Tác động của Asen Đến Sức khỏe con người

 Asen là một nguyên tố có trong nước, trong không khí, đất, thực phẩm và xâm nhập vào cơ thể con người,  Nguyên nhân chủ yếu khiến nước ngầm ở nhiều vùng thuộc nước ta nhiễm asen là do

ASEN VÀ TÁC ĐỘNG CỦA

NÓ ĐẾN CON NGƯỜI

Sinh viên: Tạ Thị Mùa

Lớp 39: BQCBNSKhoa Nông Học

Nội Dung Chính

1. Đặc điểm của kim loại nặng Asen

2. Tính chất lý hóa học của Asen

3. Một số hợp chất của Asen

4. Tiêu chuẩn về Asen

5. Ảnh hưởng của Asen đối với sức khỏe con

người

Đặc điểm của kim loại nặng Asen

 Trong tự nhiên asen có trong

nhiều loại khoáng vật như

Realgar As4S4, Orpoment

As2S3, Arsenolite As2O3,

Arsenopyrite FeAsS (tới 368

dạng)

 Trong nước asen thường ở

dạng arsenic hoặc arsenate

(AsO33-, AsO43-)

 Các hợp chất Asen methyl

có trong môi trường do

chuyển hóa sinh học

 Thông tin về asen:

 Tên quốc tế: arsenic

 Asen là một nguyên tố có trong nước, trong không

khí, đất, thực phẩm và xâm nhập vào cơ thể con

người,

 Nguyên nhân chủ yếu khiến nước ngầm ở nhiều vùng thuộc nước ta nhiễm asen là do cấu tạo địa chất

 Trong công nghiệp, Asen có trong nghành luyện kim,

xử lý quặng, sản xuất thuốc bảo vệ thực vật, thuộc da Asen thường có mặt trong thuốc trừ sâu, diệt nấm,

diệt cỏ dại…

 Asen hóa trị III (As2O3) Ôxit này màu trắng, dạng bột, tan được trong nước, rất độc

 Được phân định ở vị trí 33

trong HTTH:

[Ar].3d10.4s2.4p3, Nó được xem như một dạng phi kim, hay được gọi: á kim Nó mang nhiều độc tính tương tự một

số kim loại nặng như chì và thủy ngân

 Khối lượng phân tử 74.9216 g/mol, không hòa tan trong

nước

Tính chất hóa học

 Asen (As) tồn tại dưới dạng các hợp chất

(Chính các hợp chất của asen mới là những

độc chất cực mạnh ).

 Trong nước Asen tồn tại ở 2 dạng hoá trị: hợp chất Asen hóa trị III và V.(Hợp chất Asen hóa trị III có độc tính cao hơn dạng hóa trị V.)

 Môi trường ôxy hóa là điều kiện thuận lợi để cho nhiều hợp chất hóa trị V chuyển sang dạng Asen hóa trị III.

 Asen có khả năng kết tủa

cùng các ion sắt

 Trong môi trường khí hậu

khô: hợp chất Asen thường

tồn tại ở dạng ít linh động

 Trong điều kiện ẩm ướt :các

hợp chất Asen sulfua dễ bị

hòa tan, rửa trôi hoặc hoà

tan để thâm nhập vào đất,

vào nước và không khí

Cấu trúc tương tác của Asen

Cấu trúc của Arsenic không tuơng tác

 As tham gia phản ứng với Oxy trở thành dạng As2O3 rồi sau đó là As2O5 Nếu trong môi trường yếm khí thì As(V) sẽ bị khử về trạng thái As(III)

4As + 3O2 = 2As2O3

As2O3 + O2 = As2O5 4As(s) + 5O2(g) → As4O10(s) 4As(s) + 3O2(g) → As4O6(s)

 As tham gia phản ứng với tấc cả các halogen trong

môi trường acid

2As + 3CL2 = 2AsCL3

AsCL3 + Cl2 = AsCL5

2As +3F2 = 2AsF3

2As(s) + 5F2(g) → 2 AsF5(g)

