Báo cáo chăn nuôi chim trĩ đỏ

Chăn nuôi chim trĩ đỏ hiệu quả. Báo cáo tham khảo các mô hình chăn nuôi đạt hiệu quả cao ở miền Nam.Đặc điểm ngoại hình, năng suất, hiệu quả kinh tế, dinh dưỡng loài Trĩ đỏ khoang cổ, phương pháp chọn giống, làm chuồng, cho ăn, chăm sóc và sản xuất giống chim trĩ đỏ.

Nuôi chim trĩ đỏ

15111140 Nguyễn Thanh Thiện

GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC VỀ CHIM TRĨ ĐỎ

Chim Trĩ đỏ khoang cổ là loài chim thuộc họ Trĩ (Phasianidae) nằm trong sách đỏ Việt Nam Chúng chủ yếu sống tại các khu vực miền bắc Việt Nam (Lạng Sơn, Quảng Ninh …), rừng quốc gia Cát Tiên (Lâm Đồng), khu bảo tồn U Minh Thượng (Kiên Giang), khu bảo tồn thiên nhiên Phong Điền (Thừa thiên Huế) và phía Đông Nam Trung Quốc.

Khi trưởng thành con đực có màu lông sáng, đầu và cổ con đực có màu xanh nhạt với 1 khoang trắng rõ rệt xung quanh vùng cổ, giữa ngực là 1 màu đỏ tía đậm, các vùng bên cạnh có màu sáng hơn, hai bên sườn có màu vàng nhạt (vàng tái) với các vết đen trên diện rộng, lông đuôi có màu vàng oliu (nâu vàng nhạt) với các sọc ngang rộng màu đen.

http://chimcong.net/tin-hot/the-nao-la-chim-tri-do-thuan-chung.html

Trong khi đó con cái có nhiều vết đốm rõ

rệt, các lông cổ màu nâu và đen kẻ sọc

quanh chỏm đầu, với các đường viền có

màu hạt dẻ, phần lông phía sau lưng và

ngực có màu lốm đốm, phần giữa có màu

nâu đen, vùng bụng có màu nâu nhạt Các

lông đuôi rất rõ rệt với các đường gợn

sóng dày khít có màu vàng sẫm và đen.

http://www.chimtrigiong.com/2015/06/cach-chon-chim-tri-giong.html

Chim trĩ có sức sống, khả năng thích ứng và kháng cự mạnh mẽ đối với bệnh tật, sống được ở nhiệt độ từ - 32 0 C đến 46 0 C.(thích hợp miền Nam ) Trĩ đỏ lớn rất nhanh và có khả năng đề kháng rất cao nên ít mắc bệnh Ngoài 8 tháng là trĩ mái bắt đầu đẻ trứng, mỗi con mái trưởng thành trong một năm có khả năng đẻ 80 –

100 quả trứng Trĩ là loài đẻ vào tổ loài chim khác nên cần ấp nhân tạo, nuôi ít nhờ

gà ấp hộ thành công 75%, ấp bằng máy với tiêu chuần nhiệt độ, ẩm độ phù hợp tỉ lệ tăng đến 80~85%.

Một số chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật nghiên cứu tổng kết tại trang trại của Cty CP thực phẩm tiêu chuẩn GAP như sau:

- Sản lượng trứng/mái/mùa sinh sản: 90 – 100 quả

- Tỷ lệ trứng giống(%): 92 – 95%

- Tỷ lệ phôi (%): 93 – 95%

- Tỷ lệ nở/tổng trứng ấp (%): 75 – 80%

- Tỷ lệ nuôi sống (%): 85%

- Thức ăn bình quân giai đoạn đẻ: 60g – 70g/con/ngày

- Chim Trĩ đỏ khoang cổ thương phẩm (nuôi 16 tuần tuổi)

