Chat về nghề làm cha mẹ khi con yêu sớm

Vay nen khi con kh6ng muon chia se voi cha, d6 la dau hieu cho thay trong each cu xv cua cha voi con oa xay ra nhClng bat on, thieu tam ly, chu hoan toan kh6ng phai vi con sQ s1,1 nghiem

Chi Le Th! Ph11<111g Nga hien la c¢ng tac vien chuyen muc Giao due cua cac bao va

dai truyen hinh HTV9, Tp.H6 Chi Minh Ch11ong trinh Bt Y£U Bt GIOI: Chuyen giao

ky thuat - kinh nghiem tri lieu tai gia danh cho phu huynh tre cham phat trien cac

dang 1\1 ky, thieu nang tri tue, d¢ng kinh, kem van dong

Ch11ong trinh ti/ van: HAY LA NGlJCJI 01£U DlfONG T6T NHAT CHO CON hi/Ong dan each cham s6c phu hop tre cham phat trien t�i gia dinh

Ch11ong trlnh KY NANG PHl,J HUYNH CO BAN:

H11ong dan ky nang giao d11crng tre tong quat, danh cho m9i d6i tllong ph\J huynh CACTAC PHAM

·Olla contra l�i thien cM:mg (de tai tre 1\1 kYl

• Ke moi giau ·Va cham ph6 th!

·Chong t11 ky ·Ca i tui van minh

• Giau •Ve voi 16i xlla

•Nh6m loi thoi Ba n¢i lay ch6ng

Mvc Ive

Lam sao de thanh b.;in tot cua con? 13

Khi de tu ru6t n6i d6i 24

"Day con theo kieu tay, nen hay kh6ng ?" 32

"Bao hiem"cho be khi me vang nha 37

Lam con Khuyet t�tl 56

"Co oi c6, chung chau yeu co lam" 62

Con yeu s6m: nhClng he luy 71

"Day'' con bi et yeu TL! s6m! 79

"Day an day n6i :' 84 DuQc mi; yeu: gia bao nhieu? 89

Huou con chay duong nao? 94

Loi gioi thi�u

B9n dang cam tr�n tay m¢t cu6n sach ma trong ru¢t cua n6 chang c6 mieng sex nao,chang c6 mieng 1¢ hang nao, chang c6 chiec

xe hai hao nhoang tien ty nao, l9i cung chang c6 ngoi sao, chan dai, d9i gia voi nhung mau

chuy�n tlnh ch! dang gia vai xu.: Cu6n sach chi r?t n6i ve hai "lo9i" nglloi qua quen thu¢c, qua .thuong, ai cung biet, va d�c bi�t la m6i nglloi trong chUng ta deu cung da tling trai qua nhunggiai do9n "tran ai lai kh6" ay: cha m� va con cai! Lam con cai da kh6, lam cha m� cang kh6 gap b¢i D9c xong cu6n sach nay cang tham thia svcn�ng cua ngoi vi cao ca troi ban!

Toi cam chac voi b9n m¢t dieu rAng: tuy chang dfnh g1 toi nhung thv "hot" da n6i a tr�n nhllng cu6n sach van rat hot, th�m chi gay soc

cho b9n voi nhieu dieu dllqc viet, dllqc n6i, duqc bay ra bAng m¢t gi9ng di�u luc tllng tung,

luc vui, luc thl tham, luc ch9c ngoay, luc mia mai,

s

tMm chi cCmg c6 cho gi9ng van cao ch6t v6t, nhll thach thuc SI) hieu biet cua nglloi d9c C6 cam giac nhll d6 la khoanh kh a c tac gia muon

"ch9c gi�n" bi;in, de xem bi;ln c6 dam di den cung vai " nghe" lam cha m� hay kh6ng!

N¢i cai vi�c xem thien chuc lam cha m� la m¢t nghe cCmg du hot roil

Pham, da la m¢t nghe th) phai dLJqc hQC, OllQ'C huan luy�n, dl1<;1C thl,iC han h Va nghi�m thu ket qua, r6i s a u d6 di lam, hv o ng lvong, cuoi cl.Ing ve hllu

Lam cha m� th1 khac, lam suot ca m¢t doi!

Vl.Ja lam vl.Ja hQc, chang luc nao nghi ngoi, ngay

ca khi da gia ngac ngoai! Cai mui n6 dam xuong

cai mi�ng GiQt nlloc mat kh6ng bao gi o Ian

ngllQ'C len tren Cha m� doi voi con cai la nhv

v�y thieng lieng va bao bQC, du con cai c6 Ion

den bao n h ieu! Cho nen, "nghe" lam cha m� kh6ng c6 muc IL10ng Cl,J the nao tra noi Ma, chi

c6 sl,1 Ion len tot d�p an lanh, thanh di;it va hi;inh phuc C u a dua Con trong CUQC OOi moi la "IL10ng bong" xung dang nhat danh cho cha m� Muon thau hieu va giCf vcrng "nhi�m sif nay, nhCtng ai

la m cha m� pha i c6 sv d u ng cam de h<;>c va

hanh Kho day!

Bi;m c6 du dung cam " m�c k�" dua co n m(>t

thang tuoi cua mlnh nam d6 kh6c ngan ng�t

ma kh6ng do danh, kh6ng be, nham "d9y co n tU

th u o nam n6i" rang: con phai ngoan, phai biet nghe loi thl moi au<;1c mi;? be? B 9 n c6 du d u n g cam a� d9y dua con moi 6 -7 t han g cua minh, vua biet bo, ph a i biet cling m� mang cai ta ban

d em b6 vao SQt rac? Oi, thien than be nh6, 6i Cl)C

vang Cl)C ngQC CUa ba mi;?, Sao ph a i ClfC kho nhu the! Quan ni�m moi me (du c6 co so khoa h9c chu kh6ng xuat phat tu trf tuong tu<;1ng): tre

biet hQC nhC/ng dieu ba m� dQy tU khi nam trong b1,mg m� va hQc duqc nhieu nh6t la tu o den 6 tu6i,

c h ac chan se gay soc cho khong ft 6ng bo, ba m� tre horn nay chi vl "tr e con qua nh6, biet gl

ma hQ�� "v�y cho cha m� c6 m�t tren doi a� lam

gl ma kh6ng quan tam, cham s6c con, bat con lam l1,1ng qua som''

Con n ua, khi con cai lam aieu gl sai trai khien

ba m� noi gi�n thl ba m� phai nen gi�n kh6ng

du<;1c quat mang co n ngay, ma phai cha con

"khung" lang xuong, luc d6 moi n6i chuy�n cling

con L9i chang phai n6i nhu be tren n6i v o i ke

duoi ma nen xem con mlnh nhli mot doi tac, each n6i nao ma b9n kh6ng dam n6i voi doi tac thl b9n cung kh6ng a u <;1 c ap d1,1ng voi con! 8ieu

nay rat khac voi quan ni�m •truyen thong" trong

vi�c giao d1,1c con: "trung sao khon han vjt� m� (ba) n6i la con phai nghe! L;ii cOng chang p h ai dung loi le th6a m9 n?ng ne ho?c hlnh ph9t

