ĐỀ CƯƠNG ôn tập BIẾN đổi KHÍ hậu

Khí hậu được hình thành là do sự tương tác giữa các thành phần của khí quyển, của bề mặt Trái đất dưới tác động của năng lượng bức xạ Mặt trời... Chính dòng bức xạ mặt trời biến thành nh

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

LỚP ĐH4QB

Câu 1: Phân biệt các khái niệm thời tiết, khí hậu, dao động khí hậu và biến đổi khí hậu Cho ví dụ minh họa?

-Thời tiết: là sự biểu hiện của các hiện tượng khí tượng ở 1 địa phương trong thời

gian ngắn nhất định, không có quy luật

Ví dụ: Ngày 22/11/2015 tại Hà Nội trời có mưa.

-Khí hậu: là sự lặp đi lặp lại của tình hình thời tiết ở 1 khu vực rộng lớn (quốc gia,

châu lục,…) trong thời gian dài và có tính quy luật

Ví dụ: Khí hậu Hà Nội khá tiêu biểu cho kiểu khí hậu Bắc Bộ với đặc điểm là khí hậu

nhiệt đới gió mùa ẩm, mùa hè nóng, mưa nhiều và mùa đông lạnh, mưa ít

- Dao động khí hậu: là sự dao động xung quanh giá trị trung bình của khí hậu trên

quy mô thời gian, không gian đủ dài so với hiện tượng thời tiết riêng lẻ

Ví dụ : Hạn hán, lũ lụt kéo dài và các điều kiện khác do chu kỳ El Nino và La Nina

gây ra

- Biến đổi khí hậu: là sự thay đổi của hệ thống khí hậu hiện tại và trong tương lai bởi

các nguyên nhân tự nhiên và nhân tạo trong một giai đoạn nhất định tính bằng thập

kỷ hay hàng triệu năm, có thế giới hạn trong một vùng nhất định hay trên toàn Địa Cầu Trong những năm gần đây, biến đổi khí hậu thường đề cập tới sự thay đổi khí hậu hiện nay, được gọi chung bằng hiện tượng nóng lên toàn cầu

Ví dụ : Một trong các biểu hiện của biến đổi khí hậu là hiện tượng băng tan dẫn tới

nước biển dâng

Câu 2: Trình bày đặc điểm chế độ bức xạ trên lãnh thổ Việt Nam? Vai trò của bức xạ

- Đặc điểm chế độ bức xạ trên lãnh thổ Việt Nam:

Việt Nam là nước có tiềm năng về năng lượng Mặt Trời, trải dài từ vĩ độ 8’’ Bắc đến 23’’ Bắc, nằm trong khu vực có cường độ bức xạ mặt trời tương đối cao, với trị số tổng xạ khá lớn từ 100 – 175 kcal/cm2.năm Trung bình, tổng bức xạ năng lượng mặt trời ở Việt Nam vào khoảng 5kW/h/m2/ngày ở các tỉnh miền Trung và miền Nam, và vào khoảng 4kW/h/m2/ngày ở các tỉnh miền Bắc Từ dưới vĩ tuyến 17, bức xạ mặt trời không chỉ nhiều mà còn rất ổn định trong suốt thời gian của năm, giảm khoảng 20% từ mùa khô sang mùa mưa Số giờ nắng trong năm ở miền Bắc vào khoảng 1500-1700 giờ trong khi ở miền Trung và miền Nam Việt Nam, con số này vào khoảng 2000-2600 giờ mỗi năm

-Vai trò của bức xạ Mặt Trời với thời tiết và khí hậu:

Bức xạ Mặt Trờicó vai trò quan trọng trong việc ấn định khí hậu và các kiểu thời tiết khác nhau Khí hậu được hình thành là do sự tương tác giữa các thành phần của khí quyển, của bề mặt Trái đất dưới tác động của năng lượng bức xạ Mặt trời

Câu 3:Trình bày đặc điểm chung của hoàn lưu khí quyển? Vai trò của hoàn lưu ảnh hưởng đến thời tiết và khí hậu ntn?

