CHƯƠNG 8 THỪA KẾ

Hàm hoàn toàn ả o phải ñịnh nghĩa lại trong lớp con.

TH Ừ A K Ế

Chương 8

1

• Thừa kế ñơn

• Thừa kế bội

• Liên kết tĩnh và liên kết ñộng

2

Khái ni ệ m

 K ế th ừ a t ừ các l ớ p ñ ã có t ừ tr ướ c.

=> Không ph ả i ñị nh ngh ĩ a nhi ề u Thi ế t k ế ñơ n gi ả n h ơ n.

 Ích l ợ i: có th ể t ậ n d ụ ng l ạ i

Các thuộc tính chung

Các hàm có thao tác tương tự

• Khai báo

3

L Ớ P CHA

L Ớ P CHA

(Lớp cơ sở)

L Ớ P CON

L Ớ P CON

(lớp dẫn xuất)

class < ớ p con>

: < d ạ ng th ừ a k ế><L ớ p cha> {

// khai báo lớp con

…

};

Các hàm có thao tác tương tự

• D ạ ng th ừ a k ế

L ớ p c ơ s ở Th ừ a k ế public Th ừ a k ế private Th ừ a k ế protected

public public private protected

protected protected private protected

protected protected private protected

4

class A {

int x;

void Fx();

public:

int y;

void Fy();

protected:

int z;

void Fz();

};

// Th ừ a k ế d ng private

// A là l ớ p c ơ s riêng c ủ a C

class C : private A {……… };

// A là l ớ p c ơ s chung c ủ a D

class D : public A {……… };

// A: l ớ p c ơ s ñượ c b ả o v ệ

class E : protected A {……… };

• Quyề n truy xu ấ t trong l ớ p con

– L ớ p con có tất cả thành phần (thu ộ c tính + ph ươ ng th ứ c)

c ủ a l ớ p cha.

– Không th ể truy xu ấ t thành ph ầ n private c ủ a l ớ p cha.

5

class Diem {

int x, y;

public:

void GanDiem(int h,int t) { x = h; y = t; }

void HienDiem()

class DiemMau : public

Diem {

int mau;

public:

void KTao(int h,int

t,int m)

{ GanDiem(h,t); mau=m; }

void Hien()

6

{

cout<<“(”

<<x<<“,”<<y

<<“)”;}

void DoiDiem(int dx,

int dy) { x += dx; y += dy; }

};

void Hien() { HienDiem();

cout<<mau; }

};

void main() {

DiemMau a;

a.KTao(2,5,0);

a.HienDiem();

a.DoiDiem(7,8); a.Hien(); }

• Hàm xây d ự ng và hàm h ủ y

- Khi khởi tạo ñối tượng : hàm xây d ự ng c ủ a l ớ p cha s ẽ ñượ c

g ọ i tr ướ c, sau ñ ó là hàm xây d ự ng c ủ a l ớ p con.

Trong hàm xây dựng của lớp con phải g i hàm xây

dựng của lớp chañể khởi tạo thuộc tính của lớp cha

- Khi hủy bỏ ñối tượng : hàm h ủ y c ủ a l ớ p con s ẽ ñượ c

A

B

C

- Khi hủy bỏ ñối tượng : hàm h ủ y c ủ a l ớ p con s ẽ ñượ c

g ọ i tr ướ c, sau ñ ó m ớ i là hàm h ủ y c ủ a l ớ p cha.

• Hàm xây d ự ng và hàm h ủ y

class Diem {

int x, y;

public:

Diem() { x=y=0;}

Diem(int h, int t)

class DiemMau : public Diem {

int mau;

public:

DiemMau() :Diem() { mau=0; }

DiemMau(int h,int t,int m)

Diem(int h, int t) { x=h; y=t;}

Diem(const Diem& d) { x=d.x; y=d.y;}

};

DiemMau(int h,int t,int m) :Diem(h,t) { mau=m; }

DiemMau(const DiemMau& d1) :Diem(d1){ mau=d1.mau; }

};

void main() { DiemMau a(2,5,3);

DiemMau b;

DiemMau c = a;

}

2 5 3

x y mau

Diem(2,5) mau=3;

• Hàm xây d ự ng và hàm h ủ y

class SinhVien {

char mssv[9];

char* hoten;

int namsinh;

float diemtb;

public:

SinhVien() ;

class SinhVienNuocNgoai

: public SinhVien {

char* nuoc;

char sopassport[12];

public:

SinhVienNuocNgoai()

: SinhVien() { nuoc = new char[30];

strcpy(sopassport,””);

}

SinhVienNuocNgoai(const

SinhVienNuocNgoai & s)

9

SinhVien() ;

SinhVien(char*,char*,int,float);

SinhVien(const SinhVien&);

void operator =(const SinhVien&);

~SinhVien() { delete[] hoten; }

void Nhap();

void In();

};

// ðị nh ngh ĩ a các hàm thành viên

…

SinhVienNuocNgoai & s)

: SinhVien( s ) { nuoc = strdup(s.nuoc);

strcpy( sopassport , s.sopassport);

}

~SinhVienNuocNgoai() { delete[] nuoc;

}

};

• Tái ñị nh ngh ĩ a d ữ li ệ u thành viên

– Thu ộ c tính c ủ a l ớ p con trùng tên thu ộ c tính c ủ a l ớ p cha – Trong l ớ p con, n ế u ta truy xu ấ t ñế n d ữ li ệ u trùng tên ñ ó thì

s ẽ truy xu ấ t ñế n d ữ li ệ u c ủ a l ớ p con.

– Truy xu ấ t d ữ li ệ u l ớ p cha : <Tên l ớ p cha> :: <d ữ li ệ u>

class LopCha { LopCon :: LopCon(): LopCha()

10

class LopCha {

public:

int a;

LopCha() { a= 0; } };

class LopCon : public LopCha {

public:

int a;

LopCon();

void Hien();

};

LopCon :: LopCon(): LopCha() { a = 1; }

void LopCon ::Hien()

{ cout << a << LopCha ::a;

}

void main() {

LopCon x;

x.Hien();

cout << x.a

<< x.LopCha ::a;

}

• Tái ñị nh ngh ĩ a hàm thành viên

– Hàm thành viên c ủ a l ớ p con trùng tên v ớ i hàm thành viên

c ủ a l ớ p cha.

– G ọ i hàm trùng tên => g ọ i hàm c ủ a l ớ p con.

– G ọ i hàm c ủ a l ớ p cha : <Tên l ớ p cha> :: <tên hàm>(…)

class Diem {

int x, y;

public:

void Hien() {

cout<<“(”<<x<<“,”

void DiemMau :: :: Hien()

{

Diem::Hien();

cout<<“ mau ”<<mau; }

cout<<“(”<<x<<“,”

<<y<<“)”;}

};

class DiemMau :public Diem{

int mau;

public:

void Hien();

};

void main() {

DiemMau a(2,5,4);

a.Hien();

a.DiemMau :: ::Hien();

DiemMau b=a;

b.Diem :: ::Hien();

}

Th ừ a k ế b ộ i

Th ừ a k ế b ộ i

• Ư u ñ i ể m

– T ậ n d ụ ng ñượ c nh ữ ng thành ph ầ n ñ ã có s ẵ n c ủ a l ớ p

cha:

• Dữ liệu thành viên

• Hàm thành viên

– Thu ậ n l ợ i khi s ử d ụ ng k ế t h ợ p v ớ i hàm ả o.

– Thu ậ n l ợ i khi s ử d ụ ng k ế t h ợ p v ớ i hàm ả o.

13

SinhViên

SinhViênT ạ iCh ứ c

–mã số

NhânViên

–mã số

Dữ liệu của SinhViên

Dữ liệu của NhânViên

Dữ liệu của SinhViênTạiChức

Tạo rañối tượng

Th ừ a k ế b ộ i

Th ừ a k ế b ộ i

Vấn ñề cần lưu ý khi sử dụng thừa kế bội

C ạ nh tranh trong th ừ a k ế b ộ i.

Thi ế t k ế s ơ ñồ th ừ a k ế ph ả i ñ úng ý ngh ĩ a.

Nên h ạ n ch ế và c ẩ n th ậ n khi s ử d ụ ng th ừ a k ế b ộ i.

