KĨ THUẬT TRUYỀN SỐ LIỆU

M NG TRUY N S LI U Mạng truy n số liệu bao gồm hai hay nhi u hệ thống truy n nhận tin nh− hình 1..2.đ−ợc ghép nối với nhau theo nhiều hình thức nh− phân cấp hoặc phân chia thành các t

H C VI N CÔNG NGH B U CHÍNH VI N THÔNG

L I NÓI U

K thu t truy n s li u là m t m ng ki n th c không th thi u đ i v i sinh viên chuyên ngành đi n t vi n thông và công ngh thông tin ây là n n t ng đ nghiên c u chuyên sâu trong chuyên ngành này M c dù mang đ m gi i pháp cho d ch v s li u, nh ng k thu t truy n s li u ngày nay l i là xu t phát đi m cho đa d ch v m t xu th t t y u trong m ng vi n thông và m ng máy tính hi n đ i Chúng ta đ u bi t r ng không có ki n th c c s v ng vàng s không có phát tri n ng d ng vì v y tài li u này s giúp cho sinh viên trang b cho mình nh ng ki n th c c n b n

nh t, thi t th c nh t Cu n sách này không ch h u ích đ i v i sinh viên ngành vi n thông và công ngh thông tin, mà còn c n thi t cho c các cán b k thu t đang theo h c các l p b túc hoàn thi n ki n th c c a mình

Tài li u g m 5 ch ng đ c s p x p theo th t nh ng ch đ t m c v t lý đ n giao

th c

Ch ng 1 M NG TRUY N S LI U VÀ S CHU N HÓA

Ch ng này đ c trình bày thành các m c chính đ c s p x p nh sau:

X Thông tin và truy n thông : m t v n đ đang đ c xã h i quan tâm trong n n kinh t

m i n n kinh t thông tin , n n kinh t trí th c, n n kinh t h c h i, n n kinh t s

X Cái nhìn t ng quát v m ng s li u

X T ch c v m ng m ng truy n s li u hi n đ i , Các k thu t đ c dùng đ truy n s

li u

X Nh ng v n đ c n b n trong chu n hóa và mô hình tham chi u c a m ng

Ch ng 2 GIAO TI P V T LÝ VÀ MÔI TR NG TRUY N D LI U

Ch ng này bao g m nh ng n i dung :

X M ch đi u khi n truy n s li u

X Các thi t b đi u khi n

Ch ng 4 CÁC GIAO TH C I U KHI N LIÊN K T S LI U

Ch ng này đ c trình bày thành các m c chính đ c s p x p nh sau:

X Tông quan v đi u khi n liên k t d li u

X K thu t truy n s li u trong m ng máy tính c c b

Trong khi biên so n m c dù có nhi u c g ng nh ng c ng không tránh kh i thi u sót Chúng tôi mong b n đ c xa g n đóng góp ý ki n đ nhày càng hoàn thi n h n

Tác gi

CH NG 1

M NG TRUY N S LI U VÀ S CHU N HÓA

I PH N GI I THI U

Ch ng này đ c trình bày thành các m c chính đ c s p x p nh sau:

X Thông tin và truy n thông : m t v n đ đang đ c xã h i quan tâm trong n n kinh t

m i n n kinh t thông tin , n n kinh t trí th c, n n kinh t h c h i, n n kinh t s

X Cái nhìn t ng quát v m ng s li u

X T ch c v m ng m ng truy n s li u hi n đ i , Các k thu t đ c dùng đ truy n s

li u

X Nh ng v n đ c n b n trong chu n hóa và mô hình tham chi u c a m ng

M c đích : giúp sinh viên th y rõ vai trò c a truy n thông d li u đóng vai trò quan tr ng trong cu c s ng c a con ng i trong th gi i v n minh hi n đ i Nh ng khái ni m ban đ u nh ng

h t s c c n thi t trong l nh v c thông tin nh các d ng thông tin Phân bi t m t cách chính xác

gi a thông tin và tín hi u, gia công ch bi n tín hi u cho phù h p v i m c đích và phù h p v i

đ ng truy n v t lý, s hóa các d ng tín hi u, X lý các d ng tín hi u s Hi u bi t m t cách t ng quát v m ng s li u đ t ch c truy n đi trong m ng sao cho có hi u qu nh t, bi t m t cách sâu s c s k t h p gi a ph n c ng, các giao th c truy n thông các thu t toán đã t o ra các h

th ng truy n s li u hi n đ i

Yêu c u : M i sinh viên khi đ c hi u ch ng này ph i t mình đánh giá ki n th c c a mình theo các v n đ chính sau :

X Tin t c và tín hi u đ c hi u nh th nào ?

X Mô hình t ng quát c a m t h th ng truy n s li u

X S k t h p gi a công ngh thông tin và truy n thông đã t o ra h th ng truy n s li u

hi n đ i và mô hình h th ng truy n s li u hi n đ i đ c trình bày nh th nào ?

X Các k thu t đã đ c ng d ng đ truy n s li u trên m ng s li u hi n đ i đ c chu n hóa nh th nào

II N I DUNG

1.1 THÔNG TIN VÀ TRUY N THÔNG

Thông tin liên l c đóng vai trò h t s c quang tr ng trong cu c s ng, h u h t chúng ta luôn g n

li n v i m t vài d ng thông tin nào đó Các d ng trao đ i tin có th nh : đàm tho i ng i v i

ng i, đ c sách, g i và nh n th , nói chuy n qua đi n tho i, xem phim hay truy n hình, xem tri n lãm tranh , tham d di n đàn

Có hàng nghìn ví d khác nhau v thông tin liên l c, trong đó gia công ch bi n đ truy n đi trong thông tin s li u là m t ph n đ c bi t trong l nh v c thông tin

Máy tính A Máy tính B Thông tin user - đ n - user

T các ví d trên chúng ta nh n th y r ng m i h th ng truy n tin đ u có các đ c tr ng riêng

nh ng có m t s đ c tính chung cho t t c các h th ng c tr ng chung có tính nguyên lý là t t

c các h th ng truy n tin đ u nh m m c đích chuy n t i thông tin t đi m này đ n đi m khác.Trong các h th ng truy n s li u, th ng g i thông tin là d li u hay thông đi p.Thông đi p

có nhi u d ng khác nhau, đ truy n thông đi p t m t đi m này đ n đi m khác c n ph i có s tham gia c a 3 thành ph n c a h th ng: ngu n tin là n i phát sinh và chuy n thông đi p lên môi

tr ng truy n, môi tr ng là ph ng ti n mang thông đi p t i đích thu Các ph n t này là yêu

c u t i thi u trong b t c quá trình truy n tin nào N u m t trong các thành ph n này không t n

t i , truy n tin không th x y ra M t h th ng truy n tin thông th ng đ c miêu t trên hình Các thành ph n c b n có th xu t hi n d i d ng khác nhau tu thu c vào h th ng Khi xây

d ng các thành ph n c a m t h th ng truy n tin, c n ph i xác đ nh m t s các y u t liên quan

đ n ph m ch t ho t đ ng c a nó

truy n tin hi u qu các ch đ ph i hi u đ c thông đi p N i thu nh n thông đi p ph i có

kh n ng d ch thông đi p m t cách chính xác i u này là hi n nhiên b i vì trong giao ti p hàng ngày n u chúng ta dùng m t t mà ng i ta không th hi u thì hi u qu thông tin không đ t yêu

c u T ng t , n u máy tính mong mu n thông tin đ n v i t c đ ch đ nh và m t d ng mã nào

đó nh ng thông tin l i đ n v i t c đ khác và v i d ng mã khác thì rõ ràng không th đ t đ c

hi u qu truy n

Các đ c tr ng toàn c c c a m t h th ng truy n đ c xác đ nh và b gi i h n b i các thu c tính riêng c a ngu n tin, c a môi tr ng truy n và đích thu Nhìn chung, d ng thông tin c n truy n quy t đ nh ki u ngu n tin, môi tr ng và đích thu

Trong m t h th ng truy n, hi n t ng nhi u có th x y ra trong ti n trình truy n và thông

đi p có th b ng t quãng B t k s xâm nh p không mong mu n nào vào tín hi u đ u b g i là nhi u Có nhi u ngu n nhi u và nhi u d ng nhi u khác nhau

H th ng ph c v

truy n tin

H th ng ph c v truy n tin

M ng truy n s li u

AP

AP

Hi u bi t đ c các nguyên t c c n b n v truy n tin s giúp chúng ta d dàng ti p c n m t

l nh v c đ c bi t h p d n đó là thông tin s li u.Thông tin s li u liên quan đ n m t t h p ngu n tin , môi tr ng và máy thu trong các ki u m ng truy n s li u khác nhau

1.2 CÁC D NG THÔNG TIN VÀ X LÝ THÔNG TIN

T t c nh ng gì mà con ng i mu n trao đ i v i nhau đ c hi u là thông tin nh ng thông tin nguyên thu này đ c gia công ch bi n đ truy n đi trong không gian đ c hi u là tín hi u Tu theo vi c s d ng đ ng truy n, tín hi u có th t m chia tín hi u thành hai d ng : tín hi u đi n-t

và tín hi u không ph i đi n t Vi c gia công tín hi u cho phù h p v i m c đích và phù h p v i

đ ng truy n v t lý đ c g i là x lý tín hi u

Ngày nay v i s phát tri n c a công ngh tin h c đã t o ra m t công ngh m i v truy n s

li u Máy tính v i nh ng tính n ng vô cùng to l n đã tr thành h t nhân trong vi c x lý thông tin,

đi u khi n các quá trình truy nh p s li u, máy tính và các h th ng thông tin t o thành m t h

th ng truy n s li u

Có 2 ngu n thông tin đó là thông tin t ng t và thông tin s Trong đó ngu n thông tin t ng

t liên t c theo s thay đ i c a giá tr v t lý th hi n thông tin v i đ c tính ch t l ng nh ti ng nói, tín hi u hình nh , còn ngu n thông tin s là tín hi u gián đo n th hi n thông tin b i nhóm các giá tr gián đo n xác đ nh đ c tính ch t l ng b ng quan h v i th i gian nh tín hi u s li u Thông tin s có nhi u u đi m h n so v i thông tin t ng t nh : thông tin s có nhi u kh

n ng ch ng nhi u t t h n vì nó có các b l p đ tái t o l i tín hi u, cung c p ch t l ng truy n

d n t t h n v i các kho ng cách, nó k t h p đ c m i ngu n d ch v hi n đang có, nó t o ra đ c

m t t h p truy n d n s và t ng đài s Nh ng ph n t bán d n dùng trong truy n d n s là

nh ng m ch t h p nó đ c s n xu t hàng lo t, và m ng liên l c tr thành m ng thông minh vì d chuy n đ i t c đ cho các lo i d ch v khác nhau thay đ i th t c, x lý tín hi u s (DSP) chuy n

