Mặt Phẳng Tọa Độ (bài dự thi kiến thức liên môn

Mục tiêu: - Kiến thức: Học sinh thấy được sự cần thiết phải dùng một cặp số để xác định vị trí của một điểm trên mặt phẳng.. - Kĩ năng : + Biết vẽ hệ trục toạ độ + Biết xác định toạ đ

GIÁO ÁN MINH HỌA Tiết 31: Bài 6 MẶT PHẲNG TỌA ĐỘ

I Mục tiêu:

- Kiến thức: Học sinh thấy được sự cần thiết phải dùng một cặp số để xác

định vị trí của một điểm trên mặt phẳng

- Kĩ năng : + Biết vẽ hệ trục toạ độ

+ Biết xác định toạ độ của một điểm trên mặt phẳng

+ Biết xác định toạ độ của một điểm trên mặt phẳng toạ độ khi biết toạ độ của nó

- Thái độ : Học sinh thấy được mối liên hệ giữa toán học và thực tiễn để

ham thích học toán

II Chuẩn bị:

Thầy: Phấn màu, thước thẳng, com pa

Trò: Dụng cụ học tập

III Các bước lên lớp:

1 Ổn định lớp:

Kiểm tra sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ:

Làm bài tập 36 (tr48 - SBT)

3 Bài mới:

Hoạt động 1: Đặt vấn đề.

Tích hợp môn địa lý – phần xác định vị trí

GV: Đưa bản đồ địa lí Việt nam để giới thiệu

Hãy đọc tọa độ mũi Cà Mau của bản đồ

1 Đặt vấn đề.

VD1:

Bản đồ Việt Nam

HS: Đọc dựa vào bản đồ

GV: Toạ độ địa lí được xác định bới hai số nào

HS: kinh độ, vĩ độ

Hình ảnh minh hoạ kinh độ - vĩ độ

Tích hợp thực tế - trong rạp chiếu phim

GV: Trong thực tế khi vào rạp chiếu phim có số

ghế trên vé ta dễ dàng tìm được vị trí ghế

ngồi(hình 15 SGK/65)

Toạ độ địa lí mũi Cà Mau

0 '

0 '

104 40

8 30

D B







VD2:

Số ghế H1 (H là số dãy, 1 là

số ghế trong dãy)

Rạp chiếu phim Hoạt động 2: Mặt phẳng tọa độ.

GV Trong toán học để xác định vị trí 1 điểm

trên mặt phẳng người ta thường dùng 2 số

Treo bảng phụ hệ trục Oxy sau đó giáo viên

giới thiệu

+ Hai trục số vuông góc với nhau tại gốc của

mỗi trục

+ Độ dài trên hai trục chọn bằng nhau

+ Trục hoành Ox, trục tung Oy là hệ trục Oxy

GV hướng dẫn vẽ

HS Quan sát và tiếp thu

Hoạt động 3: Tọa độ một điểm trong mặt phẳng

tọa độ

GV nêu cách xác định điểm P

2 Mặt phảng tọa độ

Ox là trục hoành, Oy là trục tung

* Chú ý: (SGK)

3 Toạ độ một điểm trong mặt phẳng tọa độ.

Điểm P có hoành độ 2

HS xác định theo và làm ?1

GV yêu cầu học sinh quan sát hình 18

GV nhận xét dựa vào hình 18

Tích hợp môn vật lý – phần chuyển động

Dựa vào mặt phẳng toạ độ để biểu thị vận tốc

theo thời gian của hòn bi khi lăn từ A đến C

Tích hợp môn thể dục thể thao – chơi cờ vua

Khi chơi cờ vua dựa vào mặt phẳng toạ độgiúp

xác định vị trí của quân cờ trên bàn cờ

Tích hợp môn tin học – phần lập trình

Khi học phần mặt phẳng toạ độ ta có thể ứng

dụng vào trong lập trình Ví dụ: xác định vị trí

của đèn led

Tích hợp môn hoá học – phần tốc độ phản

ứng ( phần mở rộng nếu cần )