- Tỷ lệ nuôi sống (%): 80 - 85%

- Khối lượng cơ thể (g): 1100 – 1300 g/con

- Tiêu tốn thức ăn/kg tăng k.lượng cơ thể (g): 4800 – 5000 g

Giá trị kinh tế

Giá trị kinh tế của chim Trĩ chắc chắn gấp hàng chục lần gà Trứng trĩ rất thơm ngon, bổ dưỡng Hiện tại trứng trĩ cũng đang được thị trường rất ưa chuộng nên việc nuôi trĩ lấy trứng đang rất tiềm năng Và điều quan trọng hơn tất cả là bảo tồn được nguồn gen cùng với việc đưa giống chim quý hiếm này vào phục vụ du lịch thậm chí thương phẩm hóa Nuôi loài này với mục đích trước tiên là bảo tồn và tiến tới thương mại hóa thì lợi nhuận tăng rất nhiều lần Giá mỗi con 2,5- 3 tháng tuổi

là 280.000~300.000 đồng, loại 6 tháng trở lên ~ 700.000 đồng, loại đang thời kỳ đẻ trứng ~ 900.000 đồng, trứng trĩ hiện đang bán ra thị trường với giá 30 nghìn đồng/quả.(Bảng giá tham khảo Vườn chim Việt tại Hà Nội, nếu mua ở các tỉnh thành khác giá ở mức giá cao hơn)

Giá trị dinh dưỡng và chữa bệnh

Thịt trĩ có hàm lượng protein cao lên tới 30% cao hơn hẳn hàm lượng protein trong thịt bò, thịt gà, thịt lợn, thịt cừu, giàu các vitamin A, C, B1, B2, B3, B6, B12, E, hàm lượng chất béo bão hòa và cholesterol thấp, chứa các amino axit thiết yếu cơ thể con người, trong đó có nhiều amino axit không tổng hợp được trong cơ thể, và giàu nguyên tố vi lượng thiết yếu như germanium (Ge), selenium (Se), kẽm (Zn), sắt (Fe), canxi (Ca) Trong y học cổ truyền, thịt chim trĩ được sử dụng như một vị thuốc, tính vị gọt, bình Công hiệu: bổ trung ích khí, tư bổ gan thận, chữa tiêu chảy, chủ trị

tỳ vị hư yếu, ít ăn Thịt trĩ còn được dùng làm bài thuốc cho phụ nữ sau khi sinh:

băng huyết, thiếu máu, suy nhược sau sinh, sa tử cung, và dạ dày, dùng làm thức ăn tăng cường sức khỏe cho người già, hồi phục sức khỏe sau bệnh, dùng cho trẻ em suy dinh dưỡng Thường xuyên ăn thịt chim trĩ có tác dụng chống suy nhược thần kinh, giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch vành, bệnh tim phổi và có thể điều trị ngăn ngừa bệnh ung thư (theo Đại học Y của Trung Quốc).

Giá trị cảnh và quà biếu

Việc nuôi chim cảnh đối với loài trĩ này hiện đang là một nhu cầu chắc chắn không nhỏ Do tính chất quý hiếm và nhờ "ngoại hình" rất đẹp của chúng, nên hiện tại một phần nhỏ chim trĩ được nuôi làm cảnh trong các khu biệt thự cao cấp, các khách sạn, dùng làm trưng bày ở các triển lãm, hội nghị, còn phần lớn chim trĩ cung cấp cho các khu bảo tồn động vật hoang dã, vườn Quốc gia, khu du lịch sinh thái Chim trĩ có thể được dùng làm quà tặng, quà biếu cao cấp, sang trọng, lịch sự vào các dịp

lễ Tết, lễ hội, khánh thành, liên hoan… Dưới thời các triều vua Trung Quốc, chim Trĩ dùng làm lễ vật cống của các nước nhỏ tới các nước lớn Ở Mỹ, chim Trĩ được dùng làm một trong các món ăn sang trọng để thếp đãi các quan khách trong Nhà trắng.

Chọn con giống

Dựa vào đặc điểm cơ thể để phân biệt trống mái:

Giai đoạn ấu trĩ rất khó phân biệt, thường dựa vào cảm quan nghề nghiệp và biểu

hiện sai khác trong tập tính sinh hoạt và ngoại hình chim Có thể bằng mắt thường

so sánh được qua kích cỡ thân, chiều cao chân và lỗ huyệt (con trống thường lớn hơn).

Khi bước vào thời kỳ 2 – 3 tháng tuổi chim trống có biểu hiện chuyển dần màu

lông từ lâu nhạt sang màu đỏ pha, lúc này trọng lượng và chiều dài cơ thể lớn hơn chim mái rõ rệt Trên cổ chim trống hình thành tuyến lông màu đồng phía dưới là màu xanh lá cây hoặc màu tím sáng Kế tiếp xuất hiện 1 vòng lông cổ màu trắng (thường gọi là Trĩ Đỏ Khoang Cổ Trắng), lông đuôi có màu đỏ và màu hạt dẻ pha trộn với các vệt đen hoặc trắng nhạt Trên má hình thành hai mào đỏ và hai chỏm lông sừng màu xanh thẫm Chim Trống trưởng thành có thể nặng tới 1,5 – 2kg, lông đuôi có thể đạt 0,4 – 0,6m, tùy theo chế độ chăm sóc và mật độ nuôi thả.