đ i ph ng ti n truy n d n

H th ng thông tin s cho phép thông tin đi u khi n đ c cài đ t vào và tách dòng thông tin

th c hi n m t cách đ c l p v i v i b n ch t c a ph ng ti n truy n tin ( cáp đ ng tr c, cáp s i quang, vi ba, v tinh ), Vì v y thi t b báo hi u có th thi t k riêng bi t v i h th ng truy n d n

Ch c n ng đi u khi n có th thay đ i mà không ph thu c vào h th ng truy n d n, ng c l i h

th ng có th nâng c p không nh h ng t i các ch c n ng đi u khi n c 2 đ u c a đ ng truy n

1.3 KHÁI QUÁT M NG TRUY N S LI U

Ngày nay v i s phát tri n c a k thu t và công ngh đã t o ra m t b c ti n dài trong l nh

v c truy n s li u S k t h p gi a ph n c ng, các giao th c truy n thông các thu t toán đã t o ra các h th ng truy n s li u hi n d i, nh ng ký thu t c s v n đ c dùng nh ng chúng đ c x lý tinh vi h n V c b n m t h th ng truy n s li u hi n đ i mô t nh hình 1 2 :

Hình 1.2 Mô hình m ng truy n s li u hi n đ i

a) DTE ( Data Terminal Equipment – Thi t b đ u cu i d li u)

ây là thi t b l u tr và x lý thông tin Trong h th ng truy n s li u hi n đ i thi DTE

th ng là máy tính ho c máy Fax ho c là tr m cu i ( terminal) Nh v y t t c các ng d ng c a

ng i s d ng ( ch ng trình, d li u ) đ u n m trong DTE Ch c n ng c a DTE th ng l u tr các ph n m m ng d ng , đóng gói d li u r i g i ra DCE ho c nh n gói d li u t DCE theo m t giao th c ( protocol) xác đ nh DTE trao đ i v i DCE thông qua m t chu n giao ti p nào đó Nh

v y m ng truy n s li u chính là đ n i các DTE l i cho phép chúng ta phân chia tài nguyên , trao

đ i d li u và l u tr thông tin dùng chung

b) DCE (Data Circuit terminal Equipment- Thi t b cu i kênh d li u )

ây là thu t ng dùng đ ch các thi t b dùng đ n i các DTE v i các đ ng ( m ng) truy n thông nó có th là m t Modem, Multiplexer, Card m ng ho c m t thi t b s nào đó nh m t máy tính nào đó trong tr ng h p máy tính đó là m t nút m ng và DTE đ c n i v i m ng qua nút m ng đó DCE có th đ c cài đ t bên trong DTE ho c đ ng riêng nh m t thi t b đ c l p Trong thi t b DCE th ng có các ph n m m đ c ghi vào b nh ROM ph n m m và ph n c ng

k t h p v i nhau đ th c hi n nhi m v c a nó v n là chuy n đ i tín hi u bi u di n d li u c a

ng i dùng thành d ng ch p nh n đ c b i đ ng truy n Gi a 2 thi t b DTE vi c trao đ i d

li u ph i tuân th theo chu n, d li u ph i g i theo m t Format xác đ nh Thí d nh chu n trao

đ i d li u t ng 2 c a mô hình 7 l p là HDLC ( High level Data Link Control) Trong máy Fax thì giao ti p gi a DTE và DCE đã thi t k và đ c tích h p vào trong m t thi t b , ph n m m đi u khi n đ c cài đ t trong ROM

H th ng nh n ( truy n ) tin Kênh truy n tin

c) Kờnh truy n tin

Kờnh truy n tin là mụi tr ng mà trờn đú 2 thi t b DTE trao đ i d li u v i nhau trong phiờn làm vi c

Hỡnh 1.3 Kờnh thụng tin

Trong mụi tr ng th c này 2 h thụng đ c n i v i nhau b ng m t đo n cỏp đ ng tr c và m t

đo n cỏp s i quang, modem C đ chuy n đ i tớn hi u s sang tớn hi u t ng t đ truy n trong cỏp

đ ng tr c modem D l i chuy n tớn hi u đú thành tớn hi u s và qua Tranducer E đ chuy n đ i t tớn hi u đi n sang tớn hi u quang đ truy n trờn cỏp s i quang cu i cựng Tranducer F l i chuy n tớn hi u quang thành tớn hi u đi n đ t i DTE

1.4 M NG TRUY N S LI U

Mạng truy n số liệu bao gồm hai hay nhi u hệ thống truy n ( nhận ) tin nh− hình 1 2.đ−ợc ghép nối với nhau theo nhiều hình thức nh− phân cấp hoặc phân chia thành các trung tâm xử lý trao đổi tin với các chức năng riêng

M ng truy n s li u là m t h th ng nh m n i cỏc mỏy tớnh l i v i nhau, s thụng tin gi a chỳng đ c th c hi n b i cỏc giao th c đó đ c chu n hoỏ, cú ngh a cỏc ph n m m trong cỏc mỏy tớnh khỏc nhau cú th cựng nhau gi i quy t m t cụng vi c ho c trao đ i thụng tin v i nhau Cỏc ng d ng tin h c ngày càng r ng rói do đú đó đ y cỏc h ng ng d ng m ng x lý s

li u, m ng đ u n i cú th cú c u trỳc tuy n tớnh c u trỳc vũng c u trỳc hỡnh sao C u trỳc m ng

ph i cú kh n ng ti p nh n cỏc đ c thự khỏc nhau c a cỏc đ n v t c là m ng ph i cú tớnh đa n ng , tớnh t ng thớch

M ng s li u đ c thi t k nh m m c đớch cú th n i nhi u thi t b đ u cu i v i nhau truy n s li u ta cú th dựng m ng đi n tho i ho c dựng đ ng truy n riờng cú t c đ cao D ch

v truy n s l u trờn kờnh tho i là m t trong cỏc d ch v đ u tiờn c a vi c truy n s li u Trờn

m ng này cú th cú nhi u mỏy tớnh cựng ch ng lo i ho c khỏc lo i đ c ghộp n i l i v i nhau, khi đú c n gi i quy t nh ng v n đ phõn chia tài nguyờn cỏc mỏy tớnh cỏc đ u cu i cú th làm vi c đ c v i nhau c n ph i cú cựng m t protocol nh t đ nh

D ng th c c a ph ng ti n truy n s li u đ c qui đ nh b i b n ch t t nhiờn c a ng d ng,

b i s l ng mỏy tớnh liờn quan và kho ng cỏch v t lý gi a chỳng Cỏc d ng truy n s li u trờn cỏc d ng sau:

a) N u ch cú hai mỏy tớnh và c hai đ u đ t m t v n phũng, thỡ ph ng ti n truy n s li u cú

th ch g m m t liờn k t đi m n i đ n gi n.Tuy nhiờn, n u chỳng to l c nh ng v trớ khỏc nhau trong m t thành ph hay m t qu c gia thỡ ph i c n đ n cỏc ph ng ti n truy n t i cụng

Cỏp đ ng

tr c

Cỏp s i quang

c ng M ng điên tho i công c ng đ c dùng nhi u nh t, trong tr ng h p này s c n đ n b thích nghi g i là Modem S p x p truy n theo d ng này đ c trình bày trên hình1.4

đ u n m trong m t toà nhà , có th xây d ng m t m ng riêng M t m ng nh v y đ c xem nh

m ng c c b LAN (Local Area Network) Nhi u chu n m ng LAN và các thi t b liên k t đã đ c

t o ra cho các ng d ng th c t Hai h th ng m ng Lan c b n đ c trình bày trên hình 1.5 Khi máy tính đ c đ t nhi u n i cách xa nhau c n liên l c v i nhau, ph i dùng đ n các

ph ng ti n công c ng Vi c liên k t máy tính này t o nên m t m ng r ng l n, đ c g i là m ng

di n r ng WAN (Wide Area Network) Ki u m ng WAN đ c dùng ph thu c vào t ng ng

d ng t nhiên

Máy tính A Máy tính B

Hình 1.5 Các h th ng LAN c b n ( liên k t LAN qua backbone trong m t v n phòng )

Ví d n u t t c các máy tính đ u thu c v m t công ty và có yêu c u truy n m t s l ng d

li u quan tr ng gi a các đi m , thì gi i pháp đ n gi n nh t cho v n đ là thuê các đ ng truy n t nhà cung c p ph ng ti n truy n d n và xây d ng h th ng chuy n m ch riêng t i m t đI m đ

t o thành m ng t nhân

H th ng ph c v Truy n tin

H th ng ph c v Truy n tin

Các gi i pháp thuê kênh ch hi u qu đ i v i các công ty l n vì có t i h u ích đ cân đ i v i giá thuê kênh Trong h u h t các tr ng h p khác đ u c n đ n các m ng truy n d n công c ng Bên

c nh vi c cung c p d ch v đi n tho i công c ng, ngày nay h u h t các nhà cung c p d ch v truy n d n đ u cung c p m t d ch v chuy n m ch s li u mang tính công c ng Th t ra các m ng này t ng t nh m ng PSTN là đ c liên k t qu c t , ch khác ch đ c thi t k chuyên cho truy n s li u Nh v y các ng d ng liên quan đ n máy tính đ c ph c v b i m ng s li u chuy n m ch công c ng PSDN Ngoài ra còn có th chuy n đ i các m ng PSTN có s n sao cho

có th truy n đ c s li u mà không c n dùng modem.Các m ng này ho t đ ng trong ch đ s (digital) hoàn toàn đ c g i là m ng s liên k t đa d ch v ISDN

M ng chuy n m ch thông báo

1.4.2 K thu t chuy n m ch gi a các node trong m ng

th c hi n vi c liên l c gi các thuê bao ng i ta t o ra m ng liên l c v i các NODE Các thuê bao đ c n i đ n các node các thuê bao đ c n i vào m ng thông qua các Node S l ng các node ph thu c vào đ l n c a m ng, nh v y m i thuê bao ch c n m t c ng I/O

M i m ng bao g m các Node , các node đ c n i v i nhau , s li u s truy n t ng i g i đ n

ng i nh n theo con đ ng thông qua m ng, các Node đ c n i v i nhau theo h ng truy n, s

li u đ c đ nh đ ng t Node này sang node này sang node khác

1.4.2.1 K thu t chuy n m ch kênh

Liên l c thông qua chuy n m ch kênh đ c tr ng b i vi c cung c p các đ ng n i c đ nh gi a

