Trong thời đại ngày nay, việc nâng caochất lượng giáo dục là nhiệm vụ quan trọng và hàng đầu của nước ta.Điều này đã làm cho sách báo trở thành công cụ và phươngtiện chuyển giao tri thức cần thiết cho sinh viên. Sách báo lànguồn thông tin chủ yếu để thỏa mãn nhu cầu học tập, giảng dạy, nghiên cứu vàsản xuất.Vì vậy, việc tổ chức và khai thác tốt nguồn thông tin sách báo(tài liệu )có ảnh hưởng quyết định tới chất lượng đào tạo bộ phận nhân lực khoa khọc kỹthuật cho đất nước.Đứng trước những nhiệm vụ to lớn trong công cuộc đổi mới phương pháp dạyvà học của Nhà trường, hệ thống trung tâm thư viện các trường học càng trởthành một bộ phận trọng yếu không thể thiếu được trong nhà trường, giúp sinhviên tiếp cận và khai thác nguồn thông tin đa dạng, phong phú. Vì vậy việc quảnlý thư viện cũng không kém phần quan trọng đặc biệt là việc quản lý sách trongkho, quản lý việc mượn trả cho sinh viên. Hằng ngày một số lượng lớn sáchtrong các thư viện được sử dụng nên việc quản lý sách là rất khó khăn. Do nhucầu của chúng ta ngày càng tăng nên việc quản lý sách trong các thư viện lạicàng khó khăn hơn.Hệ thống quản lý thư viện được thiết kế sau đây sẽ phần nào giảiquyết khó khăn trên. Hệ thống còn hỗ trợ các chức năng thông dụng mà nhiệmvụ của thủ thư hay làm và hỗ trợ việc lưu trữ dữ liệu sách. Việc quản lý sách sẽtốt hơn, nhanh hơn, chính xác và an toàn hơn. Mặc dù rất cố gắng để hoàn thànhcông việc, xong thời gian có hạn và kinh nghiệm kiến thức chưa nhiều nên việcphân tích thiết kế còn có nhiều thiếu xót cần được bổ xung.Vì vậy, nhóm thựchiện đề tài mong nhậnđược ý kiến đóng góp của côvà bạn bè để đề tài ngày càng hoàn thiện hơn.Cuối cùng thay cho lời kết, chúng em xin chân thành cảm ơn cô NGUYỄN THỊ THANH HUYỀN đã tận tình giúp đỡ, hướng dẫn, sửa chữa trong suốt quá trình khảo sát thiết kế đề tài này.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
- -BÁO CÁO BÀI TẬP LỚN MÔN HỌC: CƠ SỞ DỮ LIỆU PHÂN TÁN
ĐỀ TÀI: Thiết kế và cài đặt CSDLPT bằng HQTCSDL SQL sever thư viện trường Đại học Công Nghiệp Hà Nội theo phân mảnh ngang trên 3 trạm phân
theo hệ đào tạo trạm 1 (DH) trạm 2 (CD) trạm 3 (conlai)
Nhóm thực hiện: Nhóm 18
Người thực hiện: Vy Công Mạnh
Cao Tiến Tùng Nguyễn Văn Luân Hoàng Đình Lập
Giảng viên hướng dẫn : TH.S NGUYỄN THỊ THANH HUYỀN
Hà Nội, ngày 15 tháng 09 năm 2015
Trang 2LỜI MỞ ĐẦU
Trong thời đại ngày nay, việc nâng caochất lượng giáo dục là nhiệm vụ quan trọng
và hàng đầu của nước ta.Điều này đã làm cho sách báo trở thành công cụ và
phươngtiện chuyển giao tri thức cần thiết cho sinh viên Sách báo lànguồn thông tin chủ yếu để thỏa mãn nhu cầu học tập, giảng dạy, nghiên cứu vàsản xuất.Vì vậy, việc tổ chức và khai thác tốt nguồn thông tin sách báo(tài liệu )có ảnh hưởng quyết định tới chất lượng đào tạo bộ phận nhân lực khoa khọc kỹthuật cho đất nước Đứng trước những nhiệm vụ to lớn trong công cuộc đổi mới phương pháp dạyvà học của Nhà trường, hệ thống trung tâm thư viện các trường học càng trởthành một
