ĐỀ THI THPTQG SỐ 10 2016 MÔN NGỮ VĂN

TR NGă HăS ăPH MăHÀăN I THI TH THTQG L N 1

TR NGăTHPTăCHUYÊNăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăă N Mă2015 – 2016

MÔNăNG V Nă

Th iăgian:ă180ăphút

Ph năI:ă c hi u (3,0ăđi m)

căđo năth ăd iăđâyăr i tr l iăcácăcâuăh i t câuă1ăđ năcâuă4:

“Ch a ch vi t đã v n tròn ti ng nói

V ng tr ng cao đêm cá l n sao m

Ôi ti ng Vi t nh đ t cày, nh l a Óng tre ngà và m m m i nh t

Ti ng tha thi t, nói th ng nghe nh hát

K m i đi u b ng ríu rít âm thanh

Nh gió n c không th nào n m b t

D u huy n tr m, d u ngã chênh vênh.”

(Trích Ti ng Vi t - L u Quang V ) Câu 1 N i dung c a đo n th trên là gì?

Câu 2 Phân tích giá tr c a t láy trong câu th "K m i đi u b ng ríu rít âm thanh?"

Câu 3 Phân tích bi n pháp tu t đ c s d ng trong câu th :

"Ôi ti ng Vi t nh đ t cày, nh l a

Óng tre ngà và m m m i nh t "

Câu 4 Hãy ch ra ng n g n thái đ c a tác gi đ c g i g m trong nh ng v n

th trên

căv năb năd iăđâyăr i tr lòiăcácăcâuăh i t câuă5ăđ năcâuă6:

“Cái gì đã t o Nguyên H ng m t ch ngh a l c quan v ng kh e đ n nh th ?

ó là lý t ng cách m ng mà nhà v n đã ti p thu đ c ngay t th i k M t tr n dân ch ông D ng, nh t là t kho ng t 1938-1939 tr đi là b n tính yêu đ i, yêu s ng c a nhân dân lao đ ng đã th m vào máu th t, tâm h n ông

ó là s c m nh tinh th n c a m t con ng i bao gi c ng s ng h t mình v i

cu c s ng, v i m i ng i, m i vi c xung quanh Th i đ th , l nh nh t, hoài nghi là cái gì h t s c xa l đ i v i Nguyên H ng” (Trích Th ng ti c nhà

v n Nguyên H ng- Nguy n ng M nh)

Câu 5 V n b n trên s d ng ph ng th c bi u đ t chính là gì? Nêu ch đ v n

b n

Câu 6 o n v n trên s d ng phép liên k t chính là gì?

Ph n II: (7 ,0ăđi m)

Câuă1: (3ăđi m)

Khi nh n đ c câu h i quen thu c “T i sao b n x ng đáng tr thành tân Hoa

h u Th gi i 2015?”, ng i đ p Indonesia đã t tin tr l i r ng: “Vì chúng ta sinh ra không ph i đ t n t i, mà đ t o nên s khác bi t” (Theo ngu n

Vietnamnet.vn)

Hãy vi t m t bài v n ng n trình bày suy ngh c a anh/ch v câu nói trên

Câuă2: (4ăđi m)

Phân tích đo n th và ch ra b n s c dân t c trong nh ng v n th d i đây c a nhà th T H u:

“- Mình v mình có nh ta

M i l m n m y thi t tha m n n ng Mình v mình có nh không Nhìn cây nh núi, nhìn sông nh ngu n ?

- Ti ng ai tha thiêt bên c n

Bâng khuâng trong d , b n ch n b c đi

Áo chàm đ a bu i phân li

C m tay nhau bi t nói gì hôm nay ”

(Vi t B c- SGK Ng v n 12, T p m t, NXB Giáo d c)

- H T -

H NG D NăLÀMăBÀI

Câu Ý N i dung

1 N i dung chính c a đo n th : Ca ng i v đ p c a ti ng Vi t, bày

t ni m t hào v ti ng nói c a dân t c

2 Câu th "K m i đi u b ng ríu rít âm thanh" s d ng t láy “ríu rít” có giá tr bi u đ t cao Câu th g i ra âm s c phong phú c a

ti ng Vi t v i nh ng thanh đi u phong phú, nh ng t t ng thanh

có s c g i t s ng đ ng

3 "Ôi ti ng Vi t nh đ t cày, nh l a

Óng tre ngà và m m m i nh t "