2 thuê bao S liên l c qua m ng chuy n m ch kênh bao g m 3 giai đo n : xác l p, truy n s li u

và gi i phóng m ch

a) Xác l p m ch

Tr c khi có th truy n s li u , đ ng truy n c n đ c thi t l p, T thuê bao truy nh p vào

m t node , node này c n ph i tìm các nhánh đi qua m t s node khác đ đ n đ c thuê bao b g i

vi c tìm ki m này d a vào các thông tin v tìm đ ng và các thông s khác, cu i cùng khi 2 node thu c thuê bao g i và b g i đ c n i v i nhau nó c n ki m tra xem node thu c thuê bao b g i có

b n không Nh v y là con đ ng n i t thuê bao g i đ n thuê bao b g i đã đ c thi t l p

b) Truy n s li u

Thông tin b t đ u truy n t đi m A đ n đi m E có th trong d ng s ho c t ng t qua đi m

n i m ch bên trong m i node, s n i m ch cho phép truy n 2 chi u toàn ph n và d li u có th truy n 2 chi u

c) Gi i phóng m ch

Sau khi hoàn thành s truy n, có tín hi u báo c a thuê bao g i (A) ho c b g i (E) báo cho các node trung gian gi i phóng s n i m ch, đ ng n i t A đ n E không còn n a ng n i đ c thi t l p tr c khi truy n d li u nh v y dung l ng các kênh c n ph i d tr cho m i c p thuê bao và m i node c ng ph i có l ng chuy n m ch t ng ng bên trong đ b o đ m b o đ c s yêu c u n i m ch Trong b chuy n m ch s l ng kênh n i ph i b o đ m b o su t c quá trình yêu c u n i cho dù có hay không có d li u truy n qua

Tuy nhiên khi đ ng n i gi a 2 thuê bao đ c n i thì d li u đ c truy n trên m t đ ng c

đ nh

1.4.2.2 K thu t chuy n m ch thông báo

Chuy n m ch kênh có 2 nh c đi m:

X 2 thuê bao c n ph i ho t đ ng trong cùng th i gian truy n

X Nh ng ngu n cung c p c ng ph i n đ nh và cung c p qua m ng gi a 2 thuê bao

Hi n nay nh ng b c đi n báo, th đi n t , Files c a máy tính đ c g i là nh ng thông báo và nó

đ c truy n qua m ng nh s trao đ i nh ng d li u s đ c trao đ i 2 chi u gi a các thuê bao

M t trong nh ng lo i m ch đ ph c v s trao đ i thông tin đó đ c g i là chuy n m ch thông báo

V i chuy n m ch thông báo không t n t i s thi t l p và cung c p l trình c đ nh gi a 2 thuê bao, m i thuê bao mu n truy n m t thông báo, nó s gán đ a ch c a ng i nh n vào thông báo Thông báo s đ c chuy n qua m ng t node này qua node khác.T i m i node thông báo đ c

nh n t m gi và chuy n sang node khác các node thông th ng là nh ng máy tính nó gi thông báo b đ m Th i gian tr m i b đ m bao g m c th i gian nh n thông báo vào node và

th i gian x p hàng ch đ đ n l t mình đ c chuy n đ n node sau H th ng chuy n m ch thông báo là h th ng luôn gi và chuy n ti p

1.4.2.3.Chuy n m ch gói

Chuy n m ch gói g n gi ng chuy n m ch thông báo Ch khác nhau c b n là đ dài c a m t

kh i d li u đ a vào m ng đ c ch thành các gói và đ c g i đi t i t ng th i đi m, m i gói bao

g m d li u cùng v i đ a ch và các thông s c n thi t, các gói không ph i là file

Trong m ng chuy n m ch gói có 2 cách truy n gói đ c dùng : Datagram và Virtual Circuit

1 DATAGRAM : các gói là đ c l p gi ng nh trong chuy n m ch thông báo, các thông báo

đ c l p nhau Cách truy n nh v y, m i gói đ c l p đ ng đi có th không gi ng nhau g i là DATAGRAM ( DG)

2 M CH O ( Virtual Circuit ) : Trong m ch o s n i logic m ch đ c thi t l p tr c khi truy n m i gói, m i gói bây gi g m c nh n d ng VC và d li u M i Node v i con đ ng đã

đ nh bi t đ c c n ph i truy n gói tr c ti p đ n đâu không c n ph i tìm đ ng n a M t trong 2

tr m s ch m d t k t n i b ng cách truy n gói CLEAR REQUEST

Cùng m t th i gian m t tr m có th có nhi u VC đ n m t tr m khác và có th có nhi u VC đ n nhi u tr m khác Nh v y tính ch t c b n c a VC là đ ng n i logic gi a 2 tr m đ c thi t l p

tr c khi truy n d li u , đi u đó không có ngh a là có m t con đ ng c th nh trong chuy n

m ch kênh Gói đ c gi m t node và s p hàng đ đ c đ a ra trên đ ng n i Ch khác v i DATAGRAM là trong VC NODE không c n tìm đ ng cho m i gói mà nó ch làm m t l n cho

m t l n n i

Chú ý : N u m t Node b h t t c các VC qua Node đ u b , còn v i DG n u node đó b h thì gói tìm con đ ng khác

Nh ng đi u chính y u c a m ng chuy n m ch gói là :

Routing : Ch c n ng đ u tiên c a PS là nh n nh ng gói t tr m ngu n và cung c p nó đ n ng i

nh n, đ hoàn thành vi c đó, m t ho c nhi u con đ ng thông qua m ng đ c ch n, thông th ng

kh n ng cho phép nhi u h n 1 i u đó có ngh a là con đ ng đ c ch n c n ph i đ m b o m t

s yêu c u c n thi t trong ch c n ng đ ng truy n nh chính xác , đ n gi n, n đ nh h p lý t i

u

S ch n đ ng d a vào tiêu chu n đ n gi n là ch n đ ng ng n nh t ( m t đ ng v i node ít

nh t ) thông qua m ng Th c t là ng i ta th ng dùng các con đ ng có th i gian đi là nh

nh t, Nh ng không ph i khi nào con đ ng đi có th i gian nh nh t c ng là con đ ng ng n

nh t Giá tr nh nh t bao g m cho t ng đ ng và đ ng thông qua m ng bao g m tích lu giá tr

bé nh t c a các đ ng thành ph n, Nh ng đi m c n quy t đ nh khi l a ch n g m:

đi u khi n trung tâm m ng

M t k thu t tìm đ ng đ n gi n khác là tìm đ ng đ ng, K thu t này không yêu c u b t k thông tin nào c a m ng và nó làm vi c nh sau :

Gói g i t m t ngu n đ n m i Node lân c n t i m i node đ n, gói v a m i đ n l i chuy n đi trên trên m i đ ng ra, ngoài đ ng nó đ n, và c ti p t c nh v y

Trafic control : giá tr l u l ng trong m ng c n ph i đi u hoà đ t ng hi u su t và n đ nh công

su t các ph n t c a Traffic control Traffic control có 4 lo i v i m c đích khác nhau : Flow control, Congestion control, Deadlock control

X Flow control liên quan đ n vi c đi u ch nh l u l ng c a d li u truy n gi a 2 đi m, c

s c a Flow control là cho phép b thu v i l u l ng sao cho không b tràn

i n hình c a Flow control là th c hi n v i m t s lo i k thu t nh c a s tr t

X Congestion control là ki m tra s ngh n m c đích là n m đ c s c a packet đ c đ a vào m ng theo m c M ng chuy n m ch gói là là m t m ng x p hàng t i m i Node, các gói đ c x p hàng đ d a ra theo m t đ ng ra nào đó, n u nh s l ng các gói đ n x p

hàng nhi u h n nhi u h n l ng các gói có th truy n thì đ l n c a hàng càng phình ra, còn n u nh l ng các gói đ n ( t c đ ) ít h n l ng g i đi thì v n d x p hàng không x y

ra và t c đ đ n b ng t c đ truy n đi Trên m i đ ng có các gói đ n ho c đi Ta có th

gi thi t r ng có 2 buffer cho m i đ ng 1 dành cho các gói đ n và 1 dành cho gói x p hàng chuy n đi

Trong tr ng h p, gói đ n nó đ c l u l i b nh đ m đ n c a đ ng dây t ng ng, Node

ki m tra gói đ n và quy t đ nh đ ng đi và chuy n gói đó đ n buffer ra thích h p gói đ c x p hàng ch đ a ra v i kh n ng nhanh nh t, N u nh gói đ n quá nhanh so v i ho t đ ng c a Node

ho c quá nhanh so v i vi c xoá trong b nh đ m ra thì đ ng nhiên gói s đ n mà không đ c

gi l i và làm cho đ ng truy n b ngh n

X Deadlock control M t Node không ch p nh n chuy n ti p các gói vì nó không có buffer đ

dùng

X Error control ch c n ng cu i cùng c a chuy n m ch gói là ki m tra sai có nhi u nguyên

nhân d n đ n sai, m t gói trong chuy n m ch gói đó là : ng n i h , Node h , Tr m thu nh n h

1.5 CHU N HOÁ VÀ MÔ HÌNH THAM CHI U OSI

D li u t t ng i c a h th ng g i s đi t t ng trên xu ng t ng d i và ti p t c đ n t ng d i cùng – t ng v t lý qua đ ng truy n v t lý chuy n đ n h th ng nh n và d li u s đi ng c lên các t ng trên đ n t ng đ ng m c th i Nh v y 2 h th ng k t n i v i nhau ch có t ng v t lý m i

có k t n i v t lý còn các t ng khác ch có k t n i logic

1.5.2 Mô hình tham chi u

Mô hình OSI đ c hình thành vào n m 1974 b i h i đ ng các tiêu chu n đ c bi t nh t

ch c các tiêu chu n qu c t (ISO) Mô hình này, nh là mô hình liên k t các h th ng m , ho c

mô hình OSI, phân chia h th ng thông tin thành 7 l p M i l p th c hi n m t ch c n ng riêng

bi t nh m t ph n công vi c đ cho phép các ch ng trình ng d ng trên các h th ng khác liên

l c, n u nh chúng đang ho t đ ng trên cùng m t h th ng

Mô hình OSI là m t mô hình ki n trúc c b n Mô hình không dành riêng cho ph n m m ho c

ph n c ng nào OSI miêu t các ch c n ng c a m i l p nh ng không cung c p ph n m m ho c thi t k ph n c ng đ ph c v cho mô hình này M c đích sau cùng c a mô hình là cho kh n ng

ho t đ ng t ng lai c a nhi u thi t b truy n thông

M t thi t b truy n thông có th đ c thi t k d a trên mô hình này Thông qua vi c đ c p nhi u l n b i các qui đ nh c a LAN, có m t s d li u và thông tin tho i đ c thi t k theo mô

