàng, duyên dáng Đó là nét đẹp mà ngời phụ nữ Việt Nam cần giữ gìn
III Biểu điểm cụ thể:
- Điểm 9,10 : Bài viết đạt yêu cầu chung, đảm bảo các ý trong dàn bài Văn viêt sáng tạo, kết hợp linh hoạt các phơng pháp thuyết minh,tri thức thuyết minh chính xác,hữu ích,tiêu biểu,chọn lọc Có thể mắc 1 lỗi các loại
- Điểm 7,8 : Bài viết đảm bảo các yêu cầu chung và các ý trong dàn bài song có ý viết chưa thật tốt Vận dụng linh hoạt các phơng pháp thuyết minh Mắc 2 lỗi các loại Chữ viết đẹp cho 8
- Điểm 5,6: Bài viết đảm bảo các yêu cầu chung song nội dung bài còn sơ sài; biết sử dụng các phơng pháp thuyết minh Diễn đạt còn lan man, tối ý; mắc 3 lỗi các loại
- Điểm 3,4 : Bài viết đúng thể loại, nội dung quá sơ sài, diễn đạt rờm rà, lủng củng, Mắc 4 lỗi các loại Chữ đọc đợc cho 4 điểm
- Điểm 1,2 : Viết đợc một đoạn hoặc một số câu có nội dung của đề, mắc nhiều lỗi, chữ viết xấu
* Lu ý :Gv căn cứ vào bài làm của Hs để cho điểm linh hoạt; khuyến khích những bài viết có sáng tạo
***************************
Xác nhận của BGH Ngời ra đề
Nhóm Ngữ văn 8
1.Mở bài(0,5đ)
Giới thiệu chiếc áo dài Việt Nam
2.Thân bài (5đ)
+Giới thiệu lịch sử và quá trình phát triển của chiếc áo dài(1đ)
-áo dài Việt Nam là sự sáng tạo ,cách tân từ áo tứ thân và áo dài Thợng HảI (Trung Quốc)
-Theo nhiều tài liệu lịch sử thì chiếc áo dài đợc ra đời ở nớc ta vào thế kỉ XVIII
+Giới thiệu đặc điểm của chiếc áo dài Việt Nam(2đ)
-áo dài đợc may từ cổ đến mắt cá chân,gồm hai tà áo:tà trớc và tà sau Hai tà đợc may chiết eo để vừa gọn,vừa làm nổi bật sự duyên dáng của ngời phụ nữ mà vẫn kín đáo
Trên tà trớc và phía dới tà sau ,ngời ta thờng trang trí các họa tiết, hoa văn
để tăng tính thẩm mĩ
-Cổ áo thờng đợc may theo kiểu cổ Tàu, cao từ 3-5cm.Ngày nay ngời thợ may còn sáng tạo may cổ tròn hoặc cổ thuyền
-Khuy áo đợc may dọc từ cổ xuống vai vả sờn phải
-áo dài thờng đợc may bằng các loại vải nhẹ,mềm nh lụa tơ tằm hay vảI gấm,voan…
+Vai trò,ý nghĩa của chiếc áo dài(2đ)
Trang 3-Chiếc áo dài Việt Nam mang vẻ đẹp quyến rũ,vừa kín đáo vừa tôn thêm những nét đẹp mảnh mai của ngời phụ nữ Việt Nam
-Chiếc áo dài đã trở thành quốc phục.Phụ nữ Việt Nam thờng mặc nó trong những ngày đại lễ( ngày cới,lễ hội,tiếp khách quốc tế…).Các nữ sinh mặc áo dài nh một đồng phục học đờng trang nhã và duyên dáng.ở Việt Nam không một cuộc thi tôn vinh sắc đẹp nào lại thiếu phần thi trang phục áo dài
-Chiếc áo dài Việt Nam đã trở thành tác phẩm nghệ thuật mang tâm hồn, cốt cách ngời Việt.Nó không chỉ là niềm tự hào của y phục dân tộc mà còn là một trong những tiếng nói văn hóa trên trờng quốc tế
-Chiếc áo dài Việt Nam còn đẹp bởi nó ẩn chứa một đạo lí sâu xa.Ngời xa dạy rằng năm khuy cài cân xứng trên năm vị trí cố định giữ cho chiếc áo đợc ngay
thẳng,kín đáo tợng trng cho năm đạo làm ngời:nhân,lễ,nghĩa,trí, tín
3.Kết luận(0.5đ)
-Khẳng định vai trò của chiếc áo dài
-Tình cảm của bản thân