Chim mái có kích thước nhỏ hơn chim trống Sau khi thay lông ở thời kỳ 3- 5

tháng tuổi chim mái sẽ ổn định ở bộ lông màu tối có những đốm đen,pha lẫn màu hạt dẻ Chim mái có đuôi ngắn hơn chim trống, trọng lượng bình quân của một chim mái trưởng thành khoảng 0,7 – 1,3kg/con.

Trong môi trường tự nhiên một chim trĩ đực thường quản lý và giao phối với rất nhiều chim mái Với bản tính rất hăng, một chim trĩ trống có thể đạp liên hồi nhiều

chim trĩ mái trong một thời gian ngắn Chúng tôi đã quan sát và ghi nhận lại có những thời điểm chỉ trong thời gian chưa đầy 5 phút một chim trĩ đực đã đạp liên hồi tới 4 lần/3 chim mái Với tốc độ và sự uy hiếp rất mạnh đối phương nên việc nuôi ghép 1 trĩ đực và 1 chim mái để sinh sản là điều tối kỵ Chim mái sẽ thường xuyên rơi vào trạng thái hoảng loạn, bị dập trứng, hoặc lồi Zoong (tuột hậu môn) đôi khi có vấn đề về tâm, sinh lý ảnh hưởng nghiêm trong đến thế hệ chim mới sinh

ra Tuy nhiên nuôi với tỷ lệ mái quá nhiều cũng không tốt cho chim trống và chất lượng phôi trứng Qua nghiên cứu thực nghiệm Vườn Chim Việt đã ổn định đàn

chim bố mẹ sinh sản theo tỷ lệ 1 trống + 3 mái.

Việc nuôi chim trĩ đỏ ở thời kỳ còn nhỏ thường gặp một số khó khăn nhất định liên quan đến chế độ dinh dưỡng, điều kiện môi trường đặc biệt là khâu vận chuyển Vì vậy những người mới nuôi hoặc chưa có kinh nghiệm nuôi trĩ đỏ nên hạn chế việc đầu tư mua con giống cỡ nhỏ Người mua nên chọn mua những cá thể chim ở thời

kỳ 3 – 5 tháng tuổi hoặc chim hậu bị.

Chọn chim trống có ngoại hình to, cao, đuôi dài, lông mượt, trường chim, dáng khỏe mạnh, lanh lợi Nếu ở thời kỳ trưởng thành chim trống luôn trong tư thế nghiêng mình sung trận.Chim mái: bầu chim, nở hậu, không dị hình, dị tật Nên mua chim ở những cơ sở gây nuôi uy tín và có nhiều năm kinh nghiệm để lựa được những cá thể chim khỏe mạnh, không bị đồng huyết, cũng như được tư vấn về kỹ thuật gây nuôi.

Một điểm đáng lưu ý: hiện nay chim trĩ đỏ vẫn nằm trong danh mục động vật hoang dã nên việc gây nuôi vẫn phải có khai báo với chi cục kiểm lâm sở tại Phần lớn các cở sở nhân giống tự phát trên cả nước hiện vẫn chưa được đăng ký gây nuôi Đây cũng là một vấn đề khó khăn trong công tác quản lý đối với các cơ quan hữu quan cũng như việc vận chuyển, buôn bán cho các hộ dân Bà con nên tìm đến các cơ sở gây nuôi được cấp phép để mua con giống với nguồn gốc hợp lệ Tránh mua trôi nổi trên thị trường sẽ gặp phải không ít khó khăn trong khâu vận chuyển cũng như công tác nhân giống và tiêu thụ sản phẩm về sau.

Kĩ thuật chăm sóc nuôi dưỡng chim trĩ đỏ

1 Yêu cầu chung về chuồng trại:

Vị trí chuồng nuôi phải chọn nơi cao ráo, thoáng mát, cách xa các trại nuôi gia súc, gia cầm khác nhằm hạn chế tối thiểu mức rủi ro do lây nhiễm chồng chéo.