Có 7 và ch 7 l p t o lên mô hình này (Vi c qui đ nh các m c và các l p có th đ c s d ng, hình 1.6 mô t các l p theo trình t t d i lên trên; L p v t lý (physical layer), l p liên k t d

li u Data link layer), l p m ng (Network layer), l p v n chuy n (Transport layer), l p t p h p (Session layer), l p trình b y (presentation) và l p ng d ng (application layer) M i l p có m t

m c đích riêng và có ch c n ng đ c l p c a chúng

Hình 1.6 Mô hình OSI Physical layer: L p này đ nh ngh a các ph ng pháp s d ng đ truy n và thu d li u trên

m ng, nó bao g m: cáp, các thi t b đ c s d ng đ k t n i b giao ti p m ng c a tr m t i cáp Tín hi u liên quan t i d li u truy n/thu và kh n ng xác đ nh các l i d li u trê ph ng ti n

m ng ( the cable plant)

Datalink layer: l p này đ ng b hoá truy n d n và v n d ng đi u khi n l i vào m c khung và

ph c h i thông tin có th truy n trên l p v t lí Khuôn d ng khung và CRC (ki m tra vòng) đ c

th c hi n t i các l p v t lý L p này th c hi n các ph ng pháp truy nh p nh Ethernet và Token Ring Nó luôn cung c p đ a ch l p v t lí cho khung truy n

Network layer: L p này đi u khi n vi c chuy n ti p các thông báo gi a các tr m Trên c s

m t s thông tin, l p này s cho phép d li u theo trình t gi a hai tr m đ h n ch cho c hai

đ ng logic và v t lí L p này cho phép các kh i d li u đ c truy n t i các m ng khác thông qua vi c s d ng m t s thi t b đ c bi t nh router Qua các router đ c đ nh ngh a t i l p này Transport layer: L p này cung c p cho truy n d n end - to - end c a d li u ( tr m ngu n t i

tr m đích) Nó cho phép d li u đ c truy n m t cách tin c y, và đ m b o r ng d li u đ c truy n ho c đ c thu không có l i, chính xác theo trình t

Session layer: L p này thi t l p, duy trì và c t đ t liên k t gi a hai tr m trên m t m ng L p này ch u trách nhi m biên d ch đ a ch tên tr m

Presentation layer: L p này th c hi n chuy n đ i cú pháp d li u đ đáp ng yêu c u truy n

d li u c a các ng d ng qua môi tr ng OSI

Application layer: L p này đ c s d ng cho các ng d ng, đó là y u t đ th c hi n trên

m ng Các ng d ng nh truy n file, th đi n t

Trên đây là nh ng gì mà mô hình OSI đã th c hi n Ngay sau khi mô hình OSI này ra đ i thì

nó đ c dùng làm có s đ n i các h th ng m ph c v cho các ng d ng phân tán T “m ” đây nói lên kh n ng hai h th ng có th k t n i đ trao đ i thông tin v i nhau, n u chúng tuân th theo mô hình tham chi n và các chu n liên quan

i u quan tr ng nh t c a mô hình OSI là đ a ra các gi i pháp cho v n đ truy n thông gi a các tr m không gi ng nhau Hai h th ng dù khác nhau nh th nào đ u có th truy n thông v i nhau n u chúng b o đ m nh ng đi u ki n sau :

Application

Presentation

Session Transport

Network

Datalink Physical

ng d ng Trình bày Phiên

V n chuy n

M ng Liên k t d li u

V t Lý

X Chúng cài đ t cùng m t t p các ch c n ng truy n thông

X Các ch c n ng đó đ c t ch c thành m t t p các t ng các t ng đ ng m c ph i cung c p các ch c n ng nh nhau

V i ph ng th c có liên k t tr c khi truy n d li u c n thi t l p m t liên l t logic gi a các

th c th đ ng m c nh v y quá trình truy n thông g m 3 giai đo n:

X Thi t l p liên k t logic : 2 th c th đ ng m c 2 h th ng s th ng l ng v i nhau v các thông s s s d ng trong giai đo n sau

X Truy n d li u : D li u s đ c truy n v i c ch ki m soát và qu n lý kèm theo ( nh

ki m soát l i , ki m soát lu ng, c t/h p d li u )

X Hu b liên k t : gi i phóng các tài nguyên h th ng đã đ c c p phát cho liên k t đ dùng cho các liên k t khác

M i giai đo n trên th ng đ c th hi n b ng m t hàm t ng ng Thí d hàm connect th

hi n giai đo n thi t l p liên k t, hàm Data th hi n giai đo n truy n d li u và hàm Disconnect th

hi n giai đo n hu b liên k t Cùng v i 4 hàm nguyên thu trên cho m i giai đo n ta s có 12 th

t c chính đ xây d ng các d ch v và các giao th c chu n theo ki u OSI

Còn đ i v i ph ng th c không liên k t thì không c n thi t l p liên k t logic và m i đ n v d

li u đ c truy n đ c l p v i các đ n v d li u tr c ho c sau nó Ph ng th c này ch có duy

nh t m t giai đo n truy n d li u

So sánh 2 ph ng th c ho t đ ng trên thi ph ng th c có liên k t cho phép truy n d li u tin

c y, do đ c ki m soát và qu n lý ch t ch theo t ng liên k t lôgic, nh ng cài đ t khó kh n

Ph ng th c không liên k t cho phép các PDU có th đ c truy n đi theo nhi u đ ng khác nhau

đ t i đích, thích nghi đ c v i s thay đ i tr ng thái c a m ng, nh ng l i g p ph i khó kh n khi

t p h p l i các PDU đ chuy n t i ng i dùng V nguyên t c 2 t ng lân c n không nh t thi t ph i dùng chung m t ph ng th c ho t đ ng

III PH N TÓM T T

Trong xã h i thông tin yêu c u đ c có thông tin m t cách nhanh chóng, chính xác , và k p

th i là nhu c u c n thi t c a m i ng i Trên các ph ng ti n truy n thông c n ph i đ m b o

ph c v t t nh c u này Các sinh viên sau khi h c xong ch ng này s ph i n m đ c các n i dung chính nh sau :

Chuy n đ i thông tin thành tín hi u, các d ng tín hi u, gia công ch bi n tín hi u, u đi m n i b t

c a tín hi u s Các m ng truy n thông s li u, nh ng mô hình truy n thông c đi n và các mô hình truy n s li u hi n đ i Các kh i chính c a m ng truy n s li u hi n đ i bao g m:

Các thi t b đ u cu i d li u DTE ( Data Terminal Equipment) ây là thi t b l u tr và x

lý thông tin Trong h th ng truy n s li u hi n đ i thi DTE th ng là máy tính ho c máy Fax

ho c là tr m cu i ( terminal) Nh v y t t c các ng d ng c a ng i s d ng ( ch ng trình, d

li u ) đ u n m trong DTE Ch c n ng c a DTE th ng l u tr các ph n m m ng d ng , đóng gói

d li u r i g i ra DCE ho c nh n gói d li u t DCE theo m t giao th c ( protocol) xác đ nh DTE trao đ i v i DCE thông qua m t chu n giao ti p nào đó Nh v y m ng truy n s li u chính là đ

n i các DTE l i cho phép chúng ta phân chia tài nguyên, trao đ i d li u và l u tr thông tin dùng chung

Thi t b cu i kênh d li u DCE (Data Circuit terminal Equipment-) ây là thu t ng dùng đ

ch các thi t b dùng đ n i các DTE v i các đ ng ( m ng) truy n thông nó có th là m t Modem, Multiplexer, Card m ng ho c m t thi t b s nào đó nh m t máy tính nào đó trong

tr ng h p máy tính đó là m t nút m ng và DTE đ c n i v i m ng qua nút m ng đó DCE có

th đ c cài đ t bên trong DTE ho c đ ng riêng nh m t thi t b đ c l p Trong thi t b DCE

th ng có các ph n m m đ c ghi vào b nh ROM ph n m m và ph n c ng k t h p v i nhau đ

Phân lo i m ng truy n s li u theo các tiêu chí :

a) Phân lo i theo đ a lý

b) Phân lo i theo tính ch t s d ng m ng

c) Phân lo i theo topo m ng

d) Phân lo i theo k thu t

K thu t chuy n m ch gi a các node trong m ng

K thu t chuy n m ch kênh

S liên l c qua m ng chuy n m ch kênh bao g m 3 giai đo n :

X xác l p,

X truy n s li u

X gi i phóng m ch

K thu t chuy n m ch thông báo

V i chuy n m ch thông báo không t n t i s thi t l p và cung c p l trình c đ nh gi a 2 thuê bao,

gi và chuy n ti p

M i thuê bao mu n truy n m t thông báo, nó s gán đ a ch c a ng i nh n vào thông báo Thông

báo s đ c chuy n qua m ng t node này qua node khác.T i m i node thông báo đ c nh n t m

gi

và chuy n sang node khác các node thông th ng là nh ng máy tính nó gi thông báo b đ m

Th i gian tr m i b đ m bao g m c th i gian nh n thông báo vào node và th i gian x p hàng

ch đ đ n l t mình đ c chuy n đ n node sau H th ng chuy n m ch thông báo là h th ng luôn

Chuy n m ch gói

Chuy n m ch gói g n gi ng chuy n m ch thông báo Ch khác nhau c b n là đ dài c a m t

kh i d li u đ a vào m ng đ c ch thành các gói và đ c g i đi t i t ng th i đi m, m i gói bao

g m d li u cùng v i đ a ch và các thông s c n thi t, các gói không ph i là file

Trong m ng chuy n m ch gói có 2 cách truy n gói đ c dùng : Datagram và Virtual Circuit

1 DATAGRAM : các gói là đ c l p gi ng nh trong chuy n m ch thông báo, các thông báo

đ c l p nhau Cách truy n nh v y, m i gói đ c l p đ ng đi có th không gi ng nhau g i là DATAGRAM ( DG)

3 M CH O ( Virtual Circuit ) : Trong m ch o s n i logic m ch đ c thi t l p tr c khi truy n m i gói, m i gói bây gi g m c nh n d ng VC và d li u M i Node v i con đ ng đã

đ nh bi t đ c c n ph i truy n gói tr c ti p đ n đâu không c n ph i tìm đ ng n a M t trong 2

tr m s ch m d t k t n i b ng cách truy n gói CLEAR REQUEST

Mô hình tham chi u

Mô hình OSI là m t mô hình ki n trúc c b n Mô hình không dành riêng cho ph n m m ho c

ph n c ng nào OSI miêu t các ch c n ng c a m i l p nh ng không cung c p ph n m m ho c thi t

k ph n c ng đ ph c v cho mô hình này M c đích sau cùng c a mô hình là cho kh n ng ho t

đ ng t ng lai c a nhi u thi t b truy n thông

IV PH N CÂU H I VÀ BÀI T P

Câu 1 : Trong h th ng truy n s li u các khôi c b n g m có

A 2 kh i

B 4 Kh i

C 5 Kh i

D 7 Kh i

Câu 2 : truy n d li u t m t đi m này đ n đi m khác c n ph i có s tham gia c a

A Ngu n tin, ích thu tin

B Ngu n tin, Môi tr ng truy n tin

C Môi tr ng truy n tin

D C A và C

Câu 3 : c tr ng chung có tính nguyên lý cho t t c các h th ng truy n s li u là :