"born tan• cho "n6 ton toi gia" ma can dieu tiet cuang nhu, luc vay luc khac va quan tr<;mg la cha m� din biet: loi n6i cOng khong khac gi hung khf, n6 c6 the gay trc.mg thuang, th�m chi giet chet m¢t con nguoi

Toi cOng c6 vai Ian can, cOng soc khi d9c het cuon sach nay, vi toi cOng la m¢t nguoi m� thu¢c cai thoi da c6 the lo cho con m¢t cu¢c

so n g day du han cha m�, l9i chi c6 m¢t dua duy

nhat Duong nhLJ toi cOng chva du dung cam tnJac m¢ t s6 thl/c te dien ra de d9Y con mlnh

C6 m¢t s6 dieu khien toi phai suy nghi, ma chac

la b9n cOng the Voi lo9i sach "chat ve nghe" d?c bi�t nay, khong phai bao gio ngvoi d9c cOng bi thuyet ph1,.1c tram phan tram, khi b9n chva du

"Ian 16c bl,li tran� Tuy nhien, voi de tai "kho nhv ng6i" Va th�t de mech long nhV vay, khi Viet ra m¢t cu6n sach du sue loi sv chU y cua b9n tu dong dau den dong cu6i, dong thoi khien b9n phai VO da� suy nghi ve kha nhieu dieu, la tac gia

da thanh cong roi

Toi tarn dac cau n6i cua giaosu-bacsi Glenn

Doman (cOng la thay cua tac gia) ve h�u qua cua

nhung cha m� hay c:!6 thua cho b�n r¢n: Neu bqn

kh6ng chiu t6n nua phUt, nua tieng, nua ngay, nua

tuan -tMm chf nua th6ng -de dqy con m(Jt dieu

gi d6, thi bqn se phOi chiu mat nua dai de Mu m(Jt

phe phOm an barn Cau nay hoi n�ng, nhung n6 c6 cai ly cu a mQt chu yen gia nghien cuu tre em lung lay voi hon 70 nam d;;in day trai nghi�m Va,

cau ng;;in ngu Nga ma tac gia da trch dan trongs;kh, chac chan se d(li m;;inh vao tim cua n ung

b�c lam cha m� thl,(c sv biet yeu thuong con,

muon con tre kh6n Ion, nen nguai: °Khi ta gQi ai

d6 la "heo" 99 Ian, thi tan thU 100, nguoi d6 se an

cam"! Khen, che m(lt c:lua te c6 tac c:l(>ng ghe

gom

8QC Va cat vao tU sach gia d)nh, khi can s uy ngam ve mlnh ve con, ho�c khi bat thlnh llnh g�p rac roi ben muon "W kiem"ve each hanh xli

vai con, b;;in c6 the mo cuon sach nay ra c:le th am

khao m(>t Ian nua, hy v9ng b;;in c6 the tu d6 w

ti m th a y 16i ra thfch hQp cho m1nh Dieu d6 cOng

tot, phai khong?

Ch! Hc;mh Dung (Nha bao B�CH MAI -Nguyen truong phong bien t�p bao Phl) nCITP HCM - cung la chi Chfch Choe phv trach N6i Long BietT6 Cung Ai cua

bao Tuoi tre cuoi)

Loi n6i aau

Trang thai diem nay, kh6ng m6tai la phu huynh

ma kh6ng ray rut, ban khoiin, x6t xa va thuong cho

ca the he con em Clang hang ngay tiep nh6n /6i gia o dvc "may nhO rui chiu'' Va cung cam th6ng cho boo phu huynh khi day con lu6n triin tr6tuh6i:

"Toi aa cho con auqc nhC/ng gl t6t nh6t haychua1;

"Toi d9ycon nhuthec6 Clung hay kh6ng1; "Toi biet mlnh soi nhung kh6ng biet the nao la Clung'' Qua cac t6p sach nh6 nay, rat mong auqc se chia v6i cdc ban chUt it ki{n thllc ve khoa h9c gi6o dvc hi{!n aai, tren tinh th6n tuong tro giiJa nhiJng a6ng nghiep phv huynh v6i nhau

Le Thi PhLIC1ng Nga

12

Cha m� thac mac, muon blet nhifu cJieu

nen mm h6i cac chuyen gia tuvl'n Trorig qua trinh nuoi d�y con, kh 6ng hiem khi ph1,1 huynh g�p nhiing tlnh huong n�ng long, khien hQ v6 cling Mn khoan, nen nhiing cau h6i nhieu luc 0r0i thay thuung" lu6n! Vm tu each la mOt chuyen gia tam ly giao d1,1c, cJong thm ding la m'

cua ba (f(ra con • nep c6, te c6, khoe co

va ca khuyet * ding c6 • tac gia cJa het

s(rc nhi�t tlnh, co gang khong bo qua bat

ky cau hoi na o • du c6 eJoi cau, each tra

liri ding "thay thUO'llg" ram

Lam sao de thanh

bQn tot cua con?

Cha la phdi nam n�n ft khi b9c 19 tlnh cam cua mlnh, c16 c6 la van a� kh6 khdn trong viec lam bqn voi con?

Ph<ii nam va ft b9c 19 tinh cam la hai khai

ni�m chang c6 "ba con hQ hang" gl v6i nhau het! Bai tu ngan xva t6i gio chang c6 lu�t nao h;:in che phai nam the hi�n tlnh cam cua mlnh Tren thl,ic te ta chi thay dieu nglfQC l9i qua cau "trau tlm cot :': phai nam la nhung nguoi luon chu d(lng the hi�n tlnh cam rat n6ng h�u Nghjch ly

a day la: dam the hi�n tlnh cam rat n6ng h�u v6i

vQ, v6i nguoi yeu, nhung t;:ii sao khong dam the hien tlnh cam n6ng h�u d6 v6i con, du nguoi cha nao cung yeu con mlnh vo bo ben? Vi�c ft the hi�n tlnh cam v6i con chang qua la m(lt th6i quen hoi thieu dung cam

13

14

8Liang nhien It the hi�n tlnh cam thl se gap kh6 khan rat nhieu trong vi�c ket b<;in voi con, nhieu khi con lam cho con hieu lam la cha

It thlfang con hon m� 8a c6 6ng b6 qua l�inh lung v6i con vl sq"n6 Ion m¥ kh6ng d9y alfQ'c� den muc con tt,1 tLI vl cay dang voi y nghi "ba kh6ng thlfang thl con ai thlfong?'' Khi mo mat trong benh vi�n thay b6 nam tay mlnh, con moi tui hon: "Sao chf khi a giua st,I song chet bo moi nam tay con?"

Tuy nhien, da la th6i quen thl ta hoan toan c6

the tap de sua doi, neu cha yeu con du a muc tt,I VlfQ"t qua chlnh mlnh

C6 nhifng vi�c con cai thuong mu6n chia se vai

m� hon vi sq SI/ nghiem khiic cua cha, vgy nglioi cha phdi lam each nao de giai too tam ly a6?

