MỘT SỐ BIỆN PHÁP KHÁM PHÁ KHOA HỌC CHO TRẺ MẦM NON

Phu huynh ở đây họ đã hiểu được tầm quan trọng của việc đến trường đối với trẻ nên họ đã cho trẻ đi học đều, đúng độ tuổi và đã phối kết hợp với giáo viên rất tốt trong việc chăm sóc dạy

PHÒNG GIÁO DỤCVÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG MẦM NON THỊ TRẤN QUẤT LÂM

BÁO CÁO SÁNG KIẾN

MỘT SỐ BIỆN PHÁP KHÁM PHÁ KHOA HỌC

CHO TRẺ MẦM NON

Tác giả: Ngụy Thị Tuyết

Trình độ chuyên môn: Cao Đẳng sư phạm mầm non

Chức vụ: Phó hiệu trưởng

Đơn vị công tác: Trường mầm non thị trấn Quất Lâm

Giao Thủy, ngày tháng năm

1 Tên sáng kiến: Một số biện pháp khám phá khoa học cho trẻ mầm non

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Phát triển nhận thức

3 Thời gian áp dụng sáng kiến:

Từ ngày 15 tháng 9 năm 2014 đến ngày 25 tháng 5 năm 2015

4 Tên tác giả:

Họ và tên: Ngụy Thị Tuyết

Năm sinh: 1979

Nơi thường trú: Thị trấn Quất Lâm- Giao Thuỷ-Nam Định

Trình độ chuyên môn: Cao đẳng sư phạm Mầm non

Chức vụ công tác: Giáo viên

Nơi làm việc: Trường mầm non thị trấn Quất Lâm

Điện thoại: 0972188977

Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến: 100%

5 Đồng tác giả nếu có: Không

6 Đơn vị áp dụng sáng kiến:

Tên đơn vị: Trường mầm non thị trấn Quất Lâm

Địa chỉ:Trường mầm non thị trấn Quất Lâm

Điện thoại: 03503747695

I Điều kiện hoàn cảnh tạo ra sáng kiến:

–

II Mô tả giải pháp:

1 Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến

* Thuận lợi:

Năm học 2014- 2015 tôi được ban giám hiệu nhà trường phân công giảng dạy lớp 5 tuổi ở khu Họa Mi của một trường đã đạt danh hiệu trường chuẩn

quốc gia

Địa phương quan tâm xây dựng cơ sở vật chất, xây dựng phòng học với đúng yêu cầu của cấp học mầm non Đồ dùng, đồ chơi cũng như trang thiết bị về mọi phương diện đã đầy đủ Sân chơi rộng rãi thoáng mát nhiều cây xanh với một khuôn viên trường thật đẹp mắt và hấp dẫn

Một số hình ảnh về trường mầm non Quất Lâm

Bản thân luôn yêu nghề mến trẻ, ham học hỏi nâng cao chuyên môn Tìm tòi

và tự làm một số đồ dùng ,đồ chơi để phục vụ hoạt động học và hoạt động vui

chơi của trẻ

Phu huynh ở đây họ đã hiểu được tầm quan trọng của việc đến trường đối với trẻ nên họ đã cho trẻ đi học đều, đúng độ tuổi và đã phối kết hợp với giáo viên rất tốt trong việc chăm sóc dạy dỗ các cháu cũng như ủng hộ nguyên vật

liệu để làm đồ dùng đồ chơi

* Khó khăn:

Công tác tạo môi trường khoa học ở nhóm lớp còn hạn chế

Góc thiên nhiên chưa phong phú đa dạng

Đồ dùng đồ chơi tự tạo còn ít

* Số liệu điều tra trước khi thực hiện

Trước khi thực hiện đề tài tôi đã có những tiết cho trẻ làm quen với khám phá khoa học, tôi thấy vốn biểu tượng về thế giới xung quanh của trẻ còn ít, đặc biệt trẻ rất dễ nhầm lẫn, khi gọi tên các con vật, ví dụ như : Tất cả các con vật biết bay, trẻ đều gọi là chim mà không gọi được đó là chim én hay chim bồ câu Mặt khác khả năng quan sát, phân loại của trẻ gặp rất nhiều khó khăn, số liệu cụ thể qua từng tiết dạy được tổng hợp trong bảng sau :