Câu 4 : Môi tr ng truy n tin là

Câu 6 : Phát bi u nào sau đây là đúng

Câu 7 : Trong m t h th ng truy n s li u, hi n t ng nhi u có th

A Làm thông đi p b ng t quãng

A Các thi t b dùng trong h th ng là gi ng nhau

B Truy n s li u có đi u khi n

C Truy n t i thông tin t đi m này đ n đi m khác

A D ng thông tin c n truy n.ph thu c môi tr ng truy n

B D ng thông tin c n truy n.ph thu c ki u ngu n tin

C D ng thông tin c n truy n.ph thu c đích thu

D D ng thông tin c n truy n quy t đ nh ki u ngu n tin, môi tr ng và đích thu

B Xâm nh p không mong mu n nào vào tín hi u

C Do nhi u ngu n nhi u khác nhau

Câu 9 :Tín hi u đ c truy n trên m ng d li u là

A T t c nh ng gì mà con ng i mu n trao đ i v i nhau

B Thông tin mà con ng i mu n trao đ i v i nhau

C Nh ng thông tin nguyên thu đ c gia công đ truy n đi trên m ng

Câu 12 : DTE và DCE là nh ng thi t b

A Có ch c n ng gi ng nhau nh ng có tên g i khác nhau

B u là thi t b đ u cu i c a kênh truy n

D Là hai thi t b khác nhau

Câu 13 : Trong thi t b DCE có

A Các ph n m m đ c ghi vào b nh ROM

Câu 15: N u ch có hai máy tính và c hai đ u đ t m t v n phòng, thì

A Ph ng ti n truy n s li u có th ch g m m t liên k t đi m n i đ n gi n

B Ph i dùng modem

C Ph i truy n qua h th ng PSTN

D Ph i truy n qua h th ng ISDN

Câu 16 : Khi c n nhi u máy tính trong m t ng d ng thì c n ph i

A M t m ng chuy n m ch s đ c dùng cho phép t t c các máy tính có th liên

l c v i nhau vào b t c th i đi m nào

B Xây d ng m t mang LAN

C N u t t c máy tính đ u n m trong m t toà nhà , có th xây d ng m t m ng

riêng

D M t trong ba ý trên

Câu 17 : M ng s li u có th phân lo i thành

A Phân lo i theo đ a lý

B Phân lo i theo topo m ng

C Phân lo i theo k thu t

D C ba cách trên

Câu 18 : Liên l c thông qua chuy n m ch kênh đ c tr ng b i vi c cung c p các đ ng n i c

đ nh gi a 2 thuê bao S liên l c qua m ng chuy n m ch kênh bao g m

A 2 giai đo n

B 3 giai đo n

C 4 giai đo n

D T t c các ý trên đ u sai

Câu 19: Liên l c thông qua chuy n m ch kênh đ c tr ng b i vi c cung c p các đ ng n i c

đ nh gi a 2 thuê bao S liên l c qua m ng chuy n m ch kênh bao g m

A 2 giai đo n

B 4 giai đo n

C 8 giai đo n

D T t c các ý trên đ u sai

Câu 20 : Mô hình OSI là m t mô hình ki n trúc c b n

A Không dành riêng cho ph n m m ho c ph n c ng nào

M c đích : Giúp sinh viên th y rõ các lo i tín hi u đ c dùng trong h th ng truy n s li u

hi n đ i Khi hai đ u cu i k t n i v i nhau b ng t c đ v a ph i có th truy n d li u b ng các dây đôi không xo n và các m ch giao ti p đ n gi n Khi dùng môi tr ng truy n khác nhau c n ph i chuy n đ i các tín hi u đi n t các DTE thành d ng tín hi u phù h p v i đ ng truy n nh h ng c a suy gi m và bi n d ng nói chung có th làm thoái hoá m t tín hi u trong quá trình truy n S suy gi m tín hi u gia t ng theo m t hàm c a t n s B ng thông ch ra các thành ph n t n s nào c a tín hi u s đ c truy n qua kênh mà không b suy gi m M t đ ng truy n 2 dây không xo n là môi tr ng truy n d n đ n gi n nh t, Chúng ta có th lo i b các tín

hi u nhi u b ng cách dùng cáp xo n đôi, M c dù có nhi u c i ti n nh ng các lo i dây cáp kim

lo i v n b gi i h n v t c đ truy n d n Cáp quang khác xa v i các lo i cáp tr c đây, cáp quang mang thông tin d i d ng các chùm dao đ ng c a ánh trong s i thu tinh S li u c ng có

th truy n b ng cách dùng sóng đi n t qua không gian t do nh các h th ng thông tin v tinh

M t chùm sóng vi ba tr c x trên đó mang s li u đã đ c đi u ch , đ c truy n đ n v tinh t

tr m m t đ t

Nh ng khái ni m v tín hi u, t c đ , b ng thông, s suy gi m tín hi u, s bi n d ng, can nhi u, t p âm nh ng nh h ng c a chúng trong ch t l ng truy n nh h ng c a môi tr ng truy n đ n ch t l ng truy n và nh ng chu n giao ti p v t lý đã quy đ nh nh m nâng cao ch t

l ng truy n Yêu c u : M i sinh viên khi đ c hi u ch ng này ph i t mình đánh giá ki n th c

c a mình theo các v n đ chính sau :

X Các lo i tín hi u đang đ c dùng trong m ng truy n s li u hi n đ i

X S suy gi m và bi n d ng c a tín hi u trên đ ng truy n ph thu c vào nh ng y u t nào ?

X Môi tr ng truy n s li u đ c phân lo i nh th nào ?

X Các chu n giao ti p v t lý đ c s d ng hi n nay là nh ng chu n gì ?

II N I DUNG

2.1 CÁC LO I TÍN HI U

Khi hai đ u cu i k t n i v i nhau b ng t c đ v a ph i có th truy n d li u b ng các dây đôi không xo n và các m ch giao ti p đ n gi n Các m ch giao ti p này thay đ i các m c tín

hi u đ c dùng bên trong thi t b thành m c tín hi u t ng thích v i cáp n i Tuy nhiên khi

s khác bi t gi a các đ u cu i và t c đ bit gia t ng c n ph i dùng các k thu t và m ch ph c

t p h n H n n a n u các đ u cu i n m cách xa nhau trên ph m vi qu c gia hay qu c t và

không có các d ch v truy n s li u công c ng, thì ch có cách dùng các đ ng truy n đ c cung c p b i các nhà khai thác d ch v đi n tho i và các d ch v vi n thông khác Khi dùng môi tr ng này c n ph i chuy n đ i các tín hi u đi n t các DTE thành d ng tín hi u analog mang các thông đi p đàm tho i T ng t khi nh n c ng c n chuy n đ i tr v d ng tín hi u phù h p v i d ng tín hi u đ c dùng b i DTE đích

2.1.1 Tín hi u dùng theo chu n V.28

Các m c tín hi u đ c quy đ nh dùng cho m t s giao ti p EIA/ITU-T đ c ch ra trong khuy n ngh v.28 Chu n V.28 đ c xem là giao ti p đi n không cân b ng Các tín hi u đi n

áp đ c dùng trên đ ng dây là đ i x ng so v i m c tham chi u g c (ground) và ít nh t là

m c, +3vdc cho bit 0 và -3vdc cho bit 1 Trong th c t ngu n cung c p cho m ch giao ti p có

m c đi n th là ±12vdc hay ±15vdc, các m ch truy n c n chuy n m c tín hi u đi n áp th p trong các thi t thi t b sang m c đi n áp cao ngoài đ ng dây Các m c tín hi u đ c dùng đây cao h n so v i m c c a TTL (2.0v – 5.0 v là m c 1 và 0.2v – 0.8v là m c 0) có tác d ng

2.1.3 Tín hi u dùng theo chu n RS-422A/V.11

N u mu n t ng kho ng cách v t lý và t c đ chúng ta s dùng RS-422A/V.11.Chu n này c b n

d a trên cáp xo n đôi và m ch thu phát vi phân và đ c xem nh giao ti p đi n cân b ng M t

m ch phát vi phân t o ra tín hi u sinh đôi b ng nhau và ng c c c theo m i tín hi u nh phân 0 hay 1 khi đ c truy n T ng t m ch thu ch c m nh n theo hi u s gi a hai tín hi u trên hai

đ u vào c a chúng nh đó nhi u tác đ ng đ ng th i lên c 2 dây s không nh h ng đ n tín hi u

c n thu M t d n xu t c a RS- 422A/V.11 và RS –423/V10 có th đ c dùng cho các đ u ra đi n

áp không cân b ng b i các giao ti p EIA-232D/V.24 v i m t b thu vi phân RS- 22A/V.11 thích

h p trong tr ng h p dùng cáp xo n đôi, truy n c ly 10m v i t c đ 10Mbps và 1Km v i t c

đ 100kbps

2.1.4 Các tín hi u truy n trên cáp đ ng tr c

Không nh b ng thông th p s n có trong k t n i qua m ng chuy n m ch đi n tho i , b ng thông

h u h n trong cáp đ ng tr c có th lên đ n 350MHz (hay cao h n) Có th dùng b ng t n cao này

2.1.4.1.Ch đ b ng c b n

Trong ch đ này cáp đ c di u khi n b i m t ngu n đi n áp t i m t đ u Nh hình d ng c a cáp nên h n ch đ c can nhi u t ngoài, phù h p v i truy n s li u t c đ cao lên đ n 10Mbps qua kho ng cách vài tr m mét

Có m t s ph ng pháp đi u khi n truy xu t khác nhau đ c dùng đ đi u khi n truy xu t vào

ph n dung l ng có s n

X Truy xu t ng u nhiên : t t c các tr m tranh ch p kênh truy n theo ng u nhiên (không

có đi u khi n)

X Gán c đ nh : c khe th i gian c ng nh t n s đ c gán tr c cho m i tr m

X Gán theo yêu c u : khi m t tr m mu n truy n s li u , tr c h t nó yêu c u dung

l ng kênh t trung tâm trung tâm có ch c n ng phân ph i dung l ng truy n cho các

tr m yêu c u

Truy xu t ng u nhiên là ph ng pháp truy xu t c đi n nh t và đ c dùng l n đ u tiên đ đi u khi n truy xu t m t kênh v tinh dùng chung (chia s ) Nó ch dùng v i các ng d ng trong đó

d ng th nh t là toàn b t i đ c cung c p ch là ph n nh c a dung l ng kênh có s n và d ng

th hai là t t c các ho t đ ng truy n phân b ng u nhiên

V i ph ng pháp gán c đ nh , c khe th i gian và kênh t n s đ c gán tr c cho m i tr m Nhìn chung vi c gán tr c các kênh t n s d h n gán khe th i gian Ví d : trong các ng d ng

v tinh d a vào hub trung tâm m t kênh t n s c đ nh đ c gán cho m i VSAT và sau đó trung tâm phát qu ng bá (broadcast) lên các kênh t n s đ c gán tr c khác Nhìn chung vì ch có m t kênh t hub đ n VSAT, nên b ng t n c a kênh này r ng h n so v i kênh đ c dùng cho ho t