Chuồng trại phải đảm bảo giữ ấm về mùa đông, mát về mùa hè Nền chuồng phải bằng phẳng, tiện cho công tác dọn vệ sinh, rải chất độn chuồng bằng phôi bào hoặc trấu có thể trộn với cát được phơi khô đã được phun khử trùng Mặt khác phải đảm bảo thực hiện được biện pháp an toàn sinh học

https://sites.google.com/site/nuoichimtri/

Lưu ý : Thường xuyên vệ sinh chuồng trại định kỳ 2- 3 lần/tuần Phun thuốc khử trùng định kỳ Thường xuyên kiểm tra để loại bỏ các vật sắc, nhọn, sợi nilong trong khu vực nuôi đề phòng chim ăn phải sẽ dẫn đến thủng diều, chết.

Trong thời gian qua trên các diễn đàn mạng và truyền hình có giới thiệu 1 số mô hình nuôi chim trĩ đạt hiệu quả cao, tuy nhiên cách thiết kế chuồng trại thường theo phương thức chia nhiều ô với kích thước rất nhỏ , mỗi ô chỉ nuôi từ 1 -4 cá thể (ghép bộ) Cách làm này tuy hạn chế được việc chim đánh , mổ nhau nhau nhưng lại tốn kém rất nhiều trong khâu thiết kế chuồng trại, máng ăn cũng như công chăm sóc , Mô hình ghép cặp chỉ thích nghi với điều kiện nuôi kiểng, hoặc diện tích đất nhỏ Tuỳ mục đích, quy mô sản xuất bà con có thể lựa chọn cách thiết kế chuồng trại sao cho phù hợp nhất với điều kiện sẵn có mà vẫn đảm bảo được yếu tố kỹ thuật trong việc quản lý và chăm sóc chim.

2 Chuẩn bị dụng cụ và chuồng nuôi

Trước khi đưa chim vào nuôi dù quy mô lớn hay nhỏ cần phải chuẩn bị mọi điều kiện vật chất kỹ thuật như: lồng úm, chụp sưởi, máng ăn, máng uống, chất độn chuồng, tiêu độc khử trùng và chọn người nuôi.

Mật độ nuôi và úm chim non trong chuồng nhỏ:

• Chim 0 – 30 ngày tuổi : 40 - 15 con /m 2 :

• 30 – 60 ngày tuổi : 12 – 6 con / m 2

• 60 – 90 ngày tuổi : 4 – 2 con /m 2

• Sau 90 ngày tuổi có thể đưa chim ra chuồng lớn với mật độ nuôi 1 – 2 con /m 2

Lồng úm nuôi giai đoạn 1 – 4 tuần tuổi:

Lồng úm và dụng cụ chăn nuôi phải được cọ rửa sạch sẽ, để trống chuồng trước khi đưa chim vào nuôi 15 – 20 ngày và phải được xử lý theo đúng quy định về vệ sinh phòng dịch, tường, nền được quét nước vôi đặc nồng độ 40% Sau đó để khô phun tiêu độc bằng xút 2% (NaOH) với liều 1 lít/m 2 hoặc bằng các loại thuốc sát trùng khác như Foocmol 3% phun 2 – 3 lần Trước khi thả chim Trĩ vào nuôi 1 – 2 ngày phun tẩy uế lại bằng Formalin 3% và đóng kín cửa Sau khi phun 5h mở cửa cho thông thoáng bay hết mùi thuốc sát trùng rồi mới thả chim Nếu như chuồng

trại xây mới thì có thể chỉ dùng thuốc sát trùng Virkon®S của hãng Bayer: pha

100g với 10 lít nước, phun 300ml/m 2 , phun toàn bộ trại bao gồm nền, tường, bồn

ăn uống, không khí, giày ủng Hầu hết các kiểu úm gia cầm đều phù hợp cho việc

úm chim trĩ.

Trong thời gian úm gột, để tập trung nguồn nhiệt và tránh gió lùa ta sử dụng lồng úm.