bộ phận trọng yếu không thể thiếu được trong nhà trường, giúp sinhviên tiếp cận và khai thác nguồn thông tin đa dạng, phong phú Vì vậy việc quảnlý thư viện cũng không kém phần quan trọng đặc biệt là việc quản lý sách trongkho, quản lý việc mượn trả cho sinh viên Hằng ngày một số lượng lớn sáchtrong các thư viện được
sử dụng nên việc quản lý sách là rất khó khăn Do nhucầu của chúng ta ngày càng tăng nên việc quản lý sách trong các thư viện lạicàng khó khăn hơn
Hệ thống quản lý thư viện được thiết kế sau đây sẽ phần nào giảiquyết khó khăn trên Hệ thống còn hỗ trợ các chức năng thông dụng mà nhiệmvụ của thủ thư hay làm và hỗ trợ việc lưu trữ dữ liệu sách Việc quản lý sách sẽtốt hơn, nhanh hơn, chính xác và an toàn hơn Mặc dù rất cố gắng để hoàn thànhcông việc, xong thời gian có hạn và kinh nghiệm kiến thức chưa nhiều nên việcphân tích thiết kế còn có nhiều thiếu xót cần được bổ xung.Vì vậy, nhóm thựchiện đề tài mong nhậnđược ý kiến đóng góp của côvà bạn bè để đề tài ngày càng hoàn thiện hơn
Cuối cùng thay cho lời kết, chúng em xin chân thành cảm ơn cô NGUYỄN THỊ THANH HUYỀN đã tận tình giúp đỡ, hướng dẫn, sửa chữa trong suốt quá trình khảo sát thiết kế đề tài này
Trang 3CHƯƠNG I KHẢO SÁT NGHIỆP VỤ ĐỀ TÀI
I KHẢO SÁT NGHIỆP VỤ
1 Cơ cấu tổ chức của hệ thống
Hệ thống quản lý của trung tâm thông tin thư viện trường Đại Học Công Nghiệp
Hà Nội có nhiệm vụ cung cấp tài liệu, sách tham khảo phục vụ cho quá trình học tập và thi cử và nghiên cứu của sinh viên và giáo viên giảng dạy Hệ thống quản lý việc nhập và thanh lý sách, quản lý việc mượn và trả sách của sinh viên, báo cáo thống kê theo từng thời kỳ Trung tâm gồm có 3 phòng ban:
• Phòng giám đốc: Điều hành, giám sát hoạt động của thư viện Giám đốc chỉ đạo nhân viên làm việc khi nhập thêm sách mới về kho, thanh lý sách khi đã cũ, hàng tháng chỉ đạo nhân viên làm báo cáo để có kế hoạch điều chỉnh cho hợp lý Hàng quý hay năm thì tổng hợp số liệu báo cáo lên
trường
• Phòng thủ thư: Thống kê về việc mượn trả sách để báo cáo lên ban giám đốc, quản lý số lượng sách, xử lý mượn quá hạn, sử lý việc thanh lý sách cũ, nhập thêm sách mới khi có sách được nhập về kho
• Phòng mượn trả: Quản lý việc mượn trả sách cho sinh viên, phòng do nhân viên phòng thủ thư phụ trách
2 Hoạt động của hệ thống cũ
Qua điều tra khảo sát ta thấy quy trình làm việc của hệ thống quản lý cũ như sau: Bạn đọc có nhu cầu mượn sách ở trung tâm thì yêu cầu phải có thẻ thư viện Để tìm kiếm sách cần mượn, bạn đọc tra cứu các thông tin về sách trong cuốn danh mục sách hoặc tủ tra cứu Sau đó, bạn đọc điền thông tin vào phiếu yêu cầu tâm mượn sách theo mẫu mà trung thư viện phát hành Sau đó, bạn đọc bỏ phiếu yêu cầu vào khay phiếu và chờ để xử lý yêu cầu Nếu còn sách thì bạn nộp thẻ thư viện để kiểm tra Nhân viên thư viện kiểm tra thẻ hợp lệ thì sẽ viết biên lai thu tiền và viết sổ mượn Bạn đọc nộp tiền đặt cọc và nhận sách, nhận biên lai thu tiền Khi độc giả
Trang 4trả sách thì nhân viên thư viện kiểm tra tình trạng sách, hủy biên lai thu tiền, trả lại tiền đặt cọc cho bạn đọc, nhận lại sách đưa vào trong kho