đ ng truy n t VSAT đ n hub Thông th ng t c đ bit là 64kbps cho m i kênh VSAT đ n hub

và đ n 2Mbps cho kênh broadcast t hub đ n VSAT L c đ đi u khi n truy xu t này đ c g i

là đa truy xu t phân t n đ c gán tr c (preassigned fequency-division multiple access hay preassigned FDMA)

Chúng ta có th đ t đ c hi u xu t kênh t t h n b ng cách dùng ph ng pháp đi u khi n truy

xu t gán theo yêu c u L c đ náy cung c p m t s khe th i gian theo yêu c u _g i t t là khe

th i gian theo yêu c u (request time slot) , trong đó VSAT và các tr m di đ ng có th g i yêu c u

đ n hub hay tr m c b n (base station) đ l y m t hay nhi u khe th i gian thông đi p (message time slot) N u có s n các đi m trung tâm s gán các khe th i gian thông đi p đ c bi t cho ho t

đ ng truy n đó và thông báo v i tr m yêu c u b ng khe th i gian báo nh n (acknowledgment time slot).L c đ này đ c g i là đa truy xu t phân th i đ c gán theo yêu c u (demand – assigned time-divíion multiple access hay demand-assigned TDMA)

2.2 S SUY GI M VÀ BI N D NG TÍN HI U

nh h ng c a suy gi m và bi n d ng nói chung có th làm thoái hoá m t tín hi u trong quá trình truy n

2.2.1 S suy gi m

Khi m t tín hi u lan truy n d c dây d n vì lý do nào đó biên đ c a nó gi m xu ng đ c g i là

s suy gi m tín hi u.Thông th ng m c đ suy gi m cho phép đ c quy đ nh trên chi u dài cáp

d n đ đ m b o r ng h th ng nh n có th phát hi n và d ch đ c tín hi u máy thu.N u tr ng

h p cáp quá dài thì có m t hay nhi u b khu ch đ i (hay còn g i là repeater) đ c chèn vào t ng kho ng d c theo cáp nh m ti p nh n và tái sinh tín hi u

S suy gi m tín hi u gia t ng theo m t hàm c a t n s trong khi đó tín hi u l i bao g m m t

gi i t n vì v y tín hi u s b bi n d ng do các thành ph n suy gi m không b ng nhau kh c

ph c v n đ này, các b khu ch đ i đ c thi t k sao cho khu ch đ i các tín hi u có t n s khác nhau v i h s khu ch đ i khác nhau Ngoài ra còn có thi t b cân ch nh g i là equalizer đ c dùng đ cân b ng s suy gi m xuyên qua m t b ng t n đ c xác đ nh

2.2.2 B ng thông b gi i h n

B t k m t kênh hay đ ng truy n nào : cáp xo n, cáp đ ng tr c, radio… đ u có m t b ng thông xác đ nh liên h v i nó, b ng thông ch ra các thành ph n t n s nào c a tín hi u s đ c truy n qua kênh mà không b suy gi m Do đó khi truy n d li u qua m t kênh c n ph i đánh giá

nh h ng c a b ng thông c a kênh đ i v i tín hi u s đ c truy n

Thông th ng ph i dùng ph ng pháp toán h c đ đánh giá ,công c th ng đ c dùng nh t là

ph ng pháp phân tích Fourier Phân tích Fourier cho r ng b t k tín hi u tu n hoàn nào đ u

đ c hình thành t m t dãy xác đ nh các thành ph n t n s riêng bi t Chu k c a tín hi u xác

đ nh thành ph n t n s c b n Các thành ph n t n s khác có t n s là b i s c a t n s c b n g i

là các hài b c cao c a t n s c b n

Vì các kênh thông tin có b ng thông b gi i h n nên khi tín hi u nh phân truy n qua kênh , ch

nh ng thành ph n t n s trong d i thông s đ c nh n b i máy thu

2.2.3 S bi n d ng do tr pha

T c đ lan truy n c a tín hi u thu n nh t d c theo m t đ ng truy n thay đ i tu t n s Do đó khi truy n m t tín hi u s , các thành ph n t n s khác nhau t o nên nó s đ n máy thu v i đ tr pha khác nhau, d n đ n bi n d ng do tr c a tín hi u t i máy thu S bi n d ng s gia t ng khi t c đ bit

t ng.Bi n d ng tr làm thay đ i các th i kh c c a tín hi u gây khó kh n trong vi c l y m u tín hi u

2.2.4 S can nhi u (t p âm)

Khi không có tín hi u m t đ ng truy n d n hay kênh truy n đ c xem là lý t ng n u m c

đi n th trên đó là zero.Trong th c t có nh ng tác đ ng ng u nhiên làm cho tín hi u trên đ ng

truy n v n khác zero, cho dù không có tín hi u s nào đ c truy n trên đó M c tín hi u này đ c

g i là m c nhi u đ ng dây Khi m t tín hi u b suy gi m thì biên đ c a nó gi m đ n m c nhi u

đ ng (line noise).T s n ng l ng trung bình c a m t tín hi u thu đ c S so v i n ng l ng c a

m c nhi u đ ng dây N đ c g i là t s tín hi u trên nhi u SNR(Signal _to_noise Ratio), đây là tham s quan tr ng liên quan đ n đ ng truy n thông th ng SNR đ c bi u di n qua đ n v decibel (dB)

SNR = 10 log 10 (S/N) (dB)

Rõ dàng n u t s SNR càng cao thì ch t l ng tín hi u thu càng cao.Ng c l i n u SNR th p

có ngh a là ch t l ng tín hi u thu th p

2.3.1 Môi tr ng truy n d n có dây

2.3.1.1 Các đ ng truy n 2 dây không xo n

M t đ ng truy n 2 dây không xo n là môi tr ng truy n d n đ n gi n nh t M i dây cách ly

v i dây kia và c 2 xuyên t do (không xo n nhau qua môi tr ng không khí) Lo i dây này thích

h p cho k t n i 2 thi t b cách xa nhau đ n 50 m dùng t c đ bit nh h n 19,2kbps Tín hi u

th ng là m c đi n th hay c ng đ dòng đi n vào tham chi u đi n th đ t (ground , không cân

b ng) đ t lên m t dây trong khi đi n th đ t đ t vào dây kia

M c dù m t đ ng 2 dây có th đ c dùng đ n i 2 máy tính m t cách tr c ti p, nh ng th ng dùng nh t là cho k t n i m t DTE đ n m t thi t b k t cu i m ch d li u c c b DCE (data circuit terminating equipment), ví d nh Modem các k t n i nh v y th ng dùng dây đa đ ng cách t

ch c thông th ng là cách ly riêng m t dây cho m i tín hi u và m t dây n i đ t (ground) B dây hoàn ch nh đ c b c trong m t cáp nhi u lõi đ c b o v hay d i d ng m t h p V i lo i dây này c n ph i c n th n tránh can nhi u gi a các tín hi u đi n trong các dây d n k nhau trong cùng

m t cáp Hi n t ng này g i là nhi u xuyên âm.Ngoài ra c u trúc không xo n khi n chúng r t d

b xâm nh p b i các tín hi u nhi u b t ngu n t các ngu n tín hi u khác do b c x đi n t , tr

ng i chính đ i v i các tín hi u truy n trên lo i dây này là ch m t dây có th b can nhi u, ví d

nh dây tín hi u t o thêm m c sai l ch tín hi u gi a 2 dây Vì máy thu ho t đ ng trên c s phân

bi t m c chênh l ch đi n th gi a hai dây, nên đi u này d n đ n đ c sai tín hi u g c Các y u t

nh h ng này đ ng th i t o ra gi i h n v c ly c ng nh v t c đ truy n

2.3.1.2 Các đ ng dây xo n đôi

Chúng ta có th lo i b các tín hi u nhi u b ng cách dùng cáp xo n đôi, trong đó m t c p dây

xo n l i v i nhau S x p x các đ ng dây tham chi u d t và dây tín hi u có ý ngh a khi b t k tín hi u nào thâm nh p thì s vào c hai dây nh h ng c a chúng s gi m đi b i s tri t tiêu nhau

H n n a n u có nhi u c p dây xo n trong cùng m t cáp thì s xo n c a m i c p trong cáp c ng làm gi m nhi u xuyên âm

Các đ ng xo n đôi cùng v i m ch phát và thu thích h p l i d ng các u th có đ c t các

ph ng pháp hình h c s là đ ng truy n t c đ x p x 1 Mbps qua c ly ng n (ng n h n 100m)

và t c đ th p qua c ly dài h n Các đ ng đây này g i là cáp xo n đôi không b o v UTP (Unshielded Twisted Pair), đ c dùng r ng rãi trong m ng đi n tho i và trong nhi u ng d ng truy n s li u i v i các c p xo n b o v STP (Shielded Twisted Pair) có dùng thêm m t l i

b o v đ gi m h n n a nh h ng c a tín hi u xuyên nhi u

2.3.1.3 Cáp đ ng tr c

Các y u t gi i h n chính đ i v i cáp xo n là kh n ng và hi n t ng d c g i là “ hi u ng ngoài

da “ Khi t c đ bit truy n gia t ng dòng đi n ch y trên đ ng dây có khuynh h ng ch ch y trên

b m t c a dây d n, do đó dùng r t ít ph n dây có s n đi u này làm t ng tr kháng c a đ ng dây

đ i v i cá tín hi u có t n s cao, d n đ n suy hao l n đ i v i tín hi u Ngoài ra v i t n s cao thì

n ng l ng tín hi u b tiêu hao nhi u do nh h ng b c x Chính vì v y trong các ng d ng yêu

c u t c đ bit cao h n 1Mbps, chúng ta dùng các m ch thu phát ph c t p h n

Dây tín hi u trung tâm đ c b o v hi u qu đ i v i các tín hi u xuyên nhi u t ngoài nh l i dây bao quanh bên ngoài, ch suy hao l ng t i thi u do b c x đi n t và hi u ng ngoài da do có

l p dây d n bao quanh Cáp đ ng tr c có th dùng v i m t s lo i tín hi u khác nhau nh ng thông

d ng nh t là dùng cho t c đ 10 Mbps trên c ly vài tr m mét, n u dùng đi u ch t t thì có th đ t

ra còn dùng các n i có nhu c u b o m t, vì r t khó m c xen r (câu tr m v m t v t lý)