2As(s) + 3Br2(g) → 2AsBr3(s)

[vàng phale]

Tiêu chuẩn về asen

 Asen là một khoáng chất cần thiết cho cơ thể nhưng phải ở một mức độ nhất định

 Bộ Y tế nước ta đã quy định giới hạn hàm lượng Asen trong nước ăn uống, sinh hoạt là

0,01mg/l

 Tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) là 10 ppb

Trong cơ thể và thực phẩm

 Hoa quả được có tối đa 1,4ppm As

- Thiếc dùng để làm hộp đựng thực phẩm chỉ được có tối đa 0,001ppm As Đồ nhôm đựng thực phẩm chỉ được có tối đa dưới 0,0016ppm As

Liều lượng tối đa asen (As) có thể chấp nhận được hàng ngày cho người là 0,05mg/kg thể trọng

Liều ngộ độc cấp tính (người lớn)

là 60 mg/kg thể trọng; liều gây tử

vong là 70 - 80 mg/kg thể trọng

 Asen có thể gây bệnh cấp tính hay mãn tính, tuy

nhiên dưới góc độ Asen

trong nước uống thường chỉ có các bệnh mãn tính (do dùng nước uống chứa nồng độ Asen quá từ năm lần mức cho phép sẽ gây ra các bệnh ung thư, bao gồm ung thư da, ung thư bàng quang, thận, phổi, gan, các bệnh tiểu đường) do Asen gây ra

 Trong nước uống, Asen

không trông thấy được,

không mùi vị, nên không thể phát hiện Sự phát hiện người nhiễm Asen rất khó

do những triệu chứng của bệnh phải từ 5 đến 15 năm sau mới xuất hiện Bởi vậy, các nhà hóa học còn gọi

Asen là “sát thủ vô hình”

Và một điều đáng lưu ý là Asen độc gấp 4 lần so với thủy ngân

 Ngộ độc Asen là các bệnh kinh niên do sử dụng

nước uống có chứa Asen ở nồng độ cao trong một khoảng thời gian dài Các hiệu ứng bao gồm sự thay đổi màu da, sự hình thành của các vết cứng trên da, ung thư da, ung thư phổi, ung thư thận và bàng

quang cũng như có thể dẫn tới hoại tử

 Asen là một chất rất độc Có thể chết ngay nếu uống một lượng bằng nửa hạt ngô (bắp)

 Nếu bị ngộ độc cấp tính bởi Asen sẽ có biểu hiện:

khát nước dữ dội, đau bụng, nôn mửa, tiêu chảy,

mạch đập yếu, mặt nhợt nhạt rồi thâm tím, bí tiểu và

tử vong nhanh

 Người uống nước ô nhiễm Asen lâu ngày sẽ có các

đốm sẫm màu trên thân thể hay đầu các chi, niêm mạc lưỡi hoặc sừng hoá da, gây sạm và mất sắc tố, bệnh Bowen (biểu hiện đầu tiên là một phần cơ thể đỏ ửng, sau đó bị chảy nước và lở loét)

 Bệnh sừng hoá da thường xuất hiện ở tay,

chân, lòng bàn tay, gan bàn chân - phần cơ thể

cọ xát nhiều hoặc tiếp xúc ánh sáng nhiều lâu ngày sẽ tạo thành các đinh cứng màu trắng gây đau đớn

 Bệnh đen và rụng móng chân có thể dẫn đến hoại tử, rụng dần từng đốt ngón chân

 Ảnh hưởng độc hại đáng lo ngại nhất của asen tới sức khoẻ là khả năng gây đột biến gen, ung thư, thiếu máu, các bệnh tim mạch

 Ô nhiễm asen ở Việt Nam đang đứng trước tình trạng báo động nhưng dường như

người dân, các cơ quan chức năng chưa

thực sự quan tâm đúng mức đến vấn đề này.