Fe + 2HCl FeCl2 + H2

Trên mặt phẳng toạ độ ta có biểu thị lượng chất

còn lại của các chất tham gia phản ứng

Các ví dụ khác: Trong ngành y học khi đo điện

tim,vận dụng mặt phẳng toạ độ để xác định

được quá trình hoạt động của tim mạch

tung độ 3

Ta viết P(2; 3)

?1

4 Củng cố:

- Toạ độ một điểm thì hoành độ luôn đứng trước, tung độ luôn đứng sau

- Mỗi điểm xác định một cặp số, mỗi cặp số xá định một điểm

- Làm bài tập 32 (tr67 - SGK)

M(- 3; 2) N(2; -3) Q(- 2; 0)

- Làm bài tập 33 (tr67 - SGK)

Lưu ý:

0,5

5 Hướng dẫn:

- Biết cách vẽ hệ trục 0xy

- Làm bài tập 33, 34, 35 (tr68 - SGK); bài tập 44, 45, 46 (tr50 - SBT)

* Lưu ý: Khi vẽ điểm phải vẽ mặt phẳng tọa độ trên giấy ôli hoặc các đường kẻ // phải chính xác

IV Rút kinh nghiệm:

5 4 3 2 1 0 -1 -2 -3 -4 -5

TIẾT 41: BÀI 2 TẬP HỢP CÁC SỐ NGUYÊN

I. Mục tiêu

- Biết được tập hợp các số nguyên, điểm biểu diễn số nguyên a trên trục số, số đối của số nguyên

- Biết dùng số nguyên để nói đến các đại lượng có hai hướng ngược nhau

- Học sinh bắt đầu có ý thức liên hệ bài học với thực tiễn

II. Chuẩn bị

- GV: + Thước kẻ có chia đơn vị, phấn màu

+ Hình vẽ trục số nằm ngang, trục số thẳng đứng (hình 38 SGK – trang 69 bằng bìa cứng)

+ Hình vẽ 39.SGK – trang 70 (mô hình dùng nam châm)

- HS: + Thước kẻ có chia đơn vị

+ Bảng phụ (giấy A3) + Ôn tập kiến thức bài “Làm quen với số nguyên âm” và làm các bài tập đã cho

III. Các bước lên lớp:

1. Ổn định lớp:

- Kiểm tra sĩ số HS

2. Kiểm tra bài cũ

Câu 1 Cho 2 ví dụ trong thực tế về số nguyên âm? Giải thích

ý nghĩa của các số nguyên âm đó

Câu 2: Vẽ trục số và cho biết:

a. Những điểm cách điểm 2 ba đơn vị?

b. Những điểm nào nằm giữa điểm -3 và điểm 4?

- Sau khi HS trả lời, GV nhận xét, kết luận và cho điểm

- Kết quả:

a. Các điểm cách điểm 2 ba đơn vị là A và B

b. Tập hợp: {-2; -1; 0; 1; 2; 3}

3. Bài mới:

HĐ 1: Tìm hiểu số nguyên.

Tích hợpmôn vật lý - phần

đo đạc

- GV giới thiệu bài mới qua

bài cũ

Điểm cách điểm 2 ba đơn vị

về phía phải là điểm 5 Điểm

cách điểm 2 ba đơn vị về phía

trái là điểm -1 => Các số trên

là số nguyên

- GV chốt lại: Các số trên chỉ

về hướng so với điểm mốc Để

biểu thị các số nguyên, người

ta dùng các số nguyên biểu

diễn trên trục số

- GV sử dụng trục số đã vẽ để

giới thiệu

- GV: Hãy cho ví dụ về số

nguyên dương, nguyên âm?

- HS quan sát

- HS lấy ví dụ về số nguyên

- HS biểu diễn số nguyên trên trục số (đã vẽ sẵn)

- HS ghi bài

- HS làm bài tập số 6-SGK/70

-4 N : Đọc là “Âm bốn là

số tự nhiên” => Là câu sai

1 Số nguyên

+ Số nguyên dương: 1;2;3;

(hoặc còn ghi +1; +2; +3;

…) + Số nguyên âm:-1;-2;-3;

Tập hợp số nguyên kí hiệu là:

Z = {…;-2;-1;0;1;2; …}

Z N

- GV đặt câu hỏi: Vậy tập hợp

N và tập hợp Z có mối quan

hệ như thế nào?