Đặc điểm chung vủa hoàn lưu khí quyển

- Hệ thống các dòng ko khí trên trái đất quy mô lục địa và đại dương được gọi là hoàn lưu chung khí quyển

* Đới khí áp và đới gió mặt đất : nếu coi như ko có sự phân biệt lục địa và biển ta sẽ

có được những đới khí áp và đới gió hành tinh

+ Đới gió mặt đất cũng liên quan với các dòng hoàn lưu theo chiều thẳng đứng Ở miền nhiệt đới mỗi bán cầu là vòng hoàn lưu Hadlay

Cơ chế: do năng lực bức xạ ở lân cận bức xạ nhận được nhiều => quá trình bốc hơi lớn => dòng đối lưu mạnh + độ ẩm cao tạo ra mây đối lưu=> mưa lớn trên diện rộng ; mưa xuống, bốc hơi => khô và lạnh xuống 30’B

*Đới khí áp và đới trên cao:

+ Trên cao phân bố khí áp đơn giản hơn so với mặt đất

Vai trò của hoàn lưu ảnh hưởng đến KH, TT:

Như đã biết, khí hậu được hình thành là do sự tác động tương hỗ lẫn nhau giữa bức xạ Mặt trời, hoàn lưu khí quyển và bề mặt đệm

+ Mọi quá trình khí quyển đều chịu ảnh hưởng của vũ trụ ở phía trên cũng như từ mặt đất, từ phía dưới Nguồn năng lượng chủ yếu của các quá trình khí quyển là bức xạ Mặt trời Dòng bức xạ này truyền tới Trái đất qua không gian vũ trụ Chính dòng bức xạ mặt trời biến thành nhiệt trong khí quyển và trên mặt đất, thành năng lượng của các chuy ển động và những năng lượng khác Dòng bức xạ Mặt trời đốt nóng mặt đất nhiều hơn đốt nóng không khí, chỉ sau đó giữa mặt đất và khí quyển mới xảy ra quá trình trao đổi nhiệt cũng như trao đổi nước một cách mạnh mẽ + Cấu trúc và hình dạng của mặt đất cũng có ảnh hưởng đến chuyển động không khí Những tính chất quang học và trạng thái điện của khí quyển ở mức độ nhất định cũng chịu ảnh hưởng của mặt đất (hiện tượng đốt nóng, nhiễm bụi) + Sự tồn tại của khí quyển còn là nhân tố quan trọng đối với những quá trình vật

lí xảy ra trên mặt đất (trong thổ nhưỡng) và các lớp trên cùng của vùng chứa nước (chẳng hạn như hiện tượng xói mòn do gió, các dòng biển và sóng biển do gió, sự hình thành và tan đi của lớp tuyết phủ và nhiều hiện tượng khác) cũng như đối với cuộc sống trên Trái đất

+ Bức xạ cực tím và bức xạ hạt của Mặt trời (những dòng hạt cơ bản mang điện) gây nên những tác động quang hoá mạnh mẽ đối với khí quyển, đặc biệt là trong các lớp khí quyển trên cao Bức xạ cực tím và bức xạ hạt biến đổi đáng kể theo thời gian phụ thuộc vào hoạt động của Mặt trời, tức là phụ thuộc vào những quá trình vật lí trên Mặt trời

Những quá trình đó liên quan với sự biến đổi lượng vết đen Mặt trời Do đó, trạng thái của các tầng cao khí quyển, lượng ozon, tính ion hoá, độ dẫn điện, cũng biến đổi

Những sự biến đổi này lại ảnh hưởng đến trạng thái của các tầng khí quyển nằm dưới, tức là ảnh hưởng đến thời tiết và khí hậu

Câu 4:Trình bày hoàn lưu chung khí quyển? Vai trò của đại dương đối với khí hậu ntn?