M t cáp quang bao g m m t s i thu tinh cho m i tín hi u đ c truy n đ c b c b i m t l p

ph b o v ng n ng a b t k m t ngu n sáng nào t bên ngoài tín hi u ánh sáng phát ra b i m t

b phát quang thi t b này th c hi n chuy n đ i các tín hi u đi n thông th ng t m t đ u cu i d

li u thành tín hi u quang M t b thu quang đ c dùng đ chuy n ng c l i (t quang sang

đi n)t i máy thu , thông th ng b phát là diode phát quang hay laser th c hi n chuy n đ i tín

hi u đi n thành tín hi u quang Các b thu dùng photodiode c m quang hay photo transistor

2.3.2 Môi tr ng truy n d n không dây

2.3.2.1 ng truy n v tinh

T t c các môi tr ng truy n đ c th o lu n trên đ u dùng m t đ ng dây v t lý đ mang thông tin truy n S li u c ng có th truy n b ng cách dùng sóng đi n t qua không gian t do

nh các h th ng thông tin v tinh M t chùm sóng vi ba tr c x trên đó mang s li u đã đ c

đi u ch , đ c truy n đ n v tinh t tr m m t đ t Trùm sóng này đ c thu và đ c truy n l i đ n các đích xác đ nh tr c nh m t m ch tích h p th ng đ c g i là transponder M t v tinh có nhi u transponder, m i transponder đ m trách m t b ng t n đ c bi t M i kênh v tinh thông

th ng đ u có m t b ng thông c c cao (500MHz) và có th cung c p cho hàng tr m liên k t t c

đ cao thông qua k thu t ghép kênh Các v tinh dùng cho m c đích liên l c th ng thu c d ng

đ a t nh, có ngh a là v tinh bay h t qu đ o quanh trái đ t m i 24 gi nh m đ ng b v i s quay quanh mình c a trái đ t và do đó v trí c a v tinh là đ ng yên so v i m t đ t, qu đ o c a v tinh

đ c ch n sao cho đ ng truy n th ng t i tr m thu phát m t đ t, m c đ chu n tr c c a chùm sóng truy n l i t v tinh có th không cao đ tín hi u có th đ c ti p nh n trên m t vùng r ng

l n, ho c có th h i t t t đ ch thu đ c trên m t vùng gi i h n Trong tr ng h p th hai tín

hi u có n ng l ng l n cho phép dùng các b thu có đ ng kính nh h n th ng đ c g i là ch o parabol, là các đ u cu i có đ m r t nh hay VSAT (Very Small Aperture Terminal) Các v tinh đ c dùng r ng rãi trong các ng d ng truy n s li u t liên k t các m ng máy tính c a qu c

gia khác nhau cho đ n cung c p các đ ng truy n t c đ cao cho các liên k t truy n tin gi a các

m ng trong cùng m t qu c gia

M t h th ng thông tin v tin thông th ng đ c trình b y trên hình 2.1 ch trình b y m t

đ ng d n đ n h ng nh ng là đ ng song công đ c s d ng trong h u h t các ng d ng th c

t v i các kênh đ ng lên (up link) và kênh đ ng xu ng (down link) liên k t v i m i tr m m t

đ t ho t đ ng v i t n s khác nhau.Các c u hình thông d ng khác có liên quan đ n tr m m t đ t trung tâm tr m này liên l c v i m t s tr m VSAT phân b trên ph m vi qu c gia.D ng tiêu bi u

có m t máy tính n i đ n m i tr m VSAT và có th truy n s li u v i máy tính trung tâm đ c n i

đ n tr m trung tâm nh hình 2.1 (b) Thông th ng , đi m trung tâm truy n r ng rãi đ n t t c các VSAT trên m t t n s nào đó, trong khi h ng ng c l i m i VSAT truy n đ n trung tâm b ng

hi m tr v.v Khi chùm sóng vi ba tr c x đi xuyên ngang môi tr ng khí quy n nó có th b nhi u

b i nhi u y u t nh đ a hình và các đi u ki n th i ti t b t l i Trong khi đ i v i m t liên k t v tinh thì chùm sóng đi qua kho ng không gian t do h n nên nh h ng c a các y u t này ít

h n.Tuy nhiên ,liên l c vi ba tr c x xuyên môi tr ng khí quy n có th dùng m t cách tin c y cho c ly truy n dài h n 50 km

2.3.2.3 ng truy n vô tuy n t n s th p

Sóng vô tuy n t n s th p c ng đ c dùng đ thay th các liên k t h u tuy n có c ly v a ph i thông qua các b thu phát khu v c Ví d k t n i m t s l n các máy tính thu nh p s li u b trí trong m t vùng đ n m t tính giám sát s li u t xa, hay k t n i các máy tính trong m t thành ph

đ n m t máy c c b hay xa M t tr m phát vô tuy n đ c g i là tr m c b n (base station) đ c

đ t t i đi m k t cu i h u tuy n nh trên hình 2.2 cung c p m t liên k t không dây gi a máy tính

và trung tâm C n nhi u tr m c b n cho các ng d ng trên yêu c u ph m vi r ng và m t đ phân

b user cao Ph m vi bao ph c a m i tr m c b n là gi i h n, do s gi i h n ngu n phát c a nó,

nó ch đ kênh đ h tr cho toàn b t i trong ph m vi đó Ph m vi r ng h n có th đ c th c

hi n b ng cách t ch c đa tr m theo c u trúc t bào (cell), xem hình 2.3 Trong th c t kích th c

2.4 CÁC CHU N GIAO TI P V T LÝ

2.4.1 Giao ti p EIA – 232D/V24

Giao ti p EIA –232D/V24 đ c đ nh ngh a nh là m t giao ti p chu n cho vi c k t n i gi a DTE và modem ITU-T g i là V24.Thông th ng modem đ c đ c p đ n nh m t DCE (Data connect Equipment) l c đ hình th c hình 2.4 ch ra v trí c a giao ti p trong k t n i đi m n i

đi m gi a hai DTE (Data Terminal Equipment) u n i gi a DTE và modem là đ u n i 25

Modem chuy n m ch modem modem (DCE) hay thuê riêng (DCE) (DCE)

Các tín hi u đ nh th i TxClK và RxClk có liên quan đ n s truy n và nh n c a d li u trên

đ ng truy n nh n d li u Nh đã bi t, d li u đ c truy n theo ch đ đ ng b ho c ch đ b t

đ ng b Trong ch đ truy n b t đ ng b c hai đ ng h truy n và thu đ u đ c th c th c hi n

đ c l p c hai đ u máy phát và máy thu Trong ch đ này ch các đ ng d li u truy n/nh n là

đ c n i đ n modem và các đ ng đi u khi n c n thi t khác Các đ ng tín hi u đ ng h vì v y không c n dùng và không n i đ n modem Tuy nhiên trong ch đ truy n đ ng b s li u truy n

t ti n trình m t cu c g i qua b c thi t l p đ u tiên r i s li u đ c trao đ i trong ch đ bán song công và sau cùng là c u n i s b xoá.Gi s DTE kh i x ng g i là m t máy tính cá nhân và modem c a nó có d ch v g i t đ ng Các d ch v này đ c đ nh ngh a trong khuy n ngh V.25 Khi DTE s n sàng yêu c u truy n nh n d li u, tín hi u trên DTR đ c đ t m c tích c c và modem n i b s đáp ng b ng tín hi u tích c c đ c đ t trên DSR

Cu c n i đ c thi t l p b i DTE phát cu c g i g i s đi n đ u ra modem đ th c hi n quay

s (tr ng h p quay qua PSTN) đ n modem thu Khi nh n đ c tín hi u chuông t t ng đài g i

đ n ,modem đ c g i s đ t RI lên m c tích c c và DTE đ c g i đáp ng l i b ng cách đ t RTS

PSTN

Calling

vào m c tích c c.Trong s đáp ng này modem đ c g i đ ng th i g i sóng mang (âm hi u d

li u c a bit 1) đ n modem g i đ báo r ng cu c g i đã đ c ch p nh n, sau m t th i kh c g i là

th i gian trì hoãn th i tr này cho phép modem n i g i chu n b nh n d li u modem đ c g i đ t CTS m c tích c c đ thông báo cho DTE đ c g i r ng nó có th b t đ u truy n s li u Khi phát hi n đ c sóng mang đ u xa g i đ n modem g i đ t CD m c tích c c lúc này c u n i đã

đ c thi t l p cung đo n chuy n tin có th b t đ u

Hình 2.5 EIA –232D/V.24 : k t n i truy n d li u Bán song công và tu n t xoá c u n i

DTE đ c g i b t đ u v i vi c g i m t thông đi p ng n mang tính th m dò qua c u n i Khi thông đi p đã đ c g i đi, nó l p t c chu n b nh n đáp ng t DTE g i b ng cách đ t RTS v

m c không tích c c (off), phát hi n đ c đi u này modem đ c g i ng ng g i tín hi u sóng mang

và tr CD v m c không tích c c, phía g i modem g i phát hi n sóng mang t đ u xa đã m t s đáp ng b ng cách tr CD v off truy n thông đi p đáp ng DTE g i đ t RTS lên m c tích

c c và modem s đáp ng b ng m c tích trên CTS và b t đ u truy n s li u th t c này sau đó

đ c l p l i khi m t b n tin đ c trao đ i gi a hai DTE

Cu i cùng sau khi đã truy n xong cu c g i s b xoá, công vi c này đ u có th th c hi n b i c hai DTE b ng cách đ t RTS c a chúng v m c không tích c c, l n l t khi n hai modem c t sóng mang i u này đ c phát hi n c hai modem và chúng s đ t CD v off C hai DTE sau đó s

đ t DTR c a chúng v off và hai modem s đáp ng v i m c off trên DSR do đó c u n i b xoá Sau đó m t kho ng th i gian DTE đ c g i chu n b nh n cu c g i m i b ng cách đ t DTR lên

m c tích c c

Hình 2.6 Ki m th : (a) n i b (b) đ u xa

N u modem n i b coi nh t t, ti p theo DTE ti n hành ki m tra th modem đ u xa b ng cách

đ t RL m c tích c c phát hi n đ c đi u này modem n i b phát l nh đã qui đ nh tr c đ n modem đ u xa và ti n hành ki m th Modem đ u xa sau đó đ t TM m c tích c c đ báo DTE

n i b bi t đang b ki m th (không th truy n s li u lúc này) và g i tr l i m t l nh thông báo

ch p nh n đ n modem th Modem th sau khi nh n l nh đáp ng s đ t TM lên m c tích c c và DTE khi phát hi n đi u này s g i m u th N u s li u truy n và nh n nh nhau thì c hai modem ho t đ ng t t và l i ch có th DTE đ u xa N u không có tín hi u nh n đ c thì đ ng dây có v n đ