- GV vẽ hình mình họa:

- GV yêu cầu HS đọc chú ý

- GV yêu cầu:

- GV nhận xét chung:

Tích hợp môn vật lý – phần

nhiệt độ

+ Nhiệt độ so với 00C : Trên

00C biểu diễn số nguyên

dương, ngược lại dưới 00C

biểu diễn số nguyên âm

Tích hợp môn vật lý – phần

nhiên” => Là câu đúng

0 Z : Đọc là “Không là số

nguyên” => Là câu đúng

5 N : Đọc là “Năm là số tự

nhiên: => Là câu đúng

-1N: Đọc là “Âm một là số

tự nhiên” => Là câu sai

1 N: Đọc là “Một là số tự

nhiên: => Là câu đúng

- HS trả lời: Tập hợp N là tập con của tập Z Kí hiệu: N Z

- HS đọc chú ý SGK/69

+ HS thực hiện nhóm :BT 7

& BT 8 (SGK/70) + HS ở lớp nhận xét

* Chú ý: (SGK/69)

Nhận xét: SGK/69

quang học

+ Độ viễn thị được biểu diễn

bởi số nguyên dương, ngược

lại độ cận thị được biểu diễn

Bởi các số nguyên âm

Tích hợp môn địa lý – độ cao

so với mực nước biển (0

mét)& phương hướng

+ Trên mực nước biển biểu thị

số nguyên dương, dưới mực

nước biển biểu thị số nguyên

âm

+ Phương hướng ngược nhau:

Hướng Bắc – Nam, Hướng

Đông – Tây

Tích hợp trong tài chính

+ Tiền lãi biểu thị số nguyên

dương (màu xanh lá), tiền nợ

biểu thị số nguyên âm (màu

đỏ)

+ GV mở rộng liên hệ thực tế

trong cuộc sống (tiền tiết

kiệm)

Tích hợp trong lịch sử - thời

gian so với năm công nguyên

(năm 0 – năm chúa Jesu ra

đời)

+ Sau công nguyên biểu thị số

nguyên dương, trước công

nguyên biểu thị số nguyên âm

+ GV hỏi HS: cho biết hiện

nay ta đang sống ở năm nào?

Thế kỷ nào?

+ GV nhấn mạnh, giải thích

rõ: Năm 2014 tức là từ năm

công nguyên tới nay, đã qua

2014 năm

- GV đặt câu hỏi: Ngoài

những ví dụ đã nêu ở trên, số

nguyên còn có những ứng

dụng nào trong các lĩnh vực

thực tế nào khác không?

- GV bổ sung:

Tích hợp trong môn hóa

học:

- HS trả lời: năm 2014 – thế

kỷ 21

- HS suy nghĩ – trả lời

(định hướng cho lớp trên):

Các ion dương được biểu thị

bằng số nguyên dương, ion âm

được biểu thị bằng số nguyên

âm

Tích hợp trong thể thao:

Trong môn khúc côn cầu trên

băng, mỗi cá nhân chơi trong

đội được tính bằng điểm cộng

trừ, điểm cộng được biểu thị

bằng số nguyên dương, điểm

trừ được biểu thị bằng số

nguyên âm

Các ví dụ khác: pin (cực âm

– cực dương), bình ác qui,

- GV nhấn mạnh: việc tiết kiệt

điện thông qua tái sử dụng pin

bằng cách phơi nắng, hoặc

dùng thiết bị sạc pin; vì trong

pin có kim loại chì, nên khi

vức thải quá nhiều ảnh hưởng

đến môi trường xung quanh

- GV treo bảng phụ hoặc trình

chiếu: trục số thẳng đứng

(hình 38 – SGK/69)

A C

D B

- GV treo bảng phụ hình 39 –

SGK/70 (Chú ốc sên được

thay bằng nam châm, trong

quá trình giảm, để di chuyển

dễ dàng)

- GV yêu cầu 3 học sinh lên di

chuyển theo bài ra ở 2 trường

hợp a và b

- GV yêu cầu HS thực hiện ?3

- GV hướng dẫn: Nếu coi A là

điểm gốc, các vị trí trên điểm

A biểu thị số nguyên dương,

các vị trí dưới A biểu thị số

nguyên âm Từ đó, suy ra các

kết quả như thế nào?