Bảng 1 : Kết quả tổng kết khả năng quan sát , So sánh, phân loại vật mẫu của trẻ

( Tổng số trẻ là 35) STT Kỹ năng quan sát, tìm ra đặc điểm, khả

năng so sánh, phân loại

2 Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến:

2.2

Hình ảnh : Đồi cỏ có dòng suối chảy quanh

Hình ảnh: Vườn cây ăn quả của bé

Hình ảnh: Hồ nước

2.3

2.4

2.5

2.6

Vì cho trẻ khám phá khoa học nên trong mỗi hoạt động với vật mẫu hay tranh ảnh, tôi đều cho trẻ quan sát kỹ, cho trẻ đư ra nhiều ý kiến nhận xét để tìm

ra đầy đủ và chính xác Ví dụ: khám phá con cua: trẻ đã tìm ra được đặc điểm của con cua có hai càng to, tám chân…Sau đó đặt câu hỏi gợi mở “các con biết con cua nó đi như thế nào?” trẻ trả lời được là con cua bò ngang, tôi dùng que chỉ rõ cua có mai cua, yếm cua cứng để bảo vệ cơ thể chúng

Như vậy không những trẻ biết được con cua có những đặc điểm gì mà trẻ còn biết môi trường sống của chúng, cách vận động ( đi như thế nào? Các bộ phận cơ thể ra sao? Nắm rõ đặc điểm trẻ quan sát dễ hơn Từ đó so sánh rất rõ ràng và phân loại cũng rất tốt

Trong hoạt động khám phá khoa học tôi luôn tìm tòi xây dựng bài dạy với hình thức mới mẻ và nghệ thuật ứng dụng công nghệ thông tin đưa hình ảnh, videocip để trẻ quan sát và lồng ghép thích hợp các hoạt động khác như: “ Toán,

âm nhạc, tạo hình, văn học để trẻ thêm hứng thú, ghi nhớ tốt hơn, hiểu vấn đề sâu và rộng hơn

Ví dụ : Trong hoạt động “ Khám phá Bướm và vòng đời phát triển của Bướm”

Hoạt động 1: Vào bài

“ Mắt nhìn, mắt nhìn”

- Tôi dẫn dắt vào bài bằng cách kể câu chuyện “ Điều ước của sâu Bướm”

- Kể xong cô hỏi trẻ:

+ Sâu Bướm ước điều gì nhỉ?

+ Sâu Bướm còn ước gì nữa?

+ Cuối cùng Sâu Bướm đã trở thành gì?

=> Cô Khái quát: Điều kì diệu là từ một con Sâu Bướm chỉ biết bò bỗng nhiên lại biến thành một con Bướm rất xinh đẹp và biết bay đấy

- Các con hãy gọi Bướm về để cùng chúng mình vui chơi nào!

- Cô cùng trẻ vận động bài “ Gọi Bướm”

Hoạt động 2: Khám phá

* Đặc điểm , cấu tạo của Bướm

- Cô đưa hình ảnh con Bướm

+ Con bướm có mấy phần?

=> Con bướm có 3 phần: Đầu , ngưc và bụng

mắt bướm

Râu bướm

Vòi bướm

+ Ai phát hiện thật tinh xem đầu bướm còn có gì nữa?

=> Đầu bướm có mắt, 2 râu và 1 vòi

+ Vì sao Bướm lại bay được?

=> Nhờ có đôi cánh to mà Bướm bay được đấy

+ Bụng bướm ntn?

