Ăûâng trïn cuđng, dô nhiïn lađ nhûông chađng haâu ăoâi; anh chađng Anbecöịp loùưt choùưt, chađng nađy coâ nhiïìu yâ kiïịn rađnh roơt nhíịt boơn töi: cho nïn ăaô ặúơc phong chûâc binh nhí
Trang 1MUÅC LUÅC
ÀÖI LÚÂI VÏÌ TAÁC GIAÃ 2
CHÛÚNG 1 7
CHÛÚNG 2 22
CHÛÚNG 3 34
CHÛÚNG 4 63
CHÛÚNG 5 82
Trang 2ĂÖI LÚĐI VÏÌ TAÂC GIAÊ
ERICH MARIA REMARQUE - NGÛÚĐI ĂI QUA CHIÏỊỊN TRANH
Erich Paul Remarque sinh ngađy 22-6-1898 trong möơt gia ằnh theo dođng Cöng giaâo La Maô taơi Osnahruck, möơt thađnh phöị thuöơc tónh Westphalia nùìm úê miïìn Tíy nûúâc Ăûâc Ngay tûđ nhoê, Erich ăaô luön luön ngûúông möơ ngûúđi meơ - bađ Anna Maria trong khi luön toê ra ra laânh ngûúđi cha - öng Peter Öng Peter Remarque vöịn xuíịt thín trong möơt gia ằnh phiïu baơt ăïịn Ăûâc sau Caâch maơng Phaâp, chó lađ möơt ngûúđi thúơ ăoâng saâch ngheđo Sûơ víịt vaê vađ thiïịu thöịn cuêa gia ằnh ăaô khiïịn Remarque phaêi ăi kiïịm tiïìn tûđ khi múâi mûúđi míịy tuöíi bùìng viïơc daơy keđm piano Cíơu beâ luön lađm viïơc hïịt sûâc víịt vaê ăïí buđ vađo chöî thiïịu thöịn vađ cíơu luön luön xin mûúơn trûúâc
Cíơu beâ say mï piano vađ nhiïìu thûâ khaâc, vñ duơ nhû sûu tíơp bûúâm hoùơc líìn dođ khaâm phaâ nhûông dođng söng vađ caânh rûđng - tíịt caê nhûông gò sau nađy seô líìn lûúơt hiïơn ra trong nhûông cuöịn tiïíu thuýịt vô ăaơi Thuâ viïịt laâch cuêa cíơu beâ ăaô khiïịn cho cíơu nhíơn ặúơc biïơt danh: “Keê-böi-bíín.”
Vò thûúđng xuýn phaêi di chuýín nïn Remarque hoơc möơt luâc hai trûúđng cíịp hai vađ sau ăoâ lađ trong dûơ bõ Cöng giaâo Cíơu say sûa nhûông diïîn biïịn ăíìy kõch tñnh cuêa caâc nghi lïî Cöng giaâo, say mï veê ăeơp cuêa nhûông ngöi nhađ thúđ, cuêa hoa trong vûúđn tu viïơn vađ cuêa hoaơt ăöơng nghïơ thuíơt Sau nađy, nhûông gò Remarque viïịt ăïìu coâ chuât húi hûúâng cuêa möơt nhađ haât, ặúđng neât cuêa giaâo ặúđng vađ caâc baêo tađng, cođn hoa vađ cíy lađ biïíu tûúơng cuêa sûơ bònh an vônh cûêu Nhûông ngađy hoơc úê trûúđng, cíơu beâ Erich luön gùơp ríịt nhiïìu chuýơn khöí súê vò caâc giaâo viïn; nhûng röìi sau ăoâ, thïị nađo caâc giaâo viïn cuông seô bõ nhöìi vađo trong tiïíu thuýịt cuêa nhađ vùn Erich Maria Remarque! Taơi trûúđng dûơ bõ, Erich caôi nhau suöịt ngađy vúâi möơt giaâo
Trang 3viïn tïn lađ Konschorek Sau nađy Konschorek ăaô hoaâ thađnh möơt gaô
giaâo viïn taơi núi huíịn luýơn tín binh vúâi ăíìy ăuê thoâi xíịu cuêa
nguýn míîu vađ chó khaâc möîi caâi tïn: Kantolek (Phña Tíy khöng coâ
gò laơ)
Thaâng 11 nùm 1916, chađng Erich 18 tuöíi, sinh viïn nùm thûâ
3 cuêa trûúđng sû phaơm Osnabruck Lehresminar bõ goơi quín dõch ăïì
tham gia vađo Ăaơi chiïịn Thïị Giúâi líìn thûâ nhíịt Sau khoaâ huíịn
luýơn tín binh taơi Westerberg (chñnh lađ traơi Klosterberg trong
Phña Tíy khöng coâ gò laơ), Erich ặúơc phín vađo möơt sû ăoađn quín
dûơ bõ, tuy nhiïn cíơu ríịt hay ặúơc vïì thùm nom bađ meơ ăang öịm
nùơng
Thaâng 6 nùm 1917, Erich bõ chuýín ăïịn möơt ăún võ cöng
binh úê mùơt tríơn phña Tíy Anh lađ möơt quín nhín ăiïìm tônh, ngay
caê khi ngûúđi ăöìng ăöơi Troske bõ thûúng vò dñnh maênh lûơu ăaơn,
Erich víîn ặa ặúơc Troske vïì phña sau an toađn Nhûng caâi chïịt
cuêa Troske - khöng phaêi vò vïịt thûúng mađ lađ vò khöng ặúơc chùm
soâc, ăaô khiïịn cho Erich bõ ăöí vúô hoađn toađn Anh víîn tiïịp tuơc cûâu
caâc ăöìng ăöơi cho túâi khi cuông bõ thûúng vò maênh lûơu ăaơn Suöịt hai
nùm 1917- 1918, Erich nùìm taơi bïơnh viïơn SiVillenz úê Duismeg ăïí
chûôa thûúng Trong khi ăoâ, meơ anh qua ăúđi thaâng 9-1917 Sau
nađy, khi chiïịn tranh kïịt thuâc, vò cođn thûúng nhúâ meơ nïn ăaô khiïịn
Erich quýịt ắnh ăöíi tïn keâp Erich-Paul thađnh Erich-Maria
Rúđi bïơnh viïơn, Erich trúê vïì Osnabruck ăïịn dûơ khoaâ huíịn
luýơn níng cao, löìng nöîi ăau buöìn sau caâi tang lúân Chiïịn tranh
ăaô chíịm dûât trûúâc khi anh trúê laơi mùơt tríơn vađ mùơc duđ chûa hïì traêi
qua sûơ ăöịi ăíìu taơi chiïịn tuýịn nhûng chiïịn tranh ăaô lađm thay ăöíi
suy nghô vađ thaâi ăöơ cuêa Erich maôi maôi Anh ăaô hoơc möơt bađi hoơc cay
ăùưng vïì giaâ trõ mong manh thûơc sûơ cuêa ăúđi söịng caâ nhín, sau khi
ăaô hoađn toađn ăöí vúô, khi nhíơn lađ "chuê nghôa ýu nûúâc” cuêa caâi xaô
höơi nûúâc ăoâ coâ thïí sùĩn sađng boê qua bíịt cûâ möơt caâ nhín nađo Vúâi
anh vađ nhiïìu ngûúđi baơn cuêa anh, traâch nhiïơm cöng dín röịt chùỉng
cođn möơt yâ nghôa gò nûôa
Trang 4Nhûông nùm tiïịp theo, nûúâc Ăûâc lím vađo tònh traơng thiïn thön, laơm phaât, thíịt nghiïơp vađ ăíìy ríîy boơn ăíìu cú truơc lúơi cuđng boơn cûơc ăoan chñnh trõ
Remarque cuđng vađi ngûúđi baơn quay trúê vïì vađ nhíơn thíịy nhûông giaâo viïn cuô bíy giúđ chó lađ nhûông keê cûúâp Remarque thûúđng löi mònh vađo rùưc röịi theo kiïíu tûơ chuơp möơt bûâc aênh öng mùơc ăöì sô quan coâ chûô thíơp ngoùơc vađ möơt caâi huín chûúng cuđng con choâ cûng trong möơt caâch böị trñ ăíìy míu thuíîn
Sau khi töịt nghiïơp, Remarque ặúơc giúâi thiïơu vađo daơy thay cho möơt giaâo viïn trong vođng hai nùm Möi trûúđng giaâo duơc khöng dñnh daâng ăïịn chñnh trõ vađ Remarque chuýín sûơ say mï sang caâc mön thïí thao, nhíịt lađ ăua ötö
Hònh aênh vïì Remarque luâc bíịy giúđ lađ möơt chađng thanh niïn coâ maâi toâc vađng, ríịt ăiïín trai, ùn mùơc trang nhaô vađ nhûông cú bùưp cuöìn cuöơn nöíi Toâm laơi ăoâ lađ hònh aênh vïì möơt con ngûúđi hađo hoa bíịt chíịp thu nhíơn Sau möơt thúđi gian, Remarque chaân naên vađ boê
ăi lađm ăuê thûê viïơc: chúi organ úê nhaơc viïơn, nhín viïn möơt cöng ty saên xuíịt bia thö, lađm nhađ phï bònh sín khíịu úê möơt thađnh phöị nhoê, viïịt quaêng caâo cho möơt cöng ty ötö Öng líịy möơt nûô diïîn viïn tïn lađ Zutta Ilse Zambona nùm 1925, möơt thúđi gian ngùưn sau khi ặúơc nhíơn vađo lađm biïn tíơp úê taơp chñ Sport im Bild úê Berlin
Ăíìu nùm 1920, vúâi caâi tïn Erich Remark, öng xuíịt baên möơt cuöịn tiïíu thuýịt mađ noâ bõ thiïn haơ laơnh nhaơt ăïịn nöîi öng phaêi boê caâi buât danh — vöơi líịy tïn cuêa cuơ nöơi Löịi viïịt baâo cuêa öng quaâ cûâng, thíơm chñ tíìm thûúđng vađ ăíìy caêm tñnh Chñnh vò thïị, sûơ thađnh cöng cuêa Phña Tíy khöng coâ gò laơ xuíịt baên nùm 1929 lađm cho öng vađ bíịt cûâ möơt ngûúđi nađo cuông phaêi ngaơc nhiïn "Boâng ma cuêa chiïịn tranh luön aâm aênh chuâng töi - öng noâi - nhíịt lađ khi chuâng töi cöị gùưng khöng nghô ăïịn noâ nûôa" Vađ kïịt quaê lađ Phña Tíy khöng coâ gò laơ ăaô lađm tíịt caê nhûông ngûúđi úê hai bïn búđ Thaâi Bònh Dûúng xuâc ăöơng síu sùưc trong khi trûúâc ăíy, hoơ ra sûâc tòm kiïịm yâ nghôa cuêa chiïịn tranh
Trong nùm ăíìu tiïn, riïng ăöơc giaê Ăûâc ăaô mua túâi hún möơt triïơu baên cuöịn tiïíu thuýịt Phña Tíy khöng coâ gò laơ vađ ngûúđi Anh,
Trang 5Phaâp, Myô thíơm chñ cođn mua nhiïìu hún Cuöịn tiïíu thuýịt cođn
thađnh cöng hún nûôa nhúđ böơ phim do ngûúđi Myô dûơng vúâi Lew Ayres
vađ Lewis Wolheim
Nùm 1932, chñnh quýìn Quöịc xaô tõch thu tađi khoaên cuêa öng úê
Berlin - chuâng noâi rùìng ăïí buđ vađo tiïìn thúị Tuy nhiïn trûúâc ăoâ
Remarque ăaô chuýín híìu hïịt tiïìn vađ söị tranh theo phaâi íịn tûúơng
sang Thuyơ Sô Taơi ăíy, öng mua möơt ngöi biïơt thûơ úê Porto Ronco
caơnh búđ höì Magiore vađ díìn díìn mua vïì nhiïìu thûâ ăöì cöí quyâ giaâ
Trong thúđi gian Remarque bõ tûúâc quýìn cöng dín Ăûâc, ba
cuöịn saâch cuêa öng líìn lûúơt ặúơc dûơng phim úê Myô vađ ăöi luâc ngûúđi
ta goơi öng lađ Vua Hollywood
Baơn beđ cuêa öng ríịt nhiïìu: Marlene Dietrich, Greta Garbo,
Charles Chaplin, F Scott Fritzgerald vađ Ernest Hemingway
Sau cuđng, mïơt moêi vò nhûông phuđ hoa giaê taơo cuêa Hollywood,
öng chuýín sang ăi vïì ăöng úê New York vađ Porto Ronco
Nùm 1957, öng cađng nöíi tiïịng vò vai diïîn trong böơ phim
chuýín thïí tûđ tiïíu thuýịt cuêa öng: Thúđi gian ăïí söịng vađ thúđi gian
ăïí chïịt
Nùm 1958, Remarque cûúâi nûô diïîn viïn Myô Paulette
Goddard sau 18 nùm quen biïịt
Líìn ăïịn ặúơc Myô, Remarque khöng hïì gùơp phaêi khoâ khùn gò