3 Đánh giá hiện trạng hệ thống cũ và yêu cầu của hệ thống mới
Hệ thống quản lý còn lạc hậu, quy trình dài dòng không cần thiết, một số quy định còn lỏng lẻo, chưa hợp lý và thỏa đáng Việc quản lý còn mang tính giấy tờ
sổ sách nhiều, mức độ ứng dụng tin học giảm nhẹ công việc còn hạn chế.Với
thực trạng của hệ thống như trên, bài toán đặt ra là chúng ta phải xây dựng một phần mềm quản lý thư viện Tăng cường ứng dụng tin học, giảm bớt giấy tờ sổ sách Hoạt động của hệ thống thư viện linh hoạt, hiệu quả, nhanh chóng tạo điều kiện cho sinh viên học tập và nghiên cứu
Hệ thống quản lý cũ
- Hệ thống quản lý còn lạc hậu
- Công việc quản lý còn mang nặng tính giấy tờ và sổ sách
- Việc tìm kiếm, sửa chữa dữ liệu còn thủ công tiêu tốn thời gian, nhân công
- Việc lưu trữ và sao lưu còn nặng tính giấy tờ, tốn không gian, tính bảo mật không cao
Hệ thống quản lý mới
- Hệ thống quản lý hiện đại
- Công việc quản lý đơn giản, hiệu quả
- Việc tìm kiếm sửa chữa dữ liệu nhanh chóng, tiết kiệm và nhân công
- Việc lưu trữ và sao lưu tiên tiến, tính cơ động cao, tính bảo mật tốt, ít tốn không gian
Trang 5II BÀI TOÁN
Một thư viện trong trường đại học Công Nghiệp Hà Nội cần quản lý việc mượn
và trả sách của các bạn đọc thư viện Sau đây là phần mô tả theo các nghiệp vụ hàng ngày của thư viện:
Thủ thư gọi sách là đầu sách (dausach) Mỗi đầu sách có một ISBN để phân
biệt với các đầu sách khác Các đầu sách sẽ có ISBN khác nhau nếu chúng được
dịch ra nhiều thứ tiếng (ngonngu) khác nhau Một đầu sách có thể có nhiều bản sao (cuonsach) ứng với đầu sách đó (Mã số được đánh số tự động, bắt đầu từ 1,
2, 3, ,…) Mỗi đầu sách có một trạng thái (trangthai) cho biết cuốn sách đó có thể cho mượn được hay không Mỗi đầu sách của một tác giả (tacgia) và có một bản tóm tắt nội dung (tomtat) của sách (có thể là một câu hay vài trang) Khi
bạn đọc muốn biết nội dung của cuốn sách nào, thì thủ thư sẽ xem phần tóm tắt của tựa sách đó và trả lời bạn đọc Hoặc bạn đọc có thể tự xem tóm tắt bằng cách chọn chức năng Tra cứu sách của phần mềm
Độc giả (docgia) là sinh viên hoặc cán bộ, giáo viên trong trường Mã độc giả sẽ
tương ứng với mã thẻ sinh viên hay mã thẻ giáo viên, cán bộ trong trường và hạn sử dụng của mã thẻ cũng chính là hạn sử dụng thẻ ở thư viện, nếu hết hạn thẻ sinh viên thì cũng sẽ hết thẻ độc giả và không thể mượn sách ở thư viện nữa
Đăng ký chờ mượn sách:
Nếu bạn đọc muốn mượn một cuốn sách, nhưng cuốn này bạn đọc khác đang
mượn, thì người này có thể đăng ký và chờ(dscho) Khi cuốn sách đó được trả
về, thì thủ thư phải thông báo đến bạn đọc đăng ký trước nhất trong danh sách những bạn đọc đang chờ mượn sách đó Thủ thư, tại một thời điểm bất kỳ, có
thể xác định có bao nhiêu bảo sao (cuonsach) ứng với một đầu sách (dausach)
đang được mượn hay đang đăng ký
Mượn sách:
Mượn tại chỗ: Độc giả được mượn 2 lần/1 buổi
Mượn về nhà:
Đối với sinh viên: Mỗi lần mượn không quá 3 quyển và số quyển sách tối đa được mượn là 6 quyển sách Mỗi quyển mượn không quá 14 ngày (2 tuần) kể từ ngày mượn Nếu quá hạn sẽ bị phạt Trước khi hết hạn
Trang 6mượn sách 1 hay 2 ngày thì thủ thư có thể thông báo đến độc giả qua email để độc giả biết và trả sách đúng thời hạn quy định
Đối với cán bộ, giáo viên: Mỗi lần mượn không quá 5 quyển và số quyển sách tối đa được mượn là 10 quyển sách Mỗi quyển mượn không quá 30 ngày (1 tháng) kể từ ngày mượn Nếu quá hạn sẽ bị phạt Trước khi hết hạn mượn sách 1 hay 2 ngày thì thủ thư có thể thông báo đến độc giả qua email để độc giả biết và trả sách đúng thời hạn quy định
Khi mượn sách, bạn đọc đem phiếu yêu cầu với mã thẻ đến quầy để gặp trực tiếp thủ thư Thủ thư sử dụng máy để đọc mã thẻ độc giả và chương trình hiển thị thông tin về bạn đọc mang thẻ đó như: tên, email, điện thoại, và ngày hết hạn thẻ Nếu thẻ nào gần sắp hết hạn hay đã hết hạn thì chương trình cũng sẽ cảnh báo thẻ đó (bôi đỏ) Ngoài ra, chương trình còn hiển thị thông tin về việc mượn
trả sách của bạn đọc bao gồm: đầu sách (dausach), ngày trả (ngay_tra), ngày đến hạn phải trả sách (ngay_hethan) theo thứ tự sách nào mượn lâu nhất trước.
Những sách nào quá hạn mượn hay gần sắp đến hạn sẽ được đánh dấu để làm nổi bật thông tin cho thủ thư biết
Nếu tất cả thông tin về tài khoản của bạn đọc hợp lệ, thì thủ thư sẽ cho mượn sách Thủ thư sẽ mã đầu sách ISBN của sách đó Chương trình sẽ xuất hiện thông tin về ISBN, cuốn sách, thông tin tác giả, thể loại, đơn giá và trạng thái mượn Nếu cuốn sách này không thể mượn được thì chương trình sẽ hiển thị thông báo Nếu cuốn sách này có thể cho mượn thì thủ thư sẽ lập biên lai cho mượn, thu tiền đặt cọc và cập nhật lại trạng thái của đầu sách và cuốn sách
Quy định xử phạt:
- Quá hạn sách: Nếu quá hạn từ 1 đến 5 ngày sẽ bị phạt 2000 đồng/1 quyển Nếu quá hạn từ 6 ngày trở đi sẽ bị thêm 500 đồng/ngày/1 quyển
- Tự ý mang sách ra khỏi thư viện: Bị phạt 10000 đồng/ quyển, nếu tự ý mang ra và giữ quá 5 ngày thì bị phạt 20000 đồng/quyển
- Mất tài liệu:
Với tài liệu dễ mua thì mua trả tài liệu mới và nộp phạt 5000 đồng/quyển Không tự mua được thì trả gấp 2 lần tiền giá bìa
Với tài liệu có tem chống mất trộm phải bồi hoàn thêm 18000 đồng/quyển
Với tài liệu quý phải bồi hoàn gấp 3 lần giá bìa nếu không mua được
Trang 7 Với tài liệu là báo, tạp chí phải bồi hoàn gấp 5 lần giá báo tạp chí
Với tài liệu rách nát, hư, cắt xé, mất trang thì tùy từng mức độ xử phạt
Trả sách:
Khi sách được trả, thủ thư kiểm tra thông tin trên sách đó và biên lai thu tiền Thông tin về ISBN, tựa sách, tác giả, mã số bạn đọc, tên và ngày đến hạn trả sách xuất hiện trên màn hình Nếu có lỗi hay mất mát gì thì sẽ bị xử phạt theo như quy định
Sau khi độc giả trả sách thì thủ thư sẽ trả lại tiền đặt cọc cho độc giả (độc giả sẽ không phải trả phí mượn sách vì đã đóng tiền tăng cường thư viện cho cả kỳ rồi)
và cập nhật lại trạng thái của đầu sách và cuốn sách
Phát sinh báo cáo thống kê:
Thủ thư sẽ muốn biết các thông tin như:
Kiểm kê, xem số lượng sách trong thư viện?