=> Cô khái quát: Con Bướm có 3 phần : Đầu, ngực- và bụng Đầu Bướm có mắt, 2 râu và 1 vòi, Ngực Bướm có 6 chân, 2 cánh , bụng bướm thon dài

* Ích lợi của Bướm

+ Loài Bướm thuộc nhóm nào?

+ Bướm thích đậu ở đâu?

+ Bướm đậu trên hoa để làm gì?

+ Ngoài thụ phấn bướm còn làm đẹp cho gì nữa?

+ Bướm là côn trùng gì?

=> KQ: Bướm là một loại côn trùng có ích Bướm làm đẹp cho thiên nhiên và thụ phấn cho hoa để có nhiều quả hơn

+ Ngoài ra còn có những con bướm nào khác?

* Vòng đời phát triển của Bướm

+ Những con bướm này thế nào?

- Cô tạo tình huống

+ Ai biết những con bướm xinh đẹp này ra đời từ đâu?

=> Có rất nhiều ý kiến và để có câu trả lời chính xác cô mời các con cùng tham gia cuộc hành trình khám phá sự kì diệu của bướm nhé

-Cho trẻ xem clip1

+ Giai đoạn phát triển đầu tiên của bướm là gì?

=> Bướm mẹ đẻ ra trứng và điều gì sẽ xảy ra với quả trứng bướm này, chúng mình cùng tiếp tục cuộc hành trình

- Cho trẻ xem clip2

+ Trứng bướm nở thành con gì?

sâu bướm

+ Bữa ăn đầu tiên của sâu bướm là gì?

+ Thức ăn chính của sâu bướm là gì?

=> Khi từ trong quả trứng chui ra bữa ăn đầu tiên của sâu bướm là vỏ trứng Khi Sâu bướm lớn nó

dành thời gian để ăn lá cây là chính

+ Trông con sâu bướm này thế nào?

+ Rất đáng sợ vậy các con phải làm sao?

=> Các con phải tránh xa nó và không được chơi với nó các con nhớ chưa + Giai đoạn phát triển thứ 2 của bướm là gì?

=> Qua một thời gian quả trứng bướm nở ra sâu bướm, liệu chú sâu bướm này

có chịu nằm yên ở vị trí của mình không nhỉ, chúng mình cùng theo dõi nào

- Cho trẻ xem clip3

kén nhộng

+ Kén già có màu gì?

+ Kén bám vào đâu?

+ Giai đoạn phát triển thứ 3 của bướm là gì?

=>Sâu già nhả tơ cuộn thành một tổ kén, điều kì diệu gì nằm trrong tổ kén này, chúng ta cùng tiếp tục

- Cho trẻ xem clip4

+ Chiếc kén đã cho ra đời một con gì?

Con bướm

=> Cô khái quát: Khi kén già đã cho ra đời một con bướm rất xinh đẹp

+ Để trở thành bướm xinh đẹp phải trải qua mấy giai đoạn nào?

- Cô đưa mô hình vòng đời phát triển của bướm

1

2 3

4

- Cho 3-4 trẻ nhắc lại vòng đời của bướm qua các giai đoạn

-Cô khái quát cho trẻ biết vòng đời phát triển của con Bướm : trải qua 4 giai đoạn-

Bướm mẹ đẻ trứng-> trứng nở thành sâu->sâu già nhả tơ cuốn lại thành tổ

kén->kén khô nứt vỏ và một- chú bướm chui ra

- Cô nói giai đọan 2- Trẻ nói Sâu bướm và bò ra nền nhà

- Cô nói giai đọan 3- Trẻ trả lời Nhộng Bướm và đứng lên đưa tay lên đầu

- Cô nói giai đọan 4 – Trẻ trả lời Con Bướm làm Bướm bay

Lần 2: Đọc bài thơ “ Quả trứng bướm” và làm động tác minh họa

* So sánh con sâu bướm và con bướm

+Con sâu và con Bướm như thế nào?

+ Chúng giống và khác nhau ở điểm nào?