vïì thuê tuơc nhûng öng hïịt sûâc bûơc böơi vađ thöng caêm vúâi nhûông bíịt
cöng mađ baơn beđ öng phaêi chõu ặơng trong caênh tha hûúng Mùơc duđ
ăaô xin nhíơp quöịc tõch Myô nùm 1941 nhûng Remarque luön phíîn
híơn vò bõ míịt quýìn cöng dín Ăûâc
Nùm 1943, möơt nöîi ăau lúân ăïịn vúâi Remarque: em gaâi öng
Elfried Scholz bõ chñnh quýìn Quöịc xaô xûê traêm vò tuýn truýìn
“líơt ăöí” Sau nađy, öng thíơt sûơ caêm ăöơng khi Osnabruck ăaô líịy tïn
cö gaâi ăùơt cho möơt con ặúđng nùm 1965
Nùm 1971, chñnh quýìn Osnabruck cuông ăaô ăùơt tïn möơt con
ặúđng chaơy quanh thađnh phöị lađ Erich Maria Remarque
Trang 6Boâng töịi thiïn ặúđng lađ tiïíu thuýịt cuöịi cuđng cuêa öng Trong
taâc phíím ăoâ, ngûúđi ta tòm gùơp laơi voâc daâng cuêa ríịt nhiïìu nhûông nhín víơt trong caâc tiïíu thuýịt trûúâc ăíy vađ nhín víơt chñnh ăaô quýịt ắnh trúê vïì laơi nûúâc Ăûâc bíịt chíịp cuöơc söịng vađ tònh ýu úê Myô ngay sau khi chiïịn tranh kïịt thuâc Nöîi hoađi nhúâ qú hûúng cođn thïí hiïơn trong khoaêng nhûông nùm 1950 khi Remarque vïì ăi tòm tađi liïơu cho nhûông tiïíu thuýịt Öng khöng bao giúđ trúê vïì thađnh phöị qú hûúng vò caêm thíịy thađnh phöị ặúơc xíy laơi nađy khöng cođn
lađ nhûông gò thín quen, mađ öng ăaô mö taê trong “Phña Tíy khöng coâ
gò laơ", "ặúđng vïì" vađ" Bia möơ ăen” nûôa caê
Remarque qua ăúđi sau möơt loaơt cún ăau tim taơi möơt bïơnh viïơn úê Locarno vađo ngađy 25-9-1970 Baâo chñ mï maêi ăi tòm caâc chi tiïịt vïì cuöơc ăúđi cuêa öng mađ qún caê möơt ăiïìu: Remarque lađ taâc giaê cuêa cuöịn tiïíu thuýịt hay nhíịt vïì Chiïịn tranh thïị giúâi thûâ Nhíịt Nhûng duđ sao chùng nûôa, caâc ăöơc giaê ăaô khöng hïì qún Chó riïng
úê chíu Íu, ngûúđi ta ăaô mua ăïịn 13 triïơu baên nhûông cuöịn saâch cuêa öng Trong ăoâ “Phña Tíy khöng coâ gò laơ” baân ặúơc 8 triïơu cuöịn víîn maôi maôi lađ möơt trong nhûông cuöịn saâch baân chaơy nhíịt chíu Íu cuêa Thïị kyê 20
Trang 7CHÛÚNG 1
Cuöịn saâch nađy khöng phaêi lađ möơt baên caâo traơng, cuông khöng phaêi lađ möơt baên phaât biïíu chñnh kiïịn Noâ chó thûê noâi vïì möơt thïị hïơ
bõ chiïịn tranh huyê hoaơi Ngay caê khi thïị hïơ íịy ăaô thoaât khoêi nhûông viïn ăaơn ăaơi baâc
Chuâng töi hiïơn úê caâch mùơt tríơn chñn cíy söị
Ngûúđi ta vûđa thay phiïn chuâng töi ngađy höm qua
Bíy giúđ buơng ặâa nađo cuông ăíìy ùm ùưp nhûông ăíơu trùưng vúâi
thõt bođ, thíơt lađ no nï thoaê thñch Möîi ặâa laơi cođn líịy ăíìy ặúơc möơt
cađ međn ăïí dađnh cho bûôa töịi; ngoađi ra laơi cođn khííu phíìn keâp xuâc
xñch vađ baânh mò nûôa, kïí cuông xöm trođ ăíịy chûâ! Ăaô líu lùưm múâi
ặúơc möơt chíìu nhû víơy; gaô níịu bïịp vúâi caâi ăíìu cađ chua ăoê hon
hoên, thín chinh mang thûâc ùn laơi cho chuâng töi
Ngûúđi nađo ăi qua, hùưn cuông giú caâi möi (muöîng) ra hiïơu vađ
muâc cho möơt möi thûâc ùn ăíìy pheđ Hùưn thíịt voơng quaâ khöng biïịt
lađm caâch nađo ăïí truât hïịt caâi "khííu ăaơi baâc ăíơu híìm" nađy ăi Hai
thùìng Jaăún vađ Muynlú vúâ ăíu ặúơc míịy caâi chíơu thau, thïị lađ
chuâng noâ hûâng ăíìy ăïịn miïơng, lađm cuêa dûơ trûô Jaăún lađm thïị lađ
do caâi bïơnh ùn thuđng bíịt chi thònh cuêa noâ, cođn Muynlú thò vò caâi
tñnh phođng xa Chùỉng ai biïịt Jaăún toơng tíịt caê caâi cuêa íịy vađo ăíu
cho hïịt: ngûúđi noâ xûa nay víîn ăeât nhû con caâ mùưm
Nhûng khoaâi nhíịt lađ coâ caê khííu phíìn keâp vïì moân thuöịc huât
Möîi ngûúđi mûúđi ăiïịu xò gađ, hai chuơc ăiïịu thuöịc laâ vađ hai cuöơn
thuöịc nhai: thíơt lađ húơp tònh húơp lyâ! Töi ăaânh ăöíi chöî thuöịc nhai
Trang 8líịy chöî thuöịc laâ cuêa Catdinxki, thïị lađ töi coâ böịn chuơc ăiïịu Ăuê duđng cho caê ngađy
Noâi cuêa ăaâng töơi, tíịt caê nhûông moân cíịp phaât nađy khöng phaêi chuê yâ dađnh cho boơn töi díu Ngûúđi Phöí coâ bao giúđ röơng raôi ăïịn thïị Chùỉng qua lađ do möơt sûơ nhíìm líîn
Caâch ăíy mûúđi lùm ngađy, chuâng töi ra tiïìn tuýịn thay phiïn ăún võ baơn Khu vûơc chuâng töi tûúng ăöịi ýn tônh, do ăoâ viïn quaên lyâ ăún võ cûâ viïơc lônh ăuê söị lûúng thûơc thûúđng lïơ cho caê möơt trùm nùm mûúi ngûúđi cuêa ăaơi ăöơi, ăïí duđng khi trúê vïì Thïị nhûng laơi ăuđng caâi ngađy cuöịi cuđng, khu vûơc chuâng töi bõ möơt tríơn tíím quíịt
ra trođ; phaâo binh haơng nùơng cuêa quín Anh doơt liïn höìi kyđ tríơn xuöịng võ trñ chuâng töi, gíy nhiïìu thiïơt haơi ăïịn nöîi khi trúê vïì chó cođn taâm chuơc möịng
Chuâng töi ruât vïì ban ăïm, thu xïịp ngay chöî ngaê lûng ăïí coâ thïí dađnh möơt giíịc hùỉn hoi vò Catdinxki noâi ăuâng, nïịu ngûúđi ta nguê ặúơc nhiïìu hún thò chiïịn tranh cuông chaê ăïịn nöîi gay go quaâ Giíịc nguê úê tiïìn tuýịn coâ gò ăaâng kïí, vađ möîi phiïn mûúđi lùm ngađy thíơt lađ líu quaâ
Khi nhûông ặâa ăíìu tiïn trong boơn töi bûúâc ra ngoađi laân truâ quín thò trúđi ăaô trûa Nûêa giúđ sau, möîi ặâa ăaô cíìm möơt caâi cađ međn vađ tíơp hoơp trûúâc "cö nađng ăíơu híìm" ăang toaê ra muđi thúm ngíơy beâo böí Ăûâng trïn cuđng, dô nhiïn lađ nhûông chađng haâu ăoâi; anh chađng Anbecöịp loùưt choùưt, chađng nađy coâ nhiïìu yâ kiïịn rađnh roơt nhíịt boơn töi: cho nïn ăaô ặúơc phong chûâc binh nhíịt; Muynlú, söị nùm, cođn mang theo keđ keđ nhûông cuöịn saâch giaâo khoa, vađ luön nghô ăïịn möơt kyđ thi vúât (ngay giûôa tríơn oanh taơc noâ cuông víîn nghiïìn nhûông ắnh lyâ víơt lyâ) Lia, nuöi böơ ríu ríơm rò, ríịt mï boơn gaâi nhađ thöí cuêa sô quan; noâ cam ăoan rùìng boơn gaâi nhađ thöí íịy, theo lïơnh cuêa böơ chó huy, ăïìu phaêi mùơc aâo loât mònh bùìng luơa, vađ khi tiïịp khaâch tûđ cíịp ăaơi uyâ trúê lïn, ăïìu phaêi ăi tùưm trûúâc Ngûúđi thûâ tû lađ töi, Pönbaomú Caê böịn ặâa cuđng mûúđi chñn tuöíi, caê böịn ặâa cuđng hoơc möơt lúâp röìi cuđng ra lñnh
Ăûâng liïìn sau míịy ặâa chuâng töi, lađ tuơi baơn thín Jaăún, thúơ khoaâ gíìy gođ, traơc tuöíi boơn töi, lađ tay ăúâp khoeê nhíịt ăaơi ăöơi Noâ
Trang 9ngöìi xuöịng ùn, leâp keơp nhû que diïm, nhûng khi ặâng díơy thò xïơ
ra nhû con rïơp chûêa Hai, Vethut cuông mûúđi chñn tuöíi, thúơ than
buđn, coâ thïí nùưm dïî dađng trong lođng bađn tay möơt caâi baânh lñnh vađ
hoêi moơi ngûúđi: "Caâc cíơu thûê ăoaân xem túâ cíìm caâi gò ăíy?"
Ăïtúrinh, nöng dín, chó nghô ăïịn maênh ruöơng vađ cö vúơ; vađ cuöịi
cuđng, Stanitlat Catdinxki caâi ăíìu cuêa nhoâm chuâng töi, con ngûúđi
khùưc khöí, lùưm mûu nhiïìu kïị, traơc böịn mûúi tuöíi, coâ böơ mùơt xaâm
xõt, cùơp mùưt xanh, ăöi vai xuöi thoông vađ coâ caâi tađi ăaânh húi kyđ
diïơu, thíịy ngay nhûông chöî nguy hiïím cuông nhû nhûông chöî coâ cheân
ngon, nhûông chöî ruâc töịt
Tiïíu ăöơi chuâng töi lađm thađnh caâi ăíìu con rùưn uöịn khuâc trûúâc
"khííu ăaơi baâc ăíơu híìm" Chuâng töi söịt ruöơt, vò gaô ăíìu bïịp cođn
ặâng ò ra ăíịy, cûâ ngúâ ngûúđi ra chúđ ăúơi
Cuöịi cuđng, Catdinxki quaât to vađo mùơt hùưn: “Nađy Hùngri, múê
thuđng suâp cuêa mađy ra chûâ, ăíơu nhûđ röìi cođn gò nûôa!"
Gaô kia lùưc ăíìu nhû ngaâi nguê:
- Phaêi chúđ ăuê mùơt moơi ngûúđi ăaô
Jaăún cûúđi khííy: “Boơn töi ăïịn ăuê röìi.”
Gaô cai bïịp chûa biïịt tñ gò vïì chuýơn xííy ra
- Phaêi, caâc cíơu thò chùỉng mong gò hún Thïị nhûông thùìng khaâc
ăíu caê röìi?
- Khöng phaêi caâi mađ mađy cho hoơ cheân höm nay ăíu nheâ, úê
quín y vađ höị chung íịy
Gaô ăíìu bïịp tûúêng chûđng bõ möơt chuyđ choaâng oâc khi vúô nheô
Hùưn laêo ăaêo:
- Thïị mađ töi laơi níịu cho nhûông möơt trùm nùm mûúi ngûúđi!
Cöịp tuön ra cho hùưn möơt trađng:
- Thïị thò chuâng túâ ặúơc cheân möơt bûôa ra trođ chûâ sao! Thöi,
bùưt ăíìu ăi!
Trang 10Nhûng ăöơt nhiïn, trong ăíìu Jaăún chúơt loeâ ra möơt yâ nghô Caâi mùơt chuöơt nhoơn hoùưt cuêa noâ saâng hùỉn lïn: cùơp mùưt nheo laơi ăíìy veê laâu caâ, ăöi maâ rung rung, vađ noâ cöị laâch ăïịn thíơt gíìn:
- Nađy, öng baơn, thïị ăùìng íịy cuông lônh caê phíìn baânh cho möơt trùm nùm mûúi ngûúđi ăíịy chûâ?
Gaô kia, chûa hïịt choaâng vaâng, oâc cođn ăïí tíơn ăíu ăíu gíơt ăíìu
Jaăún tuâm líịy aâo gaô
- Caê xuâc xñch cuông thïị chûâ?
Caâi ăíìu cađ chua laơi gíơt
- Caê thuöịc laâ nûôa chûâ?