Đặc điểm (như câu 3)

Vai trò của đại dương đối với khí hậu:

- Là nguồn chính cung cấp hơi nước và nhiệ độ cho khí quyển

- Là cái nồi hơi điều khiển chu trình nước toàn cầu

- Tạo ra tính quán tính nhiệt lớn cho hệ thống khí hậu trên quy mô thời gian hàng tuần đến hàng thế kỉ

- Khả năng tích lũy nhiệt lớn của đại dương làm giảm biên độ chu trình của nhiệt độ

bề mặt

- Sự vận chuyển năng lượng từ xích đạo về cực làm giảm Gradient nhiệt độ từ cực đến xích đạo

- Vận chuyển năng lượng theo phương ngang và phương thẳng đứng có thể điều chỉnh nhiệt độ bề mặt biển địa phương

- Tác động gián tiếp đến khí hậu thông qua quá trình hóa học và sinh học

- Là nơi hấp thụ khí CO2 và làm giảm khí CO2 vào nhà kính

Câu 5: Gió mùa là gì? Cơ chế hình thành gió mùa? Đặc điểm của gió mùa VN?

Định nghĩa:

Gió mùa là chế độ dòng khí của hoàn lưu chung khí quyển trên một phạm vi đáng kể của bề mặt Trái Đất, trong đó ở mọi nơi trong khu vực gió mùa, gió thịnh hành chuyển ngược hướng hay gần như ngược hướng từ mùa đông sang mùa hè và từ mùa

hè sang mùa đông

Cơ chế:

- Nước ta nằm trong vùng nội chí tuyến bán cầu Bắc, nên có Tín Phong bán cầu Bắc hoạt động quanh năm Mặt khác, khí hậu Việt Nam còn chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của các khối khí hoạt động theo mùa với hai mùa gió chính: gió mùa mùa đông và gió mùa mùa hạ

- Gió mùa mùa đông:

+ Từ tháng XI đến tháng IV năm sau, miền Bắc nước ta chịu tác động của khối khí lạnh phương Bắc di chuyển theo hướng đông bắc, nên thường gọi là gió mùa Đông Bắc

+ Gió mùa Đông Bắc tạo nên một mùa đông lạnh ở miền Bắc: nửa đầu mùa đông thời tiết lạnh khô, còn nửa sau mùa đông thời tiết lạnh ẩm, có mưa phùn ở vùng ven biển

và các đồng bằng Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ

+ Khi di chuyển xuống phía nam, gió mùa Đông Bắc suy yếu dần, bớt lạnh hơn và hầu như bị chặn lại ở dãy Bạch Mã Từ Đà Nẵng trở vào, Tín Phong bán cầu Bắc cũng thổi theo hướng đông bắc chiếm ưu thế, gây mưa cho vùng ven biển Trung Bộ,

- Gió mùa mùa hạ:

Vào mùa hạ (từ tháng V đến tháng X) có hai luồng gió cùng hướng tây nam thổi vào Việt Nam

+ Vào đầu mùa hạ, khối khí nhiệt đới ẩm từ Bắc Ấn Độ Dương di chuyển theo hướng tây nam xâm nhập trực tiếp và gây mưa lớn cho đồng bằng Nam Bộ và Tây Nguyên Khi vượt qua dãy Trường Sơn và các dãy núi chạy dọc biên giới Việt –Lào, tràn xuống vùng đồng bằng ven biển Trung Bộ và phần nam của khu vực Tây Bắc, khối khí này trở nên khô nóng (gió phơn Tây Nam hay còn gọi là gió Tây hoặc gió Lào) + Vào giữa và cuối mùa hạ, gió mùa Tây Nam (xuất phát từ áp cao cận chí tuyến bán cầu Nam) hoạt động mạnh Khi vượt qua vùng biển xích đạo, khối khí này trở nên nóng ẩm hơn, thường gây mưa lớn và kéo dài cho các vùng đón gió ở Nam Bộ và Tây Nguyên Hoạt động của gió Tây Nam cùng với dải hội tụ nhiệt đới là nguyên nhân chủ yếu gây mưa vào mùa hạ cho cả hai miền Nam, Bắc va mưa vào tháng IX cho Trung Bộ Do áp thấp Bắc Bộ, khối khí này di chuyển theo hướng đông nam vào Bắc

Bộ tạo nên “gió mùa Đông Nam” vào mùa hạ ở miền Bắc nước ta

Câu 6: Trình bày đặc điểm của hoàn lưu gió đất- biển? Vai trò của hoàn lưu gió đất- biển đối với khí hậu của VN ntn?