CON CHUOÀN CHUOÀN

CON MUOÃI

CON KIEÁN

=> Một- số loại- côn trùng khác này cũng có vòng đời phát triển giống như cua Bướm

*Giáo dục :

Loài bướm của chúng ta rất có ích Bướm giúp các lòai hoa kết trái bằng cách mang phấn hoa từ bông này sang bông khác, bướm còn làm đẹp cho thiên nhiên nhưng ở bướm có lớp phấn bụi hít vào sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe nên các con không được bắt bướm để chơi các con nhớ chưa nào

Loa truyền-loa truyền

- Truyền cho các loài bướm ở khắp mọi nơi về tham dự hội thi “ Bướm ai đồ”

+ Ai đi, ai đi

* Hoạt động 4: Chơi trò chơi “ Bướm ai đồ”

- Về tham dự hội thi “ Bướm ai đồ” hôm nay xin trân trọng giới thiệu đội bướm

xanh

Xin trân trọng- giới thiệu đội bướm hồng

- Thể hiện phần thi này nhiệm vụ của mỗi đội sẽ bay lên và hoàn thành vòng đời phát triển của mình

* Chú ý: Mỗi chú bướm chỉ được hoàn thành một giai đoạn trong một lần bay

Đội nào hoàn thành được đúng và nhiều vòng đời phát triển của mình thì đội đó

sẽ thắng cuộc

Hai đội đã sẵn sàng chưa?so

=>Tóm lại trẻ được học và quan sát các hình ảnh, quan sát videoclip

trẻ rất vui vẻ hào hứng kích thích tư duy, làm phong phú vốn từ và ngôn ngữ mạch lạc.Trong hoạt động học khám phá khoa học lồng ghép toán sơ đẳng:

Cô vả trẻ cùng đếm số chân Bướm Đưa âm nhạc xen kẽ giữa các phần chuyển tiếp trong hoạt động học để trẻ thêm hào hứng sôi động Kích thích

vòng dời của bướm Tổ chức các trò chơi trong hoạt động khám phá Bướm, trò chơi động trò chơi tĩnh đan xen nhau để tạo hứng thú trẻ viu tươi và thêm phần hoạt bát nhanh nhẹn hơn

2.8 Nâng cao kỹ năng quan sát, so sánh và phân loại ở trẻ

Biết được kỹ năng và nghệ thuật dạy trẻ khám phá khoa học cũng chưa thật sáng tạo, nên bản thân tôi khắc phục bằng cách: Thường xuyên học tập bạn

bè đồng nghiệp, luyện tập giọng nói sao cho thật truyền cảm, tác phong dạy sao cho thật nhẹ nhàng, linh hoạt

Về kiến thức phải nắm chắc phương pháp dạy, cung cấp cho trẻ kiến thức

dù đơn giản nhưng cũng thật chính xác

Tận dụng mọi thời gian để tự rèn luyện mình dù ở lớp hay ở nhà

Sử dụng bộ tranh cho trẻ làm quen khám phá khoa học theo nội dung từng bài , từng chủ đề và theo đúng yêu cầu

Luôn lắng nghe, tiếp thu ý kiến nhận xét của ban giám hiệu sau mỗi hoạt động học, để từ đó phát huy những mặt tốt, khắc phục những hạn chế

+ Về cách tiến hành:

Với mỗi bài tùy thuộc vào cho trẻ làm quen, tôi tìm những cách vào bài khác nhau để gây sự chú ý, tò mò của trẻ, có thể dùng câu đố, bài hát để trẻ nhận biết đối tượng bằng tranh ảnh và đồ vật, vật thật và mô hình

Với mỗi đối tượng trẻ được khám phá, được quan sát thật kỹ, trẻ biết đưa

ra ý kiến nhận xét của mình, cùng với đó là câu hỏi gợi mở của cô, cứ mỗi lần làm quen như vậy tôi lồng ghép nội dung giáo dục vào bài Trẻ không những hiểu về vật đó mà còn có cách ứng xử, hành động với chúng