Trong câu th trên, L u Quang V s d ng liên ti p bi n pháp so sánh đ ca ng i ti ng Vi t m c m c, g n g i (nh đ t cày), nh ng

l i m t mà, tinh t , uy n chuy n và vô cùng quý giá

4 Qua đo n th trên, nhà th đã g i g m tình yêu và ni m t hào c a mình v ti ng nói c a dân t c

5 Ph ng th c bi u đ t chính c a đo n v n là ngh lu n Ch đ : lí

gi i v màu s c l c quan trong v n ch ng Nguyên H ng

6 Phép liên k t chính trong đo n v n là phép l p ( ó là)

II Làmăv n:

1 “Vìăchúngătaăsinhăraăkhôngăph iăđ t n t i,ămàăđ t oănênăs

kh ácăbi t”

1.1 Gi iăthích:

- Tr c câu h i :“T i sao b n x ng đáng tr thành tân Hoa h u

Th gi i 2015?”, nhi u ng i s th ng có câu tr l i quen thu c, sáo mòn Hoa h u Indonesia đã có m t câu tr l i b t ng , thông minh và sâu s c

- Câu tr l i có hai v

+ V th nh t là m t l i ph đ nh: “Chúng ta sinh ra không ph i dê

t n t i” Khái ni m “t n t i” ch s hi n h u c a s v t, con ng i

Nó nghiêng v ph n “con” trong con ng i, mang tính b n n ng, không c n ý th c, rèn gi a, ph n đ u

+ Trong khi đó, v th hai c a câu nói là m t l i kh ng đ nh: “đ

t o nên s khác bi t” “S khác bi t” là m t yêu c u cao v nét riêng c a con ng i đ t o nên cá tính, nhân cách y là ý th c

v ph n “ng i”, h n th n a là ý th c sâu s c v cá nhân con

ng i Hoa h u là cá nhân nh ng c ng đ i di n cho dân t c, “s khác bi t” mà cô nói là v đ p hoàn h o, riêng bi t và c ng là b n sác c a dân t c mà cô đ i di n

=> Nh v y, câu nói c a hoa h u Indonesia kh ng đ nh b n thân

cô x ng đáng v i ngôi v vì đã là “s khác bi t” tích c c

1.2 Phânătích,ăbànălu n:

- ây là m t câu nói hay, sâu s c, không ch th hi n tài ng đ i

mà còn có t m nhìn tri t h c

- B n thân m i ng i khi sinh ra đã là m t cá th đ c đáo, không

l p l i:

Ch ng có ai t nh t mãi trên đ i

M i s ph n ch a m t ph n l ch s [Eptusenko]

Tuy nhiên đó ch là s bi t t nhiên, có tính b n n ng

- Khi có ý th c s ng đ t o nên s khác bi t, ng i ta s đòi h i cao h n mình Mu n tr nên khác bi t theo ngh a tích c c, c n

đ l i d u n b ng tài n ng/ kh n ng, nhi t huy t, trách nhi m, ý

th c mu n c ng hi n cho đ i Khi đó, dù b n là ai b n c ng có th đóng góp cho cu c s ng và t o nên s khác bi t Khi đó, b n s

v a khiêm nh ng, bi t gi i h n, v a t tin b c qua gi i h n c a

b n thân mình

- S khác bi t th hi n trong c m xúc, t duy, quan ni m, l i nói, hành đ ng; trong nh ng bi u hi n hàng ngày và khi đ i m t v i

nh ng th thách, khó kh n trong cu c s ng Ban đ u có th là b n tính tr i cho nh ng sau đó, ng i ta ph i có ý th c rèn gi a b n thân đ hoàn thi n, kh ng đ nh mình

- Không ít ng i, th c t ch "t n t i" mà không đ c "s ng" ó

là khi h s ng m t cách m nh t, l i, thi u sinh khí H th

đ ng, hèn nhát, luôn c khuôn mình theo nh ng khuôn m u chung,

vì th không ai nh n ra b n s c c a h

- C n phân bi t "khác bi t" v i d bi t, l p d Ng i l p d là k khác ng i nh ng ch a có đ c nh n th c, ng x có t m hi u

bi t nên d thành l c lõng, khác th ng "S khác bi t" v n c n có

"m u s chung", có s "bình th ng"

1.3 Bàiăh c nh n th căvàăhànhăđ ng:

- Nh n th c: Ph i "s ng" ch không ph i "t n t i" S ng ph i t o nên s khác bi t tích c c, đ kh ng đ nh mình và c ng hi n cho xã

h i

- Hành đ ng: Rèn luy n, tu d ng, t g t gi a mình đ ngày càng hoàn thi n h n c v tài và đ c

2 Phânătíchăđo năth ăvàăch ra b n s cădânăt c trong nh ng v n

th ăd iăđâyăc aănhàăth ăT H u:

2.1 Gi i thi u chung:

- T H u là nhà th l n c a dân t c, th ông luôn theo sát nh ng

ch ng đ ng l ch s cách m ng dân t c Dù vi t v đ tài gì thì

đ u mang đ m tính dân t c c trong n i dung l n hình th c Bài

th “Vi t B c” là m t thành công đ c bi t trong đ i th T H u Bài th vi t v cu c chia tay l n - cu c chia tay l ch s gi a ng i

v xuôi v i Vi t B c vào tháng 10 n m 1954

- o n th trên n m ph n m đ u c a tác ph m, là l i đ i đáp

c a k , ng i đi, b c l tình c m l u luy n, bâng khuâng trong

gi phút chia tay o n th mang đ m tính dân t c

2.2 Phânătíchăđo năth :

a Kh 1: L iăng i l i:

- Ng i l i - ng i ti n đ a c t ti ng nói tr c, b c l tình c m

l u luy n, không mu n xa r i

- i p t "nh " luy n láy trong c u trúc câu h i tu t đ ng d ng, tràn đ y th ng nh

- Cách x ng hô "mình - ta" m c m c, thân g n g i liên t ng ca dao: "Mình v ta ch ng cho v - Ta n m v t áo, ta đ bài th "

- Ng i Vi t B c h i, g i ra nh ng k ni m:

+ "15 n m" là chi ti t th c ch đ dài th i gian t n m 1940 th i kháng Nh t và ti p theo là phong trào Vi t Minh, "thi t tha m n

n ng" b i đã cùng nhau chia ng t s bùi su t "15 n m n m y" + "Nhìn cây nh núi, nhìn sông nh ngu n?": Tái hi n không gian

Vi t B c - n i đã nuôi gi u cán b mi n xuôi thu kháng chi n gian khó Câu h i ch t ch a tình c m l u luy n, bao hàm l i d n

dò kín đáo: đ ng quên c i ngu n Vi t B c - c i ngu n cách m ng

b Kh 2: - L iăng i v xuôi:

- "Ti ng ai" - ch ti ng hát c a ng i l i

- T láy “tha thi t” là s luy n láy l i l i m h i c a ng i Vi t

B c di n t s đ ng đi u nh nhung, l u luy n Các t láy liên

ti p "Bâng khuâng, b n ch n" giàu giá tr g i c m, di n t tr ng thái tâm lí tình c m h t h ng, b n r n, luy n ti c, v ng v n, nh

th ng đan xen cùng m t lúc

- Hình nh "Áo chàm đ a bu i phân li" là m t n d ngh thu t

đ c s c Hai ch “phân li” đã c đi n hóa cu c chia tay này, làm cho th i kh c tháng 10/ 1954 (các c quan Trung ng c a ng

và Chính ph r i chi n khu Vi t B c v l i Th đô) v n đ y màu

s c chính tr tr thành chuy n muôn đ i c a thi ca

- Câu th "C m tay nhau bi t nói gì hôm nay " đ y tính ch t bi u

c m Nh p ng t phá cách 3/3/2 (thông th ng th l c bát s d ng

nh p ch n đ t o nên s nh p nhàng, hài hòa) không ch t ng tính

nh c mà còn góp ph n th hi n s ng p ng ng, ngh n ngào trong giây phút chia tay

- Ba d u ch m l ng đ t cu i câu là m t d u l ng trên khuôn nh c

đ tình c m ngân dài, sâu l ng

2.3 B n s cădânăt cătrongăđo năth ătrên:

Tính dân t c th m đ m trong đo n th trên nói riêng và trong th

T H u nói chung Nó tr thành đ c tr ng phong cách ngh thu t

th T H u

Tính dân t c th hi n c 2 ph ng di n n i dung và hình th c

c a đo n trích:

* N i dung:

- C nh s c thiên nhiên, không gian quen thu c: sông, núi, ngu n

- Th hi n đ c v đ p c a tính cách dân t c: giàu yêu th ng, l i

s ng ngh a tình, th y chung, son s t

* Ngh thu t:

- tài: chia ly -> quen thu c

- Th th l c bát truy n th ng, l i đ i đáp, x ng hô mình - ta quen thu c, mang đ m màu s c ca dao

- Cách nói giàu hình nh, gi ng đi u ng t ngào, giàu nh c tính, mang ch t li u dân gian

2.3 ánhăgiá:

- Qua đo n th , ta th u hi u và trân tr ng ngh a tình cách m ng

c a nh ng con ng i Vi t B c và nh ng ng i cán b Cách m ng

mi n xuôi ó chính là ngu n s c m nh đ c bi t giúp Cách m ng

c a ta giành th ng l i dù ph i tr i qua muôn vàn gian khó

- Th T H u đ m đà tính dân t c