Kích thước lồng úm nuôi: Chiều cao (H) 40 – 50 cm; Chiều dài (L) 1,0 – 1,2 m;

Chiều rộng (W) 0,7 – 0,9 m Xung quanh được đóng bằng gỗ ép hoặc cót ép, phía trên làm bằng lưới ô nhỏ để tránh chim bay, cửa lồng có thể nằm ở phía trên tuỳ thuộc vào từng điều kiện cụ thể Lồng này dùng để úm chim non trong 28 – 30 ngày đầu, mỗi lồng như vậy có thể úm từ 50 – 80 chim.

http://vuonchimviet.com/wp-content/uploads/resized_24IMG_0029.jpg

Chuồng nuôi giai đoạn 5 – 12 tuần tuổi:

Giai đoạn này chim Trĩ được nuôi thả ra nền chuồng bê tông để rãi trấu hoặc phôi bào với độ dày 5 – 8 cm, có khu đổ cát để chim tắm cát Chim Trĩ được thả ra ngoài nhằm cho chim vận động, nhưng phải có lưới quây để cho chim khỏi bay đi Bên ngoài lớp lưới của sân chơi có thể phủ lên những cành cây giúp cho môi trường sống giống với các điều kiện tự nhiên Giai đoạn này một chim cần 0,5 m 2 tổng diện tích sàn bên trong chuồng nuôi, và 2 m 2 diện tích nền bên ngoài được dùng cho việc vận động Sau quá trình ấp, chim trĩ có thể được nuôi khép kín, nhưng cần thiết phải có nơi cư trú đầy đủ Sân chơi được rào kín bằng lưới để ngăn chim thoát ra ngoài.

Để ngăn chặn việc bay mất, kẹp lông cánh khi chúng 4 tuần tuổi hoặc cắt lông cánh ngay ban đầu Chim trĩ rất dễ kích thích và bay rất tốt, vì vậy chúng nên được nhốt trong chuồng nuôi hoặc các bãi rào được bao bọc cẩn thận Nếu chúng có thể thoát

ra ngoài sau khi sợ hãi, chúng có thể bay rất xa và mất.

Giai đoạn sau 12 tuần tuổi:

Ở giai đoạn này có thể đưa chim ra chuồng lớn với mật độ nuôi 1 – 2 con/m 2 Nên chia chuồng thành nhiều ô khác nhau để tiện cho công tác quản lý và theo dõi bệnh tật cũng như quá trình sinh trưởng và phát triển của chim Nếu tốn kém trong việc chia chuồng ra nhiều ô nhỏ thì có thể chọn phương án nuôi tập trung (quần thể) Tường vây có thể xây hoặc dùng lưới B40, lưới mắt cáo Trên nóc sử dụng các loại tấm lợp Bro - ximăng hoặc vật liệu rẻ tiền sẵn có tại địa phương, miễn sao đảm bảo chim không thoát ra ngoài.

Nền chuồng được dải một phần hoặc toàn bộ cát, sử dụng loại cát vàng, để chim tắm cát và làm ổ đẻ Phần còn lại có thể sự dụng bằng nền bê tông, hoặc trồng cỏ trong khoảng sân chơi.

Mái che có thể lợp toàn phần hoặc bán phần miễn sao đảm bảo thoáng về mùa hè,

ấm về mùa đông Với các địa phương khu vực phía bắc thường có rét đậm rét hại vào mùa đông, hoặc sương muối, nên che chắn cẩn thận toàn bộ chuồng nuôi bằng vải bạt và thắp điện sưởi để tránh rét cho chim Với các tỉnh khu vực phía Nam và Tây Nguyên khí hậu nóng ẩm quanh năm hạn chế phải che phủ chuồng trại hơn, tuy nhiên nên lưu ý đến các đợt mưa tạt, gió lùa vì đây là những thời điểm chim rễ mắc các bệnh về hô hấp, tiêu chảy, cầu trùng, tụ huyết trùng, thương hàn,

Lưu ý: Thường xuyên vệ sinh chuồng trại định kỳ 2-3 lần/tuần Phun thuốc khử

trùng Virkon S định kỳ 1 lần/tuần, tăng cường khi có dịch hoặc khí hậu ẩm ướt

Thường xuyên kiểm tra để loại bỏ các vật sắc, nhọn, sợi nilon trong khu vực nuôi đề phòng chim ăn phải sẽ dẫn đến thủng diều, chết.