Đặc điểm của hoàn lưu gió đất- biển:

Gió đất-biển thường quan sát được trong những ngày trời quan ở bờ biển, ban ngày gió thổi từ biển vào đất liền, được gọi là gió biển Ban đêm gió thổi từ đất liền

ra biển, được gọi là gió đất

Gió biển thường thịnh hành vào những giờ ban ngày, mạnh nhất là vào buổi trưa Khi mặt trời lặn, gió biển yếu đi rồi được thay thế bằng gió đất Gió đất được duy trì suốt đêm cho tới sáng hôm sau, sau khi mặt trời mọc

Nguyên nhân gây ra gió đất – biển là sự chênh lệch nhiệt độ không khi trên biển và đất liền, nhờ đó xuất hiện hoàn lưu nhiệt thẳng đứng Vào ban ngày bề mặt đát nóng hơn bề mặt nước biển, không khí trên đất liền dãn nở và bốc lên cao, không khí lạnh hơn từ ngoài biển thổi vào thế chỗ cho không khí nong trên đất liền, không khí nóng khi lên cao sẽ thổi ra biển rồi giáng xuống thế chỗ cho không khí lạnh hơn ở trên biển Như vậy, theo quy luật hoàn lưu nhiệt độ, ở đây hình thành một hoàn lưu khép kín Vào ban đêm, gió đật diễn ra với quy trình hoàn toàn ngược lại Gió đất – biển thể hiện rõ ở vùnh nhiệt đới, nơi có sự chênh lệch nhiệt độ cao Sự thay thế lẫn nhau giữa gió đật vào gió biển trong một ngày đêm được lặp lại đều đặn

Vào ban ngày sự khác nhau về nhiệt lớn hơn vào ban đêm nên gió biển thường mạnh hơn gió đất

Xa 100km 5km

Câu 7 : Xoáy thuận nhiệt đới là gì ? Điều kiện hình thành và ảnh hưởng của nó tại Việt Nam

- Khái niệm: Xoáy thuận nhiệt đới là một hệ thống khí áp thấp ở vùng nhiệt đới Áp

suất khí quyển (khí áp) trong xoáy thuận nhiệt đới thấp hơn rất nhiều so với xung quanh Vùng có khí áp nhỏ nhất được gọi là tâm Ở Bắc Bán Cầu xoáy thuận nhiệt đới có hoàn lưu gió xoáy vào tâm theo hướng ngược chiều kim đồng hồ, ngược lại ở Nam Bán Cầu gió xoáy vào tâm theo hướng thuận chiều kim đồng hồ

* Điều kiện hình thành: Để một áp thấp hình thành phải có đủ các điều kiện thuận

lợi của bề mặt khí quyển như khí áp, nhiệt độ, gió Bởi vậy, những vùng có khí hậu nóng của vùng nhiệt đới, trên đại dương hoặc trên biển nhiệt đới thường hay xuất hiện áp thấp nhiệt đới Khi một vùng không khí nóng hơn các vùng xung quanh, khí

áp sẽ giảm đi, điều này sẽ hút gió từ các phía có khí áp cao hơn về và có xu hướng thăng động ( bốc lên cao )

Gió là không khí chuyển từ áp cao đến áp thấp, nhưng do ảnh hưởng của lực Coriolis nên hướng gió hút vào tâm áp thấp sẽ bị lệch hướng tạo thành hình thế gió xoáy Ở bán cầu Bắc, hướng gió sẽ lệch về bên phải hướng chuyển động nên hình thành xoáy nghịch nhiệt đới Ở bán cầu Nam, lực Coriolis làm hướng gió lệch về bên phải so với hướng chuyển động, nên hình thành xoáy thuận nhiệt đới Điều này cũng diễn ra tương tự như các áp thấp ôn đới cũng có hướng gió xoáy ngược chiều nhau ở hai bán cầu, hình thành do sự nhiễu động của các front ở các vùng khí hậu ôn đới