- Phaêi, ăuê
Jaăún nhòn chung quanh, veê húân húê
- Meơ kiïịp? Thíơt lađ dõp may hiïịm coâ ăíy! Thïị lađ cuêa chuâng mònh raâo caê ! Möîi ặâa seô lônh xem nađo Ăuâng röìi, ăuâng lađ khííu phíìn keâp
Nhûng gaô cađ chua ăaô chúơt tónh vađ tuýn böị
- Khöng, khöng öín ăíu
Thïị lađ caê boơn chuâng töi nûôa, cuông tónh ngûúđi ra, xö nhau lïn phña trûúâc
- Sao laơi khöng öín, húê öng maônh? - Catdinxki hoêi
- Cuêa phaât cho möơt trùm nùm mûúi ngûúđi, khöng thïí chia cho taâm chuơc ngûúđi ặúơc
- Chuâng tao seô cho mađy biïịt.- Muynlú gíìm lïn
- Thûâc ùn thò cođn ặúơc, chûâ khííu phíìn, töi chó coâ thïí phaât cho caâc anh taâm chuơc khííu phíìn thöi - Gaô cađ chua cûâ nùìng nùơc nhû thïị
Catdinxki caâu lïn:
- Mađy muöịn ặúơc khiïng vïì híơu phûúng ăíịy phoêng? Caâi khoaên íịy khöng phaêi lađ cho taâm mûúi ngûúđi mađ lađ cho ăaơi ăöơi hai
Trang 11Hiïíu chûa? Ăûa ăíy cho chuâng tao Ăaơi ăöơi hai chñnh lađ chuâng tao
ăíy
Chuâng töi quíy chùơt líịy thùìng cha íịy Khöng ai chõu ặúơc
hùưn Chñnh vò hùưn mađ nhiïìu phen, úê chiïịn hađo, chuâng töi phaêi lônh
thûâc ùn quaâ muöơn vađ nguöơi tanh caê, vò möîi khi ăaơi baâc chó múâi bùưn
sú sú möơt tñ, lađ hùưn ăaô khöng daâm ăem nöìi chaâo lïn, thađnh thûê boơn
töi, nhûông luâc ăi luđng ùn, phaêi ăi nhiïìu ặúđng ăíịt hún caâc ăaơi ăöơi
khaâc Buncú, úê ăaơi ăöơi möơt chùỉng haơn, thíơt lađ möơt tay cûđ Tuy beâo
nhû con cun cuât, nhûng khi cíìn thiïịt, anh ta víîn thín hađnh lï
thûâc ùn lïn tíơn tuýịn thûâ nhíịt Chuâng töi ăang bûơc böơi, vađ thïị
nađo cuông xííy ra choaêng nhau, nïịu viïn chó huy ăaơi ăöơi khöng ăïịn
giûôa luâc íịy Öng ta hoêi ăíìu ăuöi taơi sao to tiïịng, röìi chó biïịt noâi:
- Ăuâng ăíịy! Höm qua chuâng mònh bõ thiïơt haơi nùơng - Röìi
öng ta nhòn vađo caâi thuđng níịu thûâc ùn: Moân ăíơu nađy ùn töịt ăíịy
Gaô cađ chua gíơt ăíìu ăöìng yâ
- Híìm vúâi múô vađ thõt cú mađ
Trung uyâ nhòn boơn chuâng töi Öng ta hiïíu chuâng töi ăang
nghô gò Öng ta cuông biïịt nhiïìu chuýơn khaâc nûôa, vò öng ta ăaô lúân
lïn giûôa boơn chuâng töi Luâc töi ăïịn ăaơi ăöơi, öng ta chó múâi ăoâng lon
cai Öng ta laơi múê nùưp thuđng möơt líìn nûôa vađ hñt hñt Khi bûúâc ăi,
öng ta baêo:
- Nhúâ mang cho mònh möơt nûêa livre (Möơt livre vađo khoaêng
gíìn nûêa kilö) vúâi nheâ Vađ nhúâ phín phaât tíịt caê khííu phíìn nheâ,
chùỉng hïì gò ăíu
Gaô cađ chua mùơt thöơn ra, cođn Jaăún thò nhaêy nhoât chung
quanh hùưn
- Ăùìng íịy coâ thiïơt gò ăíu kia chûâ Cûâ lađm nhû bao nhiïu thûâc
ùn lađ cuêa riïng cuêa noâ khöng bùìng? Nađy, bùưt ăíìu ăi, laôo lñnh "híơu
phûúng" vađ ặđng coâ ăïịm nhíìm ăíịy nheâ
- Thöi, xeâo ngay ăi! - Gaô cađ chua heât lïn
Hùưn hoang mang quaâ ăöîi Hùưn khöng thïí nghô ăïịn möơt
chuýơn nhû thïị Hùưn khöng cođn hiïíu sûơ ăúđi ra sao nûôa Vađ cuông ăïí
Trang 12toê ra bíy giúđ ta phúât tuöịt, hùưn laơi tûơ ăöơng phaât cho möîi ngûúđi hai laơng míơt ong nhín taơo nûôa kia chûâ
Höm nay thíơt lađ möơt ngađy haê hï Laơi coâ caê chuýịn thû nûôa Híìu nhû ai cuông nhíơn ặúơc thû vađ baâo Giúđ ăíy chuâng töi ăi phíịt phú vïì phña caânh ăöìng coê sau laân truâ quín Cöịp cùưp úê tay möơt caâi nùưp höơp múô cûđu
Phña tay phaêi, ven ăöìng coê, ngûúđi ta ăaô xíy nhûông chuöìng xñ cöng cöơng to lúân, caê möơt ngöi nhađ chùưc chùưn coâ maâi miïịt hùỉn hoi Nhûng chöî íịy chó ăïí cho boơn lñnh múâi chûa biïịt xoay xúê gò thöi Boơn chuâng töi muöịn möơt caâi gò khoaâi hún kia Vò thïị, coâ nhûông caâi trûâng caâ nhín nho nhoê raêi raâc khùưp núi vađ ăïìu duđng vađo möơt viïơc giöịng nhau Nhûông caâi thuđng nađy vuöng, saơch seô, toađn bùìng göî, kñn mñt, coâ möơt chöî ngöìi thuíơn tiïơn, thíơt khöng thïí chï vađo ăíu ặúơc
Bïn caơnh laơi coâ caê quai xaâch nûôa, thađnh ra noâ coâ thïí bï ăi bï laơi dûúơc dïî dađng
Boơn chuâng töi ăùơt ba caâi thuđng chíu vađo nhau, röìi ngöìi lïn, chïîm chïơ, ñt ra cuông phaêi hai tiïịng ăöìng höì chuâng töi múâi ặâng díơy
Töi cođn nhúâ, ăíìu tiïn, luâc cođn lađ tín binh, úê doanh traơi boơn chuâng töi ríịt ngûúơng ngíơp vò caâi chuöìng xñ cöng cöơng Chó coâ möơt caâi cûêa ra vađo mađ hai chuơc ặâa ngöìi, ặâa noơ chen ặâa kia, y nhû trong tíìu hoaê Ăûa mùưt möơt lûúơt lađ ngûúđi ta coâ thïí kiïím ăiïím ặúơc tíịt caê: chùỉng qua caâi thùìng lñnh bao giúđ chaê phaêi chõu sûơ kiïím soaât thûúđng xuýn
Tûđ daơo íịy chuâng töi ăaô hoơc tíơp vûúơt ặúơc khöịi ăiïìu cođn hún caâi ngûúơng nghõu vúâ víín kia nûôa Vúâi thúđi gian, chuâng töi gùơp thïm nhiïìu viïơc ngûúơng nghõu khaâc
Ngöìi úê ăíy, ngoađi trúđi, quaê thûơc lađ kyđ quaâi Töi khöng hiïíu sao luâc trûúâc, chuâng töi laơi cûâ ruơt ređ nhùưm mùưt trûúâc nhûông viïơc nađy, vò noâ cuông tûơ nhiïn nhû ùn nhû uöịng thöi Vađ coâ leô cuông chaê cíìn noâi ăïịn úê ăíy, nïịu nhû caâi ăoâ khöng ăoâng möơt vai trođ quan troơng vađ nïịu quaê nhiïn noâ khöng phaêi lađ möơt chuýơn múâi laơ ăöịi
Trang 13vúâi boơn chuâng töi, vò ăöịi vúâi boơn lñnh cûơu trađo, caâi ăoâ ăaô trúê thađnh
sûơ bònh thûúđng tûđ ăúđi nađo röìi
Daơ dađy vađ tiïu hoaâ lađ víịn ăïì thiïịt thín ăöịi vúâi ngûúđi lñnh
hún lađ ăöịi vúâi bíịt cûâ ngûúđi nađo khaâc Ngûúđi lñnh úê núi ăíy ra ăïịn
ba phíìn tû söị tûđ ngûô thûúđng duđng; vađ viïơc biïíu hiïơn niïìm vui
sûúâng cao ăöơ nhíịt hoùơc nöîi bûơc tûâc ăiïn cuöìng nhíịt ăïìu tòm ặúơc
trong caâi tûđ vûơng kia nhûông gò maônh liïơt nhíịt Thíơt khöng cođn
duđng caâch nađo khaâc ăïí noâi goơn vađ roô hún thïị Gia ằnh chuâng töi
vađ caâc giaâo sû cuêa chuâng töi hùỉn seô ríịt ngaơc nhiïn khi chuâng töi
trúê vïì nhađ, nhûng úê ăíy noâ laơi lađ tiïịng noâi phöí biïịn
Ăöịi vúâi chuâng töi, caâc viïơc ăoâ trúê thađnh höìn nhiïn vö töơi vaơ vò
bùưt buöơc phaêi lađm möơt caâch cöng khai
Hún nûôa, ăöịi vúâi chuâng töi, caâi viïơc ăoâ bònh thûúđng ăïịn nöîi
chuâng töi thíịy khoan khoaâi y nhû luâc ặúơc ăaânh myô maôn möơt vaân
bađi: chùỉng haơn, úê möơt chöî khöng phaêi lo ăaơi baâc Khöng phaêi ngíîu
nhiïn mađ ngûúđi ta ăùơt ra caâi danh tûđ baâo caâo “xõa" ăïí chó caâc loaơi
chuýơn nhaêm nhñ Nhûông núi íịy, ăöịi vúâi con nhađ binh thíơt ăuâng lađ
chöî ngöìi taân phña vađ cuông tûúng tûơ nhû bađn ùn cuêa khaâch quen
Luâc nađy chuâng töi caêm thíịy thuâ võ hún lađ ngöìi trong bíịt cûâ
caâi nhađ xñ nađo coâ ăöì sûâ trùưng muöịt, lõch sûơ; úê ăoâ chó coâ thïí saơch seô
hún, nhûng úê ăíy thò laơi thoaêi maâi dïî chõu Thíơt lađ nhûông giúđ phuât
vö tû tuýơt vúđi Trïn ăíìu chuâng töi, trúđi xanh biïịc Phña chín trúđi,
luêng lùỉng nhûông quaê khinh khñ cíìu, mađu vađng, coâ nhûông tia mùơt
trúđi líịp laânh xuýn qua, cuđng nhûông ăaâm míy nho nhoê mađu trùưng
cuêa nhûông viïn ăaâ ri cao xaơ
Thónh thoaêng, khi ăuöíi theo möơt tïn phi cöng, chuâng laơi toaê
ra thađnh möơt chuđm cao ngíịt Tiïịng gíìm theât uđ tai cuêa mùơt tríơn
voơng ăïịn chuâng töi nhû möơt cún baôo ríịt xa Noâ ăaô bõ tiïịng vuđ vuđ
cuêa ăaâm ong bođ veô bay ngang qua líịn aât Caânh ăöìng coê ăíìy hoa
traêi ra khùưp chung quanh chuâng töi Nhûông ngoơn coê non ău ặa
mïìm maơi, nhûông caânh bûúâm trùưng lûúơn laơi gíìn nhau; chuâng bay
lađ lađ trong lađn gioâ íịm noâng, dõu dađng cuêa muđa haơ ăïịn ăöơ chñn muđi;
cođn chuâng töi, chuâng töi ăoơc thû, xem baâo, huât thuöịc, chuâng töi boê
Trang 14muô ca lö, ăùơt xuöịng ăíịt bïn caơnh chöî ngöìi; lađn gioâ nheơ ăuđa trïn maâi toâc, ăuđa caê vúâi nhûông lúđi noâi vađ yâ nghô cuêa chuâng töi
Ba caâi thuđng chuâng töi ngöìi ăùơt giûôa nhûông ăaâm hoa mađo gađ ăoê rûơc
Chuâng töi ăùơt caâi nùưp thuđng múô trïn ăíìu göịi Thïị lađ coâ caâi mùơt bađn tíịt ăïí chúi bađi soaât röìi Cöịp ăaô mang theo cöî bađi Thónh thoaêng laơi chen vađo möơt vaân bađi ram Tûúêng chûđng míịy ặâa coâ thïí cûâ ngöìi ăïịn muön thuúê úê ăíy
Tiïịng ăađn phong cíìm tûđ laân ruât quín vùỉng ăïịn
Thónh thoaêng chuâng töi ăùơt bađi xuöịng nhòn nhau; möơt ặâa trong boơn lïn tiïịng: "Nađy caâc cíơu, caâc cíơu " hoùơc: "Kheâo hoêng beât caê ăíịy ” Röìi chuâng töi lùơng ăi möơt luâc Trong lođng chuâng töi coâ caêm xuâc thíìm kñn vađ maônh liïơt Ăûâa nađo cuông nhíơn thíịy thïị, cho nïn chùỉng cíìn phaêi nhiïìu lúđi Ríịt coâ thïí lađ ngađy mai chuâng töi chùỉng cođn ặúơc ngöìi trïn nhûông thuđng xia nađy nûôa; mađ thúđi thïị cuông chùỉng khoâ khùn gò lùưm ăíu Cho nïn, ăöịi vúâi chuâng töi, caâi gò cuông quan troơng vađ múâi laơ: nhûông böng hoa mađo gađ ăoê choâi cuông nhû bûôa ùn ngon, nhûông ăiïịu thuöịc laâ cuông nhû ngoơn gioâ heđ
Cöịp hoêi:
- Ăaô cíơu nađo gùơp laơi Kemúrich chûa?
- Noâ ăang úê Xanh Tjödeâp, - töi noâi Muynlú baêo noâ bõ möơt phaât xuýn qua ăuđi, chöî gíìn höng, íu cuông lađ möơt dõp töịt ăïí ặúơc vïì qú möơt chuýịn Chuâng töi ắnh chiïìu nay ăïịn thùm noâ
Cöịp ruât möơt laâ thû trong tuâi ra
Túâ xin chuýín lúđi chađo cuêa Cùngtörec ăïịn caâc cíơu
Chuâng töi cûúđi Muynlú quùng ăiïịu thuöịc laâ vađ noâi:
- Caâi laôo íịy túâ muöịn noâ úê ăíy cú
Cùngtörec lađ giaâo sû cuêa boơn töi: möơt con ngûúđi loùưt choùưt nghiïm nghõ, vúâi böơ aâo xaâm coâ ăuöi töm vađ caâi ăíìu chuöơt chuđ Thín hònh laôo cuông gíìn giöịng thíìy cai Himmenxtöt, "sûơ khuêng khiïịp cuêa traơi lñnh tíơp” Kïí cuông buöìn cûúđi Moơi thûâ tai vaơ trïn ăúđi thûúđng lađ do caâc haơng ngûúđi thín hònh loùưt choùưt gíy ra: chuâng noâ
Trang 15cûúng quýịt vađ quaâ quùưt hún nhûông ngûúđi thín hònh cao lúân ríịt
nhiïìu Bao giúđ töi cuông cöị traânh nhûông trung ăöơi coâ nhûông tay chó
huy “tíìm voâc beâ nhoê,” nhûông tay nađy thûúđng lađ nhûông boơn ăöơc aâc
ăaâng nguýìn ruêa
Trong nhûông giúđ tíơp thïí duơc, laôo Cùngtörec thuýịt cho chuâng
töi hađng trađng kyđ cho ăïịn luâc tíịt caê lúâp hoơc phaêi sùưp hađng theo laôo
ta ăïịn súê möơ binh ăïí xin nhíơp nguô Töi nhû víîn nhòn thíịy laôo úê
trûúâc mùơt, vúâi ăöi kñnh nííy lûêa, cođn laôo thò nhòn boơn töi vađ noâi vúâi
möơt gioơng xuâc ăöơng Nhûng luâc íịy boơn töi chûa nghô gò ăïịn chuýơn
ăoâ caê
Tuy nhiïn, coâ möơt ặâa trong boơn do dûơ vađ khöng muöịn ăi, íịy
lađ Jödep Bem, caâi thùìng to lúân, tñnh tònh vui nhöơn
Nhûng röìi sau noâ cuông bõ thuýịt phuơc Vaê laơi cuông phaêi nhíơn
thíịy rùìng khöng cođn con ặúđng nađo khaâc Coâ leô nhûông ặâa khaâc
cuông nghô giöịng hïơt nhû Bem; nhûng líín tröịn khöng phaêi lađ
chuýơn dïî, vò thúđi íịy, caê böị anh líîn meơ anh ăïìu coâ thïí vùng ngay
vađo giûôa mùơt anh caâi tiïịng "heđn nhaât’ Luâc bíịy giúđ tíịt caê nhûông
con ngûúđi íịy chûa ai tûúêng tûúơng ặúơc nhûông gò seô xííy ra sau nađy
Noâi cho ăuâng thò nhûông ngûúđi hiïíu biïịt hún caê laơi lađ nhûông ngûúđi
bònh thûúđng vađ ngheđo khöí; ngay tûđ ăíìu hoơ ăaô coi chiïịn tranh lađ
möơt tai hoaơ, trong khi boơn giađu coâ laơi vui sûúâng ra mùơt, duđ rùìng
chñnh boơn nađy röìi cuông seô coâ thïí nhíơn thíịy ngay nhûông híơu quaê
cuêa chiïịn tranh Catdinxki ăöí töơi cho nïìn giaâo duơc ăaô lađm cho
chuâng töi mï muöơi ăi, vađ caâi gò Caât ăaô noâi lađ ăïìu coâ suy nghô chñn
chùưn
Kïí cuông laơ, chñnh Bem laơi lađ möơt trong nhûông ngûúđi ăíìu tiïn
guơc ngaô Trong möơt ăúơt tíịn cöng noâ bõ möơt phaât suâng vađo mùưt, boơn
töi cho lađ noâ ăaô chïịt nïn ăïí laơi tríơn ắa Khöng thïí vaâc noâ ăi ặúơc,
vò bùưt buöơc phaêi ruât lui gíịp Buöíi chiïìu, ăöơt nhiïn chuâng töi nghe
thíịy tiïịng noâ goơi vađ thíịy noâ ăang cöị bođ phña trûúâc chiïịn hađo Thò
ra noâ chó bõ ngíịt ăi thöi Nhûng luâc nađy noâ chùỉng nhòn thíịy gò
nûôa, noâ ăau ăïịn phaât cuöìng lïn, chùỉng chõu íín níịp gò caê, nïn
trûúâc khi coâ ngûúđi ra dòu noâ vïì thò noâ ăaô bõ giïịt chïịt
Trang 16Leô dô nhiïn, ngûúđi ta khöng thïí ăöí traâch nhiïơm vïì chuýơn nađy lïn ăíìu laôo Cùngtörec, vaê laơi nïịu ngûúđi ta cho ăoâ lađ möơt sûơ phaơm töơi thò caâi ăúđi nađy cođn ra lađm sao nûôa? Coâ ăïịn hađng nghòn laôo Cùngtörec, tíịt caê ăïìu ýn trñ lađm thïị lađ töịt - möơt caâch tiïơn lúơi cho hoơ
Nhûng chñnh vò thïị mađ chuâng töi thíịy hoơ ăïìu thíịt baơi caê Ăöịi vúâi caâi tuöíi mûúđi taâm cuêa chuâng töi, ăaâng leô hoơ lađ nhûông ngûúđi ặa ặúđng chó löịi, dòu dùưt chuâng töi ăïịn chöî trûúêng thađnh, múê ra cho chuâng töi caâi thïị giúâi múâi cuêa cíìn lao, cuêa nghôa vuơ, cuêa vùn hoaâ vađ tiïịn böơ, chuíín bõ cho tûúng lai Ăöi khi chuâng töi cuông trïu choơc hoơ, chúi khùm hoơ möơt vađi vöị gò ăoâ, nhûng trong thím tím chuâng töi tin tûúêng úê hoơ
Theo chöî chuâng töi thíịy, khaâi niïơm vïì möơt thûê quýìn lûơc mađ hoơ ăaơi diïơn, chó lađ möơt sûơ saâng suöịt hún vađ möơt sûơ hiïíu biïịt nhín ăaơo hún Víơy mađ khi chuâng töi nhòn thíịy ngûúđi ăíìu tiïn guơc chïịt thò niïìm tin tûúêng íịy ăaô tiïu tan Chuâng töi phaêi thûđa nhíơn rùìng lûâa tuöíi chuâng töi trung thûơc hún boơn hoơ nhiïìu Hoơ chó hún chuâng töi úê caâi khoa noâi vađ chöî khön kheâo Tríơn phaâo kñch ăíìu tiïn ăaô vaơch ra chöî líìm líîn cuêa chuâng töi vađ lađm ăöí suơp caâi quan niïơm vïì moơi sûơ trïn ăúđi mađ hoơ ăaô nhöìi nheât cho chuâng töi
Hoơ víîn cođn viïịt, víîn cođn noâi, nhûng chuâng töi, chuâng töi tröng thíịy nhûông traơm quín y, nhûông ngûúđi híịp höịi Trong khi ăöịi vúâi hoơ, phuơng sûơ quöịc gia lađ giaâ trõ cao caê nhíịt, chuâng töi ăaô hiïíu rùìng caâi súơ chïịt cođn maơnh hún nhiïìu Tuy víơy, chuâng töi cuông chùỉng nöíi loaơn, chùỉng ăađo nguô, chùỉng heđn nhaât (tíịt caê nhûông danh tûđ nađy, boơn hoơ noâi luön miïơng!)