Những cuốn sách nào hay được mượn?
Những cuốn sách nào ít được mượn ?
Danh sách những độc giả hay mượn sách?
Những cuốn sách đang được mượn và do ai mượn ?
III CƠ SỞ DỮ LIỆU TẬP TRUNG CỦA HỆ THỐNG
Dựa vào các khái niệm của lĩnh vực ứng dụng và dựa văn bản mô tả bài toán,
ta xác định được các lớp thực thể như sau:
- Lớp Tài khoản (USERNV) gồm có các thông tin sau:
Tài khoản đăng nhập (username)
Mật khẩu (pass)
Tên nhân viên (tennv)
Chức vụ (chucvu)
- Lớp Độc giả (DocGia) gồm có các thông tin:
Trang 8 Mã độc giả (docgiaid)
Họ tên (hoten)
Ngày lập thẻ (ngaylapthe)
Ngày sinh (ngaysinh)
Đối tượng (doituong)
Trình độ (trinhdo)
Điện thoại (dienthoai)
Email (email)
- Lớp Đầu sách (DauSach) gồm có các thông tin:
Mã đầu sách (isbn)
Tên đầu sách (tendausach)
Tóm tắt (tomtat)
Năm xuất bản (namxb)
Giá sách (dongia)
Số trang (sotrang)
Ngày nhập (ngaynhap)
Hình ảnh sách (hinhanh)
- Lớp Cuốn sách (CuonSach) gồm có các thông tin:
Mã cuốn sách (cuonsachid)
Tình trạng (tinhtrang)
Ngày nhập (ngaynhap)
- Lớp Thể loại (TheLoai) gồm có các thông tin sau:
Mã thể loại (theloaiid)
Tên thể loại (tentheloai)
- Lớp Tác giả (TacGia) gồm có các thông tin sau:
Mã tác giả (tacgiaid)
Tên tác giả (tentacgia)
- Lớp Ngôn ngữ (NgonNgu) gồm có các thông tin sau:
Trang 9 Mã ngôn ngữ (ngonnguid)
Tên ngôn ngữ (tenngonngu)
- Lớp Nhà xuất bản (NXB) gồm có các thông tin sau:
Mã nhà xuất bản (nxbid)
Tên nhà xuất bản (tennxb)
- Lớp Phiếu mượn (PhieuMuon) gồm có các thông tin sau:
Ngày mượn (ngaymuon)
Tiền đặt cọc (tiendatcoc)
Ngày trả (ngaytra)
- Lớp Phiếu phạt (PhieuPhat) gồm có các thông tin sau:
Mã phiếu phạt (phieuphatid)
Số tiền phạt (tienphat)
Ngày phạt (ngayphat)
- Lớp Danh sách chờ (DSCho) gồm có các thông tin sau:
Ngày đăng ký chờ (ngaydangky)
Tình trạngchờ (ttcho)
Trang 10Danh sách các bảng dữ liệu
tiết
từng
liệu
1) dau
sach
STT Thuộc tính Kiểu dữ liệu Ràng buộc Ghi chú
chính
Mã sách
2 tendausach nvarchar(300
)
Tên sách
ngoài
Tác giả
4 tomtat nvarchar(max Tóm tắt về sách
STT Tên bảng Ghi chú
1 dausach Bảng đầu sách.
2 cuonsach Bảng cuốn sách.