HĐ 2: Tìm hiểu số đối

- GV giới thiệu về số đối: Từ

kết quả trên, (-1) và +1 cùng

cách A một mét nhưng ở hai

hướng ngược nhau Nếu biểu

diễn trên trục số thì (-1) và +1

đều cách gốc O một đơn vị độ

dài, ta nói 2 số đó đối nhau

- HS quan sát ví dụ SGK/69

- HS thực hiện ?1 – SGK/69 + Điểm C biểu diễn +4 km

+ Điểm D biểu diễn -1 km + Điểm E biểu diễn -4 km

- HS quan sát hình 39 – SGK/70

- HS thực hiện ?2 – SGK/70 + HS1 di chuyển ốc sên từ vị trí A lên phía trên 3 mét (tại B)

+ HS2 di chuyển chú ốc sên

từ vị trí B xuống 2 mét (tại C) và trả lời chú ốc sên cách

A là 1 mét

+ HS3 di chuyển chúc ốc sên

từ vị trí B xuống phía dưới 4 mét (tại D) và trả lời chú ốc sên cách A là 1 mét

+HS thực hiện ?3 – SGK/70

+ HS trả lời:

a) Hai kết quả trên cùng cách A một khoảng là 1 mét

b) Kết quả câu a ở ?1 sẽ là

2 Số đối

Ví dụ:

- GV vẽ trục số bằng bảng phụ

- GV giới thiệu và hướng dẫn

cách ghi

+1 mét Kết quả câu b ở ?1

sẽ là -1 mét

- HS quan sát SGK/70 và thực hiện ?4

+ Số -7 là số đối của 7;

+ Số 3 là số đối của -3;

- HS thực hiện bài tập 9 –

10 (SGK/71) theo 2 nhóm

-Kết quả bài tập 9:

+ Số -2 là số đối của +2

+ Số -5 là số đối của +5 + Số 6 là số đối của -6

+ Số 1 là số đối của -1

+ Số -18 là số đối của 18

- Kết quả bài tập 10:

+ Điểm B biểu thị là +2 km + Điểm C biểu thị là -1 km

- Số 1 là số đối của số -1, ngược lại -1 là số đối của

số 1

4. Củng cố:

- GV tóm tắt bài thông qua câu hỏi:

 Câu 1 Người ta thường dùng số nguyên để biểu thị đại

lượng như thế nào? Ví dụ

 Câu 2 Tập hợp Z các số nguyên bao gồm những loại số nào?

 Câu 3 Tập hợp N và tập hợp Z có quan hệ như thế nào?

 Câu 4 Trên trục số, hai số đối nhau có đặc điểm gì?

- HS trả lời theo yêu cầu (GV hướng dẫn câu 4: Trên trục số, hai số đối nhau cách O một khoảng bằng nhau hay nói cách khác, hai số đối nhau chỉ khác nhau về dấu.)

-5. Hướng dẫn về nhà:

- HS ôn và học bài

- HS làm bài tập (bài 9 đến bài 16 – SBT/68-69)

- HS xem trước bài 3 “Thứ tự trong tập hợp các số nguyên”

IV. Rút kinh nghiệm

- Ưu điểm:

 Học sinh hoạt động tích cực, hứng thú trong học tập, kích thích khả năng sáng tạo, vận dụng cho học sinh

- Khuyết điểm:

 Bị hạn chế về mặt thời gian

- Hướng phấn đấu:

 Phân bố thời gian giữa các phần hợp lí hơn