Chuâng töi ýu töí quöịc chuâng töi, cuông nhû hoơ, vađ trong möîi ăúơt tíịn cöng, chuâng töi duông caêm xöng lïn; nhûng chñnh chuâng töi cuông ăaô biïịt phín biïơt, cuđng möơt luâc, chuâng töi bùưt ăíìu nhíơn thíịy, vađ chuâng töi ăaô thíịy trong caâi thïị giúâi cuêa boơn hoơ chùỉng coâ gò cođn ặâng vûông nûôa Bíịt giaâc, chuâng töi caêm thíịy cö ăún möơt caâch ghï rúơn vađ tûơ chuâng töi phaêi xoay xúê líịy möơt mònh
Trang 17Trûúâc khi ăïịn thùm Kemúrich, míịy ặâa chuâng töi goâi gheâm
möơt boơc ăöì duđng cuêa noâ, nhûông thûâ íịy coâ thïí coâ ñch cho noâ trong
khi ăi ặúđng
ÚÊ traơm quín y, ngûúđi ăi laơi röơn rõp, luâc nađo khöng khñ cuông
sùơc muđi phï nön, muđi khùm khùỉm, muđi höi höi Tuy laân truâ quín
chuâng töi ăaô quen vúâi nhau, nhûng úê ăíy duđ sao cuông coâ nhûông caâi
lađm ngûúđi ta phaât khiïịp Chuâng töi ăi hoêi nhiïìu chöî xem Kemúrich
nùìm ăíu Noâ nùìm trong möơt cùn phođng, vađ khi thíịy chuâng töi ăïịn,
noâ thoaâng coâ veê vui mûđng, vò noâ ýịu quaâ khöng díơy ặúơc nûôa
Trong luâc noâ mï man, ăaô bõ ngûúđi nađo ăoâ xoaây míịt caâi ăöìng höì
Muynlú lùưc ăíìu:
- Mònh víîn baêo lađ cíơu ặđng coâ mang theo caâi ăöìng höì töịt nhû
thïị cú mađ
Muynlú coâ phíìn vuơng vïì vađ lùưm ăiïìu: ăaâng leô noâ nïn im ăi
thò hún Vò roô rađng lađ Kemúrich chùỉng cođn söịng ặúơc bao líu nûôa
Tòm thíịy caâi ăöìng höì hay khöng, cuông chùỉng coâ nghôa lyâ gò,
bíịt quaâ cuông ăïịn gûêi vïì cho gia ằnh noâ thöi
- Phùng, cíơu thíịy trong ngûúđi thïị nađo? - Cöịp hoêi
Kemúrich cuâi ăíìu:
- Cuông thûúđng thöi, chó phaêi caâi chín ăau quaâ
Chuâng töi nhòn vađo giûúđng Chín Kemúrich ăùơt dûúâi möơt
vođng cung díy theâp, trïn ăoâ caâi chùn ăùưp phöìng lïn Töi kheô huyâch
vađo öịng chín Muynlú, vò thùìng nađy coâ thïí noâi toaơc ra vúâi Kemúrich
ăiïìu mađ boơn y tïị ăaô cho chuâng töi biïịt úê ngoađi: Kemúrich khöng
cođn chín nûôa Ngûúđi ta ăaô cûa chín noâ röìi Böơ mùơt noâ tröng khiïịp
quaâ, vûđa vađng ïơch laơi vûđa xaâm xõt mađu tro Trïn mùơt noâ, hiïơn lïn
nhûông ặúđng neât laơ luđng mađ chuâng töi ăaô biïịt roô vò nhòn hađng
trùm líìn röìi Noâi cho ăuâng, ăoâ khöng phaêi lađ ặúđng neât, mađ lađ
nhûông díịu hiïơu Dûúâi lađn da khöng cođn sûơ söịng nûôa, sûơ söịng ăaô bõ
ăííy ra ngoađi cú thïí röìi; thíìn chïịt ăang hoađnh hađnh bïn trong, vađ
ăaô ngûơ trõ trong cùơp mùưt
Trang 18Ăíịy, Kemúrich, caâi thùìng baơn, vûđa múâi ăíy cođn nûúâng thõt ngûơa vúâi chuâng töi, cođn cuđng vúâi chuâng töi ruâc vađo möơt caâi höị traâi phaâ, bíy giúđ nhû víơy ăíịy Víîn lađ noâ, mađ laơi khöng phaêi lađ noâ nûôa Hònh aênh noâ bõ xoaâ múđ, chíơp chúđn nhû möơt tíịm kñnh aênh chuơp hai líìn Ngay caê ăïịn tiïịng noâi cuêa noâ cuông ăaô phaêng phíịt caâi gò cuêa thíìn chïịt
Töi nghô ăïịn daơo chuâng töi ra mùơt tríơn Meơ noâ, möơt bađ cuơ to beâo hiïìn lađnh tiïîn noâ ra tíơn ga Bađ cuơ khoâc sûúât mûúât Mùơt bađ cuơ sûng huâp lïn Kemúrich coâ veê húi ngûúơng, vò bađ cuơ chùỉng giûô yâ tûâ
gò caê, tûúêng chûđng caê ngûúđi bađ cuơ daô chaêy ra thađnh múô vađ nûúâc mùưt Bađ cuơ cûâ thïị tuâm ngay líịy töi, chöịc chöịc laơi nñu líịy caânh tay töi, van vó töi khi nađo ra mùơt tríơn thò tröng nom cho thùìng Phùng Kïí mùơt noâ tröng cuông non choeơt thûơc, vađ xûúng cöịt ýịu úât ăïịn nöîi múâi ăeo ba lö böịn tuíìn lïî mađ chín ăaô to beđ ra Nhûng ăaô ra tríơn thò cođn tröng nom ai ặúơc nûôa!
- Cíơu sùưp ặúơc vïì nhađ ăíịy - Cöịp noâi - Nïịu khöng thò cuông phaêi ăúơi ăïịn ba hay böịn thaâng nûôa múâi ăïịn kyđ nghó pheâp
Kemúrich gíơt ăíìu Töi nhòn bađn tay noâ mađ aâi ngaơi
Chùỉng khaâc gò bùìng saâp: caâu gheât úê chiïịn hađo ăoâng ăíìy caê keô moâng tay, ăen kõt laơi, nhû mađu thuöịc ăöơc Töi nghô rùìng trong khi Kemúrich ăaô tùưt thúê tûđ líu thò nhûông caâi moâng tay nađy víîn tiïịp tuơc moơc, giöịng nhû möơt thûâ cíy moơc ngíìm, kyđ quaâi Töi tûúêng nhû nhòn thíịy trûúâc mùưt, chuâng ăang xoùưn laơi thađnh hònh trön öịc, vađ víîn moơc, ăöìng thúđi vúâi ăaâm toâc trïn caâi soơ ăang thöịi rûôa - nhû coê trïn möơt miïịng ăíịt mađu múô, hïơt nhû coê víơy Sao laơi coâ thïí thïị ặúơc nhó?
Muynlú cuâi xuöịng:
- Phùng nađy, boơn mònh mang caâc thûâ laơi cho cíơu ăíy
Kemúrich ra hiïơu bùìng tay:
- Boê noâ xuöịng gíơm giûúđng íịy
Muynlú lađm theo Kemúrich laơi noâi ăïịn caâi ăöìng höì Lađm thïị nađo cho noâ ýn tím mađ khöng khiïịn noâ sinh nghi? Muynlú ngííng lïn, tay cíìm möơt ăöi uêng phi cöng
Trang 19Möơt ăöi uêng kiïíu Ùnglï tuýơt ăeơp, da vađng vađ mïìm, cao ăïịn
tíơn ăíìu göịi vađ buöơc díy úê phña trïn; quaê lađ möơt moân ai cuông phaêi
theđm Muynlú ngùưm nghña maôi, ăíìy veê say sûa Noâ aâp ăïị uêng vađo
ăïị ăöi giađy thö kïơch cuêa noâ vađ hoêi:
- Phùng nađy, cíơu ắnh mang theo caê ăöi uêng nûôa chûâ?
Caê ba ặâa chuâng töi chó coâ möơt yâ nghô Duđ cho noâ qua khoêi
ặúơc chùng nûôa thò cuông chó duđng ặúơc möơt chiïịc thöi; do ăoâ ăöi
uêng ăöịi vúâi noâ, chùỉng cođn giaâ trõ gò nûôa Vađ bíy giúđ ăöi uêng íịy nùìm
ăíy, thíơt lađ tai haơi, vò hïî noâ chïịt möơt caâi, lađ tuơi y taâ cuöîm ngay
Muynlú tiïịp:
- Cíơu ăïí noâ laơi ăíy ađ?
Kemúrich khöng muöịn thïị Ăíịy lađ cuêa quyâ nhíịt cuêa noâ
- Nađy, chuâng mònh ăaânh ăöíi vúâi nhau nheâ, - Muynlú laơi tiïịp -
úê ăíy taơi mùơt tríơn duđng ặúơc viïơc hún
Kemúrich nhíịt ắnh khöng nghe
Töi híịt chín Muynlú Thïị lađ cu cíơu ngíơp ngûđng tiïịc reê, ăađnh
ăïí laơi ăöi uêng vađo gíơm giûúđng Boơn töi cođn noâi chuýơn vúâi nhau
möơt laât nûôa, röìi múâi chia tay
Choâng khoeê Phùng nheâ! Töi heơn vúâi Kemúrich ngađy mai seô
trúê laơi Muynlú cuông heơn thïị Cu cíơu víîn nghô ăïịn ăöi uêng vađ cöị yâ
theo doôi noâ Kemúrich thúê dađi Noâ lïn cún söịt Ra ăïịn ngoađi, chuâng
töi gùơp möơt y taâ vađ nhúđ hùưn tiïm cho ngûúđi bõ thûúng möơt phaât
Hùưn tûđ chöịi:
- Nïịu ai cuông tiïm mooâcphin, thò phaêi hađng thuđng
- Thïị ra cíơu chó híìu boơn sô quan thöi ađ? - Cöịp noâi bùìng möơt
gioơng hùìn hoơc
Töi vöơi can ngay vađ cho gaô y taâ möơt ăiïịu thuöịc laâ
Hùưn nhíơn, sau ăoâ töi baêo hùưn:
- Nhûng cíơu coâ quýìn tiïm khöng cú chûâ?
Cíu hoêi chaơm tûơ aâi hùưn
Trang 20- Nïịu caâc cíơu khöng tin thò cođn nhúđ lađm gò?
Töi laơi duâi vađo tay hùưn míịy ăiïịu thuöịc nûôa
- Giuâp chuâng túâ möơt tñ
- Thöi ặúơc, - hùưn noâi
Cöịp ăi theo hùưn, vò noâ khöng tin míịy, vađ noâ muöịn xem hùưn lađm ùn thïị nađo Boơn töi ăúơi noâ úê ngoađi
Muynlú laơi noâi ăïịn ăöi uêng:
- Ăöi uêng vûđa chín mònh laơ luđng Ăi caâi ăöi giađy thöí taê nađy, hïịt muơn phoêng noơ ăïịn muơn phoêng kia Cíơu coâ tin lađ noâ cođn truơ ặúơc ăïịn sau phiïn gaâc ngađy mai khöng? Nïịu noâ chïịt ăïm nay lađ
ăi ặât ăöi uêng
Anbe trúê ra Noâ hoêi:
- Caâc cíơu nghô sao vïì ?
- Ăïịn ngoeêo thöi, - Muynlú noâi, coâ veê dûât khoaât
Chuâng töi quay vïì laân truâ quín Töi nghô ăïịn bûâc thû ngađy mai seô viïịt cho meơ Kemúrich Töi caêm thíịy reât, muöịn uöịng möơt cöịc rûúơu Muynlú vùơt nhûông laâ coê vađ boê vađo möìm nhai Bíịt giaâc anh chađng Cöịp loùưt choùưt quùng ăiïịu thuöịc laâ ăi, röìi díơm chín ăiïn cuöìng, nhòn quanh vúâi neât mùơt hoaêng höịt, meâo xïơch, möìm noâi lùưp bùưp:
Muynlú hoêi noâ:
- Laôo Cùngtörec viïịt cho cíơu nhûông gò?