Sau khi trẻ được làm quen 2-3 đối tượng ( trong 1 bài) tôi cho trẻ so sánh

2 đối tượng một để trẻ có thể dễ dàng hoàn thiện nhiệm vụ phân loại trong các trò chơi

Cô cho trẻ quan sát hình “con voi” trên màn hình Cô và trẻ cùng đàm thoại về con voi để trẻ biết được hình dạng, môi trường sống, thức ăn và cách vận động của nó

Trong hoạt động khác của trẻ, tôi có thể cung cấp kiến thức cũ, tận dụng mọi lúc, mọi nơi để giáo dục trẻ

Trong hoạt động góc, trẻ được chơi ở góc thiên nhiên, trẻ tưới cây, nhặt

lá, bắt sâu, xem sách về khám phá khoa học, đặc biệt trẻ được chơi nhiều đồ vật thật, khi được hoạt động nhiều với đồ vật thật trẻ được nhìn, sờ, nắn, ngửi…Từ

đó có hình ảnh trọn vẹn về những gì xung quanh trẻ, không những thế mà tôi còn phát huy tính sáng tạo của trẻ bằng cách cho trẻ làm tranh từ nguyên liệu thiên nhiên như: hoa, lá ép khô, vỏ cây, cọng rơm, vỏ hải sản…

Qua các buổi dạo chơi, thăm quan, hoạt động ngoài trời, dã ngoại…khi trẻ quan sát tôi hướng trẻ sử dụng mọi giác quan để trẻ có thể chỉ ra trọn vẹn đối tượng đó

Ví dụ: Cô và trẻ quan sát cây hoa hồng

Hướng trẻ nhận biết màu sắc cánh hoa Cho trẻ sờ cánh hoa thấy mịn và nhẵn , các mép của lá có răng cưa Đưa hoa nên ngửi có mùi thơm

Trẻ được quan sát kỹ, có được đầy đủ các được điểm của đối tượng nên trẻ so sánh rất tốt và phân loại rất nhanh

Dạo chơi thăm quan hoạt động ngoài trời không những để trẻ khám phá thế giới xung quanh mình mà tôi còn giáo dục tình yêu thiên nhiên, ý thức bảo

vệ môi trường

2.9 Phối kết hợp với phụ huynh

Đối với trẻ mầm non dễ nhớ lại dễ quên, nếu không được luyện tập

thường xuyên thì sau ngày nghỉ sẽ quên lời cô dạy

Vì thể tôi thường xuyên trao đổi với phụ huynh vào giờ đón trả trẻ để hiểu được tính cách trẻ và để phụ huynh luyện thêm cho trẻ

Cháu A, cháu B rất thích đọc câu đố cho bố mẹ nghe

Cháu C, cháu D rất hay hỏi về những gì lạ xung quanh

Động viên các cháu không chỉ biết bảo vệ môi trường xung quanh mà còn giữ gìn, giúp đỡ cha mẹ những công việc vệ sinh nhỏ

Trao đổi với phụ huynh mua cho trẻ những quyển tranh về con vật, cây cỏ phù hợp với lứa tuổi, trẻ được làm quen với hình ảnh

Việc kết hợp giữa gia đình và cô giáo là không thể thiếu được, giúp trẻ luyện tập nhiều hơn, từ đó trẻ có vốn kiến thức về thiên nhiên, về xã hội phong phú và đa dạng hơn Vì trẻ ở môi trường là nông thôn nên ở nhà trẻ được tiếp xúc nhiều với thiên nhiên, cỏ cây hoa lá rất nhiều, được bố mẹ thường xuyên cung cấp và củng cố những gì đã có thì hiệu quả việc cho trẻ khám phá khoa học là rất cao

III Hiệu quả do sáng kiến đem lại

Qua thực hiện một số biện pháp trên hiệu quả mới đã đạt được như sau :

