Đề cương môn học kinh tế vĩ mô

Các công thức để làm bài tập

Y: sản lượng

C: chi tiêu dân cư

G: chi tiêu chính phủ

t: thuế (thường là dạng %)

Ms : mức cung tiền

Md: cầu tiền

H: cơ số tiền

Cb: dự trữ bắt buộc trong ngân hàng

Cp: dự trữ tiền trong dân cư

k: số nhân tiền

Y = C + Y(1-t) + G (phương trình đường IS)

Ms = Md (phương trình đường LM)

Tính số nhân tiền k = Cp+1

Cp+Cb

Tính cung tiền Ms = k.H (số nhân nhân với cơ số tiền)

Kết hợp cân bằng trên thị trường hàng hóa và tiền tệ thì cho phương trình IS = LM và tìm ra Ycb và icb

Bài tập ví dụ Bài 1

Cho một nền kinh tế có hàm chi tiêu như sau: C = 500 + 0,8Yd – 5i

Hàm đầu tư: I = 300 – 10i

Chi tiêu chính phủ G = 600

Thuế t = 20%

Hàm cung tiền Ms = 1000

Hàm cầu tiền: Md = 0,3Y + 100 – 10i

Mức giá danh nghĩa/ giá thực tế = 1

a) Tính sản lượng và lãi suất cân bằng Ycb = ? và icb = ?

b) Khi chi tiêu chính phủ giảm còn 500 (G=500) thì Ycb=?

c) Giả sử sản lượng toàn dụng Ytd = 4000, Nếu G tăng lên 800 thì nền kinh tế có toàn dụng ko?

d) Nếu cung tiền Ms = 800 thì YCB =?

e) Nếu chính phủ ko đánh thuế (t=0) thì Ycb = ?

f) Nếu thuế bằng 30% (t=0,3) thì Ycb=?

g) Giả sửa Ms nhạy cảm với thu nhập hơn và Md = 0,4Y + 100 -10i thì Y=?

h) Giả sửa Md nhạy cảm hơn và Md = 0,3Y + 100 – 15i thì Y=?

Giải a)

Cân bằng sản lượng Y = C + I + G

 Y = 500 + 0,8Y(1-0,2) – 5i + 300 – 10i +600 (Nếu có thuế t=0,2 thì thay Yd = Y(1-t) vào hàm chi tiêu)

 0,36 Y = -15i + 1400

 Y = -41,6i + 3889 (1) (phương trình đường IS)

Cân bằng tiền tệ khi Md = Ms

 0,3Y + 100 – 10i = 1000

 Y = 3000 + 33,3i (2) (phương trình đường LM)

Từ (1) và (2) suy ra

Ycb = 3395 và i = 11,85%

b) Khi G=500 thì thay vào phương trình cân bằng sản lượng ta có

Y = 500 + 0,8Y(1-0,2) – 5i + 300 – 10i +500

 Y = 3611 – 41,6i (3)

Từ (2) và (3) suy ra 3000 + 33,3i = 3611 – 41,6i

Ycb = 3270 và i = 8,15%

c)

Nếu G=800, thay vào phương trình sản lượng ta có

Y = 500 + 0,8Y(1-0,2) – 5i + 300 – 10i +800

 Y = 4.444 -41,6i (4)

Từ (2) và (4) => i = 19,27% và Ycb = 3642 <4000, Như vậy nền kinh tế vẫn chưa đạt trạng thái toàn dụng

d)

nếu Ms = 800 thì cân bằng tiền tệ sẽ thay đổi

Ms = Md  0,3Y + 100 – 10i = 800  Y = 2333 + 33,3i (5)

Từ (1) và (5) suy ra 2333 + 33,3i = -41,6i + 3889

Ycb = 3025và icb =2,1%

e) Nếu t =0% thì thay đổi phương trình sản lượng

Y = C + I + G

 Y = 500 + 0,8Y – 5i + 300 – 10i +600

 Y = -60i+ 7000 (6)

Từ (2) và (6) suy ra Ycb = 4232 và icb = 36,9%

f)

Nếu t = 0,3 thì thay vào phương trình sản lượng

Y = 500 + 0,8Y(1-0,3) – 5i + 300 – 10i +600

 Y = -34i + 3182 (7)

Từ (2) và (7) suy ra

Ycb = 3090 và icb = 2,7%

g)

Giả sửa Ms nhạy cảm với thu nhập hơn và Md = 0,4Y + 100 -10i thì Y=? Khi Md thay đổi thì thay đổi cân bằng tiền tệ, ta có

Md = Ms  0,4Y + 100 -10i = 1000  Y = 2250 + 25i (8)

Từ (1) và (8) suy ra: Ycb = 2865 và icb = 24,6%

h)

Giả sửa Md nhạy cảm hơn và Md = 0,3Y + 100 – 15i thì Y=?