Làm chuồng cho chim lớn:

Nên chia chuồng thành nhiều ô khác nhau để tiện cho công tác quản lý và theo dõi bệnh tật cũng như quá trình sinh trưởng và phát triển của chim :

Nếu làm chuồng mới để nuôi chim sinh sản có thể thiết kế theo kích thước khung cơ bản sau:

Chuồng nuôi chim hậu bị

http://vuonchimviet.com/ky-thuat-lam-chuong-trai-cho-chim-tri/

Cao (H) 2,5 – 2,8 m, Dài (L) 6 m,

Rộng ngang (W): 3,5 m Với diện

tích ô chuồng này có thể nuôi được

20 -25 cá thể chim bố mẹ sinh sản,

hoặc 30 - 40 cá thể chim hậu bị.

Chuồng nuôi chim sinh sản

http://vuonchimviet.com/chim-tri-do/

3.3 Chăm sóc chim qua các thời kỳ sinh trưởng

3.3.1 Nuôi chim con (giai đoạn từ 1- 3 tháng tuổi)

Chim được nuôi trong lồng nhỏ bằng lưới mắt cáo, Sử dụng bóng điện hoặc đèn sưởi đám bảo nhiệt độ 25 - 27 độ C Không nuôi chim con tại nơi có gió lùa, mưa tạt, che đậy cẩn thận để đảm bảo an toàn cho chim khỏi các vật nuôi khác tấn công: Chó, mèo, chuột Khu vực nuôi thường xuyên được khử trùng định kỳ tối thiểu 15-

20 ngày/lần.

Thức ăn: sử dụng loại cám viên dùng cho gà con, sử dụng loại máng ăn, uống tự

chế hoặc máng dùng cho gà miễn sao đảm bảo vệ sinh Nên cho lượng cám và nước vừa đủ, khi chim ăn hết nhấc máng ra vệ sinh và thay nước mới, tránh để nước lưu

lại sang ngày thứ 2 Với chim nhỏ sức đề kháng yếu ta sử dụng loại nước cất hoặc nước đun sôi để nguội cho chim uống.

3.3.2 Nuôi chim trưởng thành

Chim được nuôi trong lồng lớn sử dụng thức ăn dành cho gia cầm trưởng thành, gia cầm sinh sản (cám gà đẻ) kết hợp với thóc Tỉ lệ pha tuỳ theo thời kỳ sinh trưởng của chim: có thể dùng tới 60% thóc trong khẩu phần thức ăn Ngoài ra kết hợp cho ăn thêm các loại rau xanh: rau muống, rau lang, thân cây chuối thái nhỏ Hạn chế cho các loại thức ăn lạ: tôm, cua, cá có thể dẫn đến tình trạng chim bị tiêu chảy.

Trong quá trình nuôi đàn thường xảy ra hiện tượng chim cắn, mổ nhau: Vị trí mổ thường tập chung vào mắt, đỉnh đầu hoặc lỗ huyệt Để hạn chế việc này ta có thể sử dụng 1 số phương thức sau:

• Tách riêng cá thể chim bị đánh, hoặc chim đánh ra khỏi chuồng nuôi từ 3- 5 ngày Sau đó thả lại bình thường.

• Cho ăn bổ sung thêm 1 số khoáng chất: Ca, Zn Có thể sử dụng loại thuốc chống cắn,mổ bán tại các tiệm thú y để pha vào thức ăn cho chim.

• Cắt hoặc mài bớt phần mỏ dưới của chim (đây là liệu pháp bắt buộc trong quy trình nuôi công nghiệp theo quy mô lớn) Việc cắt hoặc mài mỏ dưới của chim không làm ảnh hưởng đến ngoại hình(vì phần mỏ dưới bị che khuất) Không ảnh hưởng đến quá trình sinh sản của chim trống Vì thực chất chim trĩ đạp mái thời gian diễn ra rất nhanh (từ 15 - 30 giây) không nhất thiết cần sự hỗ trợ của bộ mỏ, nếu có chỉ cần mỏ trên là đủ Ngoài ra việc cắt, mài

mỏ còn loại bỏ được nguyên nhân ăn trứng của chim Đây là lý do một số người đã nuôi chim trĩ trong thời gian dài vẫn không thấy chim sinh sản Khi đưa vào môi trường nuôi nhân tạo thì ngoại hình, trọng lượng của chim do người nuôi quyết định.

Ví dụ: Nếu sử dụng 100% cám tổng hợp làm khẩu phần ăn, chim trĩ sẽ rất nhanh lớn và có thể đạt trọng lượng >2kg /con Tuy nhiên chất lượng thịt thương phẩm sẽ giảm vì mất dần tính hoang dã của chim, đồng thời sức đề kháng của chim cũng kém đi Với chim mái có thể dẫn đến hiện tượng béo lú mà không sinh sản được.