Bản thân được trau dồi kiến thức, kỹ năng, nghệ thuật dạy trẻ

Phụ huynh tín nhiệm tin yêu

Kết quả đánh giá qua 6 hoạt động học được thể hiện qua bảng sau:

Bảng 2 : Kết quả đạt đƣợc

* Đối tượng trẻ:

Với trẻ có tiến bộ rõ rệt trong từng hoạt động học

Trẻ có kỹ năng quan sát, so sánh, phân loại tốt, hiểu biết rộng về tự nhiên

Số lượng Tỷ lệ % Số lượng Tỷ lệ %

Bảng 3: Kết quả đạt đƣợc của trẻ

* Đối tượng phụ huynh :

Các bậc phụ huynh đã nhận thức rõ được tầm quan trọng của việc dạy trẻ làm quen khám phá khoa học, tạo điều kiện cùng cộng tác với cô giáo để được làm quen với moii trường xung quanh của trẻ đạt hiệu quả cao nhất, đó cũng đã góp phần nâng cao chất lượng hoạt động phám phá khoa học

*Kết luận :

- Để thực hiện tốt chương trình chăm sóc, giáo dục trẻ trong trường mầm non nói chung và hoạt động khám phá khoa hocjnois riêng, tôi rút ra kết luận như sau:

- Là một giáo viên mầm non trước hết phải có một tấm lòng nhiệt tình, say mê yêu nghề mến trẻ, có trái tim nhân hậu, vị tha, công bằng ,tế nhị và chu đáo với trẻ Có tinh thần trách nhiệm cao, thực sự là người mẹ thứ hai của trẻ

- Chịu khó tìm tòi, học hỏi, năng động, sáng tạo, đi đúng phương pháp Nghiên cứu kĩ soạn giáo án và lên kế hoạch giảng dạy phù hợp với chủ đề , phù hợp với đặc thù của lớp mình

-Biết úng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy một cách có hiệu

- Hình thức lên lớp cần phong phú, đa dạng, linh hoạt mang tính sáng tạo, nhẹ nhàng, thoải mái giúp trẻ củng cố và khắc sâu kiến thức đã học, đồng thời kích thích tính tò mò, tính suy luận để phát triển tư duy lôgic cho trẻ

- Phải luôn tôn trọng trẻ, động viên khích lệ để trẻ tham gia hoat động học tập…xử lý tình huống sư phạm hợp lý, đúng hướng

- Sử dụng nghệ thuật lời nói, nghệ thuật dẫn dắt vào bài để thu hút sự chú

ý của trẻ trong mỗi hoạt động

-Hoạt động giáo dục mọi lúc mọi nơi, tuyên truyền phối hợp với phụ

huynh trong công tác giáo dục trẻ giữa gia đình và nhà trường

Bản thân giáo viên tôi sẽ luôn cố gắng và cố gắng hơn nữa làm thêm đồ dùng đồ chơi, tạo mọi điều kiện để trẻ tiếp thu bài được tốt hơn

Để hoàn thành sáng kiến kinh nghiệm này, mặc dù được sự quan tâm giúp đỡ của các chị em đồng nghiệp Nhưng không tránh khỏi những thiếu sót rất mong được sự đóng góp ý kiến của ban lảnh đạo cấp trên và các bạn đồng nghiệp để sáng kiến ngày càng tốt hơn

IV Cam kết không sao chép hoặc vi phạm bản quyền

Tôi xin cam đoan sáng kiến kinh nghiệm của tôi không vi phạm bản quyền

CƠ QUAN ĐƠN VỊ

ÁP DỤNG SÁNG KIẾN

Trường Mầm non Quất Lâm xác nhận: Sáng

kiến kinh nghiệm :“ Một số biện pháp khám

phá khoa học cho trẻ mầm non” của tác giả:

Ngụy Thị Tuyết xếp loại xuất sắc cấp trường đủ

điều kiện dự thi cấp huyện