Thùìng kia cûúđi traê lúđi:
- Laôo ta viïịt rùìng chuâng mònh lađ tuöíi treê gang theâp
Trang 21Tíịt caê ba chuâng töi cûúđi chua chaât Cöịp chûêi lung tung, noâ
líịy lađm haê daơ khi noâi lïn ặúơc
Ăíịy boơn hoơ nghô nhû víơy, boơn hoơ nghô nhû víơy ăíịy, hađng
chuơc vaơn laôo Cùngtörec! "Tuöíi treê gang theâp" Tuöíi treê! Chûa coâ
ặâa nađo trong boơn chuâng töi quaâ hai mûúi tuöíi caê Nhûng noâi rùìng
boơn chuâng töi treê û! Tíịt caê nhûông caâi ăoâ ăaô chíịm dûât tûđ líu röìi
Chuâng töi chó lađ möơt luô giađ nua
Trang 22CHÛÚNG 2
Ăöịi vúâi töi thíơt lađ möơt ăiïìu laơ luđng, khi nghô ăïịn trong möơt caâi ngùn keâo úê nhađ, víîn cođn xïịp ăíìy möơt ăöịng thú ca, vađ ăoaơn ăíìu baên bi kõch cuêa Xauyn Töi ăaô míịt vađo ăíịy bao nhiïu lađ buöíi töịi, vađ híìu hïịt boơn chuâng töi, ặâa nađo chaê lađm nhû thïị Nhûng tíịt caê nhûông caâi ăoâ, ăöịi vúâi töi, ăaô trúê nïn múđ aêo ăïịn nöîi töi khöng thïí nađo hònh dung ra ặúơc nûôa
Tûđ khi chuâng töi ăïịn ăíy, cuöơc söịng cuô thïị lađ bõ cùưt ặât hùỉn, mùơc díìu chuâng töi chùỉng lađm gò ăïí cùưt ặât noâ caê Nhiïìu líìn, chuâng töi thûê tòm nguýn nhín vađ cùưt nghôa taơi sao, nhûng cuông khöng coâ kïịt quaê míịy Ăöịi vúâi boơn hai mûúi tuöíi chuâng töi, caâi gò cuông ríịt lađ mú höì: vúâi Cöịp, Muynlú, Lia vađ töi, vúâi tíịt caê boơn töi mađ laôo Cùngtörec goơi lađ tuöíi treê gang theâp
Boơn lñnh nhiïìu tuöíi hún cođn gùưn boâ chùơt cheô vúâi quaâ khûâ Hoơ coâ möơt cú súê, hoơ coâ vúơ, coâ con, coâ nghïì nghiïơp, coâ nhûông súơi díy rađng buöơc khaâ vûông chùưc mađ chiïịn tranh cuông khöng cùưt ặât nöíi Nhûng chuâng töi, vúâi caâi tuöíi hai mûúi, chuâng töi chó coâ cha meơ vađ möơt vađi ặâa trong boơn, coâ ngûúđi ýu Chùỉng coâ gò ăaâng kïí ÚÊ caâi tuöíi chuâng töi, quýìn lûơc cuêa cha meơ chùỉng cođn ặúơc lađ bao, mađ phuơ nûô cuông chûa chi phöịi ặúơc chuâng töi nûôa Ngoađi caâi ăoâ ra, nhûông caâi khaâc chùỉng coâ gò ăaâng kïí Möơt chuât mú möơng viïín vöng, vađi caâi ngöng rúêm vađ nhađ trûúđng; cuöơc söịng cuêa chuâng töi chûa ăi ăïịn ăíu
Vađ bíy giúđ chùỉng cođn laơi caâi gò cuêa cuöơc söịng íịy nûôa Cùngtörec ăaô noâi rùìng chuâng töi ăang bûúâc vađo ngûúông cûêa cuêa cuöơc ăúđi Ăuâng lađ nhû víơy Chuâng töi ăaô lađ boơn trïn khöng chùìng, dûúâi khöng rïî, chiïịn tranh nhû möơt con söng ăaô cuöịn chuâng töi theo dođng cuêa noâ Vúâi nhûông ngûúđi nhiïìu tuöíi hún, chiïịn tranh chó lađ möơt sûơ giaân ăoaơn Hoơ coâ thïí nghô ăïịn möơt caâi gò vûúơt ra ngoađi phaơm vi cuêa noâ
Trang 23Nhûng chuâng töi, chuâng töi ăaô bõ chiïịn tranh toâm líịy: vađ
khöng biïịt vïì sau ra lađm sao nûôa Hiïơn giúđ, chuâng töi chó biïịt rùìng
mònh ăaô trúê nïn cuơc suâc möơt caâch kyđ quaâi vađ ăau ăúân, duđ rùìng
nhiïìu khi chuâng töi khöng cođn ăuê sûâc ăïí caêm thíịy buöìn phiïìn
nûôa
Tuy Muynlú theđm muöịn ăöi uêng cuêa Kemúrich, nhûng noâ
víîn thûúng baơn, khöng keâm gò möơt ngûúđi khaâc mađ caênh ăau xoât coâ
thïí ngùn chùơn nhûông yâ nghô tûúng tûơ Coâ ăiïìu lađ noâ biïịt nhíơn ra
chöî khaâc nhau
Nïịu ăöi uêng íịy cođn ặúơc ăöi chuât ñch lúơi cho Kemúnch thò
Muynlú thađ díîm chín khöng lïn díy theâp gai cođn hún lađ nghô caâch
chiïịm ăoaơt líịy noâ Ăùìng nađy ăöi uêng chùỉng cođn dñnh daâng ăïịn sûâc
khoeê Kemúrich nûôa, trong khi noâ ríịt coâ thïí ặúơc viïơc cho Muynlú
Kemúrich chïịt ăïịn núi, ai thûđa hûúêng ăöi uêng íịy mađ chaê thïị
Víơy taơi sao Muynlú laơi khöng coâ thïí líịm leât möơt tñ Hùỉn lađ Muynlú
coâ quýìn hún möơt gaô y taâ chûâ Chúđ ăïịn luâc Kemúrich chïịt thò
muöơn quaâ Chñnh vò víơy mađ ngay tûđ luâc nađy, Muynlú ăaô múê mùưt
thao laâo ra mađ theo doôi Chuâng töi ăaô míịt yâ thûâc vïì moơi kiïíu quan
hïơ khaâc vò chuâng ăïìu giaê taơo; chó coâ thûơc tïị múâi ăaâng kïí vađ coâ tíìm
quan troơng ăöịi vúâi chuâng töi Vađ nhûông ăöi uêng töịt thò hiïịm lùưm
Khöng phaêi möơt ngađy mađ ăeê ra ăiïìu ăoâ Khi ăïịn súê möơ binh
chuâng töi chó múâi lađ möơt lúâp hoơc göìm hai mûúi cíơu trai treê, ăíìy
haônh diïơn, cuđng ăi caơo troơc ăíìu möơt loaơt (vúâi nhiïìu ặâa, ăoâ lađ líìn
ăíìu tiïn) trûúâc khi bûúâc vađo sín traơi lñnh Chuâng töi chûa ặâa nađo
coâ dûơ ắnh roô rađng vïì tûúng lai caê; ríịt ñt ặâa coâ yâ nghô hùỉn hoi vïì
nghïì nghiïơp lađm ùn sinh söịng sau nađy Traâi laơi, ăíìu oâc chuâng töi
ăíìy nhûông yâ nghô löng böng, gaân cho cuöơc ăúđi vađ cho caê chiïịn
tranh nûôa, möơt tñnh chíịt lyâ tûúêng vađ gíìn nhû laông maơn
Thúđi gian luýơn tíơp quín sûơ keâo dađi mûúđi tuíìn lïî vađ söị ngađy
íịy ăuê thay ăöíi chuâng töi möơt caâch cùn baên hún lađ mûúđi nùm trïn
ghïị nhađ trûúđng Chuâng töi ăaô hoơc ặúơc rùìng möơt caâi cuâc aâo ăaânh
boâng cíín thíơn cođn quan troơng hún lađ caê böịn tíơp saâch Scöpenhacú
Luâc ăíìu chuâng töi ngaơc nhiïn, röìi ăïịn bûơc böơi, sau cuđng lađ mùơc kïơ,
chuâng töi nhíơn thíịy khöng phaêi trñ túơ coâ veê chiïịm phíìn ûu thïị,
Trang 24mađ lađ caâi bađn chaêi ăaânh xi, khöng phaêi tû tûúêng mađ lađ "quy tùưc”, khöng phaêi sûơ tûơ do mađ lađ caâch luýơn tíơp Chuâng töi ăaô ăi lñnh vúâi tíịt caê lođng hađo hûâng vađ tûơ nguýơn, nhûng ngûúđi ta ăaô lađm ăuê thûâ ăïí chuâng töi chaân ngaân Sau ba tuíìn lïî, chuâng töi ăaô hiïíu ríịt roô rùìng möơt gaô phu traơm ăeo lon coâ uy quýìn ăöịi vúâi chuâng töi hún caê böị meơ chuâng töi trûúâc kia, hún caê nhûông ngûúđi daơy döî chuâng töi, hún tíịt caê nhûông bíơc thiïn tađi cuêa nïìn vùn hoaâ, tûđ Platöng cho ăïịn Gút Vúâi nhûông cùơp mùưt non treê vađ ríịt linh lúơi, chuâng töi nhòn thíịy caâi khaâi niïơm cöí ăiïín vïì töí quöịc mađ caâc thíìy giaâo trûúâc kia nhöìi cho chuâng töi, bíy giúđ túâi ăíy ăaô ăaơt ăïịn chöî tûúâc ăoaơt nhín caâch mađ ngûúđi ta chùỉng bao giúđ daâm lađm ăöịi vúâi caê nhûông ngûúđi ăíìy túâ heđn haơ nhíịt
Chađo, ặâng nghiïm, ăi nghiïm, böìng suâng, quay bïn phaêi, hoùơc quay bïn traâi, ăíơp goât chín, chõu ặơng nhûông lúđi xó vaê, va víịp hađng nghòn chuýơn, thíơt thïị, trûúâc ăíy chuâng töi ăaô nghô ăïịn caâi sûâ mïơnh cuêa chuâng töi vúâi möơt yâ nghô khaâc hùỉn, thïị mađ nay chuâng töi thíịy ngûúđi ta chuíín bõ cho chuâng töi trúê nïn nhûông bíơc anh huđng y nhû ngûúđi ta tíơp ngûơa trong raơp xiïịc víơy
Nhûng röìi cuông quen thöi Thíơm chñ chuâng töi cuông biïịt rùìng möơt phíìn cuêa nhûông caâi ăoâ lađ cíìn thiïịt, nhûng caâi phíìn cođn laơi kia thò thíơt lađ thûđa Con nhađ lñnh ríịt tinh ăöịi vúâi nhûông chuýơn nhû thïị
Lúâp hoơc cuêa chuâng töi bõ chia thađnh tûđng nhoâm ba ngûúđi, böịn ngûúđi, ăúơi ặa vađo caâc phín ăöơi: chuâng töi cuđng úê vúâi nhûông anh thuýìn chađi, nhûông anh nöng dín, nhûông anh thúơ nhađ maây, nhûông anh thúơ thuê cöng ngûúđi xûâ Fridú, vađ chuâng töi ríịt choâng thín nhau Cöịp, Muynlú, Kemúrich vađ töi ặúơc ăiïìu ăïịn phín ăöơi thûâ chñn, ặâng ăíìu lađ Himmenxtöt
Hùưn nöíi tiïịng lađ tay "hùưc xò díìu", ăïíu nhíịt traơi, vađ hùưn líịy lađm haônh diïơn vïì caâi ăoâ Möơt con ngûúđi beâo luđn, ăi lñnh ăaô mûúđi hai nùm, ríu meâp ăoê hoe, cong vïính lïn, nguýn lađ phu traơm luâc cođn úê ngoađi
Ăöịi vúâi Cöịp, Jaăún, Vethut vađ töi, hùưn giaâm saât möơt caâch ăùơc biïơt vò hùưn caêm thíịy boơn töi coâ veê bûúâng ngíìm ăöịi vúâi hùưn Möơt
Trang 25buöíi saâng, töi phaêi doơn giûúđng cho hùưn ăuâng mûúđi böịn líìn, líìn nađo
hùưn cuông khöng vûđa yâ, röìi laơi ruô tung ra Trong hai mûúi giúđ liïìn
tíịt nhiïn cuông coâ nhûông luâc nghó, töi ăaô phaêi ăaânh múô möơt ăöi uêng
rùưn nhû ăaâ vađ ăaô lađm cho noâ mïìm nhuôn ra, ăïịn nöîi chñnh
Himmenxtöt khöng cođn kïu vađo ăíu ặúơc nûôa Theo lïơnh hùưn, töi
phaêi kyđ coơ caê cùn phođng cho saơch nhû múâi, bùìng möơt chiïịc bađn
chaêi ăaânh rùng Cöịp vađ töi bùưt ăíìu chíịp hađnh caâi mïơnh lïơnh phaêi
queât tuýịt ngoađi sín doanh traơi bùìng möơt caâi bađn chaêi cíìm tay vađ
möơt caâi cađo Nïịu khöng coâ möơt viïn trung uyâ tònh cúđ ăi ăïịn ăuöíi
chuâng töi vïì vađ xaơc cho Himmenxtöt möơt tríơn nïn thín thò chuâng
töi cođn phaêi lađm cho ăïịn luâc chïịt coâng Khöịn nöîi, híơu quaê cuêa viïơc
nađy lađ Himmenxtöt ngađy cađng hùìn hoơc ăöịi vúâi boơn töi Töi phaêi
nhíơn phiïn gaâc böịn ngađy chuê nhíơt liïìn vađ trong thúđi gian íịy cuông
phaêi "cíịm phođng” luön Vúâi toađn böơ quín trang vuô khñ, töi ăaô phaêi
tíơp nhûông ăöơng taâc sau ăíy trïn möơt baôi ăíịt hoang trún nhaôy vađ
ûúât aât: "Nhaêy", "Nùìm", "Nhaêy", "Nùìm!”, cho ăïịn khi töi biïịn thađnh
möơt ăöịng buđn nhoe nhoeât vađ quyơ xuöịng vò kiïơt sûâc Böịn giúđ sau töi
ăaô phaêi ăïịn trònh diïơn Himmenxtöt cuđng vúâi tíịt caê ăöì lïî ăaô coơ rûêa
tinh tûúm Quaê thûơc hai bađn tay töi toeâ maâu vò phaêi kyđ coơ nhiïìu
quaâ Cuđng vúâi Cöịp, Vethut vađ Jaăún, töi ăaô phaêi ặâng nghiïm
trong mûúđi lùm phuât, khöng ăeo bñt tíịt tay giûôa luâc trúđi reât khuêng
khiïịp, ngoân tay tríìn aâp vađo nođng suâng Trong khi íịy boơn
Himmenxtöt ăi baâch böơ xung quanh boơn töi mùưt gûúđm gûúđm nhòn
xem boơn töi coâ cûơa quíơy tñ nađo khöng ăïí bùưt löîi Hai giúđ ăïm chó
phong phanh caâi aâo loât mađ töi phaêi chaơy liïìn taâm líìn, thíơt nhanh,
tûđ tíìng gaâc trïn cuêa doanh traơi xuöịng tíơn dûúâi sín, chó vò töơi ăïí
quíìn ăuđi chúđm vađi phín ra ngoađi mùơt ghïị ăííu, núi moơi ngûúđi phaêi
xïịp goâi quíìn aâo cuêa mònh theo ăuâng quy caâch Thíìy cai trûơc tuíìn
-Himmenxtöt - vûđa chaơy ăïịn bïn vûđa mùưng nhiïịc
Trong buöíi tíơp ăím lï, bao giúđ töi cuông phaêi ăíịu vúâi
Himmenxtöt; hùưn bùưt töi cíìm möơt caâi gíơy bùưt nùơng chònh chõch,
cođn hùưn chó cíìm möơt caâi gíơy göî sûê duơng thuíơn tiïơn, thađnh thûê hùưn
coâ thïí dïî dađng ăím vađo caânh tay töi lađm cho tñm bíìm nhiïìu chöî
Noâi cuêa ăaâng töơi, möơt líìn töi nöíi hung lïn, nhùưm mùưt xöng bûđa
vađo hùưn, vađ thoơc cho möơt cuâ vađo buơng, maơnh ăïịn nöîi hùưn ngaô quay
Trang 26lú ra Khi hùưn ắnh kiïơn thò viïn chó huy ăaơi ăöơi laơi chïị giïîu hùưn vađ baêo tûđ nay phaêi cíín thíơn hún, thïị thöi Öng ta ăaô biïịt toêng Himmenxtöt röìi vađ líịy lađm thuâ võ vïì caâi chuýơn hùưn bõ möơt vöị nhû víơy Töi ăaô trúê nïn möơt tay xuíịt sùưc vïì mön leo xađ ngang vađ díìn díìn töi chùỉng haôi möơt ắch thuê nađo trong mön co ăíìu göịi Nghe thíịy tiïịng Himmenxtöt lađ boơn töi cuông ăuê phaât run lïn, nhûng caâi con ngûơa traơm ăaô thađnh man rúơ íịy ặđng hođng lađm cho boơn töi phaêi haơ cúđ khuíịt phuơc
Möơt ngađy chuê nhíơt, Cöịp vađ töi, hai ặâa cíìm gíơy keâo lï qua sín traơi nhûông thuđng phín cuêa nhađ xñ; ăuâng luâc íịy, Himmenxtöt taơt qua ăoâ, aâo quíìn baênh choeơ, sùưp sûêa ăi chúi Hùưn dûđng laơi trûúâc mùơt chuâng töi hoêi xem lađm thïị coâ thñch khöng Thïị lađ mùơc kïơ, muöịn ra sao thò ra, chuâng töi giaê vúđ trûúơt chín möơt caâi híịt caê thuđng phín vađo chín hùưn, hùưn phaât ăiïn phaât cuöìng lïn, nhûng vöị íịy thíơt lađ ăñch ăaâng
- Phaêi cho chuâng mađy ra toađ aân binh! - Hùưn theât lïn
Cöịp ăaô chaân ngíịy caâi gioơng íịy, traê lúđi:
- Nhûng trûúâc hïịt seô coâ möơt cuöơc thíím víịn, khi íịy chuâng töi seô noâi toaơc moâng heo
- Chuâng mađy daâm noâi vúâi thíìy cai nhû thïị haê? - Himmenxtöt gíìm lïn - Chuâng mađy ăiïn röìi haê? Ăûâng ăíịy tao hoêi ăaô Chuâng mađy ắnh lađm gò haê?