3 docgia Độc giả (bao gồm sinh viên và cán bộ giáo
viên)
4 phieumuon Lưu danh sách các cuốn sách mà độc giả
đang mượn và trả
5 usernv Lưu tài khoảnsử dụng để đăng nhập vào
chương trình
6 ngonngu Lưu các loại ngôn ngữ của sách.
7 nxb Lưu danh sách nhà xuất bảnra đầu sách.
8 Theloai Lưu danh sách thể loại của sách.
9 Tacgia Lưu danh sách tác giả của đầu sách.
10 dscho Lưu độc giả đăng ký mượn sách khi chưa
mượn được
11 phieuphat Lưu danh sách những phiếu bị phạt khi
mượn sách vi phạm quy định
Trang 11ngoài
Thể loại sách
ngoài
Nhà xuất bản
ngoài
Ngôn ngữ của sách
10 ngaynhap datetime Ngày nhập sách, lấy ngày
hệ thống
11 trangthai yes/no - không được phép NULL
(y/n)
- Nếu mọi cuốn sách của
1 đầu sách có tình trạng
=’no’ thì đầu sách có trạng thái =’no’
- Nếu 1 cuốn sách cúa 1 đầu sách có tình trạng
=’yes’ thì đầu sách có trạng thái =’yes’
(‘yes’ : được mượn
‘no’ : không được mượn)
Dữ liệu bảng đầu sách
Trang 122) cuonsach
STT Thuộc tính Kiểu dữ liệu Ràng
buộc
Ghi chú
chính
Mã sách
chính
Mã cuốn sách
NULL(yes/no)
- yes : được mượn
no : không được mượn
4 tinhtrang nvarchar(10) Tình trạng sách mới hay
cũ
Dữ liệu bảng cuốn sách
3) docgia
STT Thuộc tính Kiểu dữ liệu Ràng
buộc
Ghi chú
1 docgiaid char(10) khóa
chính
Mã thẻ sinh viên, giáo viên
3 tendocgia nvarchar(15) Tên độc giả
4 ngaylapthe datetime Ngày lập thẻ lấy
theo thẻ sinh viên, gióa viên
Trang 135 ngaysinh datetime Ngày sinh
6 doituong nvarchar(10) Đối tượng là sinh
viên hay giáo viên
7 trinhdo nvarchar(20) Trình độ: cao
đẳng, đại học,…
8 ngayhanthe datetime Ngày hết hạn thẻ
10 dienthoai varchar(12) Điện thoại
Dữ liệu bảng độc giả
4) phieumuon
STT Thuộc tính Kiểu dữ liệu Ràng buộc Ghi chú
chính
Ngày mượn sách
chính
Mã sách
chính
mã cuốn sách
ngoài
mã độc giả
mượn sách
9 username varchar(20) khóa
ngoài
Người lập phiếu
Trang 1410 ghichu nvarchar(500) Ghi chú
Dữ liệu bảng phiếu mượn
5) usernv
STT Thuộc tính Kiểu dữ liệu Ràng buộc Ghi chú
1 Username varchar(20) khóa chính Mã đăng nhập
3 tennv nvarchar(50) Tên người sử dụng
Dữ liệu bảng tài khoản
6) ngonngu
STT Thuộc tính Kiểu dữ liệu Ràng buộc Ghi chú
1 ngonnguid int khóa chính Mã ngôn ngữ
2 tenngonngu nvarchar(50) Tên ngôn ngữ
Dữ liệu bảng ngôn ngữ
Trang 157) Nxb
STT Thuộc tính Kiểu dữ liệu Ràng buộc Ghi chú
bản
Dữ liệu bảng nhà xuất bản
8) theloai
STT Thuộc tính Kiểu dữ liệu Ràng buộc Ghi chú
chính
Mã thể loại
2 tentheloai nvarchar(50) Tên thể loại
Dữ liệu bảng thể loại
9) tacgia
STT Thuộc tính Kiểu dữ liệu Ràng buộc Ghi chú
1 tacgiaid int khóa chính Mã tác giả
2 tentacgia nvarchar(50) Tên tác giả
Dữ liệu bảng tác giả
10) dscho
STT Thuộc tính Kiểu dữ liệu Ràng buộc Ghi chú
1 docgiaid char(10) khóa chính Mã độc giả