14

Nên h ạ n ch ế và c ẩ n th ậ n khi s ử d ụ ng th ừ a k ế b ộ i.

class XeDien {

int loaibinhdien;

int thoigian;

float tocdo;

public:

XeDien() { … }

XeDien(int b,

int tg, float td) { … }

};

class XeDap {

char loai[10]; char* mau;

int chieucao;

public:

XeDap() { … }

XeDap(char* l,char* m,int c){…}

};

Th ừ a k ế b ộ i

Th ừ a k ế b ộ i

class XeDapDien :public XeDap, public XeDien{

public:

XeDapDien();

XeDapDien( char*, char*, int ,

int , int , float );

};

XeDapDien :: XeDapDien (): XeDap(), XeDien(){ … }

XeDapDien :: XeDapDien ( char* a, char* b,

int c, int d, int e, float f )

: XeDap(a, b, c), XeDien(d,e,f) { … }

Khai báo lớp trong

thừa kế bội

Gọi hàm xây dựng

của các lớp cha

• S ự t ươ ng thích gi ữ a ñố i t ượ ng c ủ a l ớ p con và ñố i t ượ ng

c ủ a l ớ p cha

L Ớ PCHA

L Ớ PCHA

L Ớ PCON

L Ớ PCON

void main() {

LopCha a;

LopCon b;

a = b;

b = a; // Sai

Có thểgán Cha = Con

Hổn

L Ớ PCON

L Ớ PCON

class LopCha {

… … };

class LopCon

: public

LopCha {

… … };

b = a; // Sai

LopCha *pa;

pa = &a;

LopCon *pb;

pb = &b;

pa = &b;

pb = &a; //

Sai

Hổn

Con trỏcủa lớp cha có

thểtrỏ ñến

ñối tượng

của lớp con

• Liên k ế t t ĩ nh

– Con tr ỏ thu ộ c l ớ p nào, khi g ọ i hàm s ẽ g ọ i hàm c ủ a l ớ p ñ ó.

– Tính ch ấ t c ủ a ñố i t ượ ng ñượ c nh ậ n bi ế t khi biên d ị ch CT.

class LopCha {

…

public:

void main() {

LopCha a;

LopCha *pa=&a;

17

public:

…

void HamThanhVien() {

cout<<“Ham cua Lop Cha”;}

};

class LopCon :public LopCha {

…

public:

void HamThanhVien() {

cout<<“Ham cua Lop Con”;}

};

LopCha *pa=&a;

//Lớ p cha

pa->HamThanhVien();

LopCon b;

LopCon *pb=&b;

//Lớ p con

pb->HamThanhVien();

pa= &b;

//Lớ p cha

pa->HamThanhVien();

pb= &a; //Báo l ỗ

}

• Hàm ả o

– Cú pháp: khai báo thêm t ừ khóa virtual tr ướ c hàm.

– Dùng chung v ớ i tính liên k ế t ñộ ng => tính ñ a hình

{

18

{

public:

virtual void HamAo() { … }

};

{

public:

void HamAo() { … } };

Hàm hoàn toàn ả o

 Cú pháp: ch ỉ khai báo tên trong l ớ p cha và gán=0.

 Hàm hoàn toàn ả o phải ñịnh nghĩa lại trong lớp con

class LopCha

{

public:

virtual void HamHT_Ao()=0;

};

class LopCon :public LopCha

{

public:

void HamHT_Ao() { … } };

• Liên kế t ñộ ng

– Con tr ỏ ñ ang tr ỏ ñế n ñố i t ượ ng nào, khi g ọ i hàm ả o s ẽ g ọ i hàm c ủ a l ớ p t ạ o ra ñố i t ượ ng ñ ó.

– Tính ch ấ t c ủ a ñố i t ượ ng ñượ c nh ậ n bi ế t khi ñ ang th ự c thi.

class LopCha {

public:

void main() {

LopCha a;

public:

virtual void HamAo() {

cout<<“Ham cua Lop Cha”;

} };

class LopCon : public LopCha{

public:

void HamAo() {

cout<<“Ham cua Lop Con”;

} };

LopCha a;

LopCha *pa=&a;

pa->HamAo(); //Lớp cha

LopCon b;

LopCon *pb=&b;

pb->HamAo(); //Lớp con

pa= &b;

pa->HamAo(); //Hàm lớ p con

pb= &a; //Báo l ỗ

}