- Chuâng töi seô noâi toaơc hïịt moơi chuýơn vïì thíìy cai, - Cöịp traê lúđi, ngoân tay ăùơt trïn neơp quíìn
Himmenxtöt hiïíu ngay tònh thïị, cuât thùưng, chùỉng ho he gò nûôa
Noâi cho ăuâng thò luâc sùưp ăi, hùưn cuông cođn líìu bíìu:
- Röìi chuâng mađy seô biïịt tay öng
Nhûng thïị lađ bao nhiïu uy tñn cuêa hùưn ăi ăúđi nhađ ma Möơt líìn khaâc hùưn cođn bùưt chuâng töi tíơp úê baôi hoang, víîn nhûông ăöơng taâc "Nùìm", "Nhaêy", "Nùìm", "Nhaêy"! Thûơc tònh, chuâng töi víîn tuín
Trang 27theo, vò mïơnh lïơnh lađ mïơnh lïơnh, nhûng chuâng töi lađm möơt caâch
chíơm chaơp ăïịn nöîi Himmenxtöt phaêi tuýơt voơng
Chuâng töi bònh thaên nhñch ăíìu göịi lïn, röìi ăïịn hai tay, vađ cûâ
thïị tiïịp tuơc; trong luâc ăoâ hùưn phaât khuđng lïn, ăaô ra möơt lïơnh khaâc
röìi Trûúâc khi chuâng töi toaât möì höi, thò hùưn ăaô khaên ăùơc caê tiïịng
Sau ăoâ, hùưn ăïí chuâng töi ýn Kïí thò hùưn víîn xaơc chuâng töi
lađ "ăöì lúơn", nhûng xem yâ ăaô coâ veê nïí
Nhiïìu thíìy cai khaâc toê ra ăaô biïịt ăiïìu hún vađ ríịt phaêi chùng
Hoơ cuông lađ söị ăöng nûôa Nhûng trûúâc hïịt thíìy nađo cuông muöịn giûô
caâi chín "daơy döî" úê híơu phûúng cađng líu cađng hay, mađ muöịn thïị
thò phaêi hùưc vúâi lñnh múâi
Thûơc ra, chuâng töi ăaô hiïíu möơt caâi baôi tíơp cuêa traơi lñnh coâ
thïí lõch sûơ ăïịn mûâc nađo röìi: vađ nhiïìu phen chuâng töi ăaô phaêi ăiïn
cuöìng gađo theât lïn
Nhiïìu ặâa trong boơn töi ăaô phaât öịm, thíơm chñ thùìng Vön ăaô
chïịt vò sûng phöíi, nhûng nïịu chuâng töi ăíìu hađng thò ngûúđi ta seô
cho chuâng töi lađ ăaâm heđn
Chuâng töi trúê nïn khùưc khöí, ăa nghi, tađn nhíîn, hay hùìn thuđ,
cuơc suâc, mađ nhû thïị cuông töịt thöi, vò chñnh chuâng töi ăang thiïịu
nhûông ặâc tñnh íịy Giaê duơ ngûúđi ta ăiïìu ngay chuâng töi ăïịn caâc
chiïịn hađo, mađ khöng coâ thúđi kyđ huíịn luýơn íịy, chùưc hùỉn nhiïìu ặâa
trong boơn töi seô phaât ăiïn
Nhû thïị chuâng töi ăaô ặúơc chuíín bõ cho nhûông gò ăang chúđ
ăúơi mònh
Chuâng töi khöng bõ quíơt ngaô Traâi laơi chuâng töi thñch ûâng
ặúơc vúâi hoađn caênh Caâi tuöíi hai mûúi cuêa chuâng töi, tuy non núât
ăöịi vúâi nhiïìu viïơc khaâc, laơi ặúơc cho chuâng töi vïì viïơc nađy Nhûng
ăiïìu quan troơng nhíịt lađ möơt tònh caêm vûông chùưc vïì ăoađn kïịt ăaô
tröîi díơy trong chuâng töi, tònh caêm ăoâ úê ngoađi mùơt tríơn lađm naêy núê
caâi quyâ nhíịt mađ chiïịn tranh taơo nïn, ăoâ lađ tònh ăöìng ăöơi
Töi ngöìi caơnh giûúđng Kemúrich Möîi luâc noâ thïm nguy ngíơp
Chung quanh chuâng töi, om sođm, ríìm rô
Trang 28Möơt chuýịn tađu y tïị vûđa múâi ăïịn vađ ngûúđi ta lûơa nhûông thûúng binh cođn coâ thïí chuýn chúê ặúơc Ngûúđi thíìy thuöịc ăi qua giûúđng Kemođlich, öng ta chùỉng buöìn nhòn noâ nûôa
- Chùưc lađ ăïịn lûúơt sau Phùng aơ - töi noâi vúâi noâ
Noâ chöịng khuyêu tay lïn, giûôa nhûông caâi göịi dûơa
- Hoơ ăaô cûa chín mònh röìi, - noâ noâi
Thïị lađ bíy giúđ noâ ăaô biïịt Töi gíơt ăíìu vađ traê lúđi:
- Cíơu nïn mûđng lađ ặúơc thoaât nhû thïị
Noâ im lùơng
Töi laơi tiïịp:
- Ăaâng leô bõ caê hai chín cú, Phùng aơ Veghïlú ăaô míịt caânh tay phaêi, cođn khöí hún chûâ Míịy laơi cíơu seô ặúơc vïì nhađ cú mađ
Noâ giú bađn tay lïn:
- Cíơu nhòn nhûông ngoân tay ăíy nađy
Trang 29- Do giaêi phíîu ăíịy thöi Cöị ùn uöịng ăi, röìi cíơu seô mau khoêi
Caâc cíơu ùn uöịng coâ khaâ khöng? Noâ chó cho töi caâi ca cođn lûng möơt
nûêa Töi gíìn nhû gùưt lïn:
- Phùng, cíơu phaêi ùn ăi chûâ, ùn lađ chñnh ăíịy ÚÊ ăíy cuông khaâ
ăíịy chûâ
Noâ xua tay, khöng ăöìng yâ vúâi töi Möơt luâc sau, noâ noâi thong
thaê:
- Trûúâc kia mònh cuông muöịn ăi lađm kiïím lím
- Thò cíơu víîn coâ thïí ăi lađm chûâ sao - töi noâi ăïí an uêi noâ -
Hiïơn nay coâ nhûông loaơi chín tay giaê tuýơt lùưm, lùưp vađo chñnh cíơu
cuông khöng thíịy lađ mònh thiïịu möơt chín cú, ùn khúâp vúâi caâc bùưp
thõt ghï lùưm Lùưm luâc möơt bađn tay giaê, ngûúđi ta coâ thïí cûê ăöơng caê
ngoân tay, coâ thïí lađm luơng viïịt laâch ặúơc nûôa kia Míịy laơi, ngađy
cađng coâ nhiïìu phaât minh múâi laơ chûâ
Noâ im möơt luâc röìi noâi:
- Cíơu coâ thïí líịy ăöi uêng cuêa mònh cho thùìng Muynlú
Töi gíơt ăíìu vađ cöị nghô xem coâ thïí tòm ặúơc cíu gò nûôa ăïí
ăöơng viïn noâ khöng Ăöi möi cuêa noâ khuíịt ăi, caâi miïơng trúê nïn
röơng hún, rùng nhö ra hún, tröng nhû cuơc phíịn, da thõt tiïu ăi ăíu
caê, caâi traân dö ra nhiïìu hún, gođ maâ löìi lïn Böơ xûúng ăang hiïơn
hònh Mùưt ăaô truông xuöịng Chó vađi giúđ nûôa lađ hïịt chuýơn
Khöng phaêi töi tröng thíịy noâ líìn ăíìu, mađ hai ặâa ăaô cuđng
lúân lïn vúâi nhau Thïị mađ bíy giúđ tröng noâ thíơt lađ khaâc hùỉn Töi ăaô
tûđng coâp bađi cuêa noâ ÚÊ trûúđng, noâ thûúđng mùơc böơ quíìn aâo mađu haơt
deê coâ thùưt lûng, hai caâi khuyêu tay boâng lïn vò mađi trïn bađn Ngoađi
ra, trong boơn töi, chó coâ mònh noâ biïịt chúi quay thùỉng tay trïn xađ
ăún Luâc íịy, toâc noâ xoaô xuöịng mùơt tröng nhû tú víơy Vïì chöî nađy,
laôo Cùngtöree líịy lađm haônh diïơn vò noâ; nhûng laôo ta laơi khöng
chõu ặúơc muđi thuöịc laâ Da noâ ríịt trùưng
Tröng noâ coâ caâi veê gò cuêa con gaâi
Töi nhòn xuöịng ăöi uêng cuêa töi; ăöi uêng múâi to vađ thö lađm
sao; caâi quíìn nheât vađo ăíịy, phöìng ra; khi ặâng díơy, hai caâi öịng
Trang 30quíìn thuđng thònh tröng ngûúđi coâ veê ăö lùưm Nhûng khi chuâng töi
ăi tùưm, chín vađ vai ăöơt nhiïn laơi cođm nhom ăi Khi íịy chuâng töi khöng cođn lađ lñnh nûôa, mađ híìu nhû lađ nhûông thùìng beâ con, khöng
ai tin lađ chuâng töi coâ thïí ăeo ba lö ặúơc Luâc chuâng töi cúêi tríìn, thíơt lađ ngöơ nghônh; chuâng töi lađ nhûông gaô thûúđng dín, vađ chuâng töi cuông caêm thíịy na naâ nhû víơy
Phùng Kemúrich luâc ăi tùưm, tröng gíìy beâ nhû möơt ặâa treê con, thïị mađ bíy giúđ noâ nùìm dađi úê ăíy, taơi sao laơi thïị nhó? Ngûúđi ta cíìn phaêi díîn tíịt caê nhín loaơi ăïịn trûúâc giûúđng noâ mađ noâi to lïn rùìng: "Nađy ăíy lađ Phùng Kemúrich, mûúđi chñn tuöíi rûúôi, noâ khöng muöịn chïịt, xin ặđng ăïí noâ phaêi chïịt.”