Ve tam ly n6i chung, nglfoi ta chi sq nhung

gl nglfoi ta kh6ng thlch, nhung gl chua dt,1ng nguy ca gay ton thlfang, ton h<?i toi ban than ma

th6i St,1 nghiem khac dung Clan se t90 ra niem

ne phl,JC, chu kh6ng t<?O ra noi SQ' hai Xin alfa ra m¢t minh chu g: Bae H6 cua chung ta sinh thoi

la nglfoi rat nghiem khac, nhlfng tat ca chung tadau c6 ai cam thay sq Bae! Tu nh ng nglfoi xlfa kia hang ngay van lam v·1�c ke c�n ben Bae, cho den the h� chUng ta bay gio, ai cCmg mong m6i

dUQc m¢t Ian g ap Bae Ro rang, sl,! nghiem khac

cua mot ngUoi kh6ng he la nguyen nhan dan den Viec kh6 chia Se

Vay nen khi con kh6ng muon chia se voi cha,

d6 la dau hieu cho thay trong each cu xv cua cha voi con oa xay ra nhClng bat on, thieu tam ly, chu hoan toan kh6ng phai vi con sQ s1,1 nghiem khac cua cha Chi c6 m¢t loi thoat la nguoi cha phai

tu dieu chinh lai each ung xi'.! chua phu hQp cua

mlnh, c6 the nho SI,! trQ giup cua chuyen gia tam

ly de xem mlnh sai 6 dau Khong the lam mat di

tam ly SQ hai cua con khi nhClng each CU XV CU

van cu t on ta i, boi vl c1ai chi thay c16i khi chinh ta thay c16i ma th6i!

Vi cong vi�c nen kh6ng ph<ii ong b6 nao ct.ing c6 nhieu thai gian danh cho con, c6 g{1i y nao danh cho Hnh[(ng ong b6 doanh nhan bQn rgnH trong van de tri'I thilnh bqn cua con?

Trong CUQC song ban r¢n ngay nay, thoi gian

"m�t giap m�t" giCla cac thanh vien trong gia olnh danh cho nhau ngay cang ft, nhung kh6ng phai la khong c6 Van de a day la cMt ht{1ng va each thltc sii' d1,mg thOi gian ft 6i 06 ra sao de

ft nh11ng van au Thai o()i c6ng nghe thong tin

aa cho chung ta day au phuong tien de c6 the ben nhau m9i noi mQi luc Ngay xua, b()n be chi

15

16

CO the Chia Xe khi g�p m¥ nhau, neu 0 xa Viet

thllthi phai Ca tuan m6'i nh�n dlJQC, V�y ma bc;in

be van giao lllu tot, huong chi la bay gio Neu bao rang b�n r¢n, Ciong y Nhung bay gio con cai chung ta c(jng chia se v6'i bc;in be cua chung phan Ion qua internet Tc;ii sao cha me kh6ng

phai la ngL!oi dLtqc con ch9n ae goi email, ae

chat nhieu hon b9n? Va neu can cung nhau vui choi thi cha me c6 lqi t he hon nhieu vi c6 Clay dutien b9c, phL!ong ti�n .

Van Cie o Clay la khi ky nang lam bgn v{Ji con

chua dL!qc l�p th anh ho�c chL!a cao, cha me chL!a

la b9n cua con thi du c6 a nha voi con cung chang biet phai lam gi, phai n6i gi voi con Toi kh6ng tin

r�ng mot ai Cio li;ii b�n toi muc kh6ng co ca thoi gian Cie goi email cho con nhL! goi cho doi tac Tai h(1i hon la vi ft a nha v6'i con, nhieu phu huynh dam ra ay nay, nen nay Sinh XU hL16'ng den bu cho con bang v�t chat, g ay ra kh6ng ft tac dl,mg pht,J cho sl,I phat trien nhan each cua con Rat nhieu

dua con Cia th6t len rang ·con kh6ng can ba me

cho tien, con chi can ba me 0 nha voi con th6i'' Neu vi c6ng vi�c bc;in kh6ng the a nha v6'i con theo nghia den, thi b9n phai o nha v6'i con theo nghia bong, neu b(1n kh6ng muon m(lt ngay nao

do bj mat con - tat nhien mat theo nghia bong: con van 0 trong nha nhL!ng tam trf cua con thi

n6 giao cho b;;in be "quan ly" mat r6i! Chi c6 goi

y duy nhat: hay tro thanh b;;in tot cua con 8UQC nhu the th1 b;;in c6 the yen tam voi c6ng vi�c kinh doanh cua m1nh ma van kh6ng SQ mat con,ngliQ'C ii;li con CO them m(lt ngUoi b;;in tin can nC!a

de chia se bu6n vui voi b9n Hap dan v6 cung.

Khi n6i aen "Luqt-Chinh sdch" trong gia dJnh, de lam nay sinh cam gidc: vai tro cua nguai cha se

"n(mg ky" hon ngllai m�?

Thuat ngCI chfnh thong la "lu�t va chfnh

Sikh"- Hai khai ni�m nay con c6 nhCing Nick name khac "de thuong" hon nhu: ne nep, gia qui, qui tac va dong vien - khfch I�

Se rat Cl,.l'C aoan neu cho rang vai tro l�p phap

- hanh phap la vai tro doc quyen cua cha ho�c

me Khi quan ly mot gia dlnh thl cha me can c6

mot M th6ng Luqt VO Chinh sdch th6ng nMt,

de tranh canh "trong danh xu6i ken thoi ngUQc"khien con kh6ng biet duong nao ma Ian Neu raLu�t va ap dl,mg Lu�t chi thuan tU mot phfa cha

ho�c me thl ket qua tai h;;ii v6 cung: con se ch;;iy sang nguoi con l9i de "tan cu" va c6 xu huongghet nguoi nghiem khac voi mlnh N6i de hieu: con hQc lam nguoi giong nhu di tren mot cay cau bac qua khuc song sau, cha la tay vin benphai, mi; la tay vjn ben trai, hai ben tay vjn deu

17

c6 tam quan tr9ng nhu nhau, chang c6 ben nao

"na ng kY" hon ben nao

VU'a la nglfai bqn cua con, /qi vtla la nguai ae ra

"Lu¢t & Chfnh sdch'; li¢u hai van ae nay c6 mew thuan kh6ng?

Xua nay trong cac thu tinh thl tlnh b;;in la lo;;ii tlnh cam c6 Luat va Chfnh sa h ro nhat Hay

quan sat each tuong tac cua m¢t nh6m tre ma xem, se lu6n thay yeu to "Luat" hi�n ra, gQi la Lu�t choi, nh6m ban chi ra dam khi Lu�t ho�c Chfnh sach kh6ng th6a dang ma th6i Nh6' c6 "Lu�t" va

"Chfnh sach" nen tlnh bc;in thVong ton t;;ii m;;inh

me va lau hon han nhung thu tinh khac.