Để khẳng định được nguồn gốc chim cũng như chất lượng con giống bà con nên đến trực tiếp các trang trại gây nuôi có uy tín, được cấp phép của chi cục kiểm lâm

sở tại Tránh mua tại các tiệm chim hoặc thương lái vì chim mới bị nhập về thường

bị nhốt trong môi trường chật, không được chăm sóc có thể mang sẵn mầm bệnh.

+ Máng ăn:

Giai đoạn 1 – 4 tuần tuổi: 4 tuần đầu có thể dùng máng nhựa, mẹt tre, máng tôn hình chữ nhật hoặc máng tròn, tuỳ theo kích thước của lồng úm.

Giai đoạn 5 – 9 tuần tuổi: từ tuần tuổi thứ 5 trở đi dùng máng ăn có kích thước to hơn (có thể là máng dài hoặc máng tròn) Máng dài có thiết diện hình thang, đáy nhỏ từ 5 – 8 cm, miệng rộng 7 – 13 cm, chiều dài của máng 1 – 1,5 mét; cao 4 – 8 cm

có đế vững chắc tránh rơi vãi thức ăn Máng tròn có thể bằng nhựa hoặc bằng tôn làm theo kiểu máng P50 Hunggari nâng dần độ cao của máng theo tuổi của chim.

+ Máng uống:

Có nhiều loại song tuỳ thuộc điều kiện từng nơi, từng vùng mà áp dụng cho phù hợp và kinh tế Thông thường dùng máng tròn (gallon) gồm phần đáy và thân nắp vào nhau làm bằng nhựa, thể tích máng uống tuỳ theo tuổi: Chim non dùng gallon

1 – 2 lít, chim dò hậu bị và sinh sản dùng gallon 4 –8 lít Máng uống dài có độ dài tương đương máng ăn nhưng thiết diện nhỏ hơn.

+ Chụp sưởi: Chim non sau khi nở ra chưa có khả năng điều tiết thân nhiệt do đó

phải có hệ thống chụp sưởi để cung cấp nhiệt độ cho chim đến khi chúng có khả năng điều tiết được thân nhiệt phù hợp với nhiệt độ môi trường, bóng điện hoặc đèn hồng ngoại tuỳ theo số lượng chim con 01 ngày tuổi mà bố trí hệ thống sưởi cho hợp lý và hiệu quả kinh tế.

+ Chất độn chuồng: Yêu cầu chất độn chuồng phải có khả năng hút ẩm, có thể

dùng phôi bào, trấu, rơm rạ băm nhỏ Lưu ý chất độn phải được phơi khô không có mùi mốc, phun sát trùng bằng Foocmol 2% hoặc Virkon®S Cần có cát, sỏi bổ sung trong nền chuồng để có thể tắm hoặc ăn.

3.5 Nhiệt độ, ẩm độ và thông thoáng

Hai tuần đầu tiên chim không tự điều chỉnh thân nhiệt một cách hoàn hảo, do đó các bệnh về đường hô hấp, tiêu hoá dễ phát sinh khi ẩm độ môi trường lên cao sẽ ảnh hưởng rất lớn đến tỷ lệ nuôi sống và khả năng sinh trưởng của chim Thời điểm khi chim xuống chuồng nên để nhiệt ở 35 0 C, sau nhiệt độ được giảm dần xuống 30 0 C khi chim được 3 tuần tuổi Từ tuần tuổi thứ 2 cần chú ý đến tốc độ mọc lông ở chim để điều chỉnh nhiệt độ cho thích hợp Trong quá trình nuôi phải quan sát phản ứng của chim đối với nhiệt độ: Nếu thấy chim tập trung gần nguồn nhiệt, chen lấn chồng đống lên nhau là chuồng nuôi không đủ nhiệt, chim bị lạnh Nếu chim tản ra xa nguồn nhiệt, nháo nhác, kêu, khát nước, há mỏ để thở là bị quá nóng cần phải điều chỉnh giảm nhiệt độ Nếu chim tụm lại một phía là bị gió lùa rất nguy hiểm, cần che kín hướng gió thổi.Khi đủ nhiệt, chim vận động ăn uống bình thường, ngủ, nghỉ tản đều lồng úm.