 Bình lọc nước loại bỏ asen là sản phẩm mới vừa xuất hiện tại Việt Nam cho phép loại bỏ độc tố

asen xuống dưới ngưỡng tiêu chuẩn cho phép của Tổ chức Y tế thế giới

Bình lọc nước Asen và bộ kiểm tra nhanh Asen trong nước

-Theo Cục Y tế dự phòng, asen thâm nhập vào cơ thể chủ yếu qua thực phẩm, nước uống và không khí Trong nước uống, asen không trông thấy được, không mùi vị,

do đó nếu không có phương tiện thử, không thể biết

Việc phát hiện người nhiễm asen rất khó do những triệu chứng của bệnh phải từ 5 - 15 năm sau mới xuất hiện

Làm thế nào để phát hiện và loại bỏ asen trong nước?

 Công ty TNHH Công Nghệ HCTH của

Thụy Sĩ hoạt động tại Việt Nam chuyên về công nghệ cao trong xử lý nước Tháng

8/2008 HCTH đã tung ra thị trường 2 sản phẩm phục vụ cho phát hiện và loại bỏ

asen trong nước Đây chính là thuốc đặc trị loại bỏ asen trong nước cho các hộ gia đình.

 Đây là sản phẩm mang tính ứng dụng rất cao và cần thiết cho cuộc sống của người dân ở những khu vực có nồng độ nhiễm

asen nặng Giá của nó khoảng 40 000/bộ.

Sản phẩm 2

 Khi dùng sản phẩm ArsenCHECK để kiểm tra, nếu phát hiện trong nước đang sử dụng của gia đình có asen có thể dùng sản phẩm bình lọc

nước AsenFREE để loại bỏ asen Loại bình lọc này cho phép loại bỏ asen ngay cả khi nồng độ cao gấp 30 lần tiêu chuẩn cho phép (trên 300 ppb)

 Sản phẩm này còn cho phép loại bỏ cả độc tố mangan và các chất độc hại khác Với công

dụng này thì ArsenFREE sẽ giúp người dùng

phòng ngừa các bệnh do nhiễm độc asen gây

ra, giữ lại các khoáng chất có lợi cho sức khỏe

Kĩ thuật định lượng Asen trong thực

Với bộ dụng Khí AsH 3 theo hơi nước bay lên ngay lớp cát tẩm Chì axetat, hơi nước được giữ lại và chỉ còn khí cụ Gutzeit, H2 được sinh ra từ Kẽm do tác dụng với axit HCl hay H2SO4 AsH 3 đi qua giấy tẩm HgBr 2 tạo thành các phức chất Arsen Thủy ngân có màu từ vàng đến cam tùy theo hàm lượng Arsen.

 2 Đối tượng áp dụng

 - Ngũ cốc và các sản phẩm của ngũ cốc

- Sữa và các sản phẩm của sữa

- Đồ hộp các loại : thịt, cá, rau, quả

- Gia vị và hương liệu

- Nước giải khát

- Bánh kẹo các loại

- Nước chấm (nước mắm, magi, xì dầu )

3 Dụng cụ, thuốc thử và hóa chất

3.1 Thiết bị và dụng cụ

-Bình định mức 10, 20, 50, 1000 ml -Pipet bầu 1, 2, 5 ,10, 20 ml

-Bình Kenđan 500 ml -Bếp điện

-Phễu lọc -Giấy lọc -Đũa thủy tinh -Kẹp dụng cụ

- Bình tam giác có nút mài 100 ml

-Nút cao su gắn vừa khít vào cổ bình tam giác

và có khoan lỗ ở giữa

-Cột thủy tinh gắn vừa vào nút cao su, cột dài 10cm, đường kính trong của cột 10mm, bên trong cột nhồi bông thủy tinh cao 1,5cm Kế tiếp là cát có tẩm 3,5g Chì axetat Kế tiếp là bông thủy tinh có tẩm Chì axetat cao 1,5 cm -Nút cao su có khoan lỗ gắn vừa khít vào đầu cột thủy tinh