Nhûông yâ nghô cuêa töi trúê nïn löơn xöơn Caâi khöng khñ ăíìy muđi phï nön vađ maâu muê höi thöịi nađy lađm tùưt caê phöíi, ăoâ lađ möơt thûâ höì ăùơc quaânh lađm cho ngûúđi ta ngaơt thúê
Boâng töịi trađn ăïịn Khuön mùơt Kemúrich xanh nhúơt ăi Khuön mùơt nhö ra giûôa hai caâi tai vađ nhúơt nhaơt ăïịn nöîi nhû noâ loeâ
ra möơt aânh saâng ýịu úât Caâi miïơng cûê ăöơng nheđ nheơ Töi laơi saât bïn noâ Noâ thò thíìm: "Nïịu cíơu tòm thíịy caâi ăöìng höì cuêa mònh, thò gûêi vïì nhađ höơ mònh"
Töi khöng phaên ăöịi gò caê Bíy giúđ thíơt vö ñch
Khöng cođn caâch nađo lađm cho noâ ýn tím ặúơc nûôa Sûơ bíịt lûơc dađy vođ töi
Trúđi! Caâi traân vúâi hai thaâi dûúng loôm síu vađo kia, caâi muôi ăaô teo ăi kia! Laơi cođn bađ cuơ khoâc loâc úê nhađ, mađ töi phaêi viïịt thû vïì! Chao öi, giaâ caâi thû íịy ăaô viïịt röìi! Boơn y taâ xaâch chai, xaâch thuđng
ăi qua Möơt ngûúđi trong boơn bûúâc laơi, nhòn Kemúrich coâ veê thùm dođ, röìi laêng ra; roô rađng lađ hùưn ăúơi Chùưc lađ hùưn ăang cíìn caâi giûúđng
Töi saât laơi gíìn Phùng, vađ noâi vúâi noâ y nhû töi coâ thïí cûâu söịng ặúơc noâ:
- Coâ leô ngûúđi ta seô ặa cíơu vïì an dûúông ặúđng Clötecbe, chöî coâ nhûông biïơt thûơ íịy, Phùng aơ Ngöìi bïn cûêa söí cíơu coâ thïí nhòn tíịt caê vuđng qú cho ăïịn tíơn hai caâi cíy úê phña chín trúđi Bíy giúđ ăang
Trang 31lađ muđa ăeơp nhíịt nùm Luâa sùưp chñn, buöíi chiïìu, dûúâi aânh mùơt trúđi
caânh ăöìng chùỉng khaâc gò xađ cûđ Laơi con ặúđng tröìng baơch dûúng
doơc theo khu Clötecbach mađ boơn mònh víîn uöịng cađ phï ngon tuýơt
nûôa chûâ! Luâc íịy, cíơu coâ thïí bađy möơt caâi chíơu thuyê tinh vađ nuöi caâ
vađng, cíơu coâ thïí ra vađo tuyđ yâ, chùỉng phaêi pheâp tùưc gò caê, cíơu laơi coâ
thïí chúi ăađn dûúng cíìm nûôa, nïịu cíơu thñch
Töi cuâi xuöịng khuön mùơt cuêa noâ ăang chòm trong boâng töịi
Noâ cođn thúê thoi thoâp Mùơt noâ ûúât ăíîm, noâ khoeê Chao öi, töi ùn noâi
thíơt lađ vúâ víín, chùỉng ra lađm sao!
Töi quađng líịy vai noâ vađ saât mùơt töi vađo mùơt noâ
- Bíy giúđ cíơu coâ buöìn nguê khöng?
Noâ khöng traê lúđi, nhûông gioơt nûúâc mùưt chaêy rođng rođng trïn
maâ Töi muöịn lau cho noâ, nhûng caâi khùn tay cuêa töi bíín quaâ Möơt
giúđ tröi qua, töi víîn ngöìi ăíy, ăíìu oâc cùng thùỉng vađ töi chùm chuâ
theo doôi xem noâ coâ muöịn dùơn gò nûôa khöng Giaâ noâ múê to miïơng la
ặúơc vađ kïu lïn! Nhûng noâ chó khoâc, ăíìu ngoeơo sang möơt bïn Noâ
chùỉng nhùưc gò ăïịn meơ, ăïịn caâc anh em, chõ em, noâ chùỉng noâi gò caê;
coâ leô tíịt caê nhûông caâi ăoâ ăaô xa xöi ăöịi vúâi noâ röìi Giúđ ăíy noâ chó cođn
möơt thín möơt mònh vúâi cuöơc ăúđi heđn moơn, mûúđi chñn tuöíi, noâ khoâc
vò cuöơc ăúđi íịy boê noâ mađ ăi
Ăoâ lađ caâi chïịt caêm ăöơng, ăau ăúân nhíịt mađ töi chûa tûđng
thíịy, duđ rùìng luâc trûúâc Teâtgien chïịt cuông buöìn lùưm, noâ khoeê nhû
möơt con gíịu, theât lïn goơi meơ, mùưt múê trûđng trûđng, tay cíìm caâi lûúôi
lï, ăíìy veê hoaêng höịt, xua ăuöíi thíìy thuöịc ra khoêi giûúđng noâ, maôi
cho ăïịn luâc noâ chïịt
Böîng Kemúrich bùưt ăíìu rïìn rô vađ thúê döịc Töi vuđng díơy, laêo
ăaêo chaơy ra ngoađi vađ hoêi: "Baâc sô ăíu röìi? Baâc sô ăíu röìi?" Chúơt
thíịy caâi aâo choađng trùưng, töi chùơn laơi:
- Öng ăïịn ngay cho, nïịu khöng Phùng Kemúrich chïịt míịt
Laôo ta gúô ra vađ hoêi ngûúđi y taâ ặâng ăíịy:
- Caâi gò thïị?
Gaô kia traê lúđi:
Trang 32- Giûúđng 26, cûa bùưp ăuđi trïn
Laôo thíìy thuöịc gùưt lïn:
- Lađm thïị nađo mađ hiïíu ặúơc Ngađy höm nay töi cûa nhûông nùm caâi chín
Laôo ăííy töi ra vađ baêo ngûúđi y taâ:
- Ăïịn xem sao!
Röìi laôo ta laơi chaơy ăïịn phođng möí
Töi giíơn ăiïn lïn, ăi theo gaô y taâ Hùưn nhòn töi vađ noâi:
- Hïịt cûa laơi ăïịn cùưt suöịt tûđ nùm giúđ saâng ăïịn giúđ ăíịy anh baơn aơ, mònh noâi thíơt cíơu biïịt, riïng ngađy höm nay thïm mûúđi saâu ngûúđi chïịt Caâi thùìng cuêa cíơu ăíy lađ thûâ mûúđi baêy Nhíịt ắnh lađ phaêi ăïịn hai chuơc
Töi tûúêng chûđng quyơ xuöịng Khöng cođn sûâc ăi nûôa
Töi cuông khöng muöịn nöíi noâng nûôa Vö ñch, töi chó muöịn ngaô guơc xuöịng vađ khöng bao giúđ ặâng díơy nûôa
Chuâng töi ăïịn trûúâc giûúđng Kemúrich Noâ ăaô chïịt, mùơt cođn ăíîm nûúâc mùưt Mùưt nûêa nhùưm nûêa múê
Gaô y taâ huyâch töi möơt caâi vađo sûúđn:
- Coâ líịy ăöì ăaơc khöng?
Töi noâi coâ leô quín baơ úê vùn phođng ăaơi ăöơi vađ töi ăi
Ăùìng sau töi, hoơ ăaô löi Phùng vûât lïn möơt tíịm vaêi baơt Bïn ngoađi boâng töịi vađ gioâ nhû giaêi thoaât cho töi
Trang 33Töi thúê thíơt maơnh, vađ caêm thíịy khöng khñ phúât qua da mùơt,
noâng íịm vađ ïm dõu hún bao giúđ hïịt Ăöơt nhiïn töi nghô ăïịn boơn con
gaâi, ăïịn nhûông ăöìng coê núê hoa, ăïịn nhûông ăaâm míy trùưng Ăöi
chín töi cûâ tûơ chuâng bûúâc trong nhûông chiïịc giađy; töi raêo bûúâc, töi
chaơy
Nhûông ngûúđi lñnh ăi qua bïn töi; nhûông lúđi hoơ noâi kñch ăöơng
töi, nhûng töi chùỉng hiïíu gò caê Mùơt ăíịt cùng ăíìy sinh lûơc, xuýn
qua bađn chín trađn ngíơp vađo ngûúđi töi
Ăïm rung chuýín ngađn tia lûêa ăiïơn Ăûúđng hoaê tuýịn vang
ăöơng ađo ađo nhû möơt dađn tröịng hoađ vúâi nhau
Chín tay töi cûê ăöơng nhanh nheơn Töi thúê vađ töi vuđng víîy
Ăïm khuya ăang söịng Caê töi nûôa, töi cuông ăang söịng Töi ăoâi,
möơt caâi ăoâi cöìn cađo ghï gúâm hún luâc chó ăoâi tûđ trong buơng
Muynlú ặâng trûúâc laân Noâ ăúơi töi Töi ặa ăöi uêng cuêa
Kemúrich cho noâ Chuâng töi ăi vađo, noâ xoê thûê ăöi uêng, thíơt lađ vûđa
khñt Noâ luơc trong ăöịng lûúng thûơc, biïịu töi möơt miïịng xuâc xñch to
Ngoađi ra, laơi cođn nûúâc cheđ pha rûúơu rum, ríịt noâng
Trang 34CHÛÚNG 3
Chuâng töi nhíơn ặúơc viïơn binh Ngûúđi ta líịp caâc chöî tröịng, vađ nhûông öí rúm trong laân truâ quín laơi coâ ngûúđi nùìm Möơt phíìn lađ lñnh cuô Nhûng cuông coâ hai mûúi lùm anh treê tuöíi tûđ nhûông traơm tín binh sau mùơt tríơn gûêi ăïịn Boơn nađy keâm chuâng töi gíìn möơt nùm Cöịp huyâch töi:
- Cíơu ăaô tröng thíịy luô nhoâc chûa?
Töi gíơt Míịy ặâa chuâng töi vïnh vïnh vaâo vaâo, chuâng töi chuâi ăíìu úê ngoađi sín, chuâng töi thoơc tay vađo tuâi quíìn, chuâng töi ngùưm nghña boơn lñnh múâi vađ chuâng töi tûơ cho lađ nhûông tay cûơu trađo
Catdinxki ăïịn nhíơp boơn vúâi chuâng töi Chuâng töi daơo qua nhûông chuöìng ngûơa vađ ăi tòm nhûông tay múâi ăïịn mađ ngûúđi ta ăang phaât mùơt naơ chöịng húi ăöơc vađ cađ phï Caât hoêi möơt cíơu treê nhíịt:
- Chûđng ăaô líu lùưm ăùìng íịy chûa ặúơc ăúâp caâi gò kha khaâ möơt tñ phaêi khöng?
Thùìng kia nhùn:
- Saâng baânh cuê caêi vađng, trûa cuê caêi vađng, töịi sûúđn níịu cuê caêi vađng vađ xađ laâch cuê caêi vađng
Catdinxki huyât saâo ra veê sađnh soêi:
- Baânh cuê caêi vađng ađ? Cođn lađ may ăíịy; bíy giúđ ngûúđi ta ăaô ăïịn chöî lađm bùìng muđn cûa röìi Thïị cođn caâi moân ăíơu trùưng, cíơu thíịy cuông khaâ ăíịy chûâ? Coâ muöịn lađm möơt miïịng khöng?
Cu cíơu ăoê mùơt:
- Anh lađm töi theđm roê daôi ra lađm gò?
Catdinxki chó noâi nhû ra lïơnh:
Trang 35- Líịy caâi cađmeđn ra ăíy
Chuâng töi nhòn Caât ăíìy veê tođ mođ Anh ta díîn chuâng töi ăïịn
möơt caâi thuđng göî, gíìn öí rúm cuêa anh
Roô rađng, caâi thuđng ăíìy ăïịn nûêa toađn lađ ăíơu híìm vúâi thõt bođ
Catdinxki ặâng ûúôn ngûơc trûúâc caâi thuđng, y nhû öng tûúâng vađ noâi:
- Múê mùưt ra, thođ tay vađo, ăoâ lađ khííu lïơnh cuêa ngûúđi Phöi
Boơn töi ngaơc nhiïn quaâ Töi hoêi anh ta:
- Chïịt cha ! Caât, cíơu lađm thïị nađo mađ xoaây ặúơc chöî nađy thïị ?
- Thùìng cađ chua ăöìng yâ cho bï tíịt caê, túâ cho noâ ba caâi duđ luơa
Nađy, nađy, caâi moân ăíơu trùưng mađ ùn nguöơi thò tuýơt lùưm ăíịy nheâ
Anh ta röơng raôi cho thùìng nhoâc möơt khííu phíìn vađ noâi:
- Líìn sau mang cađmeđn ăïịn ăíy, nhúâ cíìm úê tay kia möơt ăiïịu
xò gađ hay möơt cuöơn thuöịc, hiïíu chûa?
Röìi anh ta quay vïì phña chuâng töi:
- Tíịt nhiïn, vúâi caâc cíơu thò ặúơc miïîn khoaên íịy
Catdinxki lađ möơt ngûúđi ăaâng quyâ vò anh ta coâ caâi giaâc quan
thûâ saâu ÚÊ ăíu cuông coâ nhûông ngûúđi nhû víơy nhûng thoaơt ăíìu ñt ai
ăïí yâ Ăaơi ăöơi nađo cuông coâ möơt hai ngûúđi nhû thïị Catdinxki lađ möơt
con ngûúđi tinh quaâi nhíịt xûa nay töi chûa tûđng thíịy Anh ta xuíịt
thín tûđ nghïì ăoâng giíìy thò phaêi, nhûng caâi íịy khöng ăaâng kïí, anh
ta biïịt ăuê moơi nghïì Ăaânh baơn vúâi anh ta thuâ ăaâo ăïí Cöịp vađ töi
ặúơc coi lađ baơn cuêa anh ta, vađ trong chûđng mûơc nađo ăoâ, Hai Vethut
cuông thïị Thíơt ra thùìng nađy chó lađ tay sai cuêa anh ta thöi, vò khi
nađo xoay xúê moân gò mađ cíìn ăïịn sûâc lûơc thò Caât goơi ăïịn noâ Ngûúơc
laơi, noâ cuông ặúơc hûúêng nhûông ín húơ, goơi lađ ăïí ăïìn buđ cho caâi
cöng khoâ nhoơc
Thñ duơ coâ líìn ban ăïm chuâng töi ăïịn möơt núi hoađn toađn xa laơ,
möơt núi vûđa ăùơt chín ăïịn ăaô biïịt ngay lađ chùỉng nûúâc non gò, chó
trú ra míịy bûâc tûúđng
Trang 36Chöî chuâng töi vûđa thu veân xong lađ möơt caâi xûúêng maây nhoê, töịi mođ Coâ míịy caâi giûúđng - noâi cho ăuâng lađ míịy caâi giaât giûúđng, míịy thanh göî cùng díy theâp
Díy theâp thò gay lùưm Chuâng töi chùỉng coâ caâi gò raêi lïn vò chùn cođn phaêi ăïí ăùưp Vaêi baơt thò moêng quaâ
Caât nhòn quanh queâo möơt tñ röìi baêo Hai Vethut:
- Ăi theo mònh
Hoơ ăi vađo xoâm, möơt núi hoađn toađn múâi laơ ăöịi vúâi hoơ
Nûêa giúđ sau, hoơ trúê vïì, tay öm ăíìy rúm Caât ăaô luđng ặúơc möơt chuöìng ngûơa vađ bao nhiïu lađ rúm luön thïí
Thïị lađ, giaâ bíy giúđ khöng bõ caâi ăoâi cöìn cađo noâ hađnh thò chuâng töi coâ thïí ăaânh möơt giíịc say sûa íịm aâp
Cöịp hoêi möơt anh phaâo thuê ăoâng úê vuđng nađy ăaô líu:
- Coâ caâi quaân ùn nađo quanh ăíy khöng?
Gaô kia cûúđi:
- Cíơu tûúêng, úê ăíy chùỉng coâ coâc gò caê Möơt mííu baânh mò cuông ặđng hođng
- Thïị khöng cođn dín cû gò caê sao?