MQi nguoi cu tuong tlnh yeu la thu tlnh mc;inh nhat, nhVng hay quan sat nhCJ'ng C�p VQ

ch6ng l6n tuoi se thay: o vao tuoi co lai hy, khi tat

ca nhO'ng dam me thoi son tre qua di, hQ song

v6i nhau b�ng tlnh gl neu kh6ng phai la tlnh

ban? Va o nhO'ng c�p vQ ch6ng c6 the song toi dau bc;ic rang long nay, ban se thay ho c6 nhO'ngnguyen tac song chung rat r6 rang, d6 chfnh la

"Lu�t va Chfnh sach''

Vay nen "Luat va Chfnh sach" chva bao g i6' mau thuan, gay ch6ng cheo vai tro trong vi�c ket bc;in Trai lc;ii n6 la yeu to ct,Jc ky quan tro ng de m(>t t)nh bc;in giO' OVQC st,J lau ben Va trong sang,

du la ket b;;in v6i con hay v6i ai cung vay.

B9n cua con

Bc;in cua con ha? - nghi lam nha! - Bai d6i khi may "dua d6" lc;ii la "ke thu" cua cha mi;! Nhieu pht,J huynh lu6n de cao canh giac khi thay con c6 bc;in mai, vi cu canh canh trong long la ·bc;in

be gl? Tu m nam tt,Jm bay xui nhau lam b�y thl c6'' Nen moi: dom ng6, nghe len, nghi ngo, tra

gc;in, theo doi gi6ng nhv bc;in cua con la bi�t klch d(>t nh�p lanh tho trai phep v�y Con xin di choi vai bc;in thl con ghe nua: gQi di�n tung ch�p, h6i thuc, de ni;t du kieu, an!

NhVng hay hlnh dung: neu con kh6ng ket bc;in vai ai thl pht,J huynh se lam gl? De thay lam: dem con di bac sit am ly lien! Khong ft pht,J huynh

da phai cau cuu bac si:·Gan ba mvoi r6i ma n6 cu

di Ve m<)t mlnh, kh6ng yeu ai, t6i lo qua"; bac Si h6i chuy�n con mai te ra:"Mi; d6i xu vai bc;in con

nhv ke gian, nen bc;in con ngc;ii, chang dua nao

19

20

muon den nha Bi chO'i voi b9n thi m� kh6ng vui Th6i, kh6ng c6 b9n nhu vay lau con cOng quen r6i, v�y cho m� yen tam"!?!

Nghe ma dl.'.n: ru()t!

Nguoi Vi�t minh c6 cau "H9c thay kh6ng tay hQc b9n� chu chua bao gio c6 cau "h9c thay kh6ng tay hQc m�"! L9i con c6 them cau:

"f)j cho biet d6 biet day,

a nha voi m� biet ngay nao kh6n" Tuy kh6ng thay xuat hi�n chu BAN, nhung hai cau Ive bat nay dl.'.n: khoat la de de cao vi trf cua BAN: muon biet thi phai h9c, xa cha m� thi hQc ai? Bi day di d6 thi hQc ai? Tat nhien da phan

la hQC BAN r6i!

50' sO' bay nhieu de hieu r�ng trong cu()c doi cua m¢t con nguoi, vai tro cua BAN quan trQng v6 Cl.mg, nglioi binh thuong thi kh6ng the song

ma khong c6 bc;in The vi sao phl,J huynh ngay nay l9i khM khe voi vi�c con ket b9n, t9i sao hQ lc;ii c6 ve di ung voi bc;in be cua con mlnh den nhu v�y?

Ly do kha chfnh dang: hQ SQ' con choi v6'i

bc;in xau se xau theo N6i cho dung ra, da so phv huynh thuong muon kiem soat con 100% nhu

nguoi chu so hCJu! D6 la diem ng<? nh�n "chet nguoi": du pht,J huynh c6 muon cong nh�n hay khong th1 con van luon la ca the d<?c l�p, khong bao gio thu<?c so hCJu cua ai Con, du nh6 each may, cOng la m(>t con nguoi c6 tu duy rieng, c6 cam nh�n - cam xuc rieng, cho nen ta chi c6 the giao dt,Jc, djnh huong cho con ngvoi be nh6 d6

ma thoi Con cam doan ha khac nhu cai ngt,Jc, voi y djnh kem giCJ con trong "moi truong xanh

va sc:ich" de bao dam con khong bi "nhiem khuan"

la hvong giai quyet lanh it du nhieu!

Biet v�y r6i, nhung djnh hvong kieu nao? Dau tien, w mlnh, pht.J huynh phai luon la nguoi bc:in tot dang tin cay nhat cua con tU thuo IQt long! Khong kh6 lam dau: trong bat ky hoan canh nao, hay doi XU voi con m<?t each ton trQng

- cong bang -yeu thuong - vui ve Yeu thuang

-vui ve th1 pht,J huynh cung cap tc:im duc;tc, nhung ton trc;mg - c6ng bang thl qui hiem "thay thvong"

luon! Khi con khong duQc ton trQng trong cong bang, thl dam ca cuc;tc la con se"bien"theo bc:in;

du biet chac d6 la b9n xau, n6 van cu lao theo Vl

ai trong CUQC doi nay cOng tha thiet muon dlfc;tc ton trQng, khat khao cong bang

Ke nCJa, tc;io th6i quen tam tlnh giCJa cha mi;

va con cai: diem quan trQng khien nhieu phl,J

21

22

huynh de bi "k�t" a khau nay la hay n6i voi con bang giong ke ca va kh6ng biet giO' bf mat cho con Trong khi voi bc;in be trang Illa cua n6 thl day

la hai diem hap dan hang aau! w nh6, be nao cCmg c6 voe muon bay t6 voi ngvoi Ion Nhung neu cu moi Ian be n6i ra dieu gl - thvong la nhO'ng dieu rat ngay ng6, d6i khi ng6 ng6! - ma chi nam phut sau da nghe ca nha aem chuy$n

ay ra de ban tan r6m ra, thl con se cam thay mlnhkh6ng dLiQC ton trong Neu tlnh hlnh kh6ng caithi$n thl chi len den lua tuoi cap hai la con nfnlu6n, kh6ng tam sl,I nO'a, vi "may ngvoi d6 kh6ng lich w chang biet dieu''

C6 gang tc;io cang nhieu cang tot nhO'ng hoc;it d(>ng ren luy$n than the va trf 6c voi con: danh cau long - bong ban (doc;it cup gia c1/nh), aua xe cham, boi thi, choi

-co tvong -co vua, giao cho con phv trachnhO'ng vi$c vua sue nhv lau xe, slia l�t v�t trong nha va cho ca ho hang, to chUc picnic cho con va cac bc;in tham gia v.v Khi da quen voi nhO'ng hoc;it d(>ng bo fch, con se cam nhan day du gia trj that cua ban than

Phat huy dv<;1c l<;ii the "san nha" nhv the, cha m� bao gl con cOng chiu kh6 lang nghe £>e roi

khi giao luu bc:in be, con w nh�n ra ngay: "Con chang thfch bc:in ay dau, vl me bc:in n6i gl bc;in cOng cai, ky Cl,IC lam� "Con chang hieu b;;in ay nghi sao ma m�c cai ao ho tum lum? " Ho�c "ME;!

oi, nh6 A nau con an ngon lam Me dc:iy con nau

lien de horn nao con moi nh6 d6 toi nha an nha''

"B;;in B biet tam cho em be Hom nao mE;! cOng cho con tam em nhe� tuy�t cu meo!

each giai quyet nay c6 ten la vac -xin tam tri: nghia la ta giup be tin tuong cha mE;!, d!nh huong cho con w nh�n biet nhClng dieu nen va khong nen; de r6i khi chi c6 cac be voi nhau thoi, thl con van biet w lanh th�t xa nhClng dieu khong tot, biet t1,1 lo9i b6 di nhClng gia tr! ao nguy hc;ii

Be can lanh t1,1 tinh than, chu be hoan toan kh6ng can va khong bao gio chap nh�n cai ng1,1c!

Khi "ae tu ruot" n6i doi

La ph1,1 huynh, chac chan ai cung muon con

mlnh la nguoi trung thvc, ft nhat la trung thljc

voi cha m� va nglioi than Nhung la ph1,1 huynh,

th�t long ma n 6 i , chung ta l;;ii chlia bao gio thljc

sv an tam N6i m¢t each khac, ph1,1 huynh luc

nao cCmg Ian tan lo: con c6 n6i d6i kh6ng? Nhung thvc ra, ban chat cua n6i d6i la gl? Cac nha tam ly hQC - sau n hieu nam quan sat va tien hanh thf nghi�m ve hanh vi n6i d6i 6 tre au

nhi (0-6 tuoi), da dua ra viii tong ket kha b at ngo.

Bat ngo dau tien: N6i d6i la m¢t khfa c;;inh nam trong ban nang tl)v� cua nhieu loai sinh v�t vr dv: m¢t s6 loai biet aoi mau de ngw trang, m¢t s6 l oa i khac biet gia chet de tho at hiem a con nglloi, ban nang nay k h a m;:inh.

Be sa u thang tuoi aa biet n6i d6i: gao kh6c tham thiet nhll bi dau, nhllng m� vua be len

la cvai toe toet ngay! 9 -1 o thang tuoi da biet

"gia nai, lam mat kho", Va biet "phi tang V�t chung" khi dang pha ma c6 ngvoi Ion di toi.

Bat ngo ke tiep: be cang thong minh thl muc

do n6i doi cang nhieu va cang tinh vi

Nhvv�y, n6i doi la ban nang, tuy•lanh ft

du nhieu"nhvng cung c6 chut·lanh"trong d6 Do v�y, khi giao dl,Jc be, ta phai uon n�n

a muc do sao cho be tro thanh ngvoi trung

thl,J'c, va chi giCt l;;ii b an nang nguyen thuy

nay a muc do w v� chfnh dang ma th6i

Vf dl,J: Hoi"Luong anh bao nhieu? 8ap:"Lvong

t6i du song" 8e tl! v , c6 khi kh6ng nhat thiet phai n6i th�t, nhvng tot hon la dung n6i doi (Tat nhien cung c6 ngo;;ii I� d¥ bi�t: nhCtng tlnh bao vien thl kh6ng bao gio n6i th�t voi ke thu!) Tro l.;ii khfa qmh giao dl,JC, cau h6i tiep theo

se la: "Neu n6i doi la ban nang, thl toi phai lam sao de kh6ng che ban nang d6 trong be, kh6ng cho n6 phat trien qua muc can thiet, de con t6i kh6ng tro thanh dua n6i d6i nhv Cuoir Hay h6i mot each khac r6 ra ng hon: NhCtng yeu to nao

lam cho be n6i doi ngay mot nhieu?

C6 mo so dieu sau day giup "nu6i Ion" th6i

26

n6i doi cua be rat nhanh, cac b;;in phi) huynh vui long canh giac gium nhe:

• Tre bi acinh - mang ma c htla cam nhqn c1iiy

au loi cu a minh Vi d1,i: "T.;ii sao lay nLJoc mam

ra choi?, ''Tc;ii sao dam lay ao m� ra ui chay mat r6W Be khong biet vl sao horn qua m� bao "Cham nLJoc mam an moi ngon con 9� horn nay be sieng nang dem nLJoc mam ra

de "on bai" cMm nt1oc mom thl l.;ii bi ph;;it Hom qua, m� om be thu thi "Con ngoan thlphai biet phi) m� vi¢c nha nhe� horn nay

be phi) m� ui ao thl bi mang te tua Be dauc6 biet cai ban ui c6 the lam chay ao, nhln

m� ui thay a�p qua chung ma V�y thoi, maimot muon on bai hay phi) m� vi¢c nha thlphai khong cho m� biet, neu c6 gl so suat laphai giau luon Cac ban c6 thay chLJa: <; thuc

"hay n6i doi" trong be bat dau "Ion len tLJCJ'i

tot" r6i d6!

• Hinh thllc phgt cua phy huynh mang tfnh si

nh1,1c Khi phc;it con, ml)c arch cua phi) huynh

la muon con hieu ve hanh vi sai trai cua mlnh

ma dung tai pham Nhling neu hlnh phc;it mang tfnh si nhl)c, thl tinh giao d1,Jc se bi

"thu tieu'' Thay vao d6 tre se rut kinh nghi¢m rang: "Neu c6 lo chuy¢n gl thl phai giau ky,

th�t tha la bi si nhuc lien" Hai kieu si nh1,1c thuang auqc nguai /(Jn s!J d1,1ng v(Ji eek con

nhieu nh6t la: ke t(li be voi nhieu nguai, ph9t

be a noi dong nguai Th�t de dang de quansat tac dung nguc;ic cua bi�n phap ph9t cho dong nguoi (vf du: canh cao toan lop, toan trliong): ft khi nao tre "hoan luang" lam, ma thuong t6 ra bat can va bat tri hon

"Dan ap" be ma kh6ng chfu nghe be g iai

trinh Vf du: be dang b�nh nhung van tr6n

ra ngoai chai voi b<;1n vi nam tren giuong b�nh mot minh bu6n qua M� ve bat chc;it, thay con khong nghe lai th1 ph9t con Lan sau, neu g�p chuy¢n tuang tv, be chac chan

se chuan bi siin ly do rat "chfnh dang": "Con muc;in t�p cua b<;1n nen phai qua tra cho b<;1n con di h9c'; be se nha ca b<;1n de "phu giup· m1nh n6i doi! Trong truong hc;ip nhuv�y, th6i n6i doi da bat dau lay Ian

• L<!i d1,mg slf thgt t hO cua be de "khling b6"

chfnh be Co b�n than ke l9i voi toi cau chuy¢n cua chfnh co: nam co tam tuoi, m(lt Ian vao dau tiet hQC, co giao buoc vao lop

va hoi "horn nay b<;1n nao chua lam bai th1 w

giac dung l�n n6i doi la xau va t¢i loi l�m'' Chfn b;;m cui m�t dung len, c6 ca co b<;1n t6i

27

Vay la, co giao bat chfn b<.m xep thanh m¢t

ha ng va xoe tay ra roi khe tay moi b\jn hai cai th�t dau vl t('>i khong lam bai L�p tuc trong dau co b\ln toi luc d6 hi�n ngay !en m(lt "loithe": "Ian sau chet bo cCmg khong them khai

th�t voi co nCla� boi b\ln toi biet r�ng con

c6 nhieu bc;in khac nCla cCmg kh6ng lam bai nhung kh6ng dung len, chfn bc;in da dung

!en la chfn b;;in dam dung cam nh�n loi Bc;in bao rang:"Ba hon 40 nam ma loi the xua van con nguyen trong dau, kh ng phai mlnh kh6ng hieu mlnh c6 loi, nhung d ong thoi rat mat niem tin vao c6 giao vl cam thay mlnh bj c6 giao b�y"!

Bai hQc b\ln toi nh�n dllc;tc W each giao d1,1c cua co giao nQ la: th�t tha dung cam thl se thi�t thOi! Khi ta ap dt,mg hlnh ph\lt voi tre ma khong suy xet ky thl doi khi se lam nay sinh trong be nhetng mam mong bat thi�n nguy hiem 13m

• Cham{!d{Jybeccichc16thila:"Con te dau qua

ha, t¢i nghi�p con t6i 8e m� danh chva caiban lam em te dau nha � Be "hieu· ngay: khic6 slf co, cu tlm each do het trach nhi�m !en m(lt d6i t uQng khac la xong.

• Nguai fem n6i d6i cha be Mt chuac: "Con ra

mo cua a i, bao voi bac b6 ch au kh6ng c6 nha, chau kh6ng biet khi nao b6 ve, nghe chua" Kieu d<;iy con n6i d6i trang trc;m nay th1 kh6ng can phan tfch va mien b1nh luan them.

Ch6t fen vai be qua nhieu ky vi;mg -ap h/c: con phai dung nhat lop, phai thi dau d<;ii h 9c, phai tot nghi�p h<;ing vu . Khi kh6ng a<;it aLJQC "ch ua n" cha me a¥ ra, be se t]m mQi

each n6i d6i C6 nhC! g dua con thi rOt: a<;ii hQC kh6ng dam ve nha, vat VO 6 cac khu chQ

nglioi kiem song qua ngay, nhan ve nha la

"Con b�n hQC kh6ng ve dLJQc"!?!

Khi phv huynh ph<;im phai nhC!ng sai lam ke

tren, th! tfnh n6i d6i cua be Io nhu •c¢t a1nh�

H�u qua cua hanh vi n6i d6i - khi aa a muc"Pro·

-au de l am cac bac cha me "bat tinh" aay, kinh

khung VO cung! Vi be se rat d� rai vao nhC!ng tlnh

hu6ng "Cl!a ngvc":

Khi g�p sv c6 trong sinh h9at - h9c t�p, be t)m each t\f giai quyet Vt SQ n6i th�t th) Se vap phai nhung phan Ling tieu eve tu cha me Nhung each giai quyet cua be thlfong la rat ngay ng6, tham chi dem toi cho be s1,1 nguy hiem Ion hon VI dv: Be Clem 06 c6ng n<;ip

cho b<;in xau de tranh bj an hiep, Cilia b<;in xau

29

kia se aoi h6i ngay cang nhieu hon va be c6 the phat sinh th6i an cap

Cang Ion, nhClng moi quan he voi xung quanh cang nhieu, thl nhvng rac r6i be g�p cu ng

se c ang Ion Luc ay, neu be kh6ng the n6i th�t voi nguoi Ion de nho tr<,1 giup thl nguy co th�t

khung khiep: b6 nha di, bi ha n h hung (b;;io llfc hQc duo ng la m¢t vi dl,J), tram cam, dlnh diem cua be tk la be c6 the tl! tu

Con n6i d6i thanh quen, kh6 b6 ChUng ta biet rling: hanh vi t;;io th6i quen, th6i quen

tc;io tinh each, va tfnh each t;;io so ph�n Khi con n6i doi thanh quen, hanh vi ay se tc;io nen

tinh each tra o t r o, s o ng hai m�t kh6ng chan

thanh, kh6ng chung thuy Voi tf n h ea ch nhu

t he, kh6 c6 the ti n duc;ic la con se c6 m¢t so

phan su6ng se, bl n h a n Ai c6 du can dam tin

yeu va c¢ ng tac voi m¢t nguai n hu t he?

0Vt;1y t6i phiii lam gi de con ti/ nguy?n thcinh tht;1t?''

Kh6ng kh6 lam dau: dung bao gio lam

nhClng dieu khien be s(,1 cha m� (da neu tren), va

s au d6 c6 gang thlfc hien them nhCl ng viec nhu:

- Trong mQi tlnh huong, hay lu6n n h� nhang voi con

- Qui dj nh r6 rang cho con biet nhClng dieu

8UQC va KHONG 8UQC la m Neu con co n nh6, chva c6 kha nang ghi chep, thl bc;in phai nhac di

n hac lc;ii de be kho ng que n

- Khi g�p sv co, hay cung co n phan tfch tlnh

huong de con w nh�n ra sai la m, sau d6 mdi phc;it Vi d1.,1: Nude ma m c6 phai la d6 choi kho ng

con? 86 la d6 g1? (d6 an) Neu la d6 an th1 chua tdi gio an ta c6 du9c d1,mg t6'i khong con? Bay

gio bc;in vi phc;im thl bc;i n nghi hlnh p hc;it nao la xung da ng? f)o VO chai nude mam la m� phai

t6n them tie n de mua, nhv v�y c6 phai la lang

phi khong? Bay gio chu ng ta se lam g1 de bu lc;ii

sv la ng phi d6? (bdt mua m<?t m6 n d6 choi be

da ng mong cho) Chl cho be thay nhang thi�t

hc;ii ma Slj CO gay ra cho chfnh be va cho gia dlnh,

nhac nho be khong tai phc;im

Luon ho trQ tinh than cho con khi conphc;im Joi: dat con di xin loi ngvoi khac vdi thai do nh� nha ng, tho ng cam nhung tranh bao che Va quan trQng n hat, du con c6 ph.;im Joi n� ng co nao cu ng dung baogio t6 thai d<? xau ho vi con Bay la each

duy nhat de co n hieu ra: Cha m� la cho dlja tinh tha n duy nhat dang tin c y cua mlnh 8U9c nhv the, con b.;i n se luon c6

du d<?ng co de co ga ng so ng th�t trung

thlfc du ng cam

31

D9y con theo kieu tay,

nen hay kh6ng?

Kieu "toy" la kieu gl -Kieu "ta" thi sao?

Dung la cau h6i thoi h(li nh�p: nh � p du thv,

nhap ca .ten con den each dc;iy c on! Nhung dc;iy

kieu tay la kieu gl? Dc;iy"kieu ta"thl da lam sao ma phai dom ng6 "kieu tay"? Va neu "kieu tay" very

good th) cu VO tu thoai m ai SU dt,mg, c6 ai doi

tien ban quyen dau, h6i chi mat c6ng v�y? Phai hoi! Bai mai dau thay con Tay c6 ti tuoi

dau ma ne nep, tl/ lap, kh6e m.;inh, nang d(lng

ham qua! Con con mlnh, nhln mac bl,fc: nhu t

nhat, yeu xlu, v6 ky lu�t mlloi t uoi roi ma de "n6"

a nha m(lt minh d6i n a y la rach vi�c lam, cai gl

ding M?!

Nhung nhln ky thi phat hi�n kieu toy thuong

dfnh kem cac "tac d1,mg phll aay ph�t y! l1 nhu:

18 tu6i la con tay "bien" kh6i nha, m¢t ai kh6ng

tro li;li, chi"hc;i co" tham cha vieng m� nhutham hang x6m Yeu ai, cuoi ai la W "n6" quyet ajnh, cha m� ch! vi�c aung ng6 chu kh6ng auc;ic phep

"chen" vao: ba m� soc n�ng!

Khong giong di;ly theo kieu ta: ngoai ba muoitu6i r6i ma m� c6 bat chia tay"cai aua khong hc;ip tu6i" thi con phai "nghiem tuc nghien cuu thong

tu, chi th!� La con hieu thao thi phai "hau ben goi mi;-"; m� bao h9c nganh gi con phai h9c nganh d6, con thfch va c6 kha nang hay kh6ng: chang quan trQng!?! C6 the cha m� moi th6a man, moi

hai long

Soc n�ng hon Lan nay la con soc!

Nhung r6i van cu muon con nang a¢ng,

w l�p hoi;lt bat, hc;inh phuc, nen moi phan van,

Chang biet Ch(;>n each nao Cho OUQC tat ma khong mat gi Tham thay on khong! Nhung th6i,tc;im chap nh�n! Vi Si,J"tham lam" nay kh6ng den noi qua bat thi�n!

f)(jj cat tim vang

N hin li;li each giao dt,JC kieu ta, voi "tuyenng6n":"Cha mi;- la la ch�n che cho su6t aoi con"! each nay, con "kh6e" l�m mQi tinh hu6ng phat

33

sinh tU cu6c song da c6 cha me; giai quyet het, con chi lo hoc gioi la dLJOc Vay la con mat het co

h6i h9c ky nang sinh ton quan tr9ng nhat: Xii Ly nnh Huong Thieu ky nang thiet yeu nay, con tro

nen nhut nhat, tinh than yeu at kh6ng the w l�p Va khi bi lam "lfnh kieng" nhu the, con cCmg kh6ng hieu minh di hQc de lam gi, vi con kh6ng

he c6 co h(>i sli d1,mg kien thuc; tu tuong luoi hQc -y l9i cOng phc\t sinh theo: "m9i chuyen aa

c6 me; lo" Chi "duqc" moi m(>t aieu: hau ben goi

me;, dfnh ch�t voi cha me; Duong nhien1 De lo c6

chuy�n gi thi con c6 cha me;"ao a9n" cho chu! Thai h¢i nh�p, chung ta c6 dip chung kien nhClng cau chuy�n dang long kieu h¢i nh�p nua voi: kha nhieu gia dinh gcri con du hQc, cla

bj ngLJoi than a nuoc ngoai tu choi cho a chung

nha, vi "n6 Ion tuong vay ma chang biet lam gl

ca a chung chac lay cai llfoi cai do cho con t6i

mat'' Chang hieu cha me; cua may clua "luoi, dif nay chui xu6ng 16 ne nao, khi cilia con vang con

ngQc cua minh bi xep vao clung "ng9ch" phe pham?

Ng6 qua each giao dt,JC kieu tay, phuong

Cham cOng kha ro rang: CUQC cloi clay ch6ng gai,

cha me; se trang bi cho con du ky nang vii con

se la nguoi ti/ buoc di, chu cha me; se khOng "be" con qua khoi mo ch6ng gai 06, lo c6 xay xat chut

dinh thi rang tlf phvc h6i! Bay la qui trinh cho

·xuat xuong" nhClng dlla tre voi tinh than d¢c l�p

ti) Wong rat cao, rat chju kh6 hoc, nhung lai ft

gan b6 voi cha me

Ro rang, kieu giao dl,Jc nao cOng c6 vang

tr¢n Ian voi cdt!

Giil "vcing" cdch ncio -Vtl't "cdt" ra sao?

Vang trong giaodvc kieu tay la s1,1t1,1l�p

tfnh nang d¢ng, kha nang xll ly tinh hu6ng tot f)ieu nay kh6ng kh6 de c6 d\.IQC: d9ycon lam vi�c nha W be - be la tu m¢t tu6i!

M¢t tu6i phai bat dau hoc ti,( xuc an, c6 the

bo ho�c lam cham di lay giup cha me nhCtng m6n d6 don gian an toan nhu to bao, cai c6c nhl,la, ta giay vv NhClng ho9t d¢ng d9ng nay se

phllc t9P dan theo tu6i, day la lo9i h9t gi6ng rat tot cho tfnh ti,1 lap nang d¢ng, dong thoi la leu

vac xin h u hi�u phong ngua chllng fch ky, th6i

v6 trach nhi�m

Vang trong giao dvc kieu ta la s1,1 gan b6 quyen luyen sau dam voi gia dinh

Ngu6n g6c cua gan b6 lei yeu thlldng, vci

ngu6n g6c cua yeu thllang la trckh nhi�m: ta c6

trach nhi�m voi ai cang nhieu thi ta ca ng yeu

t huong ngllbi d6

Muon be yeu thuong gia dinh cang n hieu t hi

� hay trao vao tay be nhieu trach nhi�m nho nh6

de cham s6c gia dinh - nhung vi�c th�t da d9ng

nhllng kh6ng qua sue 8vc;ic the, dan dan be serat yeu thllCJ'ng gia dinh, Va Slf gan b6 OVCJ'ng nhien se den

Lam vi�c nhll nhv m(>t rnanh oat chua day vang rang, vua giup con c6 ky nang xU' ly tinh

hu6ng d(>c l�p tot, lc;ii vua khien con biet yeu thuong gan b6 voi m� cha! V�y ma tu k a lau roi, "manh dat vang" ay OVQC "kfnh dang" trQn

v�n cho cac c6 giup vi�c Con nhl!ng be cvng thi toan bj an "cat"! 8e roi m()t horn, ai d6 phaigi�t minh wvan: "Dgycontheokieutay, nen hay

kh6ngr

"Bao hiem" cho be khi m� vang nha

Day la n o i LfU tlfthuC:lng tn,tc va rat ch i nh dang cua cac ph1,1 huynh Du kh6ng di lam thl chung

ta cCmg c6 nhQng luc phai vang nha, khong the

de m con theo sat ben mlnh dLJQc NhQng luc ay, chi m6t khoanh khac so say thoi la thien than c6 the bay ve trC:li, ho�c vinh vien tan w khien cha

mt; phai 6m noi an h�n su6t dC:li.

TU 18 thang den gan sau tuoi la bien d6 tuoi

"bao a0ng a6"ve s6 luc;ing tai n�rn a6i v6'i con tre:

bi di�n gi�t, te vl leo treo hay w cau thang ho�c

cua so chung cu, ng9t trong xo nl16'c nha tam, nuot di v�t, bi thuong vl nhQng v�t sac nhon hay kinh VO, ph6ng vl nLJ6'c soi, dau an ho�c bep

ga ban ui v.v la nhQng tai nC?n kha pho bien

a tam tuoi nay, a�c bi�t la tU hai den bon tuoi,

be hoc tat ca moi thu tU nhQng ngLJC:li than bang each don gian la bat chu6'c hanh v i Be cu hanh

< ,.,

"''

r;

38

d(mg ao ao, gi6ng nhv may bay khong ngubi lai, rr.:i ch�ng he luang truck dVQc nhClng m6i Cle dQa tiem ar, nguy hiem vo cung Cha mi;> h6i h¢p lam, vi nhClng nguy ca tai nc;in "phu song" ngap tran quanh be, va ta khong the "di;>p quach" di avoc, vi 06 la nhClng vat dl,mg - nhClng qui trinh sinh hoc;it thiet yeu hang ngay cua m¢t gia dinh Van ae qua la kh6 chju, nhung bat bu¢c phai tim OlJQC 16i ra Qua nhieu nhClng cau chuy�n rat dau long trong thlfc te da chung minh rat r6: phu huynh khong the nao giCI an toan cho con bangeach ke ke "giam" con Sat ben b<;in 24/24 alJQC, day la bi�n phap day may rui Neu con khong hieu vi sao minh bj cam, thi dau cha mi;> a nha, tai nc;in van c6 the xay ra nhv thubng Be khon lam,san sang "duong dong kfch tay" de IL.ra cha mi;>,

de "a¢t pha vong cam aja" ma!

giCI an tri -y thuc i::ua b toa� i?>·

m(:>t vai ng9 nh�n nghiem trong ma nhieu nguoi

hay vvong phai:

Khi con con nh6 - duoi sau tuoi, cha me hiem

khi huong dan dung each cho con hieu ve

nhClng moi de doa trong moi truong songxung quanh, c6 chang cOng chi la hu d0a

be Sq con g�p Slj co thi cu cam cho nhanh! Nhvng qui lu�t vinh cuu ma hiem ai chlu nho:

"trai cam la trai ngon� "Trai ngon· thi phai timeach ·an· cho dvc;ic Cll n hi rang ·cam cho yen

chuyen· th\ con se an toan la vo cung h9 sach!

N hieu phu huynh khac l9i "bay bong· theo truong phai giao due thi�t "lang m9n": "giam

sat con ky cang la yen tam, con thi hay de

cho be song hon nhien VO tV Cho be bietnhieu qua, som qua se khien be tr<'.1 thanh

cu non"!?! Nghe sao thay be giong bup be bl

giam long trong tu kieng Nhung be dau c6

c lu de cho ngvoi khac"giam" minh l9i, be se

tlm tram mvu ngan ke de •thoat'' nguy co tai nc;m tr<'.1 nen cao hon! Y tvong Jang mqn tr<'.1 thanh tai n;;in lang nhach cho con!

Khong ft phv huynh cOng hieu rang nen n6i cho con biet, nhung l9i dc;Ji Ion moi n6i,

vi "n6 con be tf, da hieu g1 dau ma n6i"!?! Ho

quen mat tieu rang: be con nh6, nen moi can

n

"' -

minh n6i LI? cu n6i dung vai tam nh�n thuc cua be la be hieu het Vuong mac thLlong nam a ky nang truyen di;lt cua cha mf; -m¢tdieu ma cha mf; hoan toan c6 the hoc h6i

dLIQC, chu be chang he gap rac r6i gl v e kha

nang cam nh�n -linh h¢i van de

Vi dv: hay n6i ra ng "Neu con kh6ng nghe loimf; th1 con c6 the gap tai nc;in, c6 the chet Chet

la gl? La con se kh6ng bao gio auc;ic gap ba mf;

n cra, kh6ng bao gio dLIQc ba mf; be n cra, kh6ng bao gio dLIQc mf; 6m hon nCla "Thay v1 n6i rang:

"Con ma chet thl mf; se mat con, mf; se chettheo con, mf; se dau kho . '.'v.v va v.v n6i kieu ay thl dung la be se khong h ieu th�t!

Cau h6i tha thiet cua phv huynh la: "Lam each nao de toi cam th6y an tam khi con & nha kh6ng c6 mfi?"

Hay di;ly con khai ni�m nguy hiem cangsam cang t6t, bang each t;;io ra nhClng tlnhhuong ci,rc ky kh6 chiu cho be trai nghiem,roi cat nghia cho be hieu 'd6 la nguy hiem''

Be c6 the hoc alJQC nhClng khai niem coban nhu v �y w sau thang tuOi

r

r

Sau khi be da c6 khai ni�m ve nguy hiem,

bi;in hay dua ra Lu?t va Chfnh sach: c6ng b6 cho be biet nhung gl be khong cllJQc phep lam

Neu be trai lu?t thl hlnh phc;it la gl, vf d1,i: M� se

kh6ng n6i chuy�n v6i con t6i nay Neu be ngh e loi nghiem chinh thl se nh?n du<;ic phan thuong

la gl, vf d� t6i nay tru6c khi di ngu, m� se ke chacon nghe hai cau chuy�n, thay vi m(>t chuy�n nhu thuong I�

Khi tro ve nha, neu phat hi�n thay dau hi�u

"phc;im phap'; thl phai khuyen khfch con n6i ra Sau d6: khen thuang cho hanh vi n6i th(lt, dong thCJi Cung con thl/C hi�n hinh phQt (aii Otf<;IC thOa thu(ln trtfac) cho hanh vi phqm phdp kia V6i each nay, be se lu6n n6i th?t (vl n6i th�t lu6ndu<;ic tra n trong) Dong thoi be se c6 <; thuc w

hc;in che t6i thieu nhung hanh d(>ng kh6ng dUQc phep (vi kieu gl cOng se bi phc;it)

Ai cOng tha thiet mong con mlnh se lu6n dUQc an toan V�y nen bao hiem cho con m(>t each c6 hi�u qua nhat chinh la giup con l�p

thanh <; thuc, ti! de phong nhung nguy co, b6t

di cac tai nc;in dau long kh6ng dang c6 "''

3

3

41

Nhieu cha m� ban khoan, c6 nen cho con tre biet

ve nhD'ng van de quan tr9ng cua gia dinh? (nhll chuy�n buon, chuy�n lam an, chuy�n tinh cam cua cha m� )

Gia a1 nh la m¢t to chuc nhlf moi to chuc

khac, du CJ muc la don vi nh6 TlfCJng tlfQng ma xem, neu trong m¢t to chuc ma moi thong tin -ho�c ft nhat la nhCfng thong tin khong vui -cu bi

giau nhem th1 se ra sao? N h Clng con nguai trong

to chuc ay se xll ly moi vi�c the nao khi moi sl)

cu ma ma ao ao? Yeu thllctng VO dieu ki�n la m¢t trong nhClng tfnh chat Cl)C ky OQC aao va quan trong lam cho gia d1n h d�c bi�t va thieng l ieng hon bat ky noi nao khac

Yeu thlfong VO dieu ki�n = yeu men +

ton trong + tin tlfCJng