* Ảnh hưởng của xoáy thuận nhiệt đới

Xoáy thuận nhiệt đới hoạt động trong khu vực vừa chịu khô hạn thì sẽ cung cấp lượng nước lớn giúp khu vực thoát khỏi tình trạng hạn hán Tuy nhiên xoáy thuận nhiệt đới với tốc độ gió lớn có thể có tố lốc ,không chỉ phá hoại cây cối cuốn trôi sinh vật mà còn thiệt hại về người và của

Bão phá hủy mùa màng của người dân : Việt nam là nước có nền nông nghiệp chiếm 60% dân số Khi đổ bộ vào đất liền bão sẽ gây hậu quả cho người nông dân ven biển phá hoại các khu nuôi trồng thủy sản Ngoài ra bão mang theo lũ lụt nhiều nơi ngập úng mùa màng, đối với các vùng công nghiệp lâu năm như ở tây nguyên thì gió mạnh làm đổ cây cối làm ô nhiễm hệ sinh thái môi trường

Sức gió mạnh gió gật có sức tàn phá lớn làm sập đổ nhà cửa ,cuốn trôi các ngôi

nhà vật dụng người dân phần lớn tập trung tại các tỉnh Nam Bộ và Nam Trung Bộ

Và ảnh hưởng lớn nhất của bão là thiệt hại về người Mỗi năm có 400 người chết và mất tích do hoạt động và tần xuất của các cơn bão

Câu 8 : Trình bày đặc điểm phân bố gió trên lãnh hải VN ? Cường độ gió thay đổi như thế nào trong thời kỳ mùa đông và hè ?

- Việt Nam nằm gần trung tâm của khu vực gió mùa châu á, là nơi giao tranh của các khối khí hoạt độngtheo mùa

- Có hai gió mùa chính: Gió mùa đông và gió mùa hạ

- Gió mùa đông:

+ Hoạt động thành từng đợt từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau với đặc điểm chung là lạnh và khô

+ Nửa đầu mùa đông , không khí lạnh từ lục địa Trung Hoa đi thẳng vào nước ta nên lạnh và khô

+ Nửa sau mùa đông, không khí lạnh di chuyển ra phía biển rồi mới vào nước ta nên bớt lạnh khô Ven biển và đồng bằng sông Hồng có mưa phùn nhỏ

+ Gió mùa đông làm cho khu vực phía bắc vĩ tuyến 16oB có mùa đông lạnh, có 3 tháng nhiệt độ trung bình xuống dưới 20oC Số tháng lạnh và độ lạnh giảm dần về phía nam Huế không có tháng nào lạnh dưới 20oC

- Gió mùa hạ:

+ Hoạt động từ tháng 5 đến tháng 10 hàng năm với đặc điểm cơ bản là náng ẩm

+ Vào nửa đầu mùa hạ, gió tây nam từ cao áp ở tây Ấn Độ Dương vào nước ta gây mưa lớn ở Tây Nguyên và Nam Bộ và khô nóng cho Duyên Hải Miền Trung, đặc biệt

là Bắc Trung Bộ, phía nam khu vực Tây Bắc làm thời tiết rất nóng khô, nhiệt độ tới

37oC và độ ẩm giảm xuống dưới 50%

+ Nửa sau mùa hạ gió từ cao áp ở nam Thái Bình Dương vào nước ta kết hợp cùng hội tụ nhiệt đới gây mưa cho toàn quốc

Câu 9: Trình bày đặc điểm của phân bố nhiệt độ bề mặt nước biển?Vai trò phân bố nhiệt độ bề mặt nước biển chi phối đếnt hòi tiết và khí hậu ntn?