Md = Ms  0,3Y + 100 -15i = 1000  Y = 3000 + 60i (9)

Từ (1) và (9) suy ra: icb = 8,75% và Ycb = 3525

Bài tập 2

Cho nền kinh tế có hàm tiêu dùng là C = 500 + 0,8Yd – 5i

I = 300 – 10i

Md = 0,3Y + 100 – 10i

Thuế là 20% (t=0,2)

Dự trữ trong dân cư là Cp = 30%

Dữ trữ bắt buộc của ngân hàng Cb = 5%

Cơ số tiền H = 269,54

P =1 (mức giá danh nghĩa/ giá thực tế)

a) Xác định thu nhập và lãi suất cân bằng

b) Nếu chi tiêu chính phủ G = 850, thì sản lượng cân bằng là bao nhiêu?

c) Giả sử sản lượng toàn dụng là 4000, nếu chi tiêu chính phủ là G = 900 thì sản lượng nền kinh tế có đạt mức toàn dụng ko?

d) Nếu lãi suất chiết khấu tăng làm cho ngân hàng thương mại tăng dự trữ lên 10% thì sản lượng cân bằng là bao nhiêu?

e) Nếu ngân hàng nhà nước tăng mức dự trữ bắt buộc toàn hệ thống ngân hàng lên 15% thì sản lượng là bao nhiêu? f) Nếu ngân hàng nhà nước thực hiện nghiệp vụ thị trường mở OMO (nghĩa là mua bán trái phiếu để tung tiền ra hoặc thu tiền về) để giảm cơ số tiền còn H = 200 thì sản lượng là bao nhiêu?

g) Nếu thực hiện OMO và cơ số tiền H = 300 thì nền kinh tế có đạt mức toàn dụng ko?

Giải

a)

Những bài mà ko cho ngay Ms như kiểu này thì phải tính ra Ms từ các số cơ số tiền H, dự trữ ngân hàng Cb và dự trữ dân cư Cp

Số nhân tiền của nền kinh tế là

k = Cp+1

Cp+Cb =

30 %+1

30 %+5 % = 3,7 suy ra Ms = k.H = 3,7 x 269,54 = 997

Phương trình cân bằng tiền tệ

Ms = Md  0,3Y + 100 – 10i = 997  Y = 33,3i +2990 (1)

Phương trình cân bằng sản lượng

Y = C + I + G

Y = 500 + 0,8Yd – 5i + 300 – 10i  Y = 4000 – 75i (2)

Từ (1) và (2) suy ra icb = 9,3%, Ycb = 3032

b) Khi G = 850

phương trình sản lượng

Y = 500 + 0,8Yd – 5i + 300 – 10i + 850  Y = 8250 – 75i (3)

Từ (1) và (3) => Ycb = 4608 và icb = 48,56

c) Khi G = 900 phương trình sản lượng sẽ là

Y = 500 + 0,8Yd – 5i + 300 – 10i + 900  Y = 8500 – 75i (4)

Từ (1) và (4) => Ycb = 4690, icb = 50,9%

d) Nếu lãi suất chiết khấu tăng làm cho ngân hàng thương mại tăng dự trữ lên 10% thì sản lượng cân bằng là bao nhiêu?

Cb = 10% (phải tính lại số nhân tiền)

k = Cp+1

Cp+Cb =

30 %+1

30 %+10 % = 3,25

Ms = k.H = 3,25x269,54 = 876

Phương trình cân bằng tiền tệ

Ms = Md  876= 0,3Y + 100 – 10i  Y = 2587 + 33,3i (5)

Từ (2) và (5) suy ra:

4000 – 75i = 2587 + 33,3i => Ycb = 3025 ; icb = 13%

e)Nếu ngân hàng nhà nước tăng mức dự trữ bắt buộc toàn hệ thống ngân hàng lên 15% thì sản lượng là bao nhiêu?

Cb = 15% => k = Cp+1

Cp+Cb =

30 %+1

30 %+15 % = 2,788

Ms = k.H = 2,88x269,54 = 776

Phương trình cân bằng tiền tệ

Ms = Md  776= 0,3Y + 100 – 10i  Y = 2253 + 33,3i (6)

Từ (2) và (6) suy ra:

4000 – 75i = 2253 + 33,3i => Ycb = 2790 ; icb = 16,13%

f) Nếu ngân hàng nhà nước thực hiện nghiệp vụ thị trường mở OMO (nghĩa là mua bán trái phiếu để tung tiền ra hoặc thu tiền về) để giảm cơ số tiền còn H = 200 thì sản lượng là bao nhiêu?

Nếu H = 200

 Ms = k.H = 3,7x 200 = 740

Phương trình cân bằng tiền tệ

Md = Ms  0,3Y + 100 – 10i = 740  Y = 2133 + 33,3i (7)

Từ (2) và (7) => 2133 + 33,3i = 4000 – 75i  icb = 17,23% và Ycb = 2706

g) Nếu thực hiện OMO và cơ số tiền H = 300 thì nền kinh tế có đạt mức toàn dụng ko?

Nếu H = 300 => Ms = k.H = 3,7 x 300 = 1110

Phương trình cân bằng tiền tệ Ms = Ms  0,3Y + 100 – 10i = 1110  Y = 3366 + 33,3i (8)

Từ (2) và (8) => 3366 + 33,3i = 4000 – 75i  icb = 5,85% và Ycb = 3560