2.4.2 Modem r ng (Null Modem)

V i tín hi u đ c phân b nh hình 2.7 thì c truy n và nh n s li u t đ u cu i đ n máy tính

đ u trên cùng m t đ ng, vì modem có cùng ch c n ng c hai phía Tuy nhiên theo đ nh ngh a nguyên thu chu n EIA-232D/V24 là giao ti p chu n n i các thi t b ngo i vi vào máy tính nên đ dùng đ c c n quy t đ nh thi t b nào s là máy tính và thi t b nào s là thi t b ngo i vi vì c hai thi t b không th truy n và nh n s li u trên cùng m t đ ng dây, có 3 kh n ng l a ch n :

(1) u cu i mô ph ng modem và đ nh ngh a các đ ng m t cách thích h p đ hoàn ch nh

ho t đ ng

(2) Máy tính mô ph ng modem

(3) C đ u cu i và máy tính đ u không thay đ i và các dây d n đ c n i l i

B t ti n c a hai l a ch n đ u là không có đ u cu i nào hay máy tính nào có th đ c dùng tr c

ti p v i m t modem T đó ti p c n t ng quát cho v n đ là b ng cách n i l i tín hi u trên c ng giao ti p EIA-232D/V24 đ mô ph ng m t mođem, cho phép đ u cu i và máy tính n i tr c ti p vào modem, l a ch n th 3 đ c dùng r ng rãi, yêu c u m t modem r ng (Null Modem) chèn vào

gi a đ u cu i và máy tính, các đ ng k t n i nh mô t hình 2.7

Hình 2.7 K t n i modem r ng

Nh chúng ta đã th y, các đ ng truy n nh n trao đ i v i nhau t ng đôi m t các đ ng đi u khi n c ng đ c đ i l i Ví d vì thông th ng đ u cu i và máy tính ho t đ ng ch đ song công hoàn toàn Các đ ng RTS và CTS đ c n i v i nhau t i đ u đ ng dây và sau đó tín hi u này đ c n i đ n ngõ vào DTR Tín hi u signal ground và shield ground đ c n i tr c ti p

Khi hai thi t b liên l c v i nhau qua m t liên k t s li u đ ng b thì đ ng h truy n t m i thi t

b th ng đ c n i đ n và đ c dùng nh đ ng h thu t i thi t b kia, Trong vài tr ng h p không

có thi t b nào có đ ng h và đ ng h cho c hai thi t b đ c t o ra trong modem r ng thành ph n này đ c g i là b modem eliminator

ch dùng các đ ng truy n s li u và đ ng h thì có b k t n i nh h n Các tín hi u và giao ti p

c a V35 đ c mô t trên hình 2.8 (b)

Hình 2.8.(a) Giao ti p EIA-430/V35 dùng b n i 34 chân

Hình 2.8 (b) Giao ti p V35 – các tín hi u

2.4.5.Giao ti p X21

Giao ti p X21 đ c đ nh ngh a cho giao ti p gi a m t DTE và DCE trong m t m ng d li u công

c ng.Giao ti p X21 c ng đ c dùng nh m t giao ti p k t cu i cho các m ch thuê riêng s t c đ

là b i s c a 64Kbps u n i và các đ ng tín hi u đ c trình b y trên hình 2.9

T t c các đ ng tín hi u dùng đ ng b phát và thu cân b ng (RS-422A/V11) Là giao ti p đ ng

b , bên c nh c p tín hi u truy n (T) và nh n (R) còn có tín hi u đ nh th i phân t bit (s) và đ nh

th i byte (B) Các tín hi u đi u khi n (C) và (I) đ c dùng v i các đ ng truy n và thu thi t l p nên c u n i xuyên qua m t m ng d li u chuy n m ch s hoá hoàn toàn

2.4.6 Giao ti p ISDN

Giao ti p ISDN là giao ti p thay th đ c s hoá hoàn toàn vào PSTN M ch tho i đ c s hoá

ho t đ ng t i t c đ 64kbps và m t k t cu i t c đ c b n cung c p hai m ch nh v y cùng v i

m t m ch 16kbps cho m c đích thi t l p và xoá cu c g i Ba m ch riêng bi t đ c ghép kênh cho

m c đích truy n đ n và đi t m t t ng đài g n nh t lên m t c p dây.Thi t b k t cu i m ng NT (Network Termination) tách bi t các đ ng d n đi và đ n lên hai c p dây riêng bi t.N ng l ng có

th đ c c p t NT cho các DTE n u có nhu c u.Giao ti p gi a user và NT trên hai c p dây đ c

g i là giao ti p S xem hình 2.11 Ngu n n ng l ng chính t NT đ n thi t b đ u cu i đ c d n

xu t t các c p truy n /nh n M t ngu n n ng l ng th hai c ng có s n qua chân 7 và 8 Nh m

k t n i thi t b có t c đ th p vào giao ti p S có t c đ cao này c n dùng thi t b có tên là ‘b

thích nghi đ u cu i ‘TA (terminal Adapter)

Hình 2.11 Giao ti p S – ISDN : (a) ch c n ng (b) các tín hi u

III PH N TÓM T T

xây d ng m ng truy n s li u theo mô hình hi n đ i, ch t l ng truy n trên m ng cao,

ph thu c vào r t nhi u y u t Tr c h t sinh viên c n ph i n m v ng các lo i tín hi u

Tín hi u V.28

ó là tín hi u theo chu n V.28 Các m c tín hi u đ c quy đ nh dùng cho m t s giao ti p EIA/ITU-T đ c ch ra trong khuy n ngh v.28 Chu n V.28 đ c xem là giao ti p đi n không cân b ng Các tín hi u đi n áp đ c dùng trên đ ng dây là đ i x ng so v i m c tham chi u g c (ground) và ít nh t là m c, +3vdc cho bit 0 và -3vdc cho bit 1

Tín hi u RS-422A/V.11

N u mu n t ng kho ng cách v t lý và t c đ chúng ta s dùng RS-422A/V.11.Chu n này c b n

d a trên cáp xo n đôi và m ch thu phát vi phân và đ c xem nh giao ti p đi n cân b ng M t

m ch phát vi phân t o ra tín hi u sinh đôi b ng nhau và ng c c c theo m i tín hi u nh phân 0 hay 1 khi đ c truy n

Các tín hi u truy n trên cáp đ ng tr c

Không nh b ng thông th p s n có trong k t n i qua m ng chuy n m ch đi n tho i , b ng thông

h u h n trong cáp đ ng tr c có th lên đ n 350MHz (hay cao h n) Có th dùng b ng t n cao này

m t trong 2 cách: Ch đ b ng c b n : trong t t c b ng thông s n có đ c dùng đ ti p nh n

m t kênh t c đ cao (10Mbps hay cao h n).Ch đ b ng r ng : trong đó b ng thông s n có đ c chia thành m t s các kênh có t c đ nh h n trên m t cáp

S suy gi m

Khi m t tín hi u lan truy n d c dây d n vì lý do nào đó biên đ c a nó gi m xu ng đ c g i là

s suy gi m tín hi u

S suy gi m tín hi u gia t ng theo m t hàm c a t n s trong khi đó tín hi u l i bao g m m t gi i

t n vì v y tín hi u s b bi n d ng do các thành ph n suy gi m không b ng nhau

B ng thông b gi i h n

B t k m t kênh hay đ ng truy n nào : cáp xo n, cáp đ ng tr c, radio… đ u có m t b ng thông xác đ nh liên h v i nó, b ng thông ch ra các thành ph n t n s nào c a tín hi u s đ c truy n qua kênh mà không b suy gi m

S bi n d ng do tr pha

T c đ lan truy n c a tín hi u thu n nh t d c theo m t đ ng truy n thay đ i tu t n s Do đó khi truy n m t tín hi u s , các thành ph n t n s khác nhau t o nên nó s đ n máy thu v i đ tr pha khác nhau, d n đ n bi n d ng do tr c a tín hi u t i máy thu

S can nhi u (t p âm)

Khi không có tín hi u m t đ ng truy n d n hay kênh truy n đ c xem là lý t ng n u m c đi n

th trên đó là zero.Trong th c t có nh ng tác đ ng ng u nhiên làm cho tín hi u trên đ ng truy n

v n khác zero, cho dù không có tín hi u s nào đ c truy n trên đó M c tín hi u này đ c g i là

m c nhi u đ ng dây

Môi tr ng truy n có dây

Các đ ng truy n 2 dây không xo n

M t đ ng truy n 2 dây không xo n là môi tr ng truy n d n đ n gi n nh t

Các đ ng dây xo n đôi

Chúng ta có th lo i b các tín hi u nhi u b ng cách dùng cáp xo n đôi, trong đó m t c p dây

xo n l i v i nhau

Môi tr ng truy n d n không dây

ng truy n v tinh : S li u c ng có th truy n b ng cách dùng sóng đi n t qua không gian

t do nh các h th ng thông tin v tinh

ng truy n vi ba : liên l c vi ba tr c x xuyên môi tr ng khí quy n có th dùng m t cách tin c y cho c ly truy n dài h n 50 km

ng truy n vô tuy n t n s th p : Sóng vô tuy n t n s th p c ng đ c dùng đ thay th các liên k t h u tuy n có c ly v a ph i thông qua các b thu phát khu v c, M i tr m c b n dùng

m t d i t n s khác v i tr m k

Các chu n giao ti p v t lý

Các chu n đã trình b y trên ch là m t ph n c a các chu n đ c đ nh ngh a b i ITU-T dùng v i

m ng PSTN và th ng đ c g i là các chu n h V (V series) Hai chu n giao ti p v t lý thông

d ng là V.24(EIA-232D) và V.35(EIA-430) D ng V.24 có khuynh h ng ph d ng v i PSTN và V35 thì áp d ng cho các m ch b ng r ng t c đ cao h n Các chu n khác nhau đ c đ nh ngh a

m t cách c ng nh c và bao g m s xác đ nh chính xác l c đ đi u ch ph i dùng

IV PH N CÂU H I VÀ BÀI T P

Câu 1 : Ch c n ng các m ch giao ti p :

Câu 2 : Khi dùng các đ ng truy n đ c cung c p b i các nhà khai thác d ch v đi n tho i

và các d ch v vi n thông khác c n ph i chuy n đ i các tín hi u đi n t các DTE thành

Câu 3 : Các m c tín hi u đ c quy đ nh trong khuy n ngh v.28

Câu 4 : Tín hi u dòng 20mA tên c a giao ti p này m c đích

C Tín hi u đi n áp đ c dùng trên đ ng dây là đ i x ng so v i m c

tham chi u g c (ground)

D C ba ý trên đ u sai