-Giấy cát tẩm Thủy ngân Bromua gắn vào lỗ khoan của nút cao su có chiều cao 10 cm,

đường kính 1,5 mm

 Bộ dụng cụ phát hiện Arsen như hình vẽ :

Bộ dụng cụ phát hiện Arsen như hình vẽ :

Chú ý

 Dụng cụ thí nghiệm phải đảm bảo sạch

trước khi xử lí mẫu, dụng cụ thủy tinh phải được tráng HCl loãng 10%, sau đó để khô

9 Kẽm hạt (không có Arsen) có kích thước 20 - 30 mesh

10 Arsen oxit As2O3

11 Cát

12 Giấy cát

3.3 Chuẩn bị hóa chất, thuốc thử và chất chuẩn

 - Axit HCl (1:1) : Lấy 50 ml HCl đậm đặc cho từ từ vào

khô, có thể để dùng trong 1 tuần

- Thủy ngân Bromua : Hòa tan 3 - 6g HgBr 2 trong 100

ml rượu etylic 95% hay rượu isopropylic

 - Giấy cát tẩm Thủy ngân Bromua : Cho giấy vào dung dịch Thủy ngân Bromua

ít nhất 1 tiếng, vớt ra, để khô ở tủ hút

hơi độc, trong tối

Lưu ý: Nên chuẩn bị giấy trước khi làm xét nghiệm Arsen, kết quả nhạy nhất

- Dung dịch Kali Iodua (KI) 15% (w/v) : Hòa tan

15g KI vào 100 ml nước cất, bảo quản trong

- Dung dịch chuẩn trung gian Arsen (10 m

g As/1 ml): Hút chính xác 5 ml dung dịch chuẩn gốc Arsen vào bình định mức 500

ml, sau đó thêm nước cất đến vạch

- Dung dịch chuẩn Arsen (1 m g As/1 ml): Hút chính xác 10 ml dung dịch chuẩn

trung gian Arsen vào bình định mức 100

ml, sau đó thêm nước cất đến vạch

4 Phương pháp tiến hành

 4.1 Chuẩn bị mẫu thử bằng phương pháp ướt



Cân chính xác khoảng 5g mẫu (hoặc hút 5ml

bằng pipet bầu nếu là mẫu lỏng) vào bình

Kenđan 500 ml, thêm 5 ml HNO 3 65% và 2 ml

H 2 O 2 30%, đặt trong tủ hút hơi độc 10 phút, đun sôi trên bếp điện đã lót lưới a mi ăng, ban đầu đun nhẹ, sau đun mạnh từ từ cho tới khi

dung dịch trong suốt không màu hoặc màu vàng chanh nhạt

 Nếu sau 20 phút dung dịch vẫn còn màu vàng đậm thì để nguội thêm 5 ml HNO3

65% và 2 ml H2O2 30% tiếp tục đun cho tới màu vàng nhạt, để nguội Dùng toàn bộ

dung dịch này để xác định hoặc chuyển

vào bình định mức 50 – 100 ml thêm

nước cất đến vạch

- Lập thang màu chuẩn : 0 m g, 1 m g, 2 m g, 5

m g, 10 m g dung dịch chuẩn Arsen, thêm nước cất thành 25 ml vào bình phản ứng

- Song song lấy 25 ml mẫu sau khi đã vô cơ hóa vào bình phản ứng

 - Cho lần lượt các hóa chất sau vào thang màu chuẩn và mẫu phân tích:

+ 7 ml HCl (1:1), lắc đều để nguội

+ 5 ml KI 15%

+ 4 giọt SnCl 2 40%

- Để yên 15 phút

 - Cho vào chai 2 - 5g kẽm hạt, đậy chai lại ngay với ống hấp thu, phía trên có giấy

cảnh báo người tiêu dùng

 Thuc pham co doc to gay benh

Tài Liệu Tham Khảo