Lớp mặt này có nhiệt độ tương đối đồng nhất và có chiều dày từ vài chục đến vài trăm mét tuỳ vào mức độ xáo trộn của biển Sâu hơn là tầng nước có nhiệt độ thay đổi nhanh theo độ sâu (Lớp đột biến về nhiệt độ hay lớp nêm nhiệt) Cuối cùng là lớp nước sâu của biển có nhiệt độ tương đối ổn định

Dòng nhiệt tổng cộng trung bình năm có hướng từ không khí vào nước biển Phần lớn thời gian trong năm nhiệt độ không khí cao hơn nhiệt độ nước biển: biển nhận nhiệt từ khí quyển Chỉ từ giữa tháng 12 đến tháng 2 nhiệt độ nước mặt biển cao hơn nhiệt độ không khí: biển nhường nhiệt cho khí quyển Chính vì vậy biến trình nhiệt

độ năm của nước biển có tính chất bất đối xứng rõ rệt với thời gian bị sưởi nóng lớn hơn nhiều so với thời gian thời gian nguội đi Nhiệt độ nước bề mặt có giá trị cực tiểu (25OC) vào tháng 1, sau đó bắt đầu tăng và đạt giá trị cực đại

(30 o C) vào tháng 7-8 Ở các lớp nước sâu dao động nhiệt độ lệch pha đáng kể so với dao động trên mặt Nếu nhiệt độ cực đại trên mặt quan sát thấy vào thời gian nói trên, thì ở độ sâu 50 m nó đạt được vào khoảng tháng 12-1, còn ở 100 m – vào tháng 2-3

- Vai trò:

+ Tăng quá trình bốc hơi tại bề mặt nước biển làm cho quá trình tuần hoàn nước diễn

ra ,phân phối và diều chỉnh lượng mưa trên Trái Đất

+ Điều hòa nhiệt độ cân bằng , điều hòa khí hậu ổn định ,giúp giảm độ gay gắt vào những ngày nắng nóng

+ Điều hòa các dòng hải lưu

+ Ảnh hưởng trực tiếp tới thòi tiết

Câu 10: Biểu hiện khí hậu trên Thế Giới

1 Biến đổi trong băng quyển.

- Sự thay đổi của băng quyển gây ra những thay đổi với các dòng thông lượng ẩm năng lượng ẩm và năng lượng ,có vai trò quan trọng trong tiến trình năng lượng khí hậu

- Ở quy mô khu vực, sự thay đổi của các núi tuyết , sông năng và các chòm năng đống vai trò quan trọng trong việc thay đổi lượng nước ngọt

- Do băng tan chảy ở một ngưỡng nhiệt độ nhất định , do vậy băng là một đối tượng chịu ảnh hưởng của sự ấm lên toàn cầu

- Các quan trắc và phân tích vè băng quyển đã tốt hơn rất nhiều so với TAR-> tăng sự hiểu biết về sự thay đổi của băng quyển , bao gồm cả việc góp phần vào mứ tăng mực nước biển

2 Biến đổi độ phủ tuyết.

- Trong thế kỷ 20,sông băng và chòm băng đã tan nhiều và là nguyên nhân của mực nước biển dâng

- Tan sông băng và chỏm băng (không tính đến Greenland và Nam Cực ) uwocs tính làm tăng mực nước biển tương đương khoảng 0,5±0,18 mm/năm trong giai đoạn 1961-2003 và 0,77±0,22mm/năm trong giai đoạn 1991-2003

- Ngày đóng băng của các sông và hồ năng ở Bắc Bán cầu đến muộn hơn với tốc độ trễ 5,8±1,9 ngày /thế kỷ Ngày tan băng lại sớm hơn với tốc độ sớm khoảng 6,5±1,5 ngày/thế kỷ

3 Biến đổi của băng quyển.

- Băng biển của bắc bán cầu đã giảm khỏng 2,7±0,6% thập kỷ từ 1978

- Tốc độ giảm trong mùa hè lớn hơn trong mùa đông Vòa mùa hè tốc độ giảm khoảng 7,4±2,4% thập kỷ

4 Greenland và Nam Cực

- Greenland: Biến đổi nhiệt độ cao bề mặt của greenland

- Băng Greenland mất khoảng -50 đến -100 Gt/ năm, lammf mực nước biển tăng tương đương khoảng 0,14 đến 0,18mm/năm trong giai đoạn 1993-2003