Gaô kia khaơc möơt caâi:
- Coâ, coâ chûâ, vađi möịng, nhûng chñnh hoơ cuông lûúơn quanh míịy caâi nöìi nhû boơn nađy thöi
Thíơt lađ níîu quaâ Chuâng töi laơi phaêi thñt caâi thùưt lûng khöịn khöí vađo thïm möơt níịc nûôa, ăađnh ăúơi ngađy mai xe chúê thûâc ùn ăïịn víơy
Thïị nhûng, töi thíịy Caât chuơp caâi muô ca lö, töi hoêi anh ta:
- Cíơu ăi ăíu ăíịy, Caât?
- Xem tònh hònh möơt tñ
Anh ta úí oaêi bûúâc ra, gaô phaâo thuê cûúđi khííy:
Trang 37- Ăùìng íịy cûâ ăi mađ xem tònh hònh Nhûng ặđng coâ öm ăöìm
lùưm ăíịy nheâ
Chaân naên, chuâng töi nùìm ûúđn caê ra vađ tûơ hoêi coâ nïn ăöơng
ăïịn lûúng thûơc dûơ trûô khöng Lađm thò liïìu quaâ, cho nïn chuâng töi
cöị chúơp mùưt möơt tñ
Cöịp cíịu ăiïịu thuöịc, cho töi möơt nûêa Jaăún noâi vïì caâc moân
ùn úê vuđng qú noâ, ăíơu vaân níịu thõt múô Phaêi cho caê rau thúm vađo,
nhûng phaêi ăun cuđng möơt luâc, chûâ khöng ặúơc (xin Chuâa che chúê
cho chuâng töi) cho khoai tíy ăíơu vaân vúâi thõt múô riïng reô Möơt ặâa
gùưt nhùơng lïn lađ nïịu Jaăún khöng im ngay möìm ăi, hùưn seô nghiïìn
noâ ra lađm ăöì gia võ ăïí rùưc vađo caâi moân ăíơu vaân cuêa noâ
Thïị lađ im lùơng trúê laơi caâi phođng nguê röơng raôi vađ ngíîu nhiïn
Chó cođn míịy ngoơn nïịn lung linh trïn miïơng chai, vađ thónh thoaêng
gaô phaâo thuê laơi khaơc nhöí Chuâng töi ăang thiu thiu thò cûêa keơt múê
vađ Caât xuíịt hiïơn Töi ặúng mï nguê Hùưn cùưp hai caâi baânh úê möơt
tay, tay kia xaâch caâi bõ raâch víịy maâu, trong ặơng thõt ngûơa
Gaô phaâo thuê kinh ngaơc ăïí tííu thuöịc rúi khoêi miïơng Hùưn nùưn
caâi baânh: "Ăuâng, baânh thíơt, mađ laơi cođn noâng!" Caât khöng dađi dođng
míịt thò giúđ Hùưn xoay ặúơc baânh, thïị lađ ăuê Töi tin rùìng giaâ ăoâng úê
sa maơc, cuông chó möơt giúđ sau hùưn ta xoay xoaê ặúơc bûôa cheân coâ ăuê
thõt quay, chađ lađ vađ rûúơu nho Hùưn baêo Hai bùìng gioơng cöơc löịc: "Böí
cuêi." Röìi hùưn ta ruât úê trong aâo ra möơt caâi chaêo, moâc úê tuâi ra möơt
nùưm muöịi vađ möơt khoanh múô Caâi gò hùưn ta cuông ăïìu nghô túâi Hai
nhoâm bïịp ngay trïn mùơt ăíịt
Lûêa kïu laâch taâch giûôa caênh tröịng traêi cuêa xûúêng maây
Chuâng töi nhuân tay nhaêy xuöịng giûúđng
Gaô phaâo thuê ngíơp ngûđng, khöng biïịt coâ nïn toê lúđi khen ngúơi
khöng, biïịt ăíu laơi khöng ặúơc tñ chuât; nhûng Catdinxki chùỉng ăïí
yâ gò ăïịn hùưn, coi hùưn nhû khöng coâ, thïị lađ gaô phaâo thuê luêi míịt,
möìm líím bíím vùng tuơc
Caât biïịt caâch raân thõt ngûơa sao cho thíơt mïìm
Trang 38Khöng ặúơc boê ngay vađo chaêo; nhû thïị noâ seô dai, trûúâc hïịt phaêi cho vađo ñt nûúâc chíìn qua ăaô Chuâng töi ngöìi xöím thađnh vođng trođn, tay cíìm dao ùn röìi cûâ viïơc toơng cho ăíìy daơ dađy
Ăíịy, Caât lađ con ngûúđi nhû thïị Giaê duơ trong möơt vuđng, quanh nùm chó coâ caâi gò ùn vađo möơt giúđ nađo ăoâ thöi, thò ăuâng caâi giúđ ăíịy, anh chađng Caât ta nhû coâ möơt linh tñnh baâo trûúâc seô chuơp caâi muô ca lö ăi ra, vađ ăïịn thùỉng chöî coâ caâi moân íịy, y nhû coâ la bađn díîn ặúđng, vađ thïị lađ anh ta chöm ặúơc
Anh ta tòm ra ặúơc ăuê thûâ : khi trúđi reât thò nhûông caâi chaêo con vúâi cuêi, rúm raơ, bađn ghïị, nhûng nhíịt lađ caâi gò cheân ặúơc Thíơt lađ möơt sûơ bñ hiïím Ngûúđi ta ngúô nhûông caâi ăoâ tûđ trïn trúđi rúi xuöịng Caâi chuýịn búê nhíịt cuêa anh ta lađ böịn höơp töm huđm Nhûng cuêa ăaâng töơi, boơn töi laơi thñch múô lúơn raân hún
Chuâng töi lùn löơn trûúâc laân truâ quín vïì phña coâ nùưng Muđi hùưc ñn, muđi muđa heđ vađ muđi möì höi chín nöìng nùơc
Caât ngöìi caơnh töi, vò anh ta thñch noâi chuýơn
Buöíi chiïìu höm íịy, chuâng töi tíơp chađo quín sûơ trong möơt giúđ ăöìng höì, chó vò Jaăún ăaô chađo möơt cíịp chó huy úí oaêi quaâ Caât chó nghô vïì chuýơn íịy, anh ta noâi: "Röìi cíơu xem, chuâng ta seô thua tríơn chó vò chađo kyô quaâ thöi!" Cöịp bûúâc laơi, chín ăi khöng, quíìn xùưn moâng lúơn
Noâ phúi ăöi bñt tíịt vûđa giùơt trïn baôi coê Caât nhòn trúđi, ăaânh möơt caâi rùưm thíơt lûơc, röìi noâi bùìng möơt gioơng kiïíu caâch: "Bíịt kyđ haơt ăíơu nađo, duđ beâ teơo, cuông phaât ra tñ chuât ím nhaơc chûâ!" Cöịp vađ Caât bùưt ăíìu tranh caôi vúâi nhau Ăöìng thúđi, hai ngûúđi ăaânh cuöơc möơt chai bia vïì tríơn khöng chiïịn ăang diïîn ra trïn ăíìu chuâng töi Caât khöng chõu boê yâ kiïịn cuêa mònh, vúâi tû caâch lađ lñnh cûơu trađo: anh ta cöị phaât biïíu cho thađnh thú: "Nïịu cuđng hûúâng cuđng cheân nhû nhau" Chiïịn tranh ăaô hïịt tûđ líu cođn gò Cođn Cöịp thò laơi lađ möơt nhađ tû tûúêng Noâ muöịn noâi rùìng möîi líìn tuýn chiïịn seô lađ möơt thûâ höơi heđ cuêa dín chuâng: “coâ giíịy vađo cûêa, coâ ím nhaơc cíín thíơn”, nhû trong nhûông cuöơc thi ăíịu bođ möơng íịy Röìi trïn ăíịu trûúđng caâc ngađi böơ trûúêng vađ caâc võ tûúâng cuêa hai nûúâc, seô mùơc quíìn ăuđi tùưm vađ vuô trang bùìng duđi cui, cûâ viïơc xöng vađo mađ nïơn nhau Võ nađo
Trang 39cođn ặâng vûông ặúơc ăïịn phuât cuöịi cuđng thò nûúâc cuêa võ íịy seô thùưng
tríơn Lúđi ăïì nghõ íịy ặúơc hoan nghïnh vađ cíu chuýơn chuýín sang
viïơc tíơp lñnh úê doanh traơi
Möơt hònh aênh hiïơn ra trong oâc töi Mùơt trúđi giûôa trûa chiïịu
híìm híơp trïn sín traơi lñnh Caâi noâng kinh ngûúđi ăeđ trôu khöng
gian im lùơng Caâc ngöi nhađ im lòm nhû chïịt Moơi víơt ăïìu nguê
Ngûúđi ta chó nghe thíịy tiïịng tröịng tíơp ăaânh Hoơ ngöìi úê quanh ăíu
ăíịy vađ tíơp ăaânh möơt caâch vuơng vïì, ăïìu ăïìu, ngúâ ngíín Caê möơt sûơ
hađi hoađ: caâi nùưng giûôa trûa, caâi sín traơi lñnh vađ buöíi tíơp ăaânh
tröịng
Nhûông cûêa söí doanh traơi ăïìu tröịng höịc vađ töịi om, úê vađi cûêa
söí, coâ vùưt phúi míịy caâi quíìn aâo vaêi thö Ngûúđi ta nhòn vađo bïn
trong coâ veê theđm thuöìng Nhûông cùn phođng thíơt lađ maât meê Húôi
nhûông cùn phođng töịi tùm coâ muđi möịc, vúâi nhûông giaât giûúđng bùìng
sùưt, nhûông tíịm ăïơm vaêi keê ö vuöng, nhûông caâi tuê ăuâng quy caâch
vađ nhûông chiïịc ghïị ăííu ăïí trûúâc mùơt! Chñnh caâc ngûúi, caâc ngûúi
coâ thïí lađm chuâng ta ao ûúâc Ngöìi ăíy nhòn caâc ngûúi, caâc ngûúi ăöịi
vúâi chuâng ta lađ caâi phaên aênh thíìn kyđ cuêa Töí quöịc, vúâi caâi muđi nöìng
nùơc cuêa thûâc ùn ăaô thiu, cuêa giíịc nguê, cuêa thuöịc laâ vađ cuêa quíìn
aâo
Catdinxki mö taê möơt caâch ríịt hađo hûâng nhûông cùn phođng íịy
vúâi bao nhiïu lađ mađu sùưc rûơc rúô Chuâng töi cođn ngíìn ngaơi gò mađ
khöng trúê laơi? Vò chuâng töi cuông chùỉng ăođi hoêi gò hún
Öi! Nhûông giúđ huíịn luýơn quín sûơ trong buöíi saâng tinh mú
"Khííu suâng kiïíu 98 göìm bao nhiïu böơ phíơn?" Öi! Nhûông giúđ tíơp
thïí duơc buöíi chiïìu "Nhûông anh nađo ăaânh dûúng cíìm ăi ra khoêi
hađng, bïn phaêi quay! Ăïịn nhađ bïịp goơt khoai!" Kyê niïơm trađn ngíơp
Tûơ nhiïn Cöịp bíơt cûúđi vađ noâi: "Ăïịn Long, ăöíi tađu !"
Ăoâ lađ caâi trođ ûa thñch cuêa thíìy cai chuâng töi Long lađ möơt nhađ
ga úê ngaô ba Ăïí cho tuơi ăi pheâp khöng thïí nhíìm ặúơc,
Himmenxtöt bùưt chuâng töi tíơp úê trong buöìng caâi ăöơng taâc ăöíi tađu
Hùưn cho chuâng töi biïịt rùìng ăïịn Long, ngûúđi ta seô ăi qua möơt con
ặúđng híìm ăïí sang chuýịn tađu chúê thû: con ặúđng híìm íịy ặúơc
tûúơng thađnh bùìng nhûông caâi giûúđng Möơt mïơnh lïơnh phaât ra: "Ăïịn
Trang 40Long Ăöíi tađu’ Thïị lađ nhanh nhû chúâp, tíịt caê boơn chuâng töi phaêi chui xuöịng gíơm giûúđng, röìi nhoai ra phña bïn kia Coâ möîi möơt ăöơng taâc íịy mađ phaêi lađm hađng giúđ
Trong luâc íịy chiïịc maây bay Ăûâc ăaô bõ haơi nùơng
Noâ lao xuöịng khöng khaâc möơt ngöi sao chöíi, keâo theo möơt ăaâm khoâi nhû caâi phiïịu
Thïị lađ Cöịp thua cuöơc, míịt chai bia, noâ xóa tiïìn ra nhùn nhoâ nhû bõ
- Himmenxtöt lađm phu traơm thò chùưc chùưn lađ möơt con ngûúđi chíịt phaâc, - töi noâi khi Anbe ăaô búât óu
- Khöng hiïíu sao khi ăoâng lon cai, hùưn laơi ăïíu caâng quaâ quíín ăïịn thïị?
Cíu hoêi lađm cho Cöịp söi nöíi hùỉn lïn:
- Khöng phaêi chó riïng Himmenxtöt múâi thïị, nhiïìu ngûúđi khaâc cuông thïị Khi hoơ vûđa ăeo caâi lon hoùơc thanh gûúm vađo lađ hoơ biïịn chíịt hoađn toađn, y nhû toơng ximùng cíịt sùưt vađo ngûúđi
- Quín phuơc noâ lađm nïn thïị - töi noâi nhû möơt giaê thuýịt
- Cuông gíìn ăuâng thïị, - Caât vûđa noâi vûđa chuíín bõ möơt bađi diïîn thuýịt trađng giang ăaơi haêi - Thïị nhûng lyâ do chñnh laơi khaâc Cíơu thíịy ăíịy Khi cíơu luýơn cho möơt con choâ biïịt ùn khoai lang, röìi sau cíơu chòa cho noâ möơt miïịng thõt: díîu sao noâ cuông víîn nhaêy xöí vađo ăúâp miïịng thõt, vò ăoâ lađ baên chíịt cuêa noâ; nïịu cíơu cho con ngûúđi möơt chuât quýìn hađnh, cíu chuýơn cuông thïị thöi: hùưn cuông nhaêy xöí vađo Caâi ăoâ lađ leô tûơ nhiïn, vò baên thín con ngûúđi, nguöìn göịc chó lađ möơt con víơt bíín thóu, coâ leô chó maôi vïì sau nađy noâ múâi dûúơc queât lïn möơt lúâp lïî nghôa, nhû möơt laât baânh coâ phïịt bú lïn víơy Thïị mađ cuöơc ăúđi nhađ binh laơi lađ thùìng noơ coâ quýìn hún thùìng kia Khöí möơt nöîi anh nađo cuông coâ nhiïìu quýìn quaâ: möơt thíìy cai coâ thïí hađnh chuâ lñnh trún ăïịn phaât ăiïn, cuông nhû ngađi thiïịu uyâ hađnh thíìy cai, ngađi ăaơi uyâ hađnh ngađi thiïịu uyâ Búêi anh nađo cuông biïịt caâi quýìn cuêa mònh, nïn hoơ quen laơm quýìn Líịy möơt thñ duơ ăún giaên: Chuâng mònh vûđa ăi tíơp vïì, mïơt búê húi tai Thïị mađ hoơ ra lïơnh haât Kïịt cuơc lađ möơt ăiïơu haât keâm hađo hûâng, vò anh nađo anh níịy chó cođn