* Nam Cực

- Cân bằng khối lượng băng biển thay đổi tăng từ +50Gt/năm đến giảm -200Gt/năm (tương đương với giảm -0,27 đến tăng +0,56 mm/năm) giai đoạn 1961-2003

- Tăng +50Gt/năm đến giảm -200Gt/năm (tương đương với giảm -0,14 đến tăng +0,55mm/năm mược nước biển)

5 Biến đổi trong mặt đất bị đóng băng

- Đất đóng băng vĩnh cửu và đất đóng băng theo mùa thể hiện sự biến đổi lớn ở nhiều khu vực trong các thập kỷ gần đây

- Biến đổi của các đk đóng băng vĩnh cửu có thể làm ảnh hưởng đến sông suối , cấp nước , trao đổi cacbon,ổn định địa hình và có thể gây ảnh hưởng đến cơ sở hạ tầng

6 Biến đổi trong đai dương

- Đại dương toàn cầu đã ấm lên từ 1955, chiếm đến 80% của sự biến đổi năng lượng của hệ thống trái đất

7 Biến đổi trong nhiệt dung Đại Dương.

- Nóng lên ở lớp trên 700m của đại dương là phổ biến trên các đại dương toàn cầu

- Đại dương ấm lên ở phía nam của 45N

- Ấm lên xâm nhập sâu hơn ở Đại Tây Dương hơn là TBD và Ấn Độ Dương

- Một số vùng rọng lớn của đại dương đang lạnh đi

8 Biến đổi các điều kiện sinh hóa và độ mặn

- Sự hấp thụ cacbon nhân tạo từ 1970 đã làm đại dương nhiều axit hơn,với sự giảm

độ pH bề mặt trung bình 0,1 đơn vị

- Các quan trắc ph tại một số trạm trong 20 năm qua đã chỉ ra xu hiwuwowngs giảm

pH với tốc độ khoảng 0,02 đơn vị /thập kỉ

9.Biến đổi các điều kiện sinh hóa và độ mặn

- Mật độ oxy trong lớp niêm nhiệt (~100-1000,m) giảm trong hầu hết các đại dương năm 1970 và 1995

10 Biến đổi mực bước biển.

- Trong giai đoạn 1961-20033,mặc nước biển tăng trung bình tính toán từ các trạm đo

là 1,8 0,5mm/năm

- Nguyên nhân chính của sự thay đổimực nước biển:

+ Giãn nở nhiệt :đóng góp cho giai đọa 1961-2003 là 0,42 0,12mm/năm,với những thay đổi thập kỷ rõ rệt

+ Trao đổi nước với các thành phần khác của hệ thống khí quyển :đóng góp từ sông băng ,chổm băng ,tảng băng là 0,7 0,5 mm/năm

Câu 11: Trình bày các phương pháp đánh giá biến đổi khí hậu trong quá khứ (cổ khí hậu - khí hậu trước quan trắc)?

*Các thông tin khí hậu trực tiếp: Các tài liệu cổ, các tác phẩm nghệ thuật

*Các thông tin khí hậu gián tiếp:

-Phép đo tuổi: Phóng xạ: đo tuổi dựa vào các nguyên tử không bền phân rã theo tốc

độ biết trc (tốc độ bán rã) như 14C, U-th, 210Pb,…

+Vân cây

+San hô

San hô phát triển vùng nước nông

San hô nhạy cảm với sự thay đổi của nhiệt độ và độ mặn của đại dương

Xác định độ tuổi của san hô -> xây dựng đc các thông tin chi tiết về điều kiện khí hậu đã biến đổi ntn từ vài triệu năm trc

+Trầm tích

Trầm tích hồ:

Lưu trữ thông tin biến đổi khí hậu trong đất liền

Sinh vật phù du

Phấn hoa Các mẫu phấn hoa trong trầm tích => thông tin về loài

Thực vật thịnh hành trong quá khứ => thông tin khí hậu

Biến đổi của thực vật

Trầm tích đại dương:

+Hang động

 Xem xét việc tạo thành Calcium Cacbonat (CaCO3)

 Có thể nhận đc thông tin vài chục ngàn năm liên tục dựa vào 18O:

Đc sử dụng để tái tạo cổ khí hậu

Thể hiện nước ngầm và giáng thủy trong khu vực

+Nhân băng

 Ưu điểm: Chính xác và có độ tin cậy hơn nhiều so với mẫu trầm tích biển

 Đặc điểm:

Không khí bị giữ trong tuyết khi chúng rơi xuống và tồn tại ở dạng các bong bong nhỏ duới các lớp băng bị nén chặt

Sự phân lớp của băng theo chu kì các mùa trong năm theo dữ liệu lõi băng

Sự thay đổi bề dày dùng để xác định giáng thủy và nhiệt độ

Biến động của hàm lượng oxy-18 trong các lớp băng đặc trưng cho các biến động nhiệt độ trung bình của đại dương

Phấn hoa trong lõi băng có thể sử dụng để suy đoán các loài thực vật

Tro núi lửa cũng có mặt trong một số lớp băng có thể sử dụng để xác định thời gian hình thành lớp trầm tích đó

Câu 12: Trình bày nguyên nhân của biến đổi khí hậu? Lý giải biến đổi khí hậu trong quá khứ và hiện tại?

*Nguyên nhân biến đổi khí hậu:

Sự gia tăng khí nhà kính( CO2, NO2, NO, N2O, CH4, H2O, CFC,…)

-Sự biến đổi tự nhiên:

+ Sự biến đổi của các tham số quĩ đạo Trái đất

+ Sự biến đổi trong phân bố lục địa – biển của bề mặt Trái đất: Sự trôi dạt lục địa, các quá trình vận động tạo sơn, sự phun trào núi lửa,

+ Sự biến đổi trong tính chất phát xạ của mặt trời và hấp thụ bức xạ của Trái đất: Từ khi Trái đất hình thành cho đến nay (khoảng 5 tỷ năm) độ chói của mặt trời tăng khoảng 30%

-Do hoạt động của con người:

+ Sinh hoạt: đốt than tổ ong

+ Giao thông: xe máy, ô tô,… thải khí

+ Công nghiệp: Sử dụng nhiên liệu hóa thạch( tăng CO2), hoạt động xả khí thải,

+ Nông nghiệp: cháy rừng, phun thuốc trừ sâu,

*Lý giải biến đổi khí hậu trong quá khứ và hiện tại:

- Trong lịch sử địa chất của trái đất chúng ta, sự biến đổi khí hậu đã từng nhiều lần xẩy ra với những thời kỳ lạnh và nóng kéo dài hàng vạn năm mà chúng ta gọi là thời

kỳ băng hà hay thời kỳ gian băng

- Thời kỳ băng hà cuối cùng đã xãy ra cách đây 10.000 năm và hiện nay là giai đoạn

ấm lên của thời kỳ gian băng

- Xét về nguyên nhân gây nên sự thay đổi khí hậu này,ta thấy có 2 nguyên nhân chủ yếu sau:

+ Tự nhiên: do sự tiến động và thay đổi độ nghiêng trục quay trái đất, sự thay đổi quỹ đạo quay của trái đất quanh mặt trời, vị trí các lục địa và đại dương và đặc biệt là sự thay đổi trong thành phần khí quyển

+ Con người( sự làm nóng bầu khí quyển hay hiệu ứng nhà kính)

Có thể hiểu sơ lược là: nhiệt độ trung bình của bề mặt trái đất được quyết định bởi sự cân bằng giữa hấp thụ năng lượng mặt trời và lượng nhiệt trả vào vũ trụ Khi lượng nhiệt bị giữ lại nhiều trong bầu khí quyển thì sẽ làm nhiệt độ trái đất tăng lên Chính lượng khí CO2 chứa nhiều trong khí quyển sẽ tác dụng như một lớp kính giữ nhiệt lượng tỏa ngược vào vũ trụ của trái đất Cùng với khí CO2 còn có một số khí khác cũng được gọi chung là khí nhà kính như NOx, CH4, CFC